İskoçya Kralı II. Alexander

Mark Cartwright
Yazan , Çeviren: Melis Şahin
tarihinde yayınlandı
Translations
Sesli Versiyon Yazdır PDF
Seal of Alexander II of Scotland (by Unknown Artist, Public Domain)
İskoçya Kralı II. Alexander’ın Mührü Unknown Artist (Public Domain)

İskoçya Kralı II. Alexander, 1214 ile 1249 yılları arasında hüküm sürmüştür. Babası İskoçya Kralı I. William'ın (1165-1214) ardından tahta geçen Alexander, İngiltere'nin sevilmeyen kralı John'a (1199-1216) karşı İngiltere'deki kuzey baronlarını desteklemiş ve böylece 1215 yılındaki Magna Carta'nın imzalanmasına katkıda bulunmuştur. İskoç kralı, İskoçya'nın sınır bölgeleri üzerindeki hakimiyetini acımasızca sıkılaştırmış ve İngiltere Kralı III. Henry'nin (1216-1272) kız kardeşiyle evlendiğinde güney komşusuyla barışçıl ilişkileri yeniden kurmuştur. Alexander, Batı Adaları'nı Norveç Tacı'ndan almak için çıktığı sefer sırasında 1249 yılında hayatını kaybetmiş ve yerine oğlu III. Alexander (1249-1286) geçmiştir.

Erken Yaşamı

Alexander, 24 Ağustos 1198 tarihinde East Lothian'daki Haddington'da doğdu. Babası İskoçya Kralı I. William ve annesi, İngiltere Kralı I. Henry'nin (1100-1135) evlilik dışı bir soyundan gelen Ermengarde de Beaumont'tur (ö. 1234). Henüz 11 yaşındayken ve gelecekteki rolüne hazırlanırken genç prens, Ross'taki isyancılara karşı bir sefere katıldı. Ayrıca 1212 yılında İngiltere'deki Westminster'a gönderildi ve burada Kral John tarafından şövalye ilan edildi. I. William 4 Aralık 1214 tarihinde Stirling Kalesi'nde öldü ve böylece yerine henüz 16 yaşında olan oğlu İskoçya Kralı II. Alexander geçti. Alexander, bir gün sonra 5 Aralık'ta Scone Manastırı'nda kral olarak tahta çıktı.

EDİNBURGH, İSYANCILARIN ATLARA BAĞLANIP VÜCUTLARININ PARÇALANDIĞI ÇARPICI VE VAHŞİ HALKA AÇIK İNFAZLARA TANIK OLMUŞTUR.

İskoçya'nın Kontrolü

Alexander'ın babası, İskoçya üzerindeki kontrolünü pekiştirmek için çok şey yapmış ve Galloway ile Ross gibi bölgelerdeki isyanları bastırmıştı. Bu bölgelerden bazıları istikrarsızlığını korumaya devam etti ve Alexander, Galloway'de birkaç küçük isyan ile iki büyük isyanı (1234-1235 ve 1247) bastırmak zorunda kaldı. Genç kral babasından bile daha acımasızdı. Kuzeyde bir piskopos öldürüldüğünde cinayeti gören 80 kişiyi yakalatıp hepsinin ellerini ve ayaklarını kestirdi. Ele geçirilen isyancı liderlerinin kafaları kesildi ve diğerlerine ibret olması için halka açık yerlerde teşhir edildi. Hayatları bağışlanan isyancıların ise birer elleri ve birer ayakları ampute edildi. Edinburgh, isyancıların atlara bağlanıp vücutlarının parçalandığı tüyler ürpertici halka açık infazlara sahne oldu. Alexander 1228 yılında, İskoçya'nın kuzeyinde büyük sorunlara yol açan isyancı MacWilliam soyunun kökünü kuruttu. Bu imha politikası, soyun son üyesi olan küçücük bir çocuğun da halka açık bir şekilde idam edilmesini kapsıyordu.

Arms of Alexander II of Scotland
İskoçya Kralı II. Alexander’ın Arması Matthew Paris (Public Domain)

Kral John ve Magna Carta

Alexander'ın babası I. William'ın İskoçya'nın bağımsız statüsünü korumakta zorlandığı konulardan biri de İngiltere krallarıyla olan ilişkisiydi. İngiliz kralları I. William'ı, II. Henry'ye (1154-1189) ve ardından İngiltere Kralı John'a vasallık statüsünü kabul eden antlaşmalar imzalamaya zorlamıştı. William kuzey İngiltere'yi birkaç kez işgal etmişti ancak Kral John büyük bir ordu topladı ve İskoç kralını Eylül 1209 tarihinde kendisini feodal üst otorite olarak kabul etmeye mecbur bıraktı. Norham Antlaşması uyarınca William, John'a 15.000 mark ödemek ve vasal statüsüne dönüşe uyulmasını sağlamak için iki kızı, Margaret ve Isabel'i rehin vermek zorunda kaldı.

Kral John'un hükümdarlığı giderek daha da sevilmez hale gelirken Alexander, yalnızca İskoçya'yı vasallık statüsünden kurtarmak için değil, aynı zamanda sınırın güneyindeki kazançlı toprakları elde etmek için bir fırsat gördü. Vergilerden ve Fransa ile yapılan başarısız savaşlardan bıkan İngiliz isyancı baronlar bir müttefik bulmaktan memnuniyet duydu ve Alexander'a krallığın kuzeyinde önemli araziler verdi. Kral John, 1215 yılında Magna Carta'yı imzalamak zorunda kaldı. Bu ferman İngiliz kraliyet gücünü sınırlandırdı ve monarşi de dahil olmak üzere herkesin hukukun üstünlüğüne bağlı olduğunu vurguladı. Magna Carta ayrıca İskoçya'nın İngiltere'den olan bağımsızlığını yeniden sağlayan ve Norham Antlaşması'nı fesheden bir madde içeriyordu. Ancak Kral John verdiği sözlerden neredeyse hemen caydı ve sadece kuzey İngiltere'ye değil, aynı zamanda güney İskoçya'ya da akın etmek üzere büyük bir ordu gönderdi. Berwick, Ocak 1216 tarihinde tamamen yakılarak kül edildi. Alexander, ertesi yaz Carlisle'ı ateşe vererek ve Cumberland'a akınlar düzenleyerek misilleme yaptı.

King John of England & Philip II of France
İngiltere Kralı I. John ve Fransa Kralı II. Philip British Library (Public Domain)

İngiliz baronlar bu sırada Kral John'u tahttan indirip yerine, II. Philip'in oğlu olan ve geleceğin Fransa Kralı VIII. Louis'i (1223-1226) geçirmek istiyordu. Louis güneydoğu İngiltere'yi işgal ederek Londra Kulesi ile Rochester Kalesi'ni ele geçirdi. Alexander, 1216 yılının sonlarında Fransız prensiyle Canterbury'de görüşmek üzere güneye cesur bir yürüyüş başlattı. Louis'e bağlılık yemini eden ve muhtemelen Fransız prensin İngiltere kralı olması halinde Northumberland'ı alacağına dair bir söz alan Alexander İskoçya'ya geri döndü. Dönüş yolunda Barnard Kalesi'ni ele geçirmek için ikinci bir girişimde bulundu ancak yine başarısız oldu. Krallığının her iki ucundaki tüm bu hareketlilik karşısında Kral John kaçmaya başladı, ancak Ekim 1216'da Newark Kalesi'nde ateş veya dizanteriden öldü. John'un yerine, Sir William Marshal gibi figürlerin yardımıyla 1217 yılında Lincoln'de Louis'i yenen ve çok daha popüler olan III. Henry geçti. Böylece İngiltere'de birlik yeniden sağlandı. Alexander ise başka bir hükümdarı devirmeye çalıştığı için Papa tarafından aforoz edildi.

İngiltere ile Güçlenen İlişkiler

Alexander, Noel 1217'de Northampton'da III. Henry'ye bağlılık yemini ettikten sonra İskoçya ile İngiltere arasında barışçıl ilişkiler yeniden tesis edildi. İlişkiler, Alexander'ın 19 Haziran 1221'de York'ta Henry'nin kız kardeşi Joan (1210-1238) ile evlenmesiyle daha da güçlendi. Anlaşmanın bir parçası olarak Alexander, İskoçya'nın Northumberland üzerindeki iddiasından da vazgeçti. Aynı zamanda Alexander'ın kız kardeşi Margaret, bir zamanlar Henry'nin krallık vekili olarak görev yapan, Kent kontu ve İngiltere başyargıcı Hubert de Burgh ile evlendi.

İSKOÇYA, ESKİ KELT AİLELERİNDEN BAZILARININ İKTİDARDAN DÜŞMESİ VE YERLERİNİ ANGLO-NORMAN AİLELERİN ALMASIYLA DEĞİŞİM GEÇİRİYORDU.

25 Eylül 1237 tarihinde III. Henry, York'ta Alexander'a kuzey İngiltere'de bazı araziler veren ancak buralarda kale inşasını yasaklayan bir antlaşma imzaladı. Anlaşma ayrıca, açıkça belirtilmese de İskoçya ve İngiltere hükümdarlarının eşit statüde olduğunu kabul etti. York Barışı olarak bilinen bu antlaşma, İngiltere-İskoçya sınırını aşağı yukarı günümüzdeki haline getirdi.

Maalesef Kraliçe Joan, çiftin çocukları olmadan, 4 Mart 1238 tarihinde hastalık nedeniyle hayatını kaybetti. Alexander, 15 Mayıs 1239 tarihinde bir Fransız soylusu olan Marie de Coucy ile yeniden evlendi. Marie, 4 Eylül 1241 tarihinde doğan ve babasının adı verilen Alexander'ın annesiydi. III. Henry ile kurulan dostane bağların bir başka örneği olarak, küçük Alexander ile İngiltere kralının yine kendisi gibi küçük kızı Margaret nişanlandı.

Reverse Side, Seal of Alexander II of Scotland
Arka Yüz, İskoçya Kralı II. Alexander’ın Mührü Unknown Artist (Public Domain)

Yönetim

Alexander, kraliyet kontrolünü krallığının her köşesine yayma konusunda kendinden önceki hükümdarların politikalarını sürdürdü. Daha fazla idari bölge kuruldu, feodal kanunlar yaygın olarak uygulandı ve özellikle 1222 yılında Dumbarton'da olmak üzere ticareti teşvik etmek için kraliyet kasabaları kuruldu. Sonuç olarak 13. yüzyıl nispeten daha birleşik bir İskoçya'ya tanık oldu ancak aynı zamanda eski Kelt ailelerinden bazılarının iktidardan düşüp yerlerini Anglo-Norman ailelerin almasıyla bir değişim dönemi de oldu. Bu iki grup arasındaki evlilikler, birçok arazinin hem İskoç hem de İngiliz hükümdarına bağlılığı olan soyluların elinde kalmasında rol oynadı ve bu durum, savaş tehdidinin Britanya Adaları'na bir kez daha gölge düşüreceği sonraki yüzyılda yankıları olacak bir karmaşa yarattı. Şimdilik ise bunun ana etkisi, artık soy ile değil sadece tek bir isimle tanımlanan daha homojen bir ulus yaratmaktı: İskoçlar.

Ölümü & Varisi

Alexander, 1244 yılında o dönem Norveç kontrolünde (ve 11. yüzyıldan beri de öyle) olan Batı Adaları'nın kontrolünü geri almaya çalıştı. İskoç kralı, Norveç Kralı IV. Haakon'a (1217-1263) adaların iadesi karşılığında gümüş ödemeyi teklif eden diplomatik bir heyet gönderdi. Haakon bunu reddetti ve bu nedenle Alexander güç kullanmaya yöneldi. Ancak Alexander, 6 veya 8 Temmuz 1249 tarihinde Kerrara Adası'nda ateş nedeniyle sefer sırasında öldü. Kral, Melrose Manastırı'na gömüldü ve yerine daha sonra III. Alexander olacak olan küçük oğlu Alexander geçti. III. Alexander gerçekten de 1251 yılında III. Henry'nin kızı Margaret ile evlendi ve böylece İngiltere ile barışçıl ilişkileri sürdürdü. Trajik bir şekilde kral 1286 yılında uçurumdan düşerek öldü ve varisi olmayan Alexander, İskoçya Kralı III. Malcolm (1058-1093) tarafından kurulan Canmore Hanedanı'nın son hükümdarı oldu. Sonraki hükümdarlar İskoçya'nın kontrolü için mücadele edecek, bu savaşı ise kendi kraliyet hanedanını kuran ülkenin en büyük kahramanlarından biri olan Robert the Bruce (1306-1329) kazanacaktı.

Çevirmen Hakkında

Yazar Hakkında

Bu Çalışmayı Alıntıla

APA Style

Cartwright, M. (2026, Mayıs 07). İskoçya Kralı II. Alexander. (M. Şahin, Çevirmen). World History Encyclopedia. https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-19337/iskocya-krali-ii-alexander/

Chicago Formatı

Cartwright, Mark. "İskoçya Kralı II. Alexander." tarafından çevrildi Melis Şahin. World History Encyclopedia, Mayıs 07, 2026. https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-19337/iskocya-krali-ii-alexander/.

MLA Formatı

Cartwright, Mark. "İskoçya Kralı II. Alexander." tarafından çevrildi Melis Şahin. World History Encyclopedia, 07 May 2026, https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-19337/iskocya-krali-ii-alexander/.

Reklamları Kaldır