I. Anastasius

Mark Cartwright
tarafından yazıldı, Sercan Batum tarafından çevrildi
tarihinde yayınlandı
Translations
Sesli Versiyon Yazdır PDF
Coin of Anastasios I (by Classical Numismatic Group, Inc., CC BY-SA)
I. Anastasius'un Sikkesi Classical Numismatic Group, Inc. (CC BY-SA)

I. Anastasius Bizans İmparatorluğu'nu MS 491'den 518 yılına kadar hükmetti. Vergi ve para reformları hem popüler hem başarılı olmasına rağmen, imparator seleflerinin yarattığı Hristiyan Kilisesi'ndeki zarar verici ayrılığı onaramadı. İmparatorluğun içinde ve sınırları dışında büyük bir isyanla karşı karşıya kaldı, askeri seferleri Trakya'daki ünlü Uzun Duvar'ı kadar etkisizdi. Bununla birlikte, Anastasius en azından MS 6. yüzyılın ortalarında büyük I. Justinianus'un üzerine muhteşem bir şekilde inşa edeceği temelleri attı.

Veraset

Flavius Anastasius saray görevlisi olarak rolünün karanlığından koparıldı ve İmparatoriçe Ariadne'nin desteğiyle, merhum eşi İmparator Zeno'nun (hüküm süresi MS 474-491) yerine geçmek üzere seçildi. Zeno'nun varisi II. Leo MS 474'te genç yaşta öldü ve yaşça büyük kardeşi Longinus ise ilkesiz bir alçak olduğundan ötürü Bizans tahtı için meşru adaylar bir elin parmaklarını geçmezdi. İmparator I. Leo'nun (hüküm süresi MS 457-474) kızı Ariadne, merhum eşinin tavsiyesini görmezden geldi ve altmışlı yaşlarındaki Anastasius ile evlenmeyi tercih etti. Longinus bir tür isyan organize etti, ancak bir sonuç vermedi ve MS 492 yılında İsaurialı takipçileriyle sürgüne gönderildi (Zeno Küçük Asya'nın merkezinden olan bu kabilenin reisiydi). Yeni imparatorun hükümdarlığının tüm alanlarına yönelik titiz yaklaşımının tipik bir örneği olan kapsamlı bir temizlik operasyonunda Zeno'nun tüm ailesi de sürgüne gönderildi.

Askeri Seferler

Anastasius, askeri alanda sınırlı bir başarı elde etti ve Şah Kavad'ın fethinin ardından, MS 504 yılında Bizans'ın Pers sınırında Amida kalesini geri almayı başardı. İmparatorluğun Persler ile olan doğu sınırındaki tahkimatlar, MS 505 ile 507 yılları arasında Anastasiopolis'te (Dara) yeni bir kale inşa edilmesiyle daha da güçlendirildi.

aNASTASİUS'UN UZUN DUVARI İMPARATORLUĞUN KUZEY SINIRININ ARTIK PRATİKTE Konstantİnopolİs'İn arka kapısı olduğunu herkese hatırlattı.

Başka yerde ise farklı bir hikaye vardı. İtalya Kralı Theodoric, Anastasius'un MS 497 yılında onu resmi olarak kral olarak tanımasına rağmen, Batı Akdeniz'de Bizans çıkarlarının güçlü bir düşmanıydı. Tuna Nehri kıyısındaki Orta Avrupa'da bir eyalet olan Pannonia, Ostrogotlar'ın Sirmium'u ele geçirmesiyle iki devlet arasında özel bir anlaşmazlık nedeni olmuştu. Arkeolojik kanıtlar Bizans dönemine ait birkaç kalenin, bilindiği üzere I. Justinianus (hüküm süresi MS 527-575) tarafından değil, Anastasius'un hükümdarlığı döneminde Tuna Nehri boyunca inşa edildiğini göstermektedir. Ayrıca Anastasius, Galya'daki Franklar'ın kralı I. Clovis'i fahri konsül yaparak ve MS 507 yılında Ostrogotlarla savaşında ona yardım etmek için bir filo göndererek Theodoric'in tehdidine karşı koydu.

İmparatorluğun kızey sınırları MS 493 yılından itibaren Bulgarlar tarafından saldırıya uğradı. Bu Anastasius'un Trakya'yı daha iyi korumak için ünlü Uzun Duvarı inşa etmesine neden oldu. Duvar, Marmara Denizi'nin kuzey kıyısındaki Selymbria'dan Karadeniz'e kadar uzanıyordu ve yaklaşık 45 kilometre uzanıyordu. Konstantinopolis'ten 65 kilometre uzaklıktaki duvar, başkenti korumak için tasarlanmıştı ancak ne yazık ki, uzun vadede depremlerin bir kısmını tahrip etmesi ve onu savunmakla görevlendirilen garnizonun birinci sınıf askerlerden oluşmaması nedeniyle etkisizliğini gösterdi. Duvarın kalıcı etkisi daha çok psikolojik bir etkiydi ve bu etki Bizanslıların kendilerinin üzerindeydi çünkü imparatorluğun kuzey sınırının artık pratikte Konstantinopolis'in arka kapısı olduğunu herkese hatırlatıyordu.

İç Meseleler

Anastasius herhangi bir kraliyet soyu bulunmuyordu, ancak siyasi ve mali yetkinlikten yoksun değildi. Yeni imparator, yeni ve iyileştirilmiş sikkeleri piyasaya sürerek, özellikle de büyük bakır follis'i, 288 adedi diğer tüm sikkelerin değerinin ölçütü standart sikke olan bir altın nomisma'ya değerdi, piyasaya sürerek büyük sıkıntılar yaşayan Bizans sikkesini yeniden düzenledi. Vergi tahsilatı yeniden düzenlendi ve bu görev yerel tahsildarlardan devlet memurlarına verildi. MS 498 yılında popüler bir hamle ile Anastasius, tüccarlardan fahişelere kadar herkesin ticari işlemlerinden alınan bir vergi olan chrysargyron'u kaldırdı - dilenciler bile yükümlüydü. Vergi her dört yılda bir altın veya gümüş olarak ödenmek zorundaydı ve bu verginin kaldırılması imparatorun imparatorluğu genelinde popülerliğinin artmasına neden oldu. Devlet hazinesindeki açık, imparatorluk mülklerinden elde edilen gelirler ve muhtemelen amacı veya uygulaması belirsiz yeni bir vergi olan chrysoteleia ile kapatıldı. Tüm bu reformlar kesinlikle istenen etkiyi yarattı ve Anastasius'un hükümdarlığının sonunda devlet hazinesi 320.000 pound altın fazlasıyla iftihar edebildi.

Copper Follis of Anastasios I
Anastasius'un Bakır Sikkesi (Follis) Classical Numismatic Group, Inc. (CC BY-SA)

Dini meselelerde, Anastasius müdahaleleri, mali reformlarından çok daha az başarılı ve popülerdi. İmparatorun teolojiye olan ilgisi, saray görevlisi olarak Ayasofya Kilisesi'nde seminerler verdiği dönemlere kadar uzanıyordu, bu nedenle yeni gücünü Kilise doktrinini etkilemek için kullanması belki de şaşırtıcı değildi. MS 482 yılında Zeno, Hristiyan Kilisesi'nde Mesih'in iki doğası (ilahi ve insani) mı yoksa sadece bir doğası mı olduğu konusundaki anlaşmazlığı çözmeyi amaçlayan Henotikon fermanını yayınladı. “Birlik Fermanı” adının hakkını asla veremeyen bu ferman, iki tarafı da tatmin etmedi ve Papa III. Felix bu konuyu kınayacak ve Konstantinopolis piskoposu Akakios'u aforoz edecek kadar kararlıydı. Bu bölünme, Akakios Bölünmesi olarak bilindi ve Anastasius bunu düzeltmek için hiçbir şey yapamadı.

Nitekim, imparatorun Monofizitizm'e (tek doğa görüşü) açıkça destek vermesi ve büyük şehirlerde aynı görüşte piskoposlar atamaya çalışması, meseleleri daha da kızıştırdı ve Konstantinopolis'te birçok kamuoyu protestosuna neden oldu. Tartışma konusu olan husisi bir nokta, imparatorun doğu kilisesi ayinlerinde okunan Trisagion ilahisinin değiştirilmesi konusunda ısrarcı olmasıydı. Standart “kutsal Tanrı, kutsal güçlü, kutsal ölümsüz, bize merhamet et” ifadesi, son bir “bizim için çarmıha gerilen” ifadesini alması, Tanrı'nın ilahi doğasının acıya maruz kaldığını ima ediyordu ve bu, Ortodoks Hıristiyanlar için kabul edilemez bir durumdu. MS 512 yılında Anastasius, Konstantinopolis Hipodromu'nda ortaya çıkarak, 20.000 kişilik kalabalığın önünde tacını çıkarıp, bir halef belirlemeleri halinde tahttan çekileceğini söyleyerek halkının sevgisini geri kazandı. Bu akıllıca konuşma politikası işe yaradı ve kimse imparatoru tahttan indirmek için gerçek bir neden düşünmedi.

Roma İle Konstantİnopolİs arasındaki dİnİ bÖlÜnme, GİDERMEK İÇİN AnastasİUs'un halefİNİN gelmesİNİ beklemek zorunda kalacaktı.

Buna karşın, hoşnutsuzluğun gümbürtüsü devam etti ve Monofizitizm tartışmasının en ciddi sonucu MS 513 ile 515 yılları arasında Trakya'da isyanı yöneten askeri komutandan adını alan Vitalianus isyanı oldu. Bu, Bizans hayatında halk hareketleri ile Kilise dogması nasıl iç içe geçmiş olduğunun bir başka örneğiydi. Vitalianus, Anastasius'un Konstantinopolis'e Monofizit bir piskopos atamaya çalışmasının ardından, Ortodoks duyguların popüler dalgasına dayandı. Gasıpın tahta yönelik tehdidi, hiçbir zaman gerçekleşmemiş olsa da, I. Justinus (hüküm süresi MS 518-527) ile uzlaşma sağlanana ve muhtemelen rakibi olan gelecek imparator I. Justinianus'un emriyle MS 520 yılındaki suikastine kadar ortadan kaldırılmayacaktı. Roma ve Konstantinopolis arasındaki kiliseyle ilgili bölünme de Anastasius'un halefinin gelmesini beklemek zorunda kalacaktı. Bu bölünme, MS 519 yılında geçici de olsa giderilmişti.

Sıradan insanlar için Anastasius döneminde hayat bazı avantajlara sahipti, istikrar her zaman hoş karşılanırdı ve çok sık yağma ve beklenmedik ölümlerin dehşetleriyle çok sayıda savaş veya istila yoktu. Yine de bu dönemde bir cansızlık vardı ve tarihçi J. J. Norwich'in burada açıkladığı gibi, Anastasius yönetimindeki Bizanslıların hayatı, daha az tutucu imparatorların yönetiminde yaşadıkları eğlenceden biraz yoksundu:

Onun en büyük kusuru cimrilikti - güçlü bir bağnaz eğilim ile birleşince, Konstantinopolis'i hiç olmadığı kadar sıkıcı bir yer haline getiren bir kusurdu. Vahşi hayvanlarla yapılan yarışmalar yasaklandı; şölenlerin dizginlenemeyen ahlaksızlığa yol açtığı gerekçesiyle artık vatandaşların gece şölenleri düzenlemesine artık izin verilmiyordu - ki aslında çoğu zaman öyle oluyordu. (57-8)

Ölümü & Veliahtı

Anastasius, 90'lı yaşlarında, MS 518'de doğal nedenlerden dolayı öldü, ve hiçbir çocuğu olmadığından I. Justin onun yerine geçti. Efsaneye göre bu yaşlı ve eğitimsiz saray muhafızları komutanı Anastasius tarafından seçilmişti çünkü sadece bir sabah imparatorun odasına ilk giren kişi oydu. Justin MS 527 yılına kadar hüküm sürecekti. Ardından yeğeni I. Justinianus tahta çıktı ve Bizans İmparatorluğu için yeni bir Altın Çağ başlattı ki temellerini I. Anastasius'un tutumlu ve yenilikçi mali politikaları atmıştı.

Çevirmen Hakkında

Sercan Batum
Sercan Batum, Berlin Humboldt Üniversitesinde Sosyal Bilimler Bölümü'nde yüksek lisans öğrencisidir. Lisans derecesini Orta Doğu Teknik Üniversitesi Tarih Bölümü'nden, yüksek lisans derecesini ise Bilkent Üniversitesi Arkeoloji Bölümü'nden almıştır.

Yazar Hakkında

Mark Cartwright
Mark, tam zamanlı bir yazar, araştırmacı, tarihçi ve editördür. Özel ilgi alanları arasında sanat, mimari ve bütün medeniyetlerin paylaştıkları düşünceleri keşfetmek yer alır. Siyaset Felsefesi alanında Yüksek Lisans derecesini almış ve WHE Yayıncılık Direktörüdür.

Bu Çalışmayı Alıntıla

APA Style

Cartwright, M. (2025, Ekim 29). I. Anastasius. (S. Batum, Çevirmen). World History Encyclopedia. https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-16593/i-anastasius/

Chicago Formatı

Cartwright, Mark. "I. Anastasius." tarafından çevrildi Sercan Batum. World History Encyclopedia, Ekim 29, 2025. https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-16593/i-anastasius/.

MLA Formatı

Cartwright, Mark. "I. Anastasius." tarafından çevrildi Sercan Batum. World History Encyclopedia, 29 Eki 2025, https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-16593/i-anastasius/.

Reklamları Kaldır