Οπτικό Γλωσσάριο Κλασικής Αρχιτεκτονικής

Mark Cartwright
από τον , μετάφραση από τον Eυαγγελία Βασιλείου/Evangelia Vasileiou
δημοσιεύθηκε στις
Translations 6
bookmark_addbookmark_addedΑποθήκευση άρθρου printΕκτύπωση picture_as_pdfPDF
Architectural Elements of the Parthenon
Αρχιτεκτονικά μέλη του Παρθενώνα F.Banister (Public Domain)

Άβακας - μεγάλη πλάκα τοποθετημένη πάνω από το κιονόκρανο για τη στήριξη του επιστυλίου ή αψίδας τοποθετημένης πάνω από αυτό.

Adyton
Άδυτο Hazmat2 (CC BY-SA)

Άδυτο - το πιο ιερό εσωτερικό τμήμα ενός ναού, συνήθως στο άκρο του σηκού που βρίσκεται μακρύτερα από την είσοδο, συχνά με περιορισμένη πρόσβαση, επιτρεπόμενη μόνο στους μυημένους ή τους ιερείς.

Pediment, Pantheon
Αέτωμα, Πάνθεον Mark Cartwright (CC BY-NC-SA)

Αέτωμα - ο τριγωνικός χώρος πάνω από τον θριγκό στις στενές πλευρές ναού. Συχνά περίτεχνα διακοσμημένος με ανάγλυφη γλυπτική σύνθεση.

Akroterion
Ακρωτήριο ECeDee (CC BY-SA)

Ακρωτήριο - διακοσμητικό στοιχείο το οποίο προστίθεται στη στέγη ναού, στην κορυφή και στις γωνίες, συνήθως κατασκευασμένο από πηλό ή μπρούντζο και συχνά με τη μορφή φύλλου φοίνικα ή αγάλματος, όπως, παραδείγματος χάριν, της Νίκης.

Temple of Nike, Athens
Ναός της Απτέρου Νίκης, Αθήνα Mark Cartwright (CC BY-NC-SA)

Αμφιπρόστυλος ναός - όπου και οι δύο όψεις φέρουν κίονες, π.χ.: ο Ναός της Αθηνάς Νίκης [Απτέρου Νίκης], Αθήνα.

Roman Buttress
Ρωμαΐκή αντηρίδα isawnyu (CC BY)

Αντηρίδα - μέλος τοποθετημένο για τη στήριξη τοίχου, ειδικά όταν ο τοίχος φέρει αψίδα ή μεγάλο βάρος. Ιπτάμενα αντερείσματα υποστηρίζουν βάρος πάνω από έναν χώρο και επιτρέπουν στους τοίχους να εξασθενούν με συμπερίληψη κογχών και παραθύρων.

Phrygian Captive, Corinth
Φρύγας αιχμάλωτος, Κόρινθος Mark Cartwright (CC BY-NC-SA)

Ατλαντίδα - γλυπτή ανδρική μορφή που λειτουργεί ως κίονας για τη στήριξη του θριγκού, η οποία πήρε το όνομά της από τον Άτλαντα.

Arch of Constantine I (South Side)
Αψίδα του Κωνσταντίνου Α' (νότια πλευρά) Mark Cartwright (CC BY-NC-SA)

Αττικός όροφος - το αρχιτεκτονικό μέλος που τοποθετείται πάνω από τον θριγκό κτιρίου, π.χ.: όπως συχνά παρατηρείται σε θριαμβικές αψίδες.

The Zanes, Olympia
Οι Ζάνες, Ολυμπία Mark Cartwright (CC BY-NC-SA)

Βάθρο - η συμπαγής βάση πάνω στην οποία στέκεται κίονας ή άγαλμα, αποτελούμενη από την πλίνθο, τον τόρο, τον κύβο και την ταινία.

Cornice
Γείσο Mark Cartwright (CC BY-NC-SA)

Γείσο - το προεξέχον τμήμα του διάκοσμου στο άνω μέρος του θριγκού, το οποίο χρησίμευε επίσης στην αποστράγγιση του νερού της βροχής.

Aerial View of the Temple of Apollo, Miletus
Κάτοψη του Ναού του Απόλλωνα, Μίλητος Carole Raddato (CC BY-SA)

Δεκάστυλος ναός - με δέκα κίονες σε κάθε όψη, π.χ.: ο ναός του Διδυμαίου Απόλλωνα στη Μίλητο.

Seating of the Theatre of Epidaurus
Κερκίδες του αρχαίου θεάτρου της Επιδαύρου Mark Cartwright (CC BY-NC-SA)

Διάζωμα - ο διάδρομος που χωρίζει οριζόντια τα εδώλια/καθίσματα θεάτρου.

Δίπτερος Ναός - όπου υπάρχει διπλή σειρά κιόνων σε όλες τις πλευρές, π.χ.: ο ναός του Παρθενώνα.

Treasury of Atreus, Mycenae
Ο Θησαυρός του Ατρέα, Μυκήνες Mark Cartwright (CC BY-NC-SA)

Δρόμος (πομπική οδός) - η μνημειακή, ακάλυπτη και περιτοιχισμένη είσοδος σε ταφικό μνημείο, π.χ. στις Μυκήνες.

Δωδεκάστυλος ναός - με δώδεκα στήλες σε κάθε όψη.

Ionic Capital
Ιωνικό κιονόκρανο Mark Cartwright (CC BY-NC-SA)

Έλικες - οι σπείρες ιωνικού κιονόκρανου.

Treasury of The Athenians, Delphi
Θησαυρός των Αθηναίων, Δελφοί Mark Cartwright (CC BY-NC-SA)

Εν παραστάσι - όπου οι τοίχοι του προστώου προεκτείνονται στην ίδια ευθεία με τους κίονες της πρόσοψης.

Doric Temple of Juno, Agrigento
Δωρικός ναός της Ήρας, Ακράγαντας Chiara Marra (CC BY)

Έντασις - η κύρτωση ενός κίονα στη βάση και το κέντρο του, ώστε να δημιουργεί την οφθαλμαπάτη ότι είναι εντελώς ίσιος.

Temple of Portunus, Rome
Ναός του Πορτούνους, Ρώμη Mark Cartwright (CC BY-NC-SA)

Εντοιχισμένοι κίονες - κίονες ενσωματωμένοι σε τοίχο.

Roman Temple, Nimes, France
Ρωμαΐκός ναός, Νιμ, Γαλλία Mark Cartwright (CC BY-NC-SA)

Εξάστυλος ναός - με έξι κίονες σε κάθε όψη, π.χ. ο Τετράγωνος Οίκος στην πόλη Νιμ.

Cornice, Temple of Athena, Priene
Γείσο, Ναός της Αθηνάς, Πριήνη S. R. Koehler (Public Domain)

Επιστύλιο - το κατώτατο μέρος του θριγκού, το τμήμα κάτω από τη ζωφόρο.

Inner Archway, Arch of Titus
Εσωρράχιο αψιδωτής πύλης, Αψίδα του Τίτου Mark Cartwright (CC BY-NC-SA)

Εσωρράχιο - η εσωτερική επιφάνεια αψίδας.

Gigantomachy, Treasury of the Siphians, Delphi
Γιγαντομαχία, Θησαυρός των Σιφνίων, Δελφοί Mark Cartwright (CC BY-NC-SA)

Ζωφόρος - το πλατύτερο και κεντρικό μέρος του θριγκού, συχνά περίτεχνα διακοσμημένο με ανάγλυφη παράσταση.

Tholos of Delphi
Θόλος των Δελφών Kufoleto (CC BY-SA)

Θόλος - ναός κυκλικού σχήματος, με το πιο διάσημο παράδειγμα να βρίσκεται στους Δελφούς.

Arch of Constantine I
Αψίδα του Κωνσταντίνου Α΄ Mark Cartwright (CC BY-NC-SA)

Θριαμβική αψίδα - μνημειακό αψιδωτό πέρασμα σε ανάμνηση ρωμαϊκών στρατιωτικών θριάμβων και άλλων σημαντικών γεγονότων.

Architrave, Capitolium, Brixia
Επιστύλιο, Καπιτώλιο, Μπρίξια (Μπρέσια) Mark Cartwright (CC BY-NC-SA)

Θριγκός - το μέλος που τοποθετείται οριζόντια πάνω από τους κίονες και αποτελείται από το επιστύλιο, τη ζωφόρο και το γείσο.

Caryatids of the Erechtheion
Καρυάτιδες του Ερεχθείου Dennis Jarvis (CC BY-NC-SA)

Καρυάτιδα - γλυπτή γυναικεία μορφή που λειτουργεί ως κίονας για τη στήριξη θριγκού, π.χ. στο Ερέχθειο.

Corinthian Capital
Κορινθιακό κιονόκρανο Mark Cartwright (CC BY-NC-SA)

Κιονόκρανο - η κορωνίδα που ενώνει το πάνω μέρος ενός κίονα με τον άβακα και συμβάλλει στην κατανομή του βάρους. Διαφορετικοί τύποι κιονόκρανων περιλαμβάνουν το απλό κυρτό Δωρικό και το περίτεχνα διακοσμημένο Κορινθιακό με σχηματοποιημένα φύλλα ακάνθου.

Κόγχη - γνωστή και ως αψίδα, εσοχή σε τοίχο, συχνά με περίτεχνο διάκοσμο ή συμπερίληψη αγάλματος.

Theatre of Delphi
Θέατρο των Δελφών Mark Cartwright (CC BY-NC-SA)

Κοίλο - ο χώρος των κερκίδων/εδωλίων ενός θεάτρου, συνήθως χτισμένος σε φυσική πλαγιά/φυσικό πρανές.

Crepidoma, Temple of Zeus, Olympia
Κρηπίδωμα, Ναός του Δία, Ολυμπία Joanbanjo (CC BY-SA)

Κρηπίδωμα - επίσης κρηπίς, τα τρία σκαλοπάτια πάνω στα οποία στέκονται οι στήλες ναού. Το τελικό ανώτατο σκαλοπάτι είναι γνωστό ως «στυλοβάτης».

Hercules & The Cretan Bull
Ο Ηρακλής και ο κρητικός Ταύρος Mark Cartwright (CC BY-NC-SA)

Μετόπη - τετράγωνος χώρος της ζωφόρου μεταξύ δύο τρίγλυφων, συχνά με ανάγλυφη παράσταση ή διακοσμητικά στοιχεία, όπως ασπίδες.

Monolithic Columns, Corinth
Μονολιθικοί κίονες, Κόρινθος Mark Cartwright (Copyright)

Μονολιθικός κίονας - κίονας λαξευμένος από ενιαίο κομμάτι λίθου.

Library of Celsus, Ephesus
Βιβλιοθήκη Κέλσου, Έφεσος Mark Cartwright (CC BY-NC-SA)

Ναΐσκος - πλαίσιο το οποίο σχηματίζεται από δύο κίονες και θριγκό με αέτωμα.

Dentils
Οδόντες Mark Cartwright (CC BY-NC-SA)

Οδόντες - ομοιόμορφη σειρά τετραγώνων ή ορθογωνίων που χρησιμοποιούνται για τη διακόσμηση γείσων.

Temple of Baachus, Baalbek
Ναός του Βάκχου, Μπάαλμπεκ Jerzy Strzelecki (CC BY-SA)

Οκτάστυλος ναός - με οκτώ κίονες σε κάθε όψη, π.χ.: ο ναός του Βάκχου στην τοποθεσία Μπάαλμπεκ.

Οπισθόδομος - η μικρή αίθουσα στο πίσω μέρος ναού, η οποία συνήθως χρησίμευε ως θησαυροφυλάκιο.

Pilaster Columns
Παραστάδες Mark Cartwright (CC BY-NC-SA)

Παραστάδα - διακοσμητική κολώνα λαξευμένη ανάγλυφα σε επιφάνεια τοίχου.

Theatre Parodoi, Epidaurus
Πάροδοι θεάτρου, Επίδαυρος Mark Cartwright (Copyright)

Πάροδοι - οι μεγάλες τοξωτές πύλες, δεξιά και αριστερά της σκηνής, από τις οποίες το κοινό εισερχόταν στο θέατρο.

Parthenon, East Facade
Παρθενώνας, ανατολική όψη Mark Cartwright (CC BY-NC-SA)

Περίπτερος ναός - όπου και οι τέσσερις εξωτερικές πλευρές φέρουν κίονες.

Peristyle
Περιστύλιο Sailko (CC BY-SA)

Περιστύλιο - οι σειρές κιόνων που περιβάλλουν ναό ή προαύλιο χώρο.

Pronaos
Πρόναος Benutzer:Ronaldo (Public Domain)

Πρόναος - ο χώρος μεταξύ των εξωτερικών κιόνων και της εισόδου του σηκού σε έναν ναό.

Athenian Propylaea Reconstruction
Αναπαράσταση των αθηναΐκών Προπυλαίων Immanuel Gial (Public Domain)

Πρόπυλο - η μνημειακή πύλη προς ένα θρησκευτικό ιερό ή προς καθορισμένο χώρο. Συχνά περιλαμβάνει αρκετές ξεχωριστές εισόδους (προπύλαια).

Treasury of The Athenians, Delphi
Θησαυρός των Αθηναίων, Δελφοί Mark Cartwright (CC BY-NC-SA)

Πρόστυλος - ναός με κίονες μόνο στην μποστινή όψη.

Portico, Pantheon
Προστώο, Πάνθεον Mark Cartwright (CC BY-NC-SA)

Προστώο - στεγασμένος χώρος για περίπατο, συνήθως υπόστυλος, π.χ.: στην πρόσοψη ναού.

Column Flutes, Parthenon
Ραβδώσεις κίονα, Παρθενώνας Mark Cartwright (CC BY-NC-SA)

Ράβδωση - η κοίλη, κάθετη, αυλάκωση η οποία είναι εγχάρακτη σε κίονα.

Plan of the Parthenon
Κάτοψη του Παρθενώνα S. R. Koehler (Public Domain)

Σηκός - το εσωτερικό τμήμα ναού, συνήθως ορθογώνιο και χωρίς παράθυρα, ορισμένες φορές υπόστυλο. Συχνά υποδιαιρούμενο σε μικρότερους χώρους, ο μεγαλύτερος από τους οποίους στέγαζε κατά περίπτωση ένα, μεγάλων διαστάσεων, λατρευτικό άγαλμα κάποιας συγκεκριμένης θεότητας.

Lion-shaped Sima
Σίμη σε σχήμα λεοντοκεφαλής Mark Cartwright (CC BY-NC-SA)

Σίμη - η υδρορροή για τη συλλογή του νερού της βροχής από τη στέγη ναού, συχνά με διακοσμημένα στόμια απορροής σε ισαπέχοντα διαστήματα.

Odeon Of  Herodes Atticus, Athens
Ωδείο Ηρώδου του Αττικού, Αθήνα Mark Cartwright (CC BY-NC-SA)

Σκηνή - το σκηνικό υπόβαθρο θεατρικής εξέδρας· μεταγενέστερα δείγματα ήταν μνημειώδη ως προς τον σχεδιασμό τους.

Temple of Poseidon, Sounion, Greece
Ναός του Ποσειδώνα, Σούνιο, Ελλάδα Mark Cartwright (CC BY-NC-SA)

Στερεοβάτης - η επιφάνεια πάνω στην οποία στηρίζεται ο στυλοβάτης.

The 5 Classical Orders of Architecture
Οι πέντε κλασικοί αρχιτεκτονικοί ρυθμοί Simeon Netchev (CC BY-NC-ND)

Στήλη (Κολόνα/Κίονας) - χρησιμοποιείται για τη στήριξη του άβακα και του επιστυλίου χωρίς την ανάγκη τοίχου. Υπάρχουν διάφοροι τύποι, συμπεριλαμβανομένου, του απλού και παλαιότερου, του Δωρικού. Μπορεί επίσης να στέκονται αυτόνομα και συχνά τιμούν σημαντικά ιστορικά γεγονότα, όπως η Στήλη του Τραϊανού.

Portico, Pantheon
Προστώο, Πάνθεον Mark Cartwright (CC BY-NC-SA)

Στοά - επιμήκης και περιορισμένου πλάτους υπόστυλη αρχιτεκτονική κατασκευή, που συχνά χρησίμευε για την οριοθέτηση ενός συγκεκριμένου χώρου σε θρησκευτικές τοποθεσίες και δημόσιους χώρους, όπως αγορές και γυμνάσια. Χρησίμευε ως τόπος συνάντησης και ως καταφύγιο από τις καιρικές συνθήκες.

Στυλοβάτης - η βάση στην οποία στέκεται μια σειρά κιόνων. Συχνά με ελαφρά κοιλότητα για τη διευκόλυνση της αποστράγγισης.

Column Drums, Olympia
Σφόνδυλοι κιόνων, Ολυμπία Mark Cartwright (Copyright)

Σφόνδυλος - τα μεμονωμένα κυλινδρικά μέλη που χρησιμοποιούνται για την κατασκευή ορισμένων τύπων κιόνων.

Τετράστυλος ναός - με τέσσερις κίονες σε κάθε όψη.

Entablature with Metope and Triglyphs
Θριγκός με μετόπη και τρίγλυφα Mark Cartwright (CC BY-NC-SA)

Τρίγλυφο - διακοσμητικό στοιχείο της ζωφόρου με δύο κατακόρυφες αυλακώσεις. Συχνά ήταν τοποθετημένο εναλλάξ με τις μετόπες.

Egg and Dart Ornamentation
Ωοειδής και λογχοειδής διάκοσμος Mark Cartwright (CC BY-NC-SA)

Ωοειδής και λογχοειδής διάκοσμος - τυπικό χαρακτηριστικό της διακόσμησης γείσων.

Βιβλιογραφία

Η World History Encyclopedia είναι συνεργάτης της Amazon και κερδίζει προμήθεια από τις αγορές βιβλίων που πληρούν τις προϋποθέσεις.

σχετικά με το μεταφραστή

σχετικά με το συγγραφέα

Αναφορά σε αυτό το έργο

Στυλ APA

Cartwright, M. (2026, September 25). Οπτικό Γλωσσάριο Κλασικής Αρχιτεκτονικής. (E. Β. Vasileiou, Μεταφραστής). World History Encyclopedia. https://www.worldhistory.org/trans/el/2-486/

Στυλ Σικάγο

Cartwright, Mark. "Οπτικό Γλωσσάριο Κλασικής Αρχιτεκτονικής." Μεταφράστηκε από Eυαγγελία Βασιλείου/Evangelia Vasileiou. World History Encyclopedia, September 25, 2026. https://www.worldhistory.org/trans/el/2-486/.

Στυλ MLA

Cartwright, Mark. "Οπτικό Γλωσσάριο Κλασικής Αρχιτεκτονικής." Μεταφράστηκε από Eυαγγελία Βασιλείου/Evangelia Vasileiou. World History Encyclopedia, 25 Sep 2026, https://www.worldhistory.org/trans/el/2-486/.

αφαίρεση διαφημίσεων