Saratoga Muharebeleri (19 Eylül ve 7 Ekim 1777), Amerikan Bağımsızlık Savaşı (1775-1783) esnasında Saratoga Seferi'nin doruk noktasını oluşturmuştur. Bütün bir İngiliz ordusunun teslim olmasıyla neticelenen muharebeler, Fransa'yı Amerika Birleşik Devletleri müttefiki olarak savaşa girmeye ikna etmiş ve bu sebeple Amerikan Devrimi'nde mühim bir dönüm noktası olarak kabul edilmiştir.
Arka Plan
20 Haziran 1777'de General John Burgoyne, 8.300 kişilik bir İngiliz ordusunu Kanada'dan çıkararak Hudson Nehri Vadisi ve New York, Albany'yi ele geçirmeyi hedeflemişti. Hudson Nehri, birçok kişi tarafından Amerika kıtasının anahtarı olarak kabul ediliyordu ve Burgoyne, nehrin ele geçirilmesinin, Yeni İngiltere kolonilerini izole edip bastırmasına ve böylece yeni kurulan Amerika Birleşik Devletleri'ni ikiye bölmesine imkan sağlayacağına inanıyordu. Burgoyne, ordusunu Champlain Gölü'nden aşağı, İngilizlerin 6 Temmuz'da zahmetsizce ele geçirdiği hayati ehemmiyet taşıyan Fort Ticonderoga kalesine götürdü. Hubbardton Muharebesi'nde (7 Temmuz) Ticonderoga'nın kaçan garnizonunu yendikten sonra, İngilizler Hudson Nehri üzerindeki Fort Edward'a ulaştı. Bu noktada Burgoyne, İngiliz koloni sekreteri Lord George Germain'e, New England'ın birkaç hafta içinde düşeceğini beklediğini yazacak kadar kendine güveniyordu.
Bu arada, Amerikan Kıta Ordusu'nun Kuzey Departmanı müdafaa etmek için çabaladı. Daha önce Kuzey Departmanı'nı idare eden General Philip Schuyler, Ticonderoga'nın kaybından mesul tutuldu ve kumanda vazifesinden alındı. Yerine, uzun zamandır bağımsız bir kumanda şanını arayan hırslı bir subay olan General Horatio Gates getirildi. Gates, 3 Ağustos'ta Hudson Nehri kıyısındaki küçük bir kasaba olan Stillwater'a vardı. Kuzey Amerika ordusunun düzensiz birlikleri burada birleşmeye başlamıştı. Stillwater'da Gates'e, Hudson Nehri'nin müdafaasına yardımcı olmak üzere Amerikan Başkumandanı General George Washington tarafından kuzeye gönderilen birkaç subay ve birlik de katıldı; bunlar arasında Connecticut'tan ateşli bir asker olan General Benedict Arnold, popüler New England'lı General Benjamin Lincoln ve keskin nişancılığıyla tanınan Tüfek Kolordusu'nun Virginialı Albay Daniel Morgan da vardı. Gates, Stillwater'da toplamda yaklaşık 8.500 müessir asker buldu.
Gates'in ordusu toplanmaya devam ederken, İngiliz seferi tökezlemeye başladı. 15 Ağustos'ta, Burgoyne'nin yaklaşık 1.000 Alman askeri, Bennington Muharebesi'nde Vermont milislerince öldürüldü, yaralandı veya esir alındı. Bu arada, ikinci bir İngiliz ordusu Mohawk Nehri üzerindeki Fort Stanwix'i ele geçirmeyi başaramamış ve Kanada'ya geri çekilerek Burgoyne'nin ana kuvvetini izole etmişti. Bu aksiliklere ve erzakları hızla azalmasına rağmen, Burgoyne ricat ihtimalini düşünmeyi reddetmiş ve Albany'ye doğru ilerlemeye devam etmişti. Gates, belki de Benedict Arnold'un kışkırtmasıyla, bu tehditle doğrudan yüzleşmeye karar verdi ve ordusunu 16 km kuzeye, Saratoga kasabasına doğru yürüttü. 7 Eylül'de Gates'in ordusu, nehrin yaklaşık 60 metre yukarısında bulunan ve yoğun ormanlar ve engebeli araziyle kaplı bir uçurum olan Bemis Tepeleri'ni işgal etti. Polonyalı mühendis Tadeusz Kościuszko, Gates'in askerlerinin sığındığı tepelerin üzerine bir dizi tahkimat inşasına nezaret etti.
Hazırlıklar
13 Eylül'de Burgoyne'un birlikleri, Saratoga yakınlarındaki Hudson Nehri'nin batı yakasına geçmeye başladı. Bu süreç, 7.000 kişilik ordunun iki gününü aldı. İngilizler, ana Amerikan ordusunun yakında olduğunu biliyordu; lakin Burgoyne, değerli İrokua keşif birliklerince yakın zamanda terk edildiği için, Gates'in birliklerinin gerçekte ne kadar yakında olduğunu bilmenin bir yolu yoktu. Bu sebeple, nehri geçtikten sonra Burgoyne'nin ordusu, Albany'ye doğru güneye doğru yürüyüşüne temkinli bir şekilde devam etti ve gizli Amerikan ordusuyla doğrudan karşılaşmamak için yavaş bir tempoda ilerledi. Patriotların kendilerini ortaya çıkarmaları uzun sürmeyecekti. 18 Eylül öğle saatlerinde, terk edilmiş bir çiftlikte patates arayan bir grup İngiliz askeri, Kıta askerlerinden oluşan bir devriye tarafından ateş altına alındı. Kısa süren çatışma, 20 İngiliz askerinin ölümü veya yaralanmasıyla neticelendi ve Burgoyne, Kıta askerlerinin düşündüğünden daha yakında olduğunu fark etti. Daha detaylı bir tahkikat sonucunda, İngiliz keşif birlikleri Bemis Tepeleri'ndeki Amerikan mevzilerini kabaca tespit edebildiler. Amerikan ordusunun etrafından dolaşamayacağını anlayan Burgoyne, ertesi sabah gerçekleşecek bir taarruza hazırlandı.
Burgoyne'un taarruz planı, ordusunun üç kola ayrılmasını gerektiriyordu. Alman General Baron Friedrich Adolf von Riedesel komutasındaki takribi 1.100 kişilik ilk kol, nehir kıyısı boyunca Amerikan sağ kanadına doğru ilerlerken, General James Hamilton kumandasındaki 1.100 kişilik ikinci bir İngiliz kolu, Amerikan merkezine doğru gösteri yapacaktı. Bunlar yalnız birer oyalama olacaktı; asıl İngiliz taarruzu, 2.000 kişilik bir birlikle Amerikan sol kanadına karşı bir kanat manevrası yapacak olan General Simon Fraser tarafından gerçekleştirilecekti. Fraser'in hücumunun, Amerikalıları hazırlıksız yakalayıp tepelerden aşağı yuvarlayıp ırmağa sıkıştırarak orada yok edecekleri umuluyordu. 19 Eylül sabahı saat 10:00'da, tek bir topun atılması, üç İngiliz kolunun ilerlemeye başlamasının sinyalini verdi.
Bu arada, Bemis Tepeleri'nin zirvesinde, General Benedict Arnold giderek endişeleniyordu. Amerikan mevzilerinin oldukça güçlü olduğunu biliyordu; sağ kanat nehrin kıyısında, merkez ise sık ormanlar ve uçurumun dikliği tarafından korunuyordu. Ancak, Amerikan sol kanadı nispeten müdafaasızdı ve Arnold, İngilizlerin hücumunu burada yoğunlaştıracağını doğru bir şekilde öngörmüştü; eğer İngilizler Amerikan mevzilerini soldan kuşatabilirlerse, Arnold, Kıta birliklerinin kendi tahkimatlarında sıkışıp kalacağını ve İngiliz topçu ve tüfek ateşinin hücumu karşı çaresiz kalacağını öngörmüştü. Toprak siperlerin kendilerine mezar olmasını önlemek için Arnold, Gates'ten Bemis Tepeleri'nin yaklaşık bir mil kuzeybatısındaki Freeman Çiftliği'ne bir öncü birlik göndermek için izin istedi. Ormanın derinliklerindeki bu mevzi, İngiliz topçularını etkisiz hale getirecek ve Amerikalılara, orman çatışmalarında üstün olan İngiliz askerlerine karşı bir avantaj sağlayacaktı.
Gates, ilk başta Arnold'un isteğini reddetti; ordusunu bölmenin stratejik bir değeri olmadığını düşünerek müdafaada kalmayı tercih etti, lakin Vatansever keşif birliklerinden gelen raporlar, Arnold'un haklı olduğunu ve İngilizlerin Amerikalıların sol kanadını kuşatmaya çalıştığını açıkça ortaya koydu. Öğle saatlerinde Arnold, Freeman Çiftliği'nde bir ileri mevzi oluşturmak için tekrar izin istedi ve Gates bu sefer isteksizce kabul etti. Daniel Morgan'ın tüfekçileri ve Henry Dearborn'un hafif piyadelerinin eşliğinde Arnold, Freeman Çiftliği'ne doğru yola çıktı.
İlk Muharebe: Freeman'ın Çiftliği
Albay Morgan çiftliğe ilk varan oldu ve keskin nişancılarını, İngilizler ağaçların arasından ilk çıktıklarında net atışlar yapabilecekleri stratejik noktalara yerleştirdi; Morgan'ın tüfekçileri, göz alıcı kızıl ceketleriyle dikkat çeken İngiliz subaylarını hedef aldı. İngiliz birliklerinin öncü birliği kısa süre sonra Patriot tüfekçilerinin ateşi altına girdi ve neredeyse bütün subayları vurulduktan sonra geri çekilmeye başladı; Morgan'ın tüfekçileri onları takip ederek doğrudan General Fraser'ın ana kolunun tüfeklerine doğru koştu. Bir İngiliz tüfek ateşi, Amerikalı tüfekçileri biçerek onları ormana doğru geri gönderdi.
Bu çatışmanın ardından, her iki taraf da takviye kuvvet beklerken savaşa bir ara verildi; Amerikan tarafında Arnold ve Dearborn, Morgan'ı takviye etmek için gelirken, İngiliz General Hamilton'ın kolu Fraser'ın yardımına koşmak için rota değiştirdi. Saat 13:00 civarında muharebe yeniden başladı. Muharebe neredeyse tamamen 350 yarda (320 metre) uzunluğundaki bir açıklıkta gerçekleşti; İngiliz birlikleri açıklığın kuzey kenarı boyunca, Arnold'un birlikleri ise güney kenarı boyunca sıralanmıştı. Öğleden sonranın geri kalanında, her iki taraf da süngülerini takmış bir şekilde açık alanda düşman hatlarına doğru sırayla hücum etti. Bir ara, bizzat Arnold'un liderlik ettiği bir Amerikan hücumu, İngilizleri geri püskürttü ve birkaç sahra topunu ele geçirmeyi başardı. Ancak Hamilton birliklerini toparlayıp bir karşı saldırı başlattı ve Arnold'u eski mevkisine geri sürdü. Muharebe, gün batımına kadar bu şekilde inişli çıkışlı bir şekilde devam etti.
Öğleden sonra, Hamilton ağır kayıplar vermişti; alaylarından biri olan 62. Alay, güne 350 adamla başlamış ve şimdi sadece 60 kişi kalmıştı. Fraser'ın kolunun büyük kısmı harp sahasına girememişti ve Hamilton, hattı çökmeden önce yalnızca bir veya iki Vatansever taarruzuna daha dayanabileceğini biliyordu. Vaka yerine bizzat gelen General Burgoyne, Baron Riedesel'e acil yardım talebinde bulunan bir mektup yazdı; Alman general rotasını değiştirerek nehir kıyısından uçuruma doğru ilerledi. Riedesel tam zamanında yetişerek, Hamilton'ın hattı çökmek üzereyken takviye kuvvet gönderdi. Bu, savaşın seyrini değiştirmeye ve Arnold'un kuvvetlerini alt etmeye yetebilirdi; ancak Amerikalılar için şans eseri, karanlığın çökmesiyle çatışma sona erdi ve Arnold'un birlikleri sessizce Bemis Tepeleri'nin güvenli bölgesine geri döndü. Gecenin sonunda harp sahasını İngilizler kontrol etse de, 556 ölü veya yaralı vermişler; Amerikalıların kaybı ise 319'du.
Ara Fasıl
Freeman'in Çiftliği (veya Birinci Saratoga Muharebesi), tarafların hiçbirinin üstünlük sağlayamadığı bir çıkmaza girmişti. Burgoyne, subaylarıyla görüştükten sonra ertesi gün saldırmamaya karar verdi ve bunun yerine Amerikan hattından sadece bir mil uzakta kamp kurdu. Bu karar, Burgoyne'un 13 Eylül'de New York'taki İngiliz garnizonunun kumandanı Sir Henry Clinton'dan aldığı bir mektup sayesinde alınmıştı. Burgoyne üzerindeki baskıyı bir nebze olsun azaltmak ümidiyle Clinton, Hudson Nehri'ne yelken açıp New York yaylalarındaki Vatansever kalelerini ele geçirmeyi teklif etti; bu, Gates'in ordusunu Bemis Tepeleri'nden çeker ve Burgoyne'un Albany'ye doğru yürüyüşüne devam etmesini sağlayabilirdi. Burgoyne, ordusunu başka bir savaşta riske atmak yerine Clinton'ın planına güvenmeye karar verdi ve beklemeye koyuldu.
Sonraki birkaç hafta boyunca, İngiliz ve Amerikan devriyeleri neredeyse her gün çatıştı, ancak büyük bir savaş yaşanmadı; Patriotlar, Burgoyne'un beklemesinden memnundu zira her geçen gün orduya katılmak üzere daha fazla Amerikalı geliyordu. Ekim ayı başlarında, Gates'in en az 12.000 adamı varken, Burgoyne'un sayısı azalmaya devam etti; İngiliz askerleri yaralarından öldü veya firar etti. Burgoyne ayrıca kötü bir haber de aldı: Amerikalı General Benjamin Lincoln ve 2.000 Patriot milisi, Bemis Tepeleri'nde Gates'e katılmadan önce Fort Ticonderoga'yı geri alarak İngilizlerin Kanada'ya geri çekilme yolunu kesmişti. Burgoyne'un bütün ümitleri artık, keşif gezisi 3 Ekim'de New York'tan ayrılan Clinton'a kalmıştı. Clinton ümitvar bir başlangıç yaptı: 6 Ekim'de Vatansever kaleleri Montgomery ve Clinton'ı ele geçirdi ve Hudson Nehri üzerindeki zinciri kesti; güçlerinin bir kısmı New York Eyaleti'nin geçici başkenti Kingston'ı yakacak kadar ilerledi. Ancak burada Clinton'ın hücumu ivme kaybetti ve daha fazla ilerleyemedi; günler geçtikçe Burgoyne, Clinton'ın gelmeyeceğini ve gerçekten yalnız başına olduğunu anladı.
Bu arada, Bemis Tepeleri'nin zirvesinde, Arnold ve Gates arasındaki münasebetler hızla kötüleşmişti. Arnold, Gates'in kendisine yeterli asker sağlamadığına inanarak, Freeman Çiftliği'ni tam bir zafere dönüştürememesinden Gates'i mesul tutuyordu. Arnold'un askerlerden gördüğü hayranlıktan dolayı kıskanç olan Gates, Kongre'ye sunduğu resmi savaş raporunda Arnold'un adını hiç anmamıştı. Arnold, bu hususta Gates'le yüzleşmek için çadırına gitti ve iki subay arasında bir bağırışma başladı; Arnold oradan ayrıldıktan sonra, Gates kumandayı ondan alıp General Lincoln'e verdi.
İkinci Muharebe: Bemis Tepeleri
6 Ekim'de Burgoyne, hücumdan başka seçeneği olmadığını biliyordu: Beklediği her gün ordusu zayıflarken, Gates'in ordusu güçleniyordu ve Clinton'ın yardımına gelme ihtimali giderek azalıyordu. Burgoyne, General Fraser'ın öncü birliklerini Amerikan sol kanadındaki zayıflıkları araştırmak üzere göndermeye karar verdi; Fraser, Amerikan hattında tek bir zayıf nokta bile keşfederse, Burgoyne, Gates'in ordusunu tepelerden atmak için son ve çaresiz bir teşebbüs olarak bütün ordusuyla oraya saldırmayı planladı. 7 Ekim sabahı, Fraser, üç düzenli koldan oluşan ve on topla desteklenen bir müfrezeyle yola çıktı. Müfreze, Fraser'ın Amerikan mevzileri hakkında istihbarat toplamak üzere keşif birliklerini göndermesini beklemeden önce yaklaşık 1,5 kilometre ilerledi.
Ancak Amerikalılar, İngilizlerin hareketlerinin farkındaydı ve onları karşılamak üzere yola çıktılar. Morgan'ın tüfekçileri İngiliz mevzilerinin en soluna gönderilirken, Enoch Poor'un New Hampshire düzenli birlikleri sağa, General Ebenezer Learned ise ortaya doğru ilerledi. Saat 14:30'da, Fraser'ın el bombacıları Amerikalıları ağaç hattının arasından fark edip bir yaylım ateşi açtı, ancak el bombacıları menzil dışında olduğu için bu tesirli olmadı. Binbaşı John Acland, Amerikalıları kaçırmak için sadece kule gibi yükselen el bombacılarını görmenin kafi olacağına inanarak, el bombacılarını süngü hücumuyla ileri sürdü. Ancak Acland yanılmıştı; Poor'un tugayı, el bombacılarının yakın mesafeye gelmesini bekledi ve ardından öldürücü bir yaylım ateşi açtı. El bombacılarının çoğu yere yığıldı; Acland da her iki bacağından vuruldu. El bombacıları dönüp kaçtı ve Poor'un birliklerince yakından takip edildiler.
Solda, Morgan'ın adamları dönüp İngilizlerin arkasına ateş etmeye başladılar; kırmızı ceketliler her yönden ateş almaya başlayınca, İngiliz hattı dağılmaya başladı. Hattın dağılmasına mani olan tek şey, gri atıyla ileri geri gidip adamlarını toparlayan Fraser'ın ta kendisiydi. Burgoyne, savaş uğultusunu duyunca, yardımcısı Sir Francis Clarke'ı, Fraser'a derhal İngiliz kampına çekilmesi için bir mesajla gönderdi, ancak Clarke mesajını iletemeden öldürüldü ve Fraser'ın adamları yerlerinde kaldılar.
Benedict Arnold tam da bu sıralarda vaka yerine geldi; kumandanlıktan alınmış olmasına rağmen Arnold, çadırında düşünmek için geride kalmış ve hücuma katılacağını öğrendiğinde hemen harekete geçmişti. Arnold'un savaş alanındaki varlığı bile Vatanseverleri harekete geçirmeye yetmişti. Fraser'ın İngilizler üzerindeki benzer tesirini fark etti ve Morgan'a "gri atlı adam... ortadan kaldırılmalı" dedi (Fleming, 67). Morgan, en iyi nişancılarından birkaçını Fraser'ı hedef aldı ve Fraser kısa süre sonra karnına isabet eden bir kurşunla öldürücü şekilde yaralandı. Fraser atından iner inmez, İngilizler safları bozup kaçtı, Amerikalılarsa onu yakın takipteydi.
Arnold liderliğinde Amerikalılar, İngilizleri kamplarının sağ tarafına kadar takip ettiler. Bu kamp iki siper tarafından müdafaa ediliyordu: İlki Alman Albay Heinrich von Breymann kumandasındaki 300 İngiliz askerince müdafaa edilirken, ikincisi Lord Balcarres kumandasındaydı. Vatanseverler ilkin Lord Balcarres'in siperine saldırdı ancak bu tahkimat iyi müdafaa edilmişti ve siper dayandı; taarruzun kısa zamanda ivmesini kaybedeceğinden endişelenen Arnold, hızla mihverini değiştirdi ve Patriotları Breymann'ın siperine doğru bir hücuma yönlendirdi. Bu daha muvaffak oldu zira Amerikan birlikleri tahkimata akın etti ve Breymann'ın kendisinin de öldürüldüğü kanlı bir göğüs göğüse çarpışma yaşandı. Tam siper Amerikalıların eline geçmek üzereyken, Arnold bir kurşunla bacağından yaralandı ve sedyeyle karargâha geri götürüldü. Breymann'ın tabyasının düşmesi, ana İngiliz kampını Amerikalılara karşı müdafaasız bıraktı, ancak karanlığın başlamasıyla muharebe sona erdi. İngilizler bu ikinci savaşta yaklaşık 900 ölü, yaralı veya esir verirken, Amerikalılar sadece 150 kayıp verdi.
Burgoyne'un Teslim Olması
Ertesi gün Burgoyne kuzeye doğru çekilmeye çalıştı, ancak ani bir fırtına tarafından durduruldu; bunun yerine, Clinton'ın geleceğini umarak Saratoga kasabasında siper almaya karar verdi. Çok geçmeden bunun gerçekleşmeyeceği anlaşıldı ve Gates ile teslim olma hususunda müzakerelere başladı. Clinton'ın New York yaylalarındaki zaferlerini yeni öğrenen Gates, Burgoyne'un fikrini değiştirebileceğinden endişeleniyor ve hızlı bir teslimiyet sağlamak istiyordu; bu sebeple, şartları şaşırtıcı derecede hafifti ve İngiliz askerlerinin, savaşın geri kalanında Amerikalılara karşı silahlanmayacaklarına dair bir söz karşılığında İngiltere'ye dönmelerine izin veriyordu. Burgoyne bunu kabul etti ve 17 Ekim 1777'de 5.800 kişilik ordusunu, 27 sahra topunu ve diğer bütün silah ve mühimmatını teslim etti. Mamafih Kongre, Gates'in şartlarını kabul edilemez buldu ve teslim olan İngiliz ordusunun, savaşın sonuna kadar esaret altında kalacağı Virginia'ya taşınmasını emretti.
Saratoga Muharebeleri uzun zamandır savaşın dönüm noktası olarak kabul ediliyor. Bu, bir İngiliz ordusunun Amerikalılara ilk defa teslim olmasıydı ve dünyaya Amerika Birleşik Devletleri'nin savaşı kazanma şansının olduğunu ispatlıyordu. Bu muharebe, Yedi Yıl Savaşı'nın (1756-1763) intikamını almak üzere uzun zamandır Britanya'ya saldırmak için bahane arayan Fransa Krallığı'nı, Kongre ile ittifak müzakereleri yapmaya ikna etti; 1778'in başlarında Fransa, ABD'nin müttefiki olarak savaşa resmen girerek savaşın dengesini Amerika Birleşik Devletleri'nin lehine çevirdi.
