Medusa

Tanım

Brittany Garcia
Yazar: , Tercüme Eden: Rabia Karaoğlu
yayınlanan 20 Ağustos 2013
X

İngilizce Orijinal Metin: Medusa

Bronze Head of Medusa (by Carole Raddato, CC BY-SA)
Medusa'nın Bronz Başı
Carole Raddato (CC BY-SA)

Medusa , Forkis ve Keto'nun birleşiminden doğan Gorgonlar olarak bilinen üç kız kardeşten biriydi. Hesiodos 'un Thegonia (Tanrıların Doğuşu) adlı eserine göre, Gorgonlar Graiai'lerin kız kardeşleriydi ve gece boyunca Oceanus ötesinde uzak yerlerde yaşarlardı. Daha sonraları Herodot ve Pausanias gibi yazarlar, Gorgonların yaşadıkları yeri Libya olarak belirtmiştir. Gorgon kardeşler Sthenno, Euryale ve Medusa'ydı; Kız kardeşleri ölümsüzken Medusa ise ölümlüydü.

Doğumlarının haricinde, bir grup olarak Gorgonlardan çok az bahsedilir, ancak Medusa'nın yaşamı ve ölümü hakkında birkaç efsane vardır. Bu efsanelerin en bilineni onun ölümüyle ilgili olandır. Hesiodos'un Theogony'sinde , Perseus'un Medusa'nın kafasını nasıl kestiğini, Chrysaor ve Pegasus'un Medusa'nın kanından nasıl çıktığını, Chrysaor'un altın bir dev, Pegasus'un ise ünlü beyaz kanatlı at olduğu anlatılır.

Reklamları Kaldır

Advertisement

Perseus & Medusa

Pindar ve Apollodorus'a göre Perseus ve Medusa efsanesi bir arayışla başlamıştır. Perseus, Zeus'un Danae'ye altın yağmuru şeklinde gelip ikisinin birleşiminden olan oğludur. Danae'nin babası Argos Kralı Acrisius'a, Danae'nin doğacak olan oğlunun onu öldüreceği önceden söylenir. Bundan dolayı Acrisius kızını bronz bir odaya kilitler, ancak Zeus bir altın yağmuruna dönüşerek Danae'yi hamile bırakır. Zeus'u öfkelendirmek istemeyen Acrisius, kızını ve torununu tahta bir sandıkta denize atar. Ancak anne ve oğlu, Seriphos adasında Dictys tarafından kurtarılır. Perseus'u erkekliğe yükselten Dictys'dir ancak onu hayati bir göreve gönderecek olan kral, Dictys'in kardeşi Polydektes'dir.

Polydektes, Perseus'un annesine aşık olur ve onunla evlenmek ister ancak Perseus, Polydektes'in onursuz olduğuna inandığı için annesini ondan korumak ister. Polydektes ise Perseus'u kandırmayı başarır; atları evcilleştiren Hippodamia'nın evliliğine katkıda bulunmak bahanesiyle büyük bir ziyafet verir. Konuklarından hediye olarak at getirmelerini ister, ancak Perseus’un verecek hediyesi yoktur. Perseus hiçbir hediyesi olmadığını itiraf ettiğinde ise kralın isteceyeği herhangi bir hediyeyi getirmeyi kabul eder. Polydektes, Perseus'u rezil etme ve hatta ondan kurtulma fırsatını yakalar ve ölümlü olan tek Gorgon'un başını ister ve o da tabii ki Medusa'dır.

Reklamları Kaldır

Advertisement

MEDUSA KORKUNÇ GÖRÜNÜMÜYLE ONA BAKANI TAŞA DÖNÜŞTÜREBİLDİĞİ İÇİN DİŞLİ BİR RAKİPTİR.

Korkunç görünümü ona bakanı taşa dönüştürebildiği için medusa dişli bir rakiptir. Efsanenin bazı anlatımlarına göre Medusa, kız kardeşleri gibi yılanlarla çevrili, dilleri titreyen, dişleri gıcırdayan, kanatları, sert pençeleri ve devasa dişleri olan bir canavar olarak doğmuştur. Daha sonraki efsanlerde (özellikle Ovid'de ) Medusa, yılan buklelerine sahip olan tek Gorgon'dur, çünkü bunlar Athena'nın ona lanetidir. Buna bağlı olarak, Ovid'de, bir zamanlar güzel ve ölümlü olan Medusa, Athena'nın tapınağında Poseidon tarafından tecavüze uğrar ve Athena'nın lanetiyle tüylü ürkütücü bir görünümle beraber korkunç yılanlarla cezalandırıldığı anlatılır.

Perseus, ilahi güçlerin yardımıyla Gorgonların mağarasını bulur ve Medusa'nın kafasını keserek öldürür. Çoğu yazar, Perseus'un, Athena'nın ona verdiği ayna görevi gören bronz bir kalkanla, Gorgonlar uyurken Medusa'nın kafasını kestiğini iddia eder. Kafasının kesilmesiyle, Pegasus ve Chrysaor (Poseidon'un ve Medusa'nın çocukları) Medusa'nın kopmuş boynundan fırlar. Bu çocukların doğumuyla aynı anda Medusa'nın kız kardeşleri Euryale ve Sthenno, Perseus'un peşine düşerler. Ancak, karanlığın miğferi olan Hades'in ona bahşettiği güçle görünmezlik kazanır. Perseus'un sonraki maceralarında Pegasus'u da yanına alıp almadığı veya Hermes'in ona verdiği kanatlı sandaletleri kullanmaya devam edip etmediği belirsizdir. Pegasus'un hem kahraman Perseus hem de Bellerophon ile maceraları, Yunan mitolojisinde anlatılan klasik efsanelerdir.

Reklamları Kaldır

Advertisement

Medusa Mosaic
Medusa Mozaiği
Mark Cartwright (CC BY-NC-SA)

Perseus ise (ya Pegasus ya da kanatlı sandaletler ile) Medusa'nın torbalanmış kafası ve yüzünde her zaman taş gibi güçlü olan bakışlarıyla uçar. Eve dönüş yolculuğunda Kral Cepheus ve Kraliçe Cassiopeia krallığında; Poseidon'un deniz canavarı Cetus tarafından işkence gördüğü Etiyopya'da durar. Poseidon'un intikamı, Cassiopeia'nın kızı Andromeda'nın (ya da kendisinin) güzellikte Nereidlere eşit olduğu şeklindeki kibirli iddiasıyla krallıktan alınır. Perseus canavarı öldürür ve Andromeda'nın elini kazanır. Andromeda zaten nişanlıdır bu durum da bir tartışma yaratır ve Perseus'un eski nişanlısını taşa çevirmek için Medusa'nın kafasını kullanmasına neden olur.

Perseus, Seriphos'taki evine dönmeden önce, bazı tartışmalı sözlerin ardından Medusa'nın kafasıyla taşa çevirdiği ve böylece Kuzey Afrika'nın Atlas Dağları'nı yarattığı titan Atlas ile tanışır. Ayrıca eve dönüş yolculuğu sırasında, Libya engereklerine dönüşen Medusa'nın kafasından toprağa kan akar.

Perseus, Kral Polydektes'ten korunarak evine, annesine geri döner, ancak Perseus Polydektes'in hilekarlığı ile çileden çıkar. Perseus, Polydektes'i ve sarayını Medusa'nın başıyla taşa çevirerek intikamını alır. Daha sonra krallığı Dictys'e verir. Nihayetinde Perseus, Gorgon'un kafasıyla olan işini bitirdikten sonra, kalkanını ve zırhını bu Gorgon'un kafasıyla süsleyen Athena'ya verir.

Reklamları Kaldır

Advertisement

Perseus and Medusa
Perseus ve Medusa
wikipedia user: Amandajm (CC BY-SA)

Etimoloji

Gorgon kelimesi, "vahşi, korkunç ve çirkin" anlamına gelen eski Yunanca "γοργός" kelimesinden türemiştir. Gorgonların isimlerinin her birinin, korkunçluklarını daha fazla tanımlamaya yardımcı olan özel bir anlamı vardır. Eski Yunanca "Σθεννω" kelimesinden gelen Sthenno, Yunanca σθένος kelimesiyle ilgili olduğu için "güç, kuvvet veya kudret" olarak çevrilir. Euryale, "geniş, geniş adımlı, geniş harman" anlamına gelen eski Yunanca "Ευρυαλη" kelimesinden gelmektedir; Ayrıca adının "geniş tuzlu deniz" anlamı da olabilir. Antik deniz tanrıları Forkis ve Keto'nun kızı olduğu için bu ismin tam da ona göre bir isim olduğu söylenebilir. Medusa'nın adı ise, "korumak veya muhafaza etmek" olarak çevrilen eski Yunanca "μέδω" fiilinden gelmektedir. Medusa'nın adı, bir Gorgon'un kafasının Athena'nın kalkanında temsil ettiği şeyle eş anlam bulduğu için son derece uyumludur.

Sanatta Yeri

Gorgon tasviri, MÖ 6. yüzyılın ortalarında Korfu'da Artemis Tapınağı’nın (MÖ 580) alınlıklarında, olağanüstü büyük mermer heykelde (şu anda Paros arkeoloji müzesindedir) ve Douris’in ünlü kupası gibi çeşitli sanat ve mimari yapılarda görülür. Gorgon’un apotropaik (kötülüğe karşı koruyucu) bir araç olmasının yanı sıra antik çağda popüler bir kalkan modeli haline gelmiştir. Tanrıça Athena ve Zeus, Medusa olduğuna inanılan bir Gorgon'un başını betimleyen kalkan ile tasvir edilmiştir.

Gorgon yüzünün Roma döneminde göğüs zırhlarında, mozaiklerde ve hatta gemi kirişlerinde bronz uç parçaları olarak kullanıldığına dair birkaç arkeolojik kanıt da vardır. Ayrıca Medusa'nın antik çağdaki belki de en ünlü örneği, Phidias tarafından yapılan ve Pausanias tarafından betimlenen Parthenon'daki Athena Parthenos heykelidir. Bu Athena heykelinde Gorgon'un yüzü tanrıçanın göğüs zırhında tasvir edilir. Yunan mitolojisinde de Hesiodos'un Perseus ve Medusa olaylarını anlatan Herkül'ün kalkanı betimlemesi yer alır.

Reklamları Kaldır

Advertisement

Kaynakça

Çevirmen Hakkında

Rabia Karaoğlu
Rabia Karaoğlu Bartın Üniversitesi mütercim ve tercümanlık bölümü lisans öğrencisidir. Çeviri yapmayı, kitap okumayı ve yabancı dil öğrenmeyi seviyor. Bunların yanı sıra tarihe karşı bir ilgisi vardır.

Yazar Hakkında

Brittany Garcia
Brittany serbest yazar, Klasik Latince ve Antik Yunanca öğretmenidir. Antik Dünya ile ilgili haberler hakkında kişisel bir bloğu ve Facebook sayfası vardır. İris Projesiyle NASA'nın "Mars'ı Latince Konuşturmak'' projesinde gönüllü Latince tercümandır.

Bu Çalışmayı Alıntıla

APA Style

Garcia, B. (2013, Ağustos 20). Medusa [Medusa]. (R. Karaoğlu, Çevirmen). World History Encyclopedia. alınmıştır https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-11854/medusa/

Chicago Style

Garcia, Brittany. "Medusa." Çevrildi Rabia Karaoğlu. World History Encyclopedia. Son düzenleme Ağustos 20, 2013. https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-11854/medusa/.

MLA Stili

Garcia, Brittany. "Medusa." Çevrildi Rabia Karaoğlu. World History Encyclopedia. World History Encyclopedia, 20 Ağu 2013. Web. 18 Oca 2022.