Kagutsuchi (diğer adıyla Hi-no-Kagutsuchi) Şinto dininde Ateş Tanrısı veya Kamisidir ve Homusubi olarak da bilinir. Izanami ve Izanagi'nin oğlu olan Ateş Tanrısı, başta sekiz savaşçı tanrı ve sekiz dağ tanrısı olmak üzere birçok tanrının babasıdır. Ahşap ve kâğıttan yapıların yaygın olduğu bir toplumda, ateş gibi yıkıcı bir gücün varlığı, Kagutsuchi’nin Şinto ritüellerinde önemli bir unsur hâline gelmesine ve ona sık sık yatıştırma amaçlı adaklar sunulmasına yol açmıştır.
Soy Ağacı ve Çocukları
MS 8. yüzyıla ait Kojiki'ye göre ('Eski Olayların Kaydı') ve Nihon Shoki'ye ('Japonya Kroniği' diğer adıyla Nihongi) göre, Kagutsuchi-no-kami, Şinto yaratıcı tanrılarından Izanami'den doğdu, fakat doğum sırasında şiddetli ateşi nedeniyle annesini öldürdü. Bunun üzerine babası Izanagi öfkeye kapılarak Kagutsuchi'nin başını, büyük kılıcı Ame-no-o-habari-no-kami ile kesti. Kanının çevredeki kayalara fışkırması ve kılıcın ağzı ile kabzasından damlaması sonucu sekiz başka tanrı daha doğdu, bunların hepsi güçlü birer savaşçı kamilerdi. Bu savaşçı tanrıların arasında en önemlileri Takemikazuchi-no-kami ve Futsunushi-no-kami'dir. Bunlardan ilki aynı zamanda yıldırım tanrısı ve dövüş sanatlarının koruyucusudur. Ayrıca, yerin altında yaşayan ve kuyruğunu sallayarak depremlere neden olan dev yayın balığı Namazu'yu efsanevi biçimde boyun eğdirmiştir.
Kagutsuchi'nin kanından doğan diğer iki tanrıdan biri, Manyoshu (yaklaşık MS 759’da derlenmiş bir şiir antolojisi)’da ejderha ve yağmur tanrısı olarak anılan Kuraokami-no-kami’dir. Bir diğeri ise Venüs'ün, yani Akşam Yıldızı'nın kami'si Amatsumikaboshi'dir. Bu tanrının diğer adı Amenokagasewo'dur.
Kagutsuchi'nin başının kesilmesi sonrasında hikâye devam eder ve neredeyse ateş tanrısının tüm vücut parçalarından, sol ayağından cinsel organına kadar, sekiz tanrı daha doğdu. Bunlar; ormanlık, fundalık alanlara sahip, uzak bölgelerde bulunan, demir içeren, vadilere geçiş sağlayan dağlar ve elbette volkanik olanlar gibi farklı dağ türlerini temsil eden dağ tanrılarıydı. Demir ve kılıçların yaratılışını içeren Kagutsuchi hikâyeleri, Yayoi Dönemi’nin başlangıcında (yaklaşık MÖ 300 – MS 250) anakara Asya’dan Japonya’ya gelen ve birçoğu muhtemelen savaşçı olan göçmenler aracılığıyla demir ve gelişmiş metal ürünlerin girişini açıklayan mitolojik bir anlatım olabilir.
Alternatif bir versiyonda veya daha doğrusu MS 10. yüzyıl metni Engishiki'ye eklenen bir bölüme göre Izanami ölmeden önce saklanır ve üç tanrı daha doğurur: su kamisi Mizuhame-no-mikoto, kil prensesi, su kabağı ve su kamışı. Ölmek üzere olan anneleri, bu dördüne Kagutsuchi'ye dikkat etmelerini ve kontrolden çıkması halinde gerekirse onu sakinleştirmek için harekete geçmelerini öğütler. Antik Japonlarda geleneksel yangın söndürme aracı, ateşin üzerine dökmek üzere su kabağında taşınan suydu; ateşi boğmak için ise genellikle su kamışı ve kil kullanılırdı. Bugün bile Japonya'nın bazı bölgelerinde, olası bir yangın durumunda el altında bulunmaları için su kamışı demetlerinin çatı saçaklarına yerleştirildiği bir kış ortası ritüeli vardır.
Şinto Ayinlerinde Ateş
Japonlar uzun zamandır ateşe ve yol açabileceği yıkıma karşı büyük bir korku duymuştur. Bunun başlıca nedeni, Japon yapılarının geleneksel olarak son derece yanıcı olan ahşap ve kağıt duvarlardan, ayrıca ahşap kiremitli ya da çim çatılardan inşa edilmesidir. Yüzyıllar boyunca Japonya'nın antik kentlerindeki neredeyse tüm önemli yapılar ve tapınaklar yangınlarla yok olmuştur. Edo döneminde (1603-1868) ise, yangınlar o kadar yaygındı ki başkent Edo'da (bugünkü Tokyo) "Edo'nun çiçekleri" olarak bilinirdi.
Bu sebeple, Kagutsuchi’yi yatıştırmak ve uzak tutmak amacıyla yapılan törenlerin Şinto ritüellerinde yaygın olması şaşırtıcı değildir. Bu tür ayin ve dualarda Kagutsuchi genellikle "ateşi başlatan" anlamına gelen Homusubi olarak anılır. Eski Japonlar, geniş saray kompleksleri sık sık yangına maruz kalan imparatorluk sarayının da himayesinde, Kagutsuchi'ye adanmış yılda iki kez düzenlenen Ho-shizume-no-matsuri adlı bir tören gerçekleştirirdi. Bu tören, tanrıyı yatıştırmak ve yıkıcı alevlerini altı ay boyunca dizginlemesini sağlamak amacıyla düzenlenirdi. Kagutsuchi'nin yıkıcı ateşi, Şinto ritüellerinde yer alan ve kiri-bi olarak bilinen arındırıcı ateşle karşıtlık oluşturur. Bu ateş, geleneksel olarak bir selvi türü olan bir hinoki ağacının iki parçasını birbirine sürterek elde edilirdi.
Kagutsuchi bazen, ateşle ilişkilendirilen başka bir kami olan ve Budist figür Jizo’nun bir tezahürü kabul edilen Atago Gongen ile özdeşleştirilir. Ancak, teknik olarak Atago Gongen Japon mitolojisinde ateşten koruyan veya ateşin koruyucusu olarak hareket eden daha olumlu bir figürdür.
This content was made possible with generous support from the Great Britain Sasakawa Foundation.
