Antik Kore'nin (13. yüzyıldan önce) para sistemi ilkin mahalli olarak oshuchon olarak bilinen Çin paralarını kullanmıştır. Koreli idareciler, 10. asrın sonlarından itibaren önce bakır ve demir, daha sonra bronzdan kendi metal paralarını basmaya başlamışlardır. Lakin bu paralar hiçbir zaman yaygın olarak kullanılmamış ve 17. yüzyıla kadar yarımadada yaygın olan takas sisteminin yerini tamamen para sistemi almamıştır. 12. ila 14. yüzyıllar arasında kullanılan bir diğer para sistemi ise, devletçe damgalanan ve pirinç gibi temel mallarla resmi bir değiş tokuş miktarı verilen, Kore yarımadası şekline benzer unbyong adlı gümüş vazoydu.
Erken Para Birimleri
Erken Kore'de, değiş tokuş sistemi esasen takas üzerine kuruluydu; malların kıymeti, tahıl, pirinç ve kumaş gibi temel emtialara göre hesaplanıyordu. Kumaş ilkin kenevir, daha sonra ise daha yaygın olarak pamuklu kumaş (kumaş para birimi veya pohwa) olarak biliniyordu. Antik Kore'de kullanılan ilk bilinen metal para birimi, hilal şeklindeki bıçak benzeri yapısından dolayı bıçak parası (ming-tao-chien) olarak adlandırılan para birimiydi. Bu para birimi, Savaşan Devletler Çağı'nda (MÖ 475-221) Çin'den gelen yerleşimcilerle birlikte gelmiş ve Pyeongan ve Jeolla eyaletlerinde arkeolojik sahalar bulunmuştur. Çinliler ayrıca, MÖ 2. yüzyılın sonlarında Han Hanedanlığı'nın kuzeyi işgal etmesiyle Kore'ye madeni paralar da getirdiler. Bu paralar resmi para birimi haline geldi ve Çincede wuzhu veya Korecede 'beş tahıl' anlamına gelen oshuchon olarak bilinmişti. Oshuchon, 10. yüzyıla kadar Goguryeo ve Silla krallıklarınca kullanılmaya devam etti. Bunlar müştereken Nangnang (Lelang) bölgesindeki mezarlarda bulunur.
İlk Kore Darphaneleri
Kore, kendine has ilk parasını Goryeo Hanedanlığı (918–1392) devrinde üretti. 996'dan itibaren basılan bu ilk paralar, daha önceki Çin Tang Hanedanlığı'nın (618–907) paralarını taklit ediyordu ve demir ile bakırdan yapılmıştı. Hatta "Qianyuan devrinin ağır parası" yazısı bile Çinceden (Qianyuan zhongbao) Koreceye Konwon chungbo olarak tercümeydi. Paranın arka yüzüne de tanımlayıcı bir "Doğu Krallığı" (Tongkuk) ilave etmişlerdi. Çin paralarında olduğu gibi, Kore paralarının da ortasında kare bir delik vardı.
1097 ile 1102 arasında Goryeo kralı Sukjong tarafından bakır paralar basıldı. Bunlar, eşsiz Korece yazıları taşıyorlardı ama yine de ayırt etici Çin kare delik dizaynını sürdürüyorlardı. Bir tarafında aşina tongbo ('tedavüldeki hazine') veya chungbo ('ağır hazine') yazısı bulunan bu sikkelerin diğer tarafında, Goryeo Kore'sine ait olduklarını belirten aşağıdaki muhtemel yazılardan biri yer almaktaydı:
- Tongguk tongbo – 'Doğu Krallığı Sikkesi'
- Tongguk chungbo – 'Doğu Krallığı Ağır Sikkesi'
- Haedong tongbo – 'Denizin Doğusundaki Toprakların Sikkesi'
- Haedong chungbo – 'Denizin Doğusundaki Toprakların Ağır Sikkesi'
- Samhan tongbo – 'Üç Han'ın Sikkesi'
- Samhan chungbo – 'Üç Han'ın Ağır Sikkesi'
Bu yazılar dört farklı yazı türüyle yazılmıştı: katip yazısı, normal yazı, mühür yazısı ve el yazısı. Bir kere daha, mezarlar (örneğin Gaeseong'daki mezar) arkeologlar ile tarihçiler için antik sikkelerin incelenmesi açısından en iyi kaynak olmuştur.
Gümüş Vazolar
Ödeme şekli olarak madeni paralara alternatif olarak, 1101'den itibaren üretilen unbyong (diğer adıyla hwalgu) gümüş vazoları kullanılmıştır. Vazolar, Goryeo İmparatorluğu'nun şeklini almıştır ve üzerlerine resmi devlet mührü işlenerek meşru para birimi olarak işaretlenmiştir. Tabiatıyla, vazolar çok miktarda gümüş (600 g veya bir kun) ihtiva ediyordu ve bundan mütevellit yalnızca büyük ödemeler için kullanışlıydı. Tarihçiler ayrıca bunların ilkin aristokratlarca ve otoritelere rüşvet vermek için kullanıldığını öne sürmektedir. Ne yazık ki, günümüze ulaşan hiçbir numunesi yoktur, ancak 1282 tarihli bir kanundan bir unbyong'un değerinin 2.700 ile 3.400 litre pirinç arasında belirlendiğini biliyoruz. Küçük işlemler için pratik olmamalarına rağmen, vazolar sonraki iki asır boyunca kullanılmaya devam etti, ta ki Kral Chungnyeol 13. asrın sonlarında bunun yerine ham veya kırık gümüş parçalarının kullanılmasına izin verene dek. 1331'e gelindiğinde, Kore'nin kendisini andıran küçük vazolar artık kullanılmıyordu.
Çin ve Kağıt Para
Kore'de 15. asra kadar başka madeni para basılmadı ve önceki devirlerdeki gibi, Çin paraları ithal edilerek kullanıldı. 1976'da Güney Kore kıyıları açıklarında keşfedilen Sinan batığı, Song Hanedanlığı devrine (10.-13. yüzyıl) tarihlenmektedir ve eski Kore'de kullanılmak üzere 26.775 kg Çin parası içermektedir.
Kore Devleti 14. asırda kağıt para üretti, ancak hiçbir zaman piyasaya sürülmedi. 15. asırda, Kore'nin Asya etrafında meşhur olan yüksek kaliteli hanji kağıdından banknotlar yapılarak bir başka teşebbüste bulunuldu. Tüccarlar ayrıca Orta Krallık devrinde Çin banknotlarını da kabul etti. Mamafih, banknotlar umumiyetle yalnız vergi ödemek için kullanılıyordu ve metal paraların çok daha yaygın olarak kullanıldığı ve güvenildiği Kore'de yaygınlaşmakta zorlandılar. Bu devirden hiçbir kağıt para günümüze ulaşmamıştır.
This content was made possible with generous support from the British Korean Society.
