I. Justinianus Bizans İmparatoru olarak MS 527'den 565'e kadar hükmetti. MS 482'de Illyria'da bir köy olan Tauresium'da dünyaya geldi, amcası imparator I. Justinius MS 518'de Anastasius'un ölümünün ardından tahta çıkan bir imparatorluk muhafızıydı. Justinianus Geç Roma ve Bizans imparatorlarının en önemlilerinden biri olarak görülür. Afrika'yı Vandallar'dan (MS 533-534 arasında) ve İtalya'yı Gotlar'dan (MS 535'ten 554'e kadar) geri almak için önemli bir askeri sefer başlattı. Ayrıca Ayasofya Kilisesi'nin yeniden inşasının (MS 532'de başlandı) yanı sıra yeni kiliseler, manastırlar, kaleler, su depoları ve köprülerle sonuçlanacak imparatorluk çapında bir inşaat hamlesi emretti. Diğer büyük başarısı ise, MS 529 ile 534 yılları arasında Corpus Juris Civilis'te özetlenen yasal reformların tamamlanmasıydı. Bu, İmparator Hadrianus (MS 117 - 138) döneminden bugüne kadar çıkarılan tüm Roma kanunlarının bir araya getirilmesiydi. O, tarihteki en büyük (ve en tartışmalı) geç Roma/Bizans imparatorlarından biri olarak kabul edilmektedir.
Justinianus'un Erken Hayatı
Justinianus'un erken yaşamı hakkında çok fazla bilgi yoktur. Annesi Vigilantia, Excubitor'un (İmparatorluk muhafızı) kız kardeşiydi. Justin, yeğenini evlat edindi ve eğitimini temin etmek için onu Konstantinopolis'e getirdi. Justin'in hükümdarlığı sırasında Justinianus, yakın bir sırdaş ve danışman olarak görev yaptı; MS 521 yılında konsül oldu ve ardından Doğu ordusunun komutanı oldu. MS 525 yılında, yoksul bir aileden gelen ve muhtemelen bir fahişe olan Theodora ile evlendi.
Kendisi aktif bir asker olmasa da, Justinianus İtalya, Sicilya ve Afrika'yı ele geçirmek amacıyla devasa bir askeri girişim başlattı. Ancak askeri kariyeri doğuda başladı. İberya Savaşı (MS 526 - 532), Kafkas Dağları'ndaki İberya krallığının üzerinde kontrol için Sasani İmparatorluğu ile yapıldı (kabaca bugünkü Gürcistan devleti). Bu çatışma, I. Anastasius dönemine dayanan Sasani İmparatorluğu'na karşı yürütülen daha geniş çaplı bir savaşın bir parçasıydı. Birkaç savaşın ardından, Sasani Şahı (imparatoru) I. Kavadh'ın ölümü ve oğlu I. Khosroes'un tahta çıkmasıyla bir ateşkes imzalandı.
Justinianus & Vandallar
Vandallar MS 439 yılından itibaren Afrika'nın başkenti Kartaca'nın hakimiydi ve ardından nüfuzlarını Afrika, Trablusgarp, Korsika, Sardinya ve Balear Adaları'na kadar yaymışlardır. MS 533 yılında Justinianus, bu bölgeleri Bizans İmparatorluğu için almak amacıyla yeniden fetih gayreti başlattı. Bu harekat, MS 533 yılının ilkbaharında Tripolitania'da (bugünkü batı Libya) bir Vandal karşıtı isyanla başladı ve bu imparatorluğun Cyrenaica eyaletinden gelen Romalı askerler tarafından güçlendirildi. Kısa süre sonra, General Belisarius (Justinianus'un en başarılı askeri lideri) Ege Denizi'nden gemilerle bir askeri güce liderlik etti, Sicilya'da mola verdi ve Afrika'ya çıktı. Bir dizi savaşı beraberinde getirdi, ve MS 534 kışında Vandal kralı Gelimer teslim oldu ve neredeyse bir asır süren Vandal hakimiyetinin ardından Afrika Roma'nın eline geçti.
Got Savaşı & Totila
İtalya ve Sicilya, Batı'daki son Roma İmparatoru Romulus Augustulus'un tahttan indirildiği MS 476 yılından beri Gotların kontrolündeydi. Got Rex Italiae (İtalya Kralı) Odoacar Konstantinopolis'teki imparatorun otoritesini tanımasına rağmen, Got rejimi Roma'nın etki alanından bağımsız politikalar izlemeye başladılar. İtalya'nın Roma aristokrasisi, Gotların fethinden sonra bile ayrıcalıklı konumunu korudu, ancak MS 524 yılında önde gelen Romalı İtalyan politikacı Boethius'un idamı ile çatışma ve anlaşmazlık ortaya çıktı. Got rejimdeki bu hoşnutsuzluk ortamında, Justinianus İtalya ve Sicilya'yı geri almaya çalıştı. Afrika'nın hızlı fethi imparatoru cesaretlendirdi ve Belisarius'u küçük bir kuvvetle Sicilya'ya saldırması için gönderdi. Sicilya MS 535 yılında hızlıca Romalıların eline geçti. MS 540 yılı itibariyle Gotlar ve müttefikleri karşısında İtalya ve Dalmaçya'daki (bugünkü Hırvatistan) bir dizi galibiyet ve yenilgilerin ardından, İtalya Romalılar için güvenli hale getirildi.
Ancak bu Got Savaşı'nın sonu değildi. İtalya'nın büyük bir kısmı Roma kontrolü altında olsa da, bazı kasaba ve şehirler (Verona gibi) Gotların nüfuzu altında kaldı. Ağır bir yenilgiye uğramış olsa da, Got rejiminin geri kalanı Totila'da yeni bir lider buldu. MS 541 yılının sonbaharında İtalya'nın yeniden fethini yönettikten kısa bir süre sonra kral ilan edildi. Nispeten küçük bir ordunun başında olmasına rağmen, Totila'nın hedeflerinde, Roma İmparatorluğu'ndaki çeşitli sorunlar yardımcı oldu. Aynı dönemde Justinianus ile Sasani İmparatorluğu arasında yeni bir savaş başladı, bu kaynakların Doğu ve Batı arasında bölünmesi gerektiği anlamına geliyordu. MS 542 yılında veba salgınının ortaya çıkması (daha sonra Justinianus Vebası olarak adlandırılan), imparatorluğun karşılık verme kabiliyetini felce uğrattı. Böylece Totila, Romalıların ilk karşı saldırılarını püskürtmeyi başardı ve MS 543 yılında Napoli'yi kuşatmayla ele geçirdi. Roma üç defa peş peşe el değiştirdi, MS 549'da Totila'nın eline geçti. Belisarius bundan önce birkaç kez Totila'yı yenmeye çalışmıştı, ama bu erzak ve Justianius'un desteğinin yetersizliğiyle engellendi. Yeni sefer Justinianus'un yeğeni Germanus Justinus tarafından üstlenildi, ancak o MS 551 yılında öldü, ve yerine general Narses geçti. MS 553 yılında Narses, Totila'yı yenilgiye uğrattı ve İtalya yeniden Roma'nın egemenliğine girdi.
Justinianus'un hükümdarlığı yaklaşık 40 yıl sürdü, ancak her zaman popüler değildi. MS 529 yılında Filistin'deki bir mesih şahsiyeti Julianus ben Sabar imparatorluğa karşı Samiri isyanı başlattı. MS 532'de Konstantinopolis iç hoşnutsuzlukla etkilendi; Nika isyanı bir hafta sürdü ve binlerce vatandaşın ölümüyle sonuçlandı, ve şehrin anıtsal merkezinin büyük bir kısmını harabeye çevirdi. MS 559 yılında, daha ciddi ve muhtemelen Filistin'in Yahudi nüfusunun unsurlarının da dahil olduğu, ikinci bir Samiri isyanı Justinianus'un ölümünden sonrasına kadar bastırılamadı.
Codex Justinianus
Hükümdarlığının başlarında Justinianus, sarayındaki hukuk uzmanı Tribonianus'a Roma hukuk sisteminin çok sayıdaki hukuk belgesini, yorumu ve kanunlarını tek bir metinde toplayarak kanuni gücü olan tek bir metin oluşturması için görevlendirdi: Bu metin, Codex Iustinianus idi. MS 529 yılında ilk basıkısı yayımlandı ardından MS 534 yılında gözden geçirilmiş ikinci baskısı (ilk baskıdan farklı olarak, bu baskı günümüze kadar ulaşmıştır) takip etti. Metin, kanunun belirli yönleriyle ilgili başlıklara ayrılmıştır, ve Latince yazılmıştır. Sapkınlık, ortodoksluk ve paganlığa dair kanunlar da içerir.
Prokopius'a Göre Justinianus'un Hayatı
Justinianus, hayatı aynı yazar tarafından iki ayrı kaynakta kaydedilmiş olması bakımından Roma imparatorları arasında benzersizdir. General Belisarius'un hukuk sekreteri olan Caesarealı Prokopius MS 545 ve 553 yılları arasında imparatorun başlattığı askeri seferinin başarılarını ve bazı başarısızlıklarını kaydeden De Bellis'i (Justinianus'un Savaşları Üzerine) kaleme aldı. MS 550 ve 557 yılları arasında, imparatorun hükümdarlığı sırasında yürüttüğü birçok inşaat projesini ayrıntılı olarak anlatan De Aedificiis (“Justinianus'un Yapıları Üzerine”) adlı eseri de kaleme almıştır. Ayrıca Prokopius, imparatorluk sarayındaki hayatın gerçekliğini ortaya koyduğunu iddia eden Anecdota'yı (“Gizli Tarih” veya daha az sıklıkla “Yayımlanmamış Şeyler” olarak çevrilir) 550 ile 562 yılları arasında kaleme almıştır. İmparatoriçe Theodora'nın iddia edilen cinsel faaliyetlerini, imparatorun zayıf kararlılığını ve imparatorluk sarayında kadınların sahip olduğu gücü ayrıntılı olarak anlatır. Metnin oldukça olumsuz üslubu göz önüne alındığında, Prokopius'un bu eserde saray hayatını hicivsel bir bakış açısıyla mı, yoksa De Bellis veya De Aedificiis'te anlatılandan daha gerçekçi bir imparatorluk hayatı tasviri mi amaçladığını belirsizdir. Neredeyse kesin olan şey ise Anecdota'nın Prokopius'un önceki eserlerinde ifade ettiği olumlu duyguların aksine, Justinianus rejimine olan inancını yitirdiğini ortaya koymasıdır.
Justinianus, geç Roma ve Bizans tarihinin en büyük imparatorlarından biri olarak kabul edilir. Sanat, mimarlık, hukuk reformu alanlarındaki başarıları ve fetihleri tarihteki herhangi bir liderin standartlarına göre olağanüstüdür. Prokopius'un eserleri, bu anlayışa olduğu kadar onun rejimine yönelik eleştirilere büyük katkı sağlamıştır. Hristiyan inancı, tüm faaliyet alanlarında belirgindi ve imparatorların savaş ve siyaset liderlerinden inanç ve himaye liderlerine geçişinde bir adımdı.
