Bunker Hill veya Bunker Tepesi Muharebesi (17 Haziran 1775), Amerikan Bağımsızlık Savaşı'nın (1775-1783) ilk merhalesinde önemli bir çatışmaydı ve esasen Massachusetts, Charlestown'daki Breed's Hill'de gerçekleşti. Koloni birlikleri, Breed's Hill'i iki İngiliz hücumuna karşı başarıyla müdafaa etti, ancak üçüncü bir taarruzun ardından geri çekildi. Muharebe, İngilizlerin zaferiyle neticelendi, ancak ağır kayıplara neden oldu.
Önsöz
Haziran 1775'in ortalarına gelindiğinde, Massachusetts kasabaları Lexington ve Concord'u birbirine bağlayan Eski Concord Yolu'nda (günümüzde Savaş Yolu) koloni milislerinin ve İngiliz düzenli askerlerinin kanının dökülmesinin üzerinden neredeyse iki ay geçmişti. Aradan geçen haftalarda, New England'ın dört bir yanından takriben 15.000 milis, General Thomas Gage kumandasındaki yaklaşık 6.000 İngiliz askerinin işgal ettiği Boston kasabasını kuşatmıştı. Boston Limanı'ndaki İngiliz savaş gemilerinin varlığı sayesinde, İngiliz garnizonu denizden ikmal sağlayabiliyordu; lakin barut eksikliği ve iyi tanımlanmamış bir kumanda yapısı, koloni birliklerinin kasabaya bir hücum düzenlemesine mani olmaktaydı. Bu vaziyet, biri eğitimsiz taşralı çiftçilerden, diğeri ise dünyanın en disiplinli savaş gücü olarak kabul edilen zıt orduların ilk hamleyi yapmasını beklemesiyle bir çıkmaza yol açtı.
General Gage, iş bu noktada mutsuz bir adamdı. Bir yıl önce, Massachusetts Körfezi Eyaleti'nin askeri valisi olarak tayin edilmiş ve asi kolonide kraliyet otoritesini tekrar tesis etmekle vazifelendirilmişti. Mamafih Gage, İngiliz hakimiyetini yeniden tesis etmek yerine, koloninin Parlamento'nun tesirinden daha da uzaklaşmasına izin vermiş ve netice olarak Büyük Britanya Kralı III. George'un (hükümdarlığı 1760-1820) güvenini kaybetmişti. Lexington ve Concord Muharebeleri'nin haberleri Londra'ya ulaşmadan önce bile, kralın bakanlığı, hayal kırıklığına uğramış Gage'e vazifelerinde yardımcı olmak için itinayla seçilmiş generallerden oluşan bir üçlü vazifelendirmişti; Generaller John Burgoyne, Henry Clinton ve William Howe, Cerberus gemisiyle Amerika'ya yelken açmış ve 25 Mayıs 1775'te Boston'a varmışlardı. Hepsi İngiltere'de köklü bir üne sahip olan generaller, Majesteleri'nin ordusundaki askerlerin kırlı köylülerce kuşatıldığını görünce dehşete düşmüş ve Gage'i bu aşağılayıcı vaziyetten kurtulmaya çağırmışlardı.
O devirde Boston, tamamen bir yarımadayla sınırlıydı ve Boston Neck olarak bilinen bir kıstakla anakaraya bağlıydı. Koloni askerleri Boston Neck'e erişmeyi kontrol ederek İngilizleri karadan kesmiş ve yakınlardaki Roxbury ve Cambridge kasabalarında yoğunlaşmışlardı. Esasen General Howe tarafından hazırlanan İngiliz planı, Boston Neck'e sürpriz bir saldırı düzenleyerek stratejik açıdan önemli Dorchester Heights mevkisini ele geçirmekti. Yükseklikleri tahkim ettikten sonra, İngilizler Amerikalıları Roxbury'den silip süpürecek ve ardından Boston'ın kuzeyindeki bir diğer yarımadada bulunan Charlestown'ı işgal edeceklerdi. İngilizler daha sonra Charlestown'a bakan üç tepeyi (Bunker Hill, Breed Hill ve Moulton Hill) tahkim edecek ve ardından eyaletleri Cambridge'den çıkaracak son hamleyi yapacaktı. Howe, hücumun 18 Haziran Pazar günü gerçekleşmesini teklif etti; dindarlıklarıyla bilinen Yeni İngiltereliler muhtemelen dini ayinlere katılacak ve gardlarını indireceklerdi.
İngiliz planı elbette gizlice hazırlanmış ve 12 Haziran'da kesinleşmişti. Ancak bu gizlilik, Howe'un planının Massachusetts'teki Amerikan hükümeti olan Eyalet Kongresi'ne iletilmesinden 24 saat öncesine kadar devam etti; muhbir, "General Gage'in ordusundaki üst seviye subaylarla sık sık görüşme fırsatı" bulan, New Hampshireli, "şüphesiz dürüstlüğüyle bilinen bir beyefendi" idi (Philbrick, 380). İngiliz hücumuna beş gün kala, Eyalet Kongresi mani olacak bir hamle yapmaya karar verdi ve düzensiz Yeni İngiltere ordusunun kumandanı General Artemas Ward'a ilave tahkimatlar inşa etmesi talimatını verdi. 15 Haziran'da General Ward, Charlestown yarımadasını işgal etmek üzere General Israel Putnam kumandasındaki bir asker müfrezesi göndermeyi seçti; Putnam'a, yarımadadaki üç tepenin en yükseği olan 33 metre (110 fit) yüksekliğindeki Bunker Hill'i ele geçirip tahkimat yapması emredildi.
Tepenin Tahkimi
16 Haziran saat 18:00'de, yaklaşık 1.000 koloni askeri, Cambridge'de General Ward karargahının karşısında toplandı. Kumandanları, Massachusettsli elit bir ailenin oğlu ile Fransız ve Kızılderili Savaşı gazisi olan 49 yaşındaki Albay William Prescott'tu. Kısa süre sonra, Putnam'ın alayından Yüzbaşı Thomas Knowlton liderliğindeki 200 kişilik bir çalışma grubu ve Bunker Tepesi'ndeki tahkimatların inşasına nezaret edecek olan eyalet ordusunun başmühendisi Albay Richard Gridley de onlara katıldı. Koloni birliklerinin üniformaları yoktu, muhtemelen haftalardır giydikleri aynı ev yapımı sivil kıyafetleri giyiyorlardı ve her tür tüfek taşıyorlardı. Her birine bir günlük yetecek kadar erzak ve siper kazmak için aletler verildi. Saat 21:00 civarında, Albay Prescott 1.200 askeri Cambridge'den çıkarıp Charlestown Boğazı'na götürdü.
Charlestown'a vardığında Prescott, General Israel Putnam tarafından karşılandı; 57 yaşındaki Putnam, kolonilerde adeta mitolojik bir figürdü ve Fransız-Kızılderili Savaşı sırasında İrokualar tarafından esir alınmaktan kurtulması ve Küba açıklarında bir gemi kazasından sağ kurtulması gibi başarılarıyla tanınıyordu. Putnam, Prescott ve Gridley bir toplantı düzenlediler ve Ward'ın emrettiği gibi Bunker Tepesi yerine Breed's Hill'in tahkim edilmesine karar verildi. Bu kararın tam olarak neden alındığı bilinmemekle birlikte, en muhtemel açıklama, Breed Hill'in işgalinin daha kışkırtıcı olacağıydı; 23 metre (75 ft) yüksekliğindeki Breed's Hill, Boston'a daha yakındı; yani üzerinde bir Amerikan tahkimatı görmek, Bunker Hill'e benzer bir kalenin aksine, İngilizlerin bir tepki vermesini gerektirecekti. Hem Putnam hem de Prescott uzun zamandır bir savaş için can atıyorlardı ve Breed'S Hill'i bir çıkış yolu olarak görmüş olabilirlerdi.
Gridley elzem tahkimatları dizayn etti ve gece yarısından kısa bir süre sonra adamlar kazı çalışmalarına başladı. Plan, her iki tarafında yaklaşık 40 metre (130 fit) yüksekliğinde, hendekler ve toprak duvarlar bulunan kare şeklinde bir siper inşa edilmesini içeriyordu. Duvarlar 1,8 metre (6 fit) yüksekliğindeydi ve adamların toprak işleri üzerinden ateş edebilmeleri için üzerinde durabilecekleri ahşap bir platformla sabitlenmişti. 17 Haziran sabahı saat 4'te Boston Limanı üzerinde şafak sökmeye başladığında inşaat hala devam ediyordu; taşralılar, limandan ateş açan bir kraliyet sloop'u olan Lively tarafından fark edildi. Lively, tepeye tesirli bir şekilde ateş edebilecek kadar toplarını kaldıramadığı için fazla hasar veremedi, ancak kısa zaman sonra Boston'ın Kuzey Yakası'ndaki Copp's Hill'de bulunan bir İngiliz bataryası ona katıldı.
Top atışı ekseriyetle tesirsiz olsa da, çoğu daha önce hiç ateş altında kalmamış olan Amerikan birliklerini korkutmayı başardı. Prescott, adamlarını sakinleştirmek için elinden geleni yaptı ve onlara İngiliz toplarının bu mesafeden zararsız olduğuna dair teminat verdi. Ancak bir İngiliz güllesi, tabyanın önünde kazı yapan bir asker olan Asa Pollard'ın kafasını kopardığında, bu teminatları boşa çıktı. Pollard'ın korkunç ölümü, birçok yoldaşının son cesaret kırıntılarını da sarstı ve birkaç taşra birliği firar etmeye başladı. Adamlarını toparlamak ümidiyle Prescott, tabyanın korkuluğunun üzerine atladı, ileri geri sallanarak ve gülleler başının üzerinden hızla geçerken üç köşeli şapkasını sallayarak "Vurabilirsen bana vur!" diye bağırdı Prescott, aşağıdaki İngiliz gemilerine; adamlarına tepede çalışmaya devam etmeleri için gereken cesareti veren ilham verici bir performanstı bu. Bu arada Boston'da General Gage, heyecanı dürbünden izliyordu; Garip adamın siperden bağırdığını fark eden Gage, dürbününü Amerikalı bir sadık olan Abijah Willard'a uzattı ve adamı teşhis edip edemeyeceğini sordu. Willard, teşhis edebileceğini; kayınbiraderi William Prescott olduğunu söyledi. Gage, "Savaşacak mı?" diye sordu ve Willard, "Evet efendim. O eski bir asker ve damarlarında bir damla kan kaldığı sürece savaşacak" diye cevap verdi (Philbrick, 397).
İngilizlerin Tepkisi
Gage, Boston'daki Province House'un surlarının içinden, General Burgoyne, Clinton ve Howe ile yapılacakları görüşmek üzere bir araya geliyordu. Bir süre münakaşa ettikten sonra, İngilizlerin Charlestown yarımadasının güneydoğu köşesine, Moulton Tepesi yakınlarına çıkarma yapmasına karar verildi; bu, onlara Amerikan siperinin en müdafaasız noktası olan sol kanadını tehdit etme imkanı sağlayacaktı. General Howe, Amerikan sol kanadına saldıracak ve muhtemelen arkadan saldıracak olan büyük taarruza bizzat liderlik edecekti. Howe'un ikinci kumandanı Tuğgeneral Sir Robert Pigot liderliğinde eş zamanlı bir taarruz, sipere doğrudan bir hücum başlatarak dikkat dağıtma gayesine hizmet edecekti. Plan ayrıca, yakın zamanda Lexington ve Concord'daki liderliğiyle İngiliz subayları arasında şöhret kazanan Kraliyet Deniz Piyadeleri'nden Binbaşı John Pitcairn kumandasında yedek bir kuvvet gerektiriyordu.
İngilizlerin, toplam 1.500 kişiden oluşan bu kuvveti organize edip 28 büyük mavnaya yüklemesi altı saat sürdü. Boston'daki çatıların üzerinden, siviller, İngiliz askerlerinin Mystic Nehri'nde kürek çekişini hayranlıkla izliyordu; kızıl ceketleri içinde hareketsiz oturuyorlardı ve sabit süngüleri öğle güneşinde parlıyordu; tam da İngiliz imparatorluk intikamının bir örneği gibi görünüyorlardı. Limandaki gemiler, saat 13:00 civarında Moulton Tepesi'nde gerçekleşen askerlerin karaya çıkışını korumak için bombardımanlarını teksif etti. Çıkarma, Amerikalılarca itiraz görmedi, ancak koloni mevkisini daha yakından inceleyen Howe, saldırının umduğu kadar meselesiz geçmeyebileceğini fark etti.
Amerikalılar, artık raylı çit adı verilen yeni bir siperle korunan ve Yüzbaşı Knowlton kumandasındaki Connecticut birliklerince müdafaa olunan sol kanatlarını güçlendirmişlerdi. Howe'un bakış açısından daha da kötüsü, Amerikalılar Albaylar John Stark ve James Reed kumandasında iki New Hampshire alayınca takviye edilmişti. Amerikan takviyeleri arasında, İl Kongresi'nin popüler genç başkanı ve belki de o dönemde Massachusetts'teki en önemli Vatansever lider Dr. Joseph Warren da vardı (Samuel Adams, John Adams ve John Hancock, İkinci Kıta Kongresi'ne katılmak üzere Philadelphia'daydı). Warren, tümgeneral rütbesiyle vazifelendirilmesini bekliyordu ama savaşın dışında kalmak istemediği için geçici olarak piyade er olarak vazife yapmayı seçmişti. Sonunda General Putnam, Prescott'un Breed Hill'deki pozisyonunu desteklemek için Bunker Hill'deki tahkimatların inşasına nezaret etmeye başlamıştı. Bu yeni vaziyetle karşı karşıya kalan Howe, Moulton Hill'de beklemeye karar verdi ve Gage'e takviye talep eden bir mektup yazdı. Bu adamlar vardığında saat 15:00 olmuştu; Howe artık 2.400 kişilik bir kuvvete kumanda ediyor olsa da (yaklaşık 3.000 taşralıya karşı), Amerikalılar, Howe'un ilk karaya çıktığında saldırması halinde olduğundan daha iyi hazırlanmışlardı.
Muharebe Başlıyor
Howe'un birlikleri, Breed's Hill'e hücum için saflar oluşturmaya başladı; Copp's Hill'in tepesinden izleyen General Burgoyne, bu mevzilenmeyi "son derece askervari. Bence mükemmeldi" (Philbrick, 423) olarak tanımlamıştı. Ancak General Pigot'un adamları Charlestown'ın hemen güneyinde toplanırken, kasabanın içinden keskin nişancı ateşi açan koloni keskin nişancılarının saldırısına uğradılar. Howe, isyancıları temizlemek için Amiral Samuel Graves'ten yardım istedi ve Graves, Charlestown'a iki leş atışı yaptı. Yazar Nathaniel Philbrick'in "barut, güherçile ve donyağı dolu dairevi metal sepetler" olarak tanımladığı leş atışları patladı ve kısa süre sonra Charlestown'daki yüzlerce ahşap bina alevlere gömüldü (423).
Bu cehennemvari muhitte, İngiliz askerleri ilerlemeye başladı. Howe'un Moulton's Hill'in tepesine koruma ateşi için yerleştirdiği topçu birlikleri, topçular yanlış boyutta mühimmat getirdiklerini fark edince neredeyse işe yaramaz hale geldi. Ayrıca, Breed's Hill yamacındaki saman henüz biçilmemişti ve bu da askerleri bel hizasındaki otların arasından yürümeye zorluyordu; askerler devamlı olarak çalıların gizlediği kayalara, çukurlara ve çitlere takılıyordu.
Howe'un adamları Amerikan sol kanadına doğru ilerlerken ve Pigot da siperlere karşı yanıltma saldırısına liderlik ederken, birkaç İngiliz hafif piyade bölüğü Mystic Nehri boyunca uzanan dar bir sahil boyunca ilerliyordu. Sahil, tepesinde Yüzbaşı Knowlton'ın tuttuğu demir parmaklıkların bulunduğu bir uçurumun dibindeydi; eğer kırmızı ceketliler Knowlton'ı ve demir parmaklıklarını sahil yoluyla aşabilirlerse, Amerikan mevzilerini kuşatabilirlerdi. Ancak ünlü Royal Welch Tüfekçileri kumandasındaki hafif piyadeler, kısa süre sonra Albay John Stark'ın New Hampshire alayıyla karşılaştı; aceleyle yapılmış bir taş duvarın arkasında bekliyorlardı.
Sahilin darlığı, hafif piyadeleri sıkışık sütunlar halinde bir araya gelmeye zorlamıştı ve Albay Stark adamlarına ateş emri verdiğinde kolay hedef haline gelmişlerdi; Stark, İngilizlerin 50 adım öteye gelmesini bekledi ve Amerikan yaylım ateşi yıkıcı oldu. İngiliz saflarının önünde yer alma talihsizliği yaşayanlar yere yığılırken, İngiliz subayları, taşralıların taze kurşun yağmuruna rağmen adamlarını ileri doğru itti. Birkaç dakika sonra, tüfekçiler geri çekildi ve 96 yoldaşını sahilde ölü bıraktı; Stark, ölülerin "bir ağıldaki koyunlar kadar sıkışık" olduğunu hatırlayacaktı (Middlekauff, 296).
Batıdaki yüksek arazide, General Howe'un el bombacıları, Yüzbaşı Knowlton'ın adamlarının beklediği demiryolu çitine doğru yavaş ilerlemeye devam ediyordu. Taşralılar burada da öldürücü bir yaylım ateşi açmadan önce İngilizlerin yaklaşmasını bekliyordu. Duman ve zorlu arazi, İngiliz saflarında büyük bir karışıklığa yol açarak ilerlemeyi anında durdurdu; yönlerini bulmaya çalışırken sendeleyen el bombacıları, Amerikalılar için kolay hedeflerdi. Bilhassa göz alıcı kızıl ceketli İngiliz subayları göze çarpıyor ve bilerek hedef alınıyorlardı. Çok geçmeden Howe'un taarruzu dağıldı ve adamları tepeden aşağı geri çekilmeye başladı.
Howe adamlarını toparlayıp tekrar denedi, ancak bu taarruz da ilki kadar felaketle neticelendi; bir Amerikalı, el bombacılarının siper almak için şehit düşen arkadaşlarının cesetlerini üst üste yığdıklarını bildirdi. 30 dakika içinde el bombacıları tekrar geri çekilmeye başladı. Pigot'nun geç başlayan siper saldırısı da pek iyi sonuç vermedi. Barutlarının erken bitmesinden endişe eden Albay Prescott, düzenli birlikler neredeyse üzerlerine gelene kadar adamlarının ateş etmemesini sağladı; Yaylım ateşi açıldığında, Pigot'un kırmızı ceketlileri hemen dağıldı. İngiliz taarruzları her üç cephede de başarısız olmuştu.
İngilizler Tepeyi Zaptediyor
General Howe bu tecrübeyle beraber sarsılmıştı. Yaveri yanında öldürülmüştü ve otların üzerinde yatan ölü ve can çekişen kırmızı ceketlileri görünce "daha önce hiç hissetmediğim bir an" dedirtmişti (Middlekauff, 296). Yine de Howe pes etmeye niyetli değildi. Yolunu değiştirdi, demir parmaklıkları terk etti ve bütün gücünü siperin kendisine teksif etmeye karar verdi. Ayrıca, birliklerine daha hafif yolculuk yapabilmeleri için sırt çantalarını atma ve sıralar yerine sütunlar halinde yürüme emri verildi. Çok geçmeden Howe, İngiliz birliğini tepeye doğru kendisi yönlendirdi; adamları, yenilmiş hissetmek yerine, taşralılardan intikam almaya hevesliydi ve "ilerle, ilerle!" diye bağırdılar (Middlekauff, 297).
Daha önce olduğu gibi, Prescott'un adamları kurşun yağmuruna tutmadan önce son ana kadar beklediler. Kraliyet Deniz Piyadeleri, Binbaşı Pitcairn'in de aralarında bulunduğu en büyük hasarı aldı. Denizciler tereddüt ederken, el bombacıları ilerledi ve büyük bir gürültüyle siperlere atladılar. Bu vaziyet, Prescott'un adamları arasında paniğe neden oldu ve canlarını kurtarmak için kaçmaya başladılar. En az 30 adam siperlerde mahsur kaldı ve el bombacıları tarafından süngülenerek öldürüldü. Siperlerden en son ayrılanlardan Dr. Joseph Warren, yüzüne isabet eden bir kurşunla öldürüldü ve ardından intikamcı İngiliz askerleri tarafından neredeyse tanınmayacak hale gelene kadar süngülendi. Warren'ın ölümü, Vatanseverlik davasına büyük bir darbe vurdu.
Eyalet siperlerinin düşmesiyle, Bunker Hill Muharebesi (ya da belki de daha doğru adıyla Breed's Hill) sona erdi. Koloniciler başlangıçta General Putnam'ın Bunker Hill'deki mevzilerine çekilmişlerdi, ancak saat 17:00'de Charlestown Boğazı'nı geçerek Cambridge'deki mevzilerini almak üzere tahliye edilmişlerdi. Amerikalılar 115 ölü ve 305 yaralı vermişti; bu kayıpların çoğu çılgınca geri çekilme sırasında meydana gelmişti. Ancak İngilizler, taktik açıdan bir zafer kazanmış olmalarına rağmen, ağır kayıplar verdiler; 226 İngiliz askeri öldü ve 808 asker yaralandı. Toplam İngiliz zayiatı 1.054'e, yani bütün kuvvetlerinin neredeyse yarısına ulaştı. İngiliz kayıplarının büyük bir kısmı subaylardan kaynaklanıyordu. İngilizler için bu, bütün savaşın en kanlı günüydü.
Sonrası
Savaştan sadece birkaç hafta sonra, 2 Temmuz 1775'te George Washington, kısa zaman sonra Kıta Ordusu olarak yeniden düzenlenecek olan düzensiz Amerikan kuvvetlerinin kumandasını almak üzere Cambridge'e geldi. Boston Kuşatması, İngilizlerin şehri boşalttığı Mart 1776'ya kadar devam etti. Bu kayıplara rağmen Amerikalılar, Bunker Hill'i İngiliz düzenli birlikleriyle tesirli bir şekilde savaşabileceklerinin delili olarak görebiliyorlardı. Aynı zamanda, savaş İngilizlerin kalbini Amerikalılara karşı sertleştirdi ve Kral III. George'un, Amerikan İstiklal Beyannamesi'nden önce koloniclerin son mutabakat teşebbüsü olan Zeytin Dalı Dilekçesi'ni reddetme kararına katkıda bulunmuş olabilir.
