Şimşon

Tanım

Rebecca Denova
Yazar: , Tercüme Eden: Melike Doğan
tarihinde yayınlandı 09 Mart 2022
X
translations icon
Diğer dillerde mevcuttur: İngilizce
Delilah Shears a Lock of Samson's Hair (by  Lucas Cranach the Elder, Copyright)
Delila, Şimşon'un Saçının Bir Kısmını Keserken
 Lucas Cranach the Elder (Copyright)

Şimşon, İbranice Hakimler Kitabı'nda Kenan'a yerleştiklerinde Yahudilerin lideri olarak ortaya çıkan son yargıçlardan biriydi. İnanılmaz gücü ile tanınan bir Nazirit idi, sırrı onu Filistinlilere ihanet eden Delila tarafından keşfedildi.

Hakimler Kitabı

Hakimler Kitabı, Kenan'daki Yahudi yerleşiminin, hiçbir kabilenin diğerlerine hakim olmadığı bir kabile konfederasyonu tarafından yönetildiği zamanı anlatır. Hakimler Kitabı tutarlı bir örüntü ortaya koymaktadır: Yahudiler putperestliğe düşerler ve Tanrı onları Kenanlılar ve Filistinliler tarafından ezilerek cezalandırır. Bölgede Denizciler olarak bilinen Filistinliler, MÖ 1100 civarında Kenan'ın kıyı topraklarına baskın yapan ve yerleşen deniz tüccarlarıydı. Hakimlere göre, Filistinliler İsrailoğullarının sürekli düşmanlarıdır. Cezalandırıldıktan sonra, İsrailliler üzüntülerini haykırırlar ve Tanrı, mevcut zalimleri yenmek için bir hakim yetiştirir, böylece bu kitaptaki 'hakim' (İbranice: shofet) bir devre, mahkeme yargıcı değil, bir kriz sırasında İsrail Tanrısı tarafından yetiştirilen birisidir. Birkaç yıl sonra İsrailoğulları tekrar günah işlemeye başlar ve kitabın sonuna kadar aynı örnek tekrarlanır.

Reklamları Kaldır

Advertisement

Şimşon'un hikayesi 13-16. Bölümler arasında anlatılmaktadır. Yazar, antik dünyada paylaşılan folklor öğelerinin yanı sıra Kutsal Kitap'tan (tipoloji) tanıdık karakterleri ve kavramları kullandı. Diğer medeniyetler, Sümerli Enkidu, Yunan Herakles, Romalı Herkül ve Krotonlu Milo gibi efsanevi halk kahramanlarına sahiptiler.

Şimşon'un Doğumu

Dan oymağından Soralı bir adam vardı. Adı Manoah’tı. Karısı kısırdı ve hiç çocuğu olmamıştı. Rab’bin meleği kadına görünerek, “Kısır olduğun, çocuk doğurmadığın halde gebe kalıp bir oğul doğuracaksın” dedi. “Bundan böyle şarap ya da içki içmemeye dikkat et, murdar bir şey yeme. Çünkü gebe kalıp bir oğul doğuracaksın. Onun başına ustura değmeyecek. Çünkü o daha rahmindeyken Tanrı’ya adanmış olacak. İsrail’i Filistliler’in elinden kurtarmaya başlayacak olan odur.” (Hakimler 13:2-5)

Oğlanın adı Şimşon'du, "Güneşin Oğlu ." Kısır kadınların tipolojisi, kısırlığın her zaman Tanrı'nın ilahi müdahalesiyle tedavi edildiği İbranice İncil'de bulunur.

Reklamları Kaldır

Advertisement

Naziritler

İbrani nazirinden ("kutsanmış "veya" ayrılmış olan"), bir Nazirit, hayatını kısa bir süre veya ömür boyu Tanrı'ya adamak için yemin eden kişidir. Talimatlar Numara 6:1-21'e göre şöyleydi:

  1. Bir Naziritin şaraptan uzak durması gerekir.
  2. Adanmışlığı süresince, başa jilet değmemeli, saçların uzamasına izin verilmelidir.
  3. Bir Nazirit cesetle etkileşimden kaçınmalıdır, akrabalarından biri olsa bile.
İRONİK OLARAK, ŞİMŞON HER ZAMAN KUTSAL BİR ADAMDAN BEKLEDİĞİMİZ GİBİ DAVRANMAZ.

Nazirit yeminlerinin ayrıntıları, normal sosyal sözleşmelerin askıya alınmasını yansıtarak bu adamlar için bir kutsallık havası yaratır. Antik Yahudilerin çoğunun sakalları olmasına rağmen saçlarını kestiler (baskın kültürlerde olduğu gibi). Bir Naziritin uzun saçı alenen bir yemin altında olduğunu gösterirdi; cenaze törenlerine katılmamak da buna çıkardı.

Reklamları Kaldır

Advertisement

Şimşon'un Evliliği

İronik olarak, Şimşon her zaman kutsal bir adamdan bekledi̇ği̇mi̇z gibi davranmaz. Şimşon Filistinli bir kadına aşık oldu.

... annesiyle babasına, “Timnah’da Filistinli bir kadın gördüm” dedi, “Onu hemen bana eş olarak alın.” Annesiyle babası, “Akrabalarının ya da halkımızın kızları arasında kimse yok mu ki, sünnetsiz Filistinliler'den kız almaya kalkıyorsun?” diye karşılık verdiler. Ama Şimşon babasına, “Bana o kadını al, benim için doğru kişi o" dedi. (Hakimler 14:2)

Timnah'a giderken Şimşon bir aslanın saldırısına uğradı ve onu çıplak elleriyle parçaladı. Nikahı tamamlamak için tekrar Timnah'a gittiğinde arıların leşin içine kovan yapıp bal ürettiğini gördü. Timnah'a vardığında, babası evlilik şölenini ayarladı ve onun kabilesi "otuz erkeği ona eşlik etmesi için seçti" (Hakimler 14:11)

Samson and the Lion
Şimşon ve Aslan
Unknown Artist (Copyright)

Antik dünyada şölenler ve ziyafetler, genellikle yemekten sonra içme oyunlarının bir parçası olan bilmece oyunlarının eğlencesini içeriyordu.

Reklamları Kaldır

Advertisement

"Size bir bilmece sorayım," dedi Şimşon onlara. “Şölenin yedi günü içinde kesin yanıtı bulup bana bildirirseniz, size otuz keten mintan, otuz takım da üst giysi vereceğim. Ama bilmeceyi çözemezseniz, o zaman da siz bana otuz keten mintanla otuz takım üst giysi vereceksiniz.” Ona, “Seni dinliyoruz” dediler, “Söyle bakalım bilmeceni.” Şimşon, “Yiyenden yiyecek, güçlüden tatlı çıktı” dedi. (Hakimler 14:12-14)

Yanındakiler, Şimşon'un karısına yaklaştılar:

“Kocanı kandır da bize bilmecenin yanıtını versin” dediler, “Yoksa, seni de babanın evini de yakarız... Şimşon’un karısı ağlayarak ona, “Benden nefret ediyorsun” dedi, “Beni sevmiyorsun. Soydaşlarıma bir bilmece sordun, yanıtını bana söylemedin.”... Kadın şölen boyunca yedi gün ağlayıp durdu. kadının sürekli sıkıştırması üzerine Şimşon yedinci gün bilmecenin yanıtını ona söyledi. Kadın da yanıtı soydaşlarına iletti.. Şehir halkı ona (Şimşon), "Baldan daha tatlı, aslandan daha güçlü ne olabilir? "Şimşon, “Düvemle çift sürmüş olmasaydınız, bilmecemi çözemezdiniz” diye karşılık verdi. (Hakimler 14:15-18)

Düvesini "sürmek" bir örtmece olmakla birlikte, cinsel aktiviteyi işaret eden bir aşağılamaydı.

Filistinlilerden İntikam

Şimşon'un intikamını aldığı bir dizi hikayemiz var. Rab'bin ruhuyla 30 adamı yere serdi ve giysilerini aldı. Kayınpederi, Şimşon'un karısını yol arkadaşlarından birine verdi. İntikam için Samson 300 tilki yakaladı ve kuyruklarına meşale bağladı ve sonra onları tahıl tarlalarına ve üzüm bağlarına gönderdi. "Böylece Filistinliler onu ve babasını yakarak öldürdüler ." (Hakimler 15:6)

Reklamları Kaldır

Advertisement

Filistinliler, Şimşon'u yakalamak için diğer kabilelere başvurdu. Onlar, Filistinlilerin Şimşon'un şiddeti için onları suçlamaması için anlaştılar. 3000 Yahuda Şimşon'a bağlandı, ancak Filistinliler geldiğinde, "RAB’bin ruhu büyük bir güçle Şimşon’un üzerine indi." (Hakimler 15:14) ve bağları koptu ve "Şimşon yeni ölmüş bir eşeğin çene kemiğini eline alıp bununla bin kişiyi öldürdü." (15:15)

Samson Captured by the Philistines
Filistinliler Tarafından Esir Alınan Şimşon
Giovanni Francesco Barbieri (Copyright)

Şimşon & Delila

"Bir süre sonra Şimşon, Sorek Vadisi’nde yaşayan Delila adında bir kadına aşık oldu." (Hakimler 16:4). Bunu bir fırsat olarak gören Filistinliler, ona Şimşon'un gücünün sırrını öğrenmesini emretti. "Sana her birimiz bin yüzer şekel vereceğiz." dediler (Hakimler 16:5). Samson ona üç kez yalan söyledi, ancak "ölümüne hasta olana" kadar başının etini yedi (Hakimler 16:16). Ona, eğer kafası tıraş edilirse, gücünü kaybedeceğini söyledi. Samson kucağında uyuduktan sonra, Filistinlileri çağırdı, onlar da saçını kazıdı ve onu kör etti.

Filistinliler Şimşon'u saçlarının uzadığı tahıl hücrelerinden birine yerleştirdiler. Bir süre sonra, tanrıları Dagon'u kutlamak için bir araya geldiler. Onunla alay edebilmeleri için Şimşon'un önlerine getirilmesini istediler. Şimşon, kendisine eşlik eden hizmetçiye onu iki sütunun arasına yerleştirmesini söyledi.

Samson Interpreted by Victor Mature
Victor Mature Tarafından Yorumlanan Şimşon
Paramount Pictures Studios (Copyright)

Bunun üzerine Şimşon, Rab’be yakarmaya başladı: "Ey Egemen Rab, lütfen beni anımsa. Ey Tanrım, bir kez daha beni güçlendir; Filistinlilerden bir vuruşta iki gözümün öcünü alayım.” Sonra tapınağın damını taşıyan iki ana sütunun ortasında durdu. Sağ eliyle birini, sol eliyle ötekini kavradı. Şimşon, "bırak Filistinlilerle birlikte öleyim" dedi. Bütün gücüyle sütunlara yüklendi. Tapınak Filistinli beylerin ve içerdeki herkesin üzerine çöktü. Böylece yaşarken öldürdüğünden çok daha fazlasını öldürdü. Sonra kardeşleri ve babasının bütün ailesi onu almaya gittiler. Onu geri getirdiler ve babası Manoah'ın mezarına, Sora ile Eştaol'un arasına gömdüler. (Hakimler 16:28-31)

Şimşon Hakkında Yahudi ve Hristiyan Yorumları

Erken dönem Yahudi Haham edebiyatı, Şimşon'un kör olmasını ve ölümünü bir putperestle olan ilişkisinden ve Delila'nın bir fahişe olmasının geleneksel bir yorumuna dönüşmesinden sorumlu tuttu. Diğer Hahamlar, Şimşon'un son eyleminin bir intihar mı yoksa şehitlik mi olarak anlaşılması gerektiğini tartıştılar.

Hristiyan müfessirler Şimşon'un hikayesini Nasıralı İsa'nın hayatının bir ön gösterimi olarak değerlendirmişlerdir. Her iki doğum da bir melek tarafından kehanette bulunuldu. Delila'nın ihaneti Yahuda İşkariyot'un ihaneti ile karşılaştırıldı ve her ikisi de gümüş halinde ödendi. Şimşon hakarete uğradı ve kör oldu; İsa'nın gözleri bağlandı ve muhafızları tarafından hakarete uğradı. Şimşon, ellerini sütunlara doğru uzatması, İsa'nın ellerini hacın iki kirişinde önceden şekillendirdi.

Sorular & Cevaplar

Nazirit nedir?

Nazirit, hayatını kısa bir süre veya ömür boyu Tanrı'ya adamak için yemin eden kişidir. Nazirit yeminlerinin ayrıntıları, normal sosyal sözleşmelerin askıya alınmasını yansıtarak bu adamlar için bir kutsallık havası yaratır. 

Şimşon'un zayıflığı neydi?

Şimşon, Delila'ya eğer başını kazıtırsa, gücünü kaybedeceğini söyledi.

Delila neden Şimşon'a ihanet etti?

Filistinliler Şimşon'un düşmanıydı; Şimşon'un intikam aldığını gösteren bir dizi hikayemiz var. Şimşon Delila'ya aşık olduğunda, Filistinliler, Şimşon'un gücünün sırrını öğrenmek için Delila'ya rüşvet teklif ettiler.

Kaynakça

Çevirmen Hakkında

Melike Doğan
21 yaşında, İngilizce Mütercim-Tercümanlık 2.sınıf öğrencisiyim. Dünyanın dört bir yanındaki tarihi güzelliklerle ilgileniyor, onlarla ilgili metinleri çevirip daha fazla kişiye ulaştırmak istiyorum.

Yazar Hakkında

Rebecca Denova
Rebecca I. Denova, Ph.D. Pittsburgh Üniversitesi Dini Araştırmalar Bölümü'nde Erken Hıristiyanlık fahri profesörüdür. Yakın zamanda "Hıristiyanlığın Kökenleri ve Yeni Ahit" (Wiley-Blackwell) adlı bir ders kitabını tamamlamıştır.

Bu Çalışmayı Alıntıla

APA Style

Denova, R. (2022, Mart 09). Şimşon [Samson]. (M. Doğan, Çevirmen). World History Encyclopedia. alınmıştır https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-15504/simson/

Chicago Style

Denova, Rebecca. "Şimşon." Çeviren Melike Doğan. World History Encyclopedia. Son düzenleme Mart 09, 2022. https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-15504/simson/.

MLA Stili

Denova, Rebecca. "Şimşon." Çeviren Melike Doğan. World History Encyclopedia. World History Encyclopedia, 09 Mar 2022. Web. 02 Tem 2022.