Akhilleus
Truva savaşının kahramanı, Mirmidonların lideri, Hektor'ün katili ve Yunanistan'ın kudretli savaşçısı ne yazı ki Paris'in Apollon ile gönderdiği ok onu tek zayıf noktasından, topuğundan vurduğunda mahvoldu.
Adonis
Afrodit'in aşık olduğu, tarifi imkansız yakışıklılıktaki genç adam. Tanrıça, Adonis'i Persefoni'nin koruduğu bir sandıkta güvende tutuyordu ama Persefoni de ona aşık oldu ve geri vermedi. Zeus araya girerek, Adonis'in iki kadınla da dörder ay geçirmesine karar verdi. Bir av kazasında trajik şekilde yaşamını yitirdi ve kokusuz bir çiçeğe dönüştü. Adonis, toprağın bereketini ve kısırlığını aynı anda yansıtıyor.
Agamemnon
Miken Kralı ve Truva Savaşı sırasında Yunanların lideri, liderlik yetenekleri ile anca bencilliği boy ölçüşebilirdi; ve bu bencillik yüzünden daha sonralarda Aşil'in savaş ganimeti olan Briseis'i çalarak kahramanı kızdırması gibi meşhur bir olaya yol açmıştı. On yıl süren savaşın ardından kral, eve dönüş ziyafeti sırasında kıskanç eşi Klytemnestra ve sevgilisi Egisthus tarafından öldürüldü. Miken'deki ünlü, altın Agamemnon Maskesi aslında kendisinden 400 yıl daha eskidir.
Afrodit
Aşk, güzellik ve arzu tanrıçası, fısıltıları hem insanları hem tanrıları çılgınlığa sürükleyebilirdi. Ona özellikle Kıbrıs taraflarında; Kronos'un, babası Uranüs'ün cinsel organını denize attığındaki köpüklerin arasından doğduğuna inanıldığı yerde tapılırdı. Hephaistos'un gönülsüz eşi tanrıçanın; Ares, Hermes ve Dionysos ile meşhur ilişkiler yaşamıştı
Apollo
Yakışıklı ve çekici, Zeus ile Leto'nun oğlu, şifa ve sanat tanrısı. Artemis'in ikiz kardeşi olan Apollon'un meşhur çocukları arasına Orfe ve Asklepios'da dahil. Genelde lyra tutarken tasvir edilir. Büyük bir popüleriteye sahipti ve ona adanmış birçok tapınak ve kutsal alan bulunmaktaydı; özellikle Delos ve Delfi'deki kehanet merkeziyle ünlüdür.
Arachne
Athena'ya bir dokuma yarışmasında meydan okuyan, yetenekli Lidyalı dokumacı genç kız. Arachne gerçekten büyüleyici bir kumaş üretir, ancak Athena öfkesine hakim olamaz ve kumaşı parçalar. Bunun üzerine genç kız kendini asınca, tanrıça sonsuza dek dokumaya devam edebilsin diye onu örümceğe dönüştürür.
Ares
Çabuk öfkelenen ve tükenmek bilmeyen savaş açlığı ile pek sevilmeyen ve baş belası savaş tanrısı. Yakışıklı ve cesur, Zeus ve Hera'nın oğlu; felaketin habercisiydi ancak savaşçı Sparta'da oldukça popülerdi. Çocukları Phobos (Korku) ve Deimos (Dehşet) ona savaş meydanlarında sıkça eşlik ederdi.
Argonotlar
Altın Post'u bulmak için Jason'la beraber Argo gemisiyle açılan kahraman grubu. Takımda Herakles, Theseus, Dioskouroi, Atalanta, Orfeus ve Meleager bulunmaktaydı.
Argus ( ya da Argos Panoptes)
Yüz gözlü soyu tartışmalı canavar. Hera tarafından Io'yu koruması için görevlendirilen bu yaratık, beklenmedik şekilde Hermes'in ellerinde öldü.
Ariadne
Girit Kralı Minos’un kızı, kahraman Theseus’a Minotor’un labirentinden kaçabilmesi için bir ip yumağı vererek yardım etmiştir; böylece Theseus, girişi yeniden bulabilmiştir. Ancak emeğinin karşılığını pek alamayan Ariadne, kısa süre sonra Naksos Adası’nda Theseus tarafından terk edilmiştir. Orada şarap tanrısı Dionysos tarafından bulunmuş ve onun eşi olmuştur.
Artemis
Avcılık, bereket, yaban hayatı ve doğum tanrıçası; Zeus ile Leto’nun kızı, Apollon’un ikiz kardeşidir. Evlilikten ziyade avcılıkla dolu bir hayatı tercih etmesiyle ünlüdür. Antik dünyanın Yedi Harikası’ndan biri olan Efes Tapınağı, ona adanmıştır.
Asklepios
Tıp tanrısı olan Asklepios, bilgeliğini babası Apollon’dan öğrenmiş ve bu bilgileri Hipokrat gibi önemli kişilere aktarmıştır. Şifalandırma yetenekleri o kadar güçlüydü ki, insanları ölümsüz yapma ihtimali gerekçesiyle Zeus tarafından bir yıldırım ile öldürülmüştür. Epidauros’taki Asklepios Tapınağı, antik dünyada ün salmıştır. Asklepios genellikle etrafına kutsal bir yılan dolanmış asa (bakteria) tutarken tasvir edilir.
Atalanta
Kahraman bir avcı olan Atalanta, Meleager’a Kalkidon yaban domuzu avında eşlik etmiştir. Bunun dışında iki kentaur’u öldürmesi ve Peleus’u güreşte yenmesiyle de ün kazanmıştır. Uzun süre bekâr kalmayı tercih eden Atalanta, yalnızca onu koşuda geçebilecek biriyle evlenmeye razı olmuştur. Hippomenes, koşu sırasında yere altın elmalar atarak Atalanta’nın dikkatini dağıtır ve yarışı kazanır. Ancak bu evlilik uzun sürmez; zira çift, Zeus’un tapınağında seviştikleri için tanrı tarafından aslana dönüştürülerek cezalandırılır.
Athena
Bilgelik, savaş ve zanaatların bakire tanrıçası olan Athena, Zeus’un gözde kızı ve Atina şehrinin koruyucu tanrıçasıdır; şehir, Parthenon Tapınağı’nı ona adamıştır. Sanatta genellikle zırh giymiş, miğferi başının arkasına itilmiş şekilde tasvir edilir; bu görünüm, Atina’nın gümüş sikkelerinde de yer alır.
Atlas
Evreni ele geçirmek amacıyla Titanları Olimpos tanrılarına karşı kışkırtan başarısız isyanın ardından, Zeus tarafından cezalandırılarak gök kubbeyi taşımaya mahkûm edilen talihsiz Titan. Birçok yıldızın, Pleiades de dahil, babasıdır. Ayrıca Platon’un “Atlantis”in kralı olarak tanımladığı figürdür.
Bellerofon
Poseidon’un oğlu olan Bellerofon, Likya Kralı İobates tarafından Kimera'yı öldürmekle görevlendirilmiştir. Aslan gövdeli, kuyruğu yılan biçiminde olan ve sırtından keçi başı çıkan bu canavar; kahramanın, kanatlı atı Pegasus’a binerek saldırmasıyla öldürülmüştür.
Cadmus
Thebes’in efsanevi kurucusu. Fenike kökenliydi. Kız kardeşi Europa’yı aramak için gönderilmişti, ancak onu bulamayınca, Delphi kahininin talimatı üzerine bir ineğin yere uzandığı yerde kendi şehrini kurdu. Bölgedeki bir ejderhayı öldürdü ve dişlerini toprağa ekti; böylece yerel halkı yaratmış oldu.
Calliope
Epik şiir ve hitabetin, ilham, perisidir. Geleneksel olarak dokuz ilham perisini en önemlisi olarak kabul edilir ve genellikle elinde bir yazı tableti ve kalem tutarken tasvir edilir.
Kentaur
Yarı at, yarı insandan oluşan yaratıklar; çoğunlukla sarhoş olan bu varlıklar, dizginsiz tutkuları ve kontrolsüz kaosu temsil ederdi. Teselya’da yaşarlardı; bazıları, Aşil, Herkül ve Asklepios’un hocası Chiron gibi bilge olabilirdi. Sanatta popüler bir konu olan bu yaratıklar, Parthenon’un birkaç metopunda da yer almıştır.
Cerberus
Yeraltı dünyasının girişini koruyan Hades’in vahşi üç başlı köpeği.
Charon
Ölülerin ruhlarını nehirden geçirerek Hades’e götüren kayıkçı.
Charybdis
Sicilya ile İtalyan anakarası arasındaki boğazlarda dolaşan deniz canavarı; daha sonra bir girdap olarak açıklanmıştır. Odysseus, sarkan bir ağaca tutunarak ondan kurtulmayı başarmıştır.
Kimera
Ön kısmı aslan, kuyruğu yılan ve sırtında bir keçi başı olan, ateş püskürten canavar. Kahraman Bellerofon tarafından öldürülmüş, Typhon ve Echidna’nın çocuğu ya da Amisodarus tarafından yetiştirilmiş bir yavru olduğu söylenir.
Chiron
Aşil, Jason ve Asklepios’a ders veren bilge kentaur. Özellikle tıp konusunda bilgiliydi ve sıklıkla omzunda tavşandan yapılmış hazır bir atıştırmalık taşırken tasvir edilir.
Kirke
Helios ve Perse’in büyücü kızı olan Cadı Kirke, Odysseus’un adamlarını domuzlara dönüştürdü. Kahraman Odysseus ise "moly" adlı bitkiyi kullanarak Kirke'nin büyüsüne ve çekiciliğine karşı koyabildi; ancak grubun geri kalanı adada bir yıl boyunca mahsur kaldı ve sonunda eve dönüş yolculuğunun tehlikeleri için kullanışlı bilgiler edindi.
Clio
Tarih, ilham, perisi ve genellikle elinde bir parşömen tutarken tasvir edilir.
Cyclopes
Uzak ve bilinmeyen bir diyarda vahşi, pastoral bir yaşam süren tek gözlü devler. Hesiod, üç tanesinden bahseder: Brontes, Steropes ve Arges; bunlar kutsal zanaatkarlar ve Hephaistos’un yardımcılarıdır. Kullanılan blokların büyüklüğü nedeniyle, büyük Miken sur duvarları onlara atfedilir. Homeros’un Odysseus’unun onları ziyaret etmesi ve Polyphemus adlı bir Cyclops tarafından yakalanmıştı oldukça meşhurdur. (aşağıya bakınız).
Daedalus
Knossos’taki Minotaur labirentini tasarlayan usta zanaatkar. Minos’un karısı Pasiphae’nin çok beğendiği boğayı etkilemek için kullanılan ahşap inek ve çeşitli otomatonları da yapmıştır. Aynı zamanda talihsiz İkarus’un babasıdır.
Danaidler
Danaus’un 50 kızı, Aegyptus’ün 50 oğlu ile evlenmekten istemeyerek babasıyla birlikte Argos’a kaçtı. Ancak kızlar takip edildi ve düğün gecesi Danaus onlara 50 erkeği öldürmelerini emretti. Kızlardan biri, Hypermestra, bunu yapmadı ve Argos hanedanını kurdu. Korkunç eylem için ceza olarak (en azından Roma mitolojisinde) kızlar, aşağıda, Hades’te büyük bir kaseyi suyla doldurmak zorunda kaldı; ancak kasede delikler olduğu için bu sonsuz bir görev haline gelmişti.
Dawn (ya da Eos)
Hyperion ve Theia’nın kanatlı kızı, her sabah gökyüzünde iki atlı bir arabayı sürer. Yakışıklı adamlara düşkün olan Eos, mitin versiyonuna göre avcı Cephalus veya avcı Orion ya da Truva prensi Tithonus’u kendine aşık etti. Zeus’tan Tithonus’a ölümsüzlük vermesini istedi ancak sonsuz gençlik istemeyi unuttu; bu yüzden zavallı adam zamanla solup gitti ve sadece bir hatıra olarak bir odada mahsur kaldı. Memnon’un annesidir.
Demeter
Kronos ve Rhea’nın kızı, bereket ve tarım tanrıçasıdır. Hades'te tutulan kızı Persephone’nin serbest bırakılmasını sağlamayı başarmıştır. İkisi de Elefsis Gizemleri tarikatının merkezinde yer almıştır. Sanatta sıklıkla elinde bir meşale, asa veya tahıl sapı taşır.
Dionysos
Olimpos Dağı’nın yaramaz çocuğu, şarap, eğlence ve tiyatro tanrısıdır. Zeus ve Semele’nin oğlu, şarap sayesinde tanrıların ve insanların en iyi niyetlerini bile altüst edebilir ve genellikle satirler, nimfler ve maenadlarla birlikte çılgın bir kafile içinde tasvir edilir.
Echidna
Yarı yılan, yarı kadın canavar; Phorcys ve Ceto’nun kızıdır. Typhon ile birlikte, Herkül ve diğer kahramanların savaştığı Cerberus, Chimera ve Lernaean Hydra dahil birçok canavar yarattılar.
Erato
Şarkı söylemenin, ilham, perisidir.
Eros
Sonsuz gençlikteki tutkuların ilkel tanrısı; oklarının isabet ettiği herkese dizginlenemez duygular ve vahşi dürtüler getirir. Afrodit’in yardımcısı olan Eros, eşcinsel aşkın koruyucusudur.
Europa
Fenike kralı Agenor veya Phoenix’in kızı; kendini boğaya dönüştüren Zeus tarafından kaçırıldı. Girit’e vardıklarında üç çocukları oldu: Minos, Rhadamanthys ve Sarpedon. Zeus ona her zaman avını yakalayan bir köpek, bronz adam Talos ve her zaman hedefi vuran bir cirit verdi. Europa daha sonra Girit kralı Asterius ile evlendi.
Euterpe
Lirik şiirin, ilham, perisi ve genellikle çift aulos veya flüt çalarken tasvir edilir.
Fates (ya da Moirai)
Kaderi temsil eden üç tanrıça: Clotho, Lachesis ve Atropos. Zeus ve Themis’in kızlarıdır.
Furies
Uranus’un kanından doğan kanatlı yaratıklar; kötülük yapanları hastalık ve delilikle cezalandırır. Toprak ve Gökyüzü’nün kızları olan Furies, ayrıca aile büyüklerini de korur.
Gaia
İlkel toprak tanrıçası. Tartarus ile birlikte canavar Typhon’u doğurdu. Gaia’nın bebek Ericthonius’u (Atinalı bir kahraman) Athena’ya vermesi sanatta popüler bir tasvirdir.
Ganymede
Yakışıklı Truva prensi; Zeus’un ilgisini çekti ve tanrı (ya da kartalı) tarafından Olimpos’a taşındı, burada şarapçı olarak hizmet etti.
Gigant
Ge ve Gaia’nın ya da Uranus’un kanından doğan bu asi ve son derece güçlü yaratıklar, Olimpos tanrılarıyla savaştı; ancak Herkül’ün tanrılara yardıma gelmesiyle yenildiler. Bu savaş, Gigantomachy, Yunan tapınak heykelciliğinde popüler bir konuydu. Sayıları Pallas, Alcyoneus, Porphyrion, Polybotes, Ephialtes, Hippolytus, Enceladus ve Eurytus'u da içerir. Hepsi ya öldürülmüş ya da Yunanistan ve İtalya’daki volkanların altına hapsedilmiştir.
Gorgonlar
Üç canavar kız kardeş – Medusa, Stheno ve Euryale – bakışlarıyla izleyenleri taşa çevirebilirdi. Arkaik sanatta keskin dişlere ve yılan saçlara sahip olarak tasvir edilirler, ancak sonraki dönemlerde güzel kadınlar olarak tasvir edilmişlerdir. Tapınak alınlıkları, kalkanlar ve zırhlarda sıkça görünürler.
Graeae
Birbirleriyle bir diş ve bir göz paylaşan üç kız kardeş. Kahraman Perseus, Medusa’nın yerini onlara sorarak öğrendi ve gözlerini çalarak cevabını aldı. Phorcys ve Ceto’nun kızlarıdırlar ve Pemphredo, Enyo ve Deino olarak adlandırılırlar.
Graces
Çekiciliği, zarafeti ve güzelliği, estetikten zekaya kadar tüm biçimleriyle temsil eden üç (veya daha fazla) tanrıça. Zeus ve Eurynome’un çocuklarıdır; şiir, dans ve müzikte yetenekliydiler ve özellikle bahar çiçekleriyle ilişkilendirildiler.
Hades
Yeraltı dünyasının ve onu yöneten tanrının adı. Zeus ve Poseidon’un kardeşi olan Hades, Persephone’yi bir narla kandırarak kaçırdı, ancak her yılın yarısı onu geri vermek zorunda kaldı. Genellikle bereket boynuzu (topraktan gelen yaşamın sembolü), asa tutarken veya siyah atların çektiği bir arabayı sürerken tasvir edilir. Hades yeraltı dünyası, mutlaka acı çekilen bir yer değil ruhun son dinlenme yeri olarak düşünülürdü; fakat çok kötü insanlar, Furies tarafından en alt seviyeye – Tartarus’a – götürülüp sonsuz azaplara maruz bırakılırdı.
Hecate
Ay tanrıçası; büyü, sihir, eşikler ve gece yaratıkları özellikle de köpekler ve hayaletlerle ilişkilendirilir. Hesiod, onu Perses ve Asteria’nın kızı olarak belirtir. Sıklıkla üç yüzlü olarak tasvir edilir; bu durum onun kavşakların koruyucusu rolünü temsil eder.
Hektor
Truva kralı Priam’ın bilge ve soylu oğlu; şehrin büyük kahramanı olmasına rağmen Truva Savaşı sırasında Aşil’e esir düşer. Patroclus’u öldürmesinin intikamı olarak; bedeni, katilinin arabasının arkasında şehir surları boyunca sürüklenir. Priam, oğlunun bedeninin geri verilmesi için Aşil’i ikna eder. Cenazesi İlyada’yı sonlandırır.
Helios
Her gün gökyüzünde altın arabasını süren güneş tanrısı. Titanlar Hyperion ve Theia’nın oğludur. Onu temsil eden ünlü Rodos Heykeli antik dünyanın Yedi Harikası’ndan biridir.
Hephaistos
Dahi demirci; ateş, metal işçiliği ve zanaat tanrısı. Çirkinliği nedeniyle ya Zeus ya da annesi Hera tarafından Olimpos’tan atılınca topalladı. Sahte vaatlerle Afrodit’in kocası oldu. Etna Dağı’ndaki atölyesinde Zeus’un aegisini, Hermes’in miğferini, ilk kadın Pandora’yı ve Aşil’in kudretli kalkanını yarattı.
Hera
Zeus’un kıskançlığı ile ünlü eşi; öfkesi çoğu zaman haklıdır. Evlilik ve aile tanrıçasıdır. İdeal kadını ve sadakati temsil eder, Kronos ve Rhea’nın kızıdır. Kocasının sevgilileri ve çocuklarından, özellikle Herkül’den, korkunç intikamlar alır. Argos’un koruyucusudur; Ares, Hephaistos ve Hebe’nin annesidir.
Herkül
Yarı tanrı kahraman, Zeus ve Alkmene’nin oğlu. Olağanüstü başarıları sayesinde ölümsüzlük kazanmış ve Olimpos tanrıları arasında yerini almıştır. 12 büyük çalışması arasında Lernaean Hydra, Stymphalian Kuşları ve Hades’in vahşi üç başlı köpeği Cerberus gibi canavarları öldürmek vardır. Sanatta genellikle devasa bir sopa taşırken ve, diğer kurbanlarından, yüzdüğü Nemea Aslanı’nın derisini giymiş olarak tasvir edilir.
Hermes
Tanrıların haberci ve elçisi; aynı zamanda ticaret, zenginlik, şans, dil, hırsızlık ve yolculuk tanrısıdır. Zeus ve Maia’nın (Atlas’ın kızı) oğludur. Şakacı ve eğlence düşkünüdür, ancak ölüleri Styx Nehri’ne götürme görevini de üstlenir. Evlerin koruyucusudur; kanatlı sandalet veya şapka giymiş, elinde haberci asası (kerykeion) ile tasvir edilir.
Hestia
Ocak, ev ve misafirperverliğin bakire tanrıçası. Kronos ve Rhea’nın kızıdır.
Horae (ya da Hours)
Zeus ve Themis’in kızları; mevsimleri temsil ederler. Eunomia (İyi Düzen), Dike (Adalet), Eirene (Barış) ve dördüncü olarak anneleri, İlahi Yasayı temsil eder. Üç kız kardeş Olimpos Dağı’nın kapılarını korur.
Hypnos
Nyx’in (Night) oğlu ve Sleep'i temsil eder; Yeraltı dünyasında yaşar. Genellikle kanatlı bir genç olarak tasvir edilir; yorgunların başına bir dal ile dokunur veya uykularını getirmek için sihirli bir sıvı döker.
İkarus
Usta zanaatkar Daedalus’un oğlu. Babasının, Kral Minos’tan kaçmak için yaptığı yapay kanatlarla güneşe çok yaklaştı; balmumu eriyince denize düşüp boğuldu. O bölgedeki deniz İkarya Denizi olarak kaldı; Herkül, cesedi bir adaya taşıyınca yerin adı onun anısına Icaria olarak anıldı.
Ixion
Teselya’daki Lapithlerin kralı. Karısı olacak Dia'ın çeyiz parasını ödememek için babası Eioneus’a tuzak kurdu. Dibide kömür ateşi olan gizli bir çukurdu. Eioneus’u öldürdükten sonra Olimpos’a çağrılan Ixion, Hera’ya saldırdı. Zeus, bulutu Hera'ya benzeterek onu kandırdı. Ardından Ixion’u Hades’te sürekli dönen bir ateş çarkına bağlayarak cezalandırdı.
Jason
Babası Aison’dan çalınan krallığını geri almak isteyen kahraman. Jason, onun olan tahtı geri almaya geldiğinde; Pelias, ona imkansız Altın Post’u bulma görevini verdi. Jason, ekibi Argonotları Argo gemisinde topladı ve Athena’nın yardımıyla birlikte Post’u ve sevgilisi Medea'yı Teselya’ya getirdi. Pelias tahtı vermeyi reddetti, Medea onu iksirle öldürdü ve çift Korint’e yerleşti.
Kronos
Uranus ve Gaia’nın oğlu Titan. Babasını öldürüp hadım etti, ardından kız kardeşi Rhea ile evlenerek Olimpos tanrılarını doğurdu. Babasının kaderini yaayacağından korktuğu için tüm çocuklarını yuttu; fakat Rhea, Zeus’u kurtardı ve Girit’e sakladı, yerine de bir taş verdi. Gaia, Kronos’un çocuklarını kusmasını sağladı; Zeus önderliğinde çocuklar onu devirdi. Kronos sonra Tartarus’a hapsedildi. Bazı versiyonlarda Altın Çağ kralı olduğu ve cennet gibi bir diyarı yönettiği yazar.
Leda
Sparta kraliçesi ve Klytaimnestra’nın annesidir. Kuğu kılığına giren Zeus tarafından baştan çıkarılmıştır; bu birleşmeden (yumurtadan) doğan Helen ile ikizler Kastor ve Polluks (Dioskurlar) dünyaya gelmiştir. Bazı versiyonlarda ise baştan çıkarılan kişi Nemesis’tir ve Leda yalnızca yumurta ile ortaya çıkan çocuklara bakar.
Leto
Titanlar Coeus ve Phoebe’nin kızı; Zeus’tan olan çocukları Apollon ve Artemis’in annesidir. Onları Delos adasında doğurduğu için, ada Apollon’a adanmış önemli bir kutsal mekan haline gelmiştir.
Maenads
Dionysos’un kadın takipçileri; çılgın dans ve müzik ayinlerine katılırlardı.
Marsyas
Aulos çalmakta çok yetenekli olan satir; ama aptallık edip Apollo’ya müzik yarışmasında meydan okudu ve kaybetti, bunun bedelini derisinin yüzülmesiyle ödedi.
Medea
Kolkhis kralı Aeetes’in kızı ve Helios’un torunu. Büyü ve iksir sanatlarında ustaydı. Altın Post’u koruyan ejderhayı büyüleyerek Jason’a Post’u çalmasında yardım etti. Ardından Argonautların peşindekileri oyalamak için küçük kardeşi Apsyrtus’u parçalara ayırdı. Başka bir korkunç olayda ise, Hera’nın cezalandırması olarak Pelias’ın kızlarını, babalarını doğrayıp bir kazanda kaynatmaları için kandırdı. Jason’la birlikte Korint’e kaçtı, ancak kahraman tarafından reddedilince, öfkeyle Jason’un yeni sevgilisi Glauke’yi ve kendi çocuklarını öldürdü. Daha sonra ejderhaların çektiği bir araba ile Atina’ya kaçtı ve orada Theseus’u zehirlemeye çalışarak kötü şöhretini tamamladı.
Medusa
Bakışıyla, bakanları taşa çeviren Gorgon. Bir zamanlar çok güzelken, Athena’nın tapınağında Poseidon tarafından tecavüze uğrayınca, tanrıça tarafından korkunç bir Gorgon’a dönüştürüldü. Kahraman Perseus tarafından öldürüldü; kesilmiş bedeninden akan kanlardan, Chrysaor ve kanatlı at Pegasus doğdu.
Meleager
Orta Yunanistan’ı kasıp kavuran Kalydon yaban domuzunu avlayıp öldüren kahraman. Jason’un Altın Post’u bulmak için yola çıkan Argonautlar arasında da yer almış, genel olarak erdemli ve cesur biri olarak bilinmiştir.
Melpomene
Trajedi oyunlarının, ilham, perisi; bu nedenle genellikle elinde bir trajedi, tiyatro, maskesiyle tasvir edilir.
Menelaos
Agamemnon’un küçük kardeşi ve Sparta kralıdır. Karısı Helen, Paris’le kaçınca Truva Savaşı’nın fitili ateşlenmiştir. Savaştan sağ kurtulmuş ve sonunda Mısır üzerinden evine dönmüştür.
Metis
Zeus’un ilk eşi ve zekânın temsilcisi. Zeus, kendisini tahttan edecek bir çocuk doğurmasından korktuğu için Metis’i yuttu. Bu olaydan, Zeus’un başından doğan Athena ortaya çıktı.
Midas
Frigya kralı; dokunduğu her şeyi altına çevirme yeteneğini Dionysos’tan, satir Silenos’a baktığı için ödül olarak almıştır. Daha az hoş bir özelliği de vardı: Pan’ı, Apollo’dan daha iyi bir müzisyen ilan ettiği için Apollo tarafından kendisine verilen eşek kulakları.
Minos
Labirent ve Minotaur'un bulunduğu Knossos'ta sarayı olan Girit kralı. Yarı insan, yarı boğa olan bu korkunç yaratık, Minos’un karısı Pasiphae’nin, Poseidon tarafından kralın sözünü tutmadığı için ceza olarak gönderdiği bir boğayla yaşadığı ilişkinin sonucuydu. Minos, Atina’dan her yıl genç erkek ve kızlardan oluşan kurbanlar talep etti; bunlar Minotaur’a sunuluyordu. Ancak kahraman Theseus, Minotaur’u öldürerek bu geleneğe son verdi. Zeus ve Europa’nın oğlu olan Minos ölümlüydü. Labirent’in mimarı Daedalus’la anlaşmazlık yaşayıp onu takip ederken, Kamikos’ta kralın kızları tarafından banyoda haşlanarak öldürüldü. Ölümünden sonra, kardeşi Rhadamanthys ile birlikte ruhların yargıcı yapıldı.
Minotaur
Minos’un karısı Pasiphae’nin, Poseidon’un gönderdiği bir boğayla birleşmesinden doğan yarı insan, yarı boğa yaratık. Knossos labirentinde yaşar, Atina’dan getirilen genç kurbanlarla beslenirdi. Kahraman Theseus, onu öldürerek bu kanlı geleneğe son verdi.
Mnemosyne
Hatıranın (Belleğin) temsilcisiolan Titan; dokuz, ilham, perisinin annesidir.
Muses (Periler)
Sanatların dokuz ustası. Zeus ile Memory'nin (Mnemosyne) kızlarıdır. İnsanlara dertlerini unutup ilham bulmaları sanatı vermişlerdir ve her türde artisteilham olmuşlardır. Onlar: Calliope, Clio, Erato, Euterpe, Melpomene, Polymnia, Terpsichore, Thalia ve Urania.
Narkissus
Boeotia’da Thespiae’den genç bir avcı; Cephissus ve su perisi Liriope’nin oğludur. Eşsiz güzelliğiyle tanınan Narkissus, bir gün ormanda bir su birikintisinde kendi yansımasını görüp âşık oldu. Susuzluk ve umutsuzluktan eriyip giderken, yankı perisi Echo’nun ilgisini de görmezden geldi. Öldü ama aynı adı taşıyan bir çiçeğe dönüştü. Narkissus, özellikle Roma sanatında çok popülerdi ve Pompeii’de 50’den fazla duvar resminde tasvir edilmiştir.
Nemesis
Hem bir tanrıça hem de ilahi intikamın temsilcisidir. Oceanus ve Night’ın (Nyx) kızıdır. Acımasızdır ve affetmez; özellikle kibirli olanları (hubris gösterenleri) cezalandırır.
Nereid
Deniz tanrısı Nereus’un kızları olan deniz perileridir. Denizcilere yardım edebilirler ve genellikle Poseidon’un yanındadırlar.
Nessus
Herkül’le dövüşmeye kalkışan kahramanın oku tarafından vurulan kentaur. İntikam olarak, Herkül’ün karısı Deianeira’yı kandırarak kanını büyü aracı gibi kullandı. Deianeira, kocasının pelerinin üzerine bu kanı sürünce, Herkül zehirlenerek öldü.
Night (ya da Nyx)
Kaos’tan doğmuştur ve Gece’nin temsilcisidir. Hem tanrılar hem de insanlar ondan korkar. Kehanetlerle bağlantılıdır ve Sleep’in (Hypnos) annesidir.
Nike
Zaferin kanatlı temsilcisi. Titan Pallas ve Styx’in kızıdır. Sanatta popüler bir konudur ve sıkça Athena’nın yanında görülür; en ünlü tasviri Samothrake’teki “Kanatlı Zafer” heykelidir. Ayrıca antik dünyanın Yedi Harikası’ndan biri olan Olimpos’taki Zeus heykelinin elinde de yer almıştır.
Niobe
Tantalus’un kızı ve Thebai kralı Amphion’un karısı. Çok sayıda çocuğu olduğu için kendini Leto’dan üstün sayarak safça övünmüştür. Leto'da, Apollo ve Artemis’i göndererek onu cezalandırmıştır. Apollo Niobe’nin oğullarını, Artemis ise kızlarını öldürmüştür. Kederinden taş kesilen Niobe, Sipylus Dağı’nda sürekli akan sularla yıkanan bir kayaya dönüşmüş, sonsuza dek ağlayan bir figür hâline gelmiştir.
Nymph
Nehirler, pınarlar, dağlar, mağaralar ve belirli ağaçlar gibi doğal yerlerde yaşayan genç dişi ruhlardır. Genellikle Artemis ve Pan’ın yanında görülürler. Avcılara ve denizcilere yardım edebilirler, ancak yakışıklı gençleri kaçırma eğilimindedirler. Reddedildiklerinde şiddete başvurabilirler; örneğin Echenais, kendisini reddeden Sicilyalı çoban Daphnis’i kör etmiştir.
Oceanus
Uranus ve Gaia’nın oğlu Titan. Suları tüm dünyayı çevreler ve bütün nehirlerin kaynağıdır. Eşi Tethys’tir; birlikte Oceanidler ve nehir tanrılarını yaratmışlardır.
Odysseus
İthaka’nın kurnaz kralı; zekâsı, cesareti ve liderliğiyle tanınır. Laertes ve Antikleia’nın oğlu. Truva Savaşı’nda Aşil’i savaşa katılmaya ikna etmiş ve Truva Atı fikrini ortaya atmıştır. Troya’dan eve dönüş yolculuğu, Homeros’un Odysseia destanına konu olmuştur. Yolculuğunda Sirenlerle, Kiklop Polyphemos’la karşılaşmış, Hades’i ziyaret etmiş ve Calypso’nun yanında uzun bir süre kalmıştır; sonunda sadık eşi Penelope ve oğlu Telemakhos’a dönmüştür.
Oedipus
Thebai kralı; trajik şekilde kendi ailesiyle karışık ilişkiler kurması sonucu önce yanlışlıkla babasını öldürmüş; Sfenks’in bilmecesini çözdükten sonra da annesi Epicaste (daha sonra Iokaste) ile bilmeden evlenmiştir. Annesi intihar ettikten sonra, Oedipus salaklığına dayanamayıp kendini kör etmiş ve soyundan gelenler lanetlenmiştir. Sophokles’in ünlü trajedisi Kral Oidipus bu hikâyeyi konu alır.
Olympus
Olympus tanrıların evi ve Yunanistan’ın en yüksek dağıdır (2.918 m).
Orion
Poseidon ve Euryale’nin oğlu olan kudretli avcı, Gorgonlardan biri. 50 farklı periden 50 oğlu olduğu söylenir. Artemis’i etkilemeye çalışmış, Pleiades yıldızlarını kovalamış, ancak avcı tanrıça tarafından öldürülmüş ve bir takımyıldız hâline getirilmiştir. Yıldızlarının görünüşü ve kayboluşu, antik çiftçiler tarafından tarım faliyetlerinin zamanını belirlemek için kullanılmıştır.
Orpheus
Apollon ve Peri Calliope’nin oğlu; bu yüzden usta bir müzisyen ve ozan olması şaşırtıcı değildir. Jason’un Altın Post yolculuğunda Sirenleri müziğiyle sakinleştirmiş, Hades’teki Persephone’yi büyüleyerek ölü sevgilisi Eurydike’yi geri almıştır. Ancak yeraltı dünyasından çıkarken arkasına bakmama sözünü tutmadığı için sevgilisini sonsuza dek kaybetmiştir. Büyük sanatçı kederinden bir daha müzik yapmamış, sonunda Maenadlar tarafından parçalanarak öldürülmüştür.
Pan
Yunanistan dağları, mağaraları ve ırmaklarının efsunlu tanrısı. Keçi bacakları ve boynuzlarıyla, çobanların koruyucusu olarak bilinir. Syrinks ya da pan flütünün yaratıcısıdır. Rivayete göre, Pan'ın ilgisinden korkup kaçarken kendini kamışlara dönüştüren perinin (Syrinx) hüzünlü nefesinden, Pan’ın müziği doğmuştur.
Pandora
İlk kadın; Hephaistos (ya da bazı anlatılarda Prometheus) tarafından yapılmış, Athena, Hermes, Afrodit ve Zarafet Tanrıçaları tarafından güzelleştirilmiştir. Katiyyen açmaması gerektiği söylenen kavanozu açarak dünyaya bütün kötülükleri salar; kavanozun kenarında kalan tek teselli ise umut olur.
Pegasos
Bellerophon’un kanatlı atı; Zeus’un ve Medusa’nın kanının birleşiminden doğmuştur. Kahramanın, Kimera’yı öldürmesine yardım etti ve daha sonra Olimpos Dağı’nda, yarı emeklilik dönemini gerektiği zaman Zeus’un yıldırımlarını getirme hizmetinde bulunarak geçirdi. Bu at, özellikle Korinthos sikkelerinde popüler bir tasarımdı.
Penelope
Odysseus’un sadık karısı; kocası Truva Savaşı’nda savaşırken ve ardından uzun dönüş yolculuğunda oyalanırken, birçok talibi savuşturdu. Geciktirme taktiklerinden biri, Odysseus’un babası Laertes için dokuduğu kefeni bitirmesi gerektiğini söylemekti; fakat gündüz dokuduğunu gece söküyordu. Telemakhos’un annesidir.
Penthesilea
Amazon kraliçesi Otrere ile Ares’in kızıdır; yanlışlıkla savaş arkadaşı Hippolyte’yi öldürmüştür. Daha sonra Truva Savaşı sırasında Priam’a yardım etmek için bir orduya önderlik eder ancak Akhilleus tarafından öldürülür.
Persephone (ya da Kore)
Başta tahıl olmak üzere bitki örtüsünün tanrıçasıdır. Hades tarafından yeraltı dünyasında onunla yaşaması için kaçırılmıştır. Güzel tanrıça sonunda serbest bırakılmış, ancak bir nar tanesi hilesiyle yılın bir kısmını Hades’le geçirmek zorunda bırakılmıştır. Bu durum, tarım döngüsünü ya da tohumların toprağa gömülme pratiğini simgeler. Annesi Demeter gibi, Eleusis Gizemleri ve Thesmophoria festivallerinde önemli bir figürdü.
Perseus
Athena tarafından desteklenen kahraman, Hades’ten görünmezlik başlığını, Hermes’ten dev bir kılıç ve kanatlı sandaletleri alarak kral Polydectes’e verdiği dikkatsiz sözünü yerine getirdi ve Medusa’nın başını kesti. Eve dönerken, Nereidlerden daha güzel olduğu ile övünen Kraliçe Kassiopeia’ya ceza olarak deniz canavarına kurban edilmek üzere kayaya bağlanan kızı Etiyopya prensesi Andromeda’yı kurtararak onunla evlendi. Medusa’nın başını kullanarak canavarı taşa çevirdi.
Pleiades
Atlas ile nympha Pleione’nin yedi kızı. Avcı Orion peşlerine düştüğünde Zeus tarafından ölümsüzleştirilip aynı adlı takımyıldız hâline getirildiler. Mayıs’taki doğuşları ve Ekim/Kasım’daki batışları, eski çiftçiler için ekim ve hasat zamanlarının işaretçisiydi.
Polyphemos
Homeros’un Odysseia’sında, Odysseus ve adamlarını esir alan tek gözlü Kiklop. Dev, Poseidon’un oğluydu ve her sabah ve akşam iki adamını yiyordu; ta ki Odysseus onu sarhoş edip gözünü kör edene kadar. Dev, intikam olarak, kahramanı eve dönüş yolunda türlü gecikmelerle lanetledi.
Polymnia
Tanrılara ve kahramanlara adanan ilahilerin, ilham, perisidir.
Poseidon
Denizin tanrısı, fırtınaların ve depremlerin getiricisi; sıklıkla kardeşi Zeus’un planlarına karışırdı. Kronos ve Rhea’nın oğlu, Theseus da dâhil olmak üzere birçok çocuğun babasıydı; Minotaur gibi canavarların da yaratıcısı. Sounion’da ona adanmış bir tapınak bulunuyor.
Priam
Truva kralı; Laomedon’un oğlu, Hektor ve Paris’in (ayrıca 48 oğlu ve birçok kızının, bunlar arasında Kassandra 'da var) babasıydı. Homeros’un Truva Savaşı anlatısında, Hektor’un cesedinin uygun şekilde gömülmesi için Akhilleus’u etkileyici bir konuşmayla ikna etmiştir. Şehri yağmalandığında Neoptolemos tarafından öldürülmüştür.
Prometheus
Hephaistos’un atölyesinden ateşi çalıp insanlığa veren düzenbaz Titan. Zeus, bu müdahalesi nedeniyle onu uzak doğuda bir kayaya zincirletmiş ve her gün karaciğerini yemesi için bir kartal göndermiştir. Bu korkunç kader yıllarca sürmüş, sonunda yoldan geçen Herakles'in kartalı bir okla vurması sonucu Prometheus kurtulmuştur.
Rhea
Kronos’un hem kız kardeşi hem de eşi olan titan; ondan Olimpos tanrılarını doğurmuştur. Kocası çocuklarını yemeğe kalktığında, en küçük oğlu Zeus’u korumak için beze sarılmış bir taşı ona yutturmuştur.
Satir (ya da Silens)
Doğanın şehvetli ve şarap seven yaban adamları; bazı hayvani özelliklere sahiptiler ve Dionysos’u takip ederlerdi. Zeki ama yaramazlardı. En ünlüleri, Dionysos’un bilge öğretmeni Silenos’tur.
Skylla
Bir mağarada yaşayan ve Sicilya ile İtalya anakarası arasındaki boğazdan geçen denizciler ve deniz canlılarını avlayan canavar. On iki ayağı, altı başı, üç sıra dişi ve köpek havlamasına benzeyen bir sesi vardı. Hekate’nin kızıdır.
Selene
Ay tanrıçası. Hyperion (ya da Helios) ile Theia’nın kızıdır. Endymion’a âşık olmuştur; ancak Zeus, yakışıklı gence sinir olarak onu Latmos Dağı’ndaki bir mağarada sonsuz uykuya mahkûm etmiştir. Selene, onu zaman zaman ziyaret eder (ayın karanlık evresi).
Silenos
Tüm satirlerin babası olan satir; Dionysos’un bilge öğretmenidir.
Siren
Yarı kuş yarı kadın yaratıklar; güzel şarkılarıyla denizcileri ölüme sürüklerlerdi. Odysseus, gemisi Scylla ve Kharybdis'te Sirenlerin evinin yakınından geçerken onların şarkısından kanmamak için kendini gemisinin direğine bağlamıştır. Odysseus'un kaçışıyla, Sirenler kaderleri gereği kendilerini denize atarak intihar etmiştir; bu nedenle sanatta sıkça denize dalarken resmedilirler.
Sisifos
Korinthos kralı; Hades’ten iki kez kaçarak ölümü kandırmıştır. İkinci kaçışı, karısına tanrılara sunulması gereken cenaze armağanlarını “unutmasını” söyleyerek olmuştur. Uzun bir ömür sürmüş, ancak Zeus onu kibri nedeniyle cezalandırmış ve yeraltı dünyasına üçüncü ve son kez vardığında, her defasında geri aşağı düşen bir kayayı sonuza dek tepeye yuvarlamaya mahkûm etmiştir.
Styx
Okeanos’un en büyük kızıdır ve Arkadia’daki bir nehrin temsilcisidir. Thetis, bir versiyona göre, oğlu Akhilleus’u ölümsüz kılmak için Styx’in sularına batırmıştır. Daha sonra Styx, yeraltı dünyasının en derin kısmı Tartaros’tan geçen nehir oldu.
Talos (ya da Kalos)
Europa’yı koruması için Hephaistos tarafından yapılmış tunçtan otomaton. Daha sonra koruma görevini Girit’e devretmiştir. İzinsiz girenleri büyük taşlar fırlatarak ya da kendini ısıtıp kurbanlarını sıkıca kavrayarak kaçırırdı. Bazı anlatılarda kıskanç amcası Daidalos tarafından; diğerlerinde ise Medeia tarafından, ayağında bulunan olan büyülü yaşam sıvısı serbest bırakılarak öldürülür.
Tantalos
Sipylos’un zengin kralı; tanrılarla birlikte yemek yeme onuruna erişmiş, fakat kendini rezil etmiştir: Ya tanrıların ambrosiasını çalarak ya da tanrılara, daha önce haşladığı oğlu Pelops’u yedirerek. Zeus onu da sıkça yaptığı o “tatlı işkencelerden” biriyle cezalandırdı. Tantalos, her içmeye çalıştığında suların çekildiği Hades'teki bir havuzda başının üstünde de uzanmaya kalktığında uzaklaşan meyvelerle bırakıldı. (“tantalise” fiili buradan türemiştir).
Tartaros
Gaia ve Aither’in (Gökyüzü) oğlu, Typhon’un babasıdır. Aynı zamanda, Hades’in en derin seviyesi olan ve özellikle Sisifos ile Tantalos gibi günahkârların cezalandırıldığı, asi Titanların hapsedildiği yerin adıdır.
Terpsikhore
Dansın, ilham, perisi.
Tethys
Gaia ile Uranos’un kızı olan Titan; eşi Okeanos ve kardeşi ile birlikte nehirleri temsil eder. Okeanidlerin (deniz perilerinin) annesidir.
Thalia
Komedi tiyatrosunun, ilham, perisi; bu yüzden genellikle elinde bir komedi tiytrosu maskesi tutarken tasvir edilir.
Themis
Gaia ve Uranos’un kızı olan ilkel tanrıça; kehanet, yasa ve adaletle ilişkilendirilirdi. Hesiodos’a göre Zeus’un ikinci karısıydı ve ondan Hours (Horae) ile Fates’i (Moirae) doğurdu.
Theseus
Atina’nın kahraman kralı; Amazonlar, kentaurlar, çeşitli kötüler ve en önemlisi Girit Kralı Minos’un labirentinde yaşayan Minotauros’la savaşmıştır. Dehşet verici yaratığı öldürüp, Ariadne’nin verdiği ip yumağı sayesinde labirentten çıkmıştır. Ancak eve dönüş yolunda, siyah yelkeni beyazla değiştirmeyi unuttuğu için babası Aigeus, oğlu öldü sanıp kendini denize atmıştır; bu yüzden deniz onun onuruna “Ege Denizi” olarak anılır.
Thetis
Deniz perisi; Nereus’un kızı, Peleus’un karısı ve Akhilleus’un annesidir. Eşi onu elde etmeye çalışırken, Thetis kendini birçok şekle çevirmiştir, fakat sonunda evlenmişler ve düğünlerine tanrılar da katılmıştır. Thetis, oğlunu ölümsüz kılmak için onu Styx Nehri’ne batırmış (ya da kutsal bir ateşin üzerinde tutmuştur); yalnızca topuğundan tuttuğu yer ölümlü olarak kalmıştır.
Titanlar
Olimpos tanrılarından önce gelen, korkunç ve kudretli 12 Titan; evrenin kontrolü için tanrılarla savaşmış ancak yenilmişlerdir. Zeus onları Hades’in en derin kısmı olan Tartaros’a hapsetmiştir. Aralarında Kronos, Hyperion, Okeanos ve Rhea da bulunur.
Triton
Poseidon ile Amphitrite’nin oğlu olan balık kuyruklu canavar. Herakles’le savaşmış ama Theseus’a yardım etmiştir. Yunan sanatında bazen deniz kabuğundan yapılmış bir boru üflerken gösterilebilir; çocukları da onun adıyla anılır.
Typhon
Gaia ile Tartaros’tan doğmuştur; ateş püskürten yüz yılan başına sahip bir canavardır ve hayvanlar âleminin tüm seslerini çıkarabilir. Zeus onu yıldırımıyla vurmuş ve Hades’in derinliklerindeki Tartaros’a hapsetmiştir; fakat hâlâ zaman zaman tayfun gibi felaketlerle huzursuzluk çıkarır.
Urania
Astronomi, ilham, perisi; genellikle bir küre tutarken tasvir edilir.
Uranüs (ya da Ouranos)
Gaia’dan doğmuş gökyüzü tanrısı. Gaia ile evlenmiş, birlikte birçok tanrı yapmışlardır. Bu çocuklardan biri olan Kronos, babasını hadım ederek evrenin hâkimi olmuştur. Uranüs’ün denize atılan cinsel organından Afrodit doğmuştur.
Zeus
Olimpos tanrılarının kralı; Kronos ile Rhea’nın oğlu. Girit’teki Dikte Dağı’nda Gaia tarafından büyütülmüştür. Babasını devirip Titanları ve Devleri yenerek hükümdar olmuştur. Hera ile evli olmasına rağmen birçok tanrıça ve ölümlüyle birlikte olmuş, Athena, Ares, Apollon, Herakles ve Perseus gibi birçok çocuğu vardır. Dodona’da bir kehanet merkezi, Olympia’da bir heykeli (antik dünyanın Yedi Harikasından biri) vardı ve onuruna her dört yılda bir Olimpiyat Oyunları düzenlenirdi. Sanatta yıldırımıyla tanınır.
