Nakşa

Tanım

Mark Cartwright
Yazar: , Tercüme Eden: Yiğit Doğrusöz
tarihinde yayınlandı 02 Mart 2013
X
translations icon
Diğer dillerde mevcuttur: İngilizce, Fransızca, İspanyolca
Temple of Apollo, Naxos (by Mark Cartwright, CC BY-NC-SA)
Apollon Tapınağı, Nakşa
Mark Cartwright (CC BY-NC-SA)

430 km² yüzölçümüyle Nakşa, Kiklad takımadalarının en büyük adasıdır. Ada, en müreffeh dönemlerini erken Tunç Çağı'nda ve yine Arkaik ve Klasik dönemlerde yaşadı.

Mitolojide Nakşa

Yunan mitolojisinin bazı versiyonlarında, adada Zeus'tan daha az olmayan bir figür yetiştirildi ve ona orada koyunların hamisi Zeus Melosios olarak tapıldı. Apollo ayrıca ada ile ilişkilendirildi ve yerel olarak keçiler, çobanlar ve çiçekçiler ile ilişkilendirildi. Savaş tanrısı ve Olympos tanrıları arasında baş belası olan Ares, adanın bağırsaklarına sığındı - siderorotin petran olarak tanımlanır - demir yiyen kayanın yeri (zımpara yani adanın Yunan heykellerinde sıklıkla kullanılan mermeri cilalamak için kullanılan ünlü ihracat malzemesi anlamına gelir).

Reklamları Kaldır

Advertisement

Ancak adaya en yakın olan tanrı Dionysos'tur. Yunan mitinde adada doğduğuna inanılırdı ve ayrıca şarap tanrısı Ariadne'nin Theseus tarafından reddedilmesinden sonra burada evlendiğinde de burdaydı. Ariadne'nin yaşamı, ölümü ve yeniden doğuşuna adadaki büyük bir doğa festivalinde tapınılırdı.

Tarihsel Bakış

Ada ilk kez Neolitik dönemde meskun edilmiş ve 4. binyılda önemli işgal belirtileri görülmüştür. Bazı rivayetlerde ada, adını adaya yerleşen Karyalıların kralı Naxos'tan almıştır. 3. binyıldan itibaren Kikladlar, mermerden yontulmuş minimalist ayakta figürler için bir tutkuya sahip olan farklı Kiklad heykeliyle örneklenen kendine özgü bir kültür sergiledi. Orta Tunç Çağı'ndan itibaren, Nakşalılar ve Kikladlılar, Girit'e dayanan Minos uygarlığından ve daha sonra anakaraya dayalı Miken uygarlığından etkilenmiştir - bu etkilenme hem mimaride hem de sanatta kanıtlanmıştır. Bu dönemde en önemli yerleşim batı kıyısında bulunan Grotta idi.

Reklamları Kaldır

Advertisement

MÖ 8. yüzyılda ada, yerel mermer ve zımparalarının büyük bir çoğunluğunu ihraç ederek koloniler kuracak kadar zengindi.

İonia'dan gelen yerleşimciler adayı MÖ 1025'te işgal etti. MÖ 8. yüzyılda ada, yerel mermer ve zımparalarının ihracatı yoluyla koloniler kuracak kadar zengindi. Naxos, Chalkis ile ortak bir girişimde, adadaki ilk Yunan kolonisi olan MÖ 735'te Sicilya'da Nakşa şehrini kurdu. Nakşa'nın zenginliğinin bir başka örneği, Delos (ünlü mermer aslanlar) ve Delphi (ünlü Sfenks) gibi büyük kutsal alanlarda yapılan çeşitli anıtsal adaklardır. Ancak, MÖ 6. yüzyılın sonlarında, Atinalı müttefiki Peisistratus'un yardımıyla tiran Lygdamis'in adanın kontrolünü ele geçirmesiyle Nakşa siyasi ve kültürel zirvesinin tadını çıkardı. Bu dönemde, kutsal alanların çeşitli tapınaklarını iyileştirmek için kapsamlı bir yeniden inşa programı vardı ve Nakşa, Kiklad Adaları'ndaki baskın güç haline geldi.

MÖ 5. yüzyılda, Naxian denizcileri MÖ 499'da adayı işgal etmeye çalışan istilacı Persleri desteklediğinde, ada Ionia'ya karşı bir devrimin merkezi haline geldi. Strateji başarısız oldu, ancak MÖ 490'da Persler bir kez daha saldırdı ve bu kez adayı yağmaladı, adanın sakinlerini katletmemiş fakat köleleştirilmiş halde bıraktı. Sonuç olarak, Salamis (MÖ 480) ve Plataea (MÖ 479) savaşlarında, Naxians, trireme filosuyla, Perslere karşı Atinalıların yanında yer aldı. MÖ 474'te Nakşa, Delos Birliği'nin bir üyesi oldu. Bununla birlikte, MÖ 467'de Nakşa, Birliğin Atina egemenliğine karşı isyan etti, ancak nihayetinde ada hizaya getirildi ve MÖ 450'den itibaren bir Atinalı din adamı, Atina'ya ödenecek daha düşük bir haraçla da olsa, adada yarı bağımlı bir statü kurdu.

Reklamları Kaldır

Advertisement

Nakşa, MÖ 41'de Romalılar tarafından alındı ve Bizans döneminde, MS 5. ve 6. yüzyıllarda, Apollon tapınağı da dahil olmak üzere birçok pagan tapınağı Hıristiyan kiliselerine dönüştürüldü.

Cycladic Figurines
Kiklad Figürleri
Mark Cartwright (CC BY-NC-SA)

Arkeolojik Alanlar

Nakşa'nın Apollo, Demeter ve Dionysos'a adanmış önemli tapınakları ve diğer tanrılar için kutsal olan daha küçük birkaç yeri vardı. Apollon tapınağı, ana adaya dar bir kara şeridi ile bağlanan Palatia adacığı üzerinde yer almaktadır. Alan bilindiği üzere Ariadne'nin Theseus tarafından terk edildiği ve ardından Dionysos tarafından alındığı yerdi. Temelleri ve prodromos'un iç cellaya girişi - Portara (6 m yüksekliğinde ve 3.5 m genişliğinde) dışında bugün MÖ 6. yüzyıldan kalma İon tapınağından hiçbir şey kalmamıştır. Ancak bir zamanlar 59 x 28 metre boyutlarındaki tapınak Yunanistan'daki herhangi bir tapınakla rekabet edebilirdi.

Demeter tapınağı, Arkaik dönemde Ano Sagri yerleşiminin yakınında inşa edilmiştir, ancak tapınak, MÖ 8. yüzyılda geleneksel bereket tanrıları Demeter ve Kore'ye ibadetin odak noktası olmuş olabilir. MÖ 530'dan itibaren mermer kullanılarak yeni bir İyonik tapınak inşa edildi. Klasik mimarinin erken bir örneğidir ve cellanın ikinci katını ortadan kaldıran ilk tapınaklardan biridir ve bunun sonucunda çatıyı desteklemek için iç sütunların yüksekliği artar.

Reklamları Kaldır

Advertisement

Dionysos'a Miken döneminden beri adada tapınılırdı ve ayakta kalan Dionysos tapınağı Glinado köyünün yakınında bulunuyor. Erken Klasik tapınak mimarisinin bir başka örneğidir. Günümüzdeki kalıntılar MÖ 550 yılına aittir, ancak bu yapının her biri diğerinin üzerine inşa edilmiş üç eski tapınağın üzerine inşa edildiğine dair kanıtlar vardır. Önceki tapınaklar da Dionysos'a adanmıştı ve yakındaki Biblinis nehrinden gelen seller tarafından yok edildi. Son tapınak MS 2. yüzyılda Hristiyanlar tarafından yıkılmış ve yerine St. George'a adanmış bir kilise inşa edilmiştir. Alanın bir başka ilginç özelliği de, günümüze ulaşan az sayıda mermer kaplı örnekten biri olan MÖ 6. yy'a ait bir kuyudur.

Kaynakça

  • Ananiades, D. Ancient Greece: Temples & Sanctuaries. Toubis, Athens, 2010
  • Hornblower, S. (ed). The Oxford Classical Dictionary. OUP, Oxford, 2012
  • Kinzl, K.H. (ed). A Companion to the Classical Greek World. Wiley-Blackwell, London, 2012

Çevirmen Hakkında

Yiğit Doğrusöz
Yiğit Doğrusöz is a Turkish student-translator. He is studying Translation and Interpretation (English) at Dumlupinar University. He volunteers for many translation activities.

Yazar Hakkında

Mark Cartwright
Mark İtalya'da yaşayan bir tarih yazarıdır. Özel ilgi sahaları çömlekçilik, mimarlık, dünya mitolojileri ve bütün medeniyetlerin paylaştığı ortak fikirleri keşfetmektir. Siyaset Felsefesi üzerine yüksek lisans yapmıştır ve WHE'de Yayın Direktörüdür.

Bu Çalışmayı Alıntıla

APA Style

Cartwright, M. (2013, Mart 02). Nakşa [Naxos]. (Y. Doğrusöz, Çevirmen). World History Encyclopedia. alınmıştır https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-11328/naksa/

Chicago Style

Cartwright, Mark. "Nakşa." Çeviren Yiğit Doğrusöz. World History Encyclopedia. Son düzenleme Mart 02, 2013. https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-11328/naksa/.

MLA Stili

Cartwright, Mark. "Nakşa." Çeviren Yiğit Doğrusöz. World History Encyclopedia. World History Encyclopedia, 02 Mar 2013. Web. 13 Ağu 2022.