Thukydides (Thucydides) (yaklaşık MÖ 460/455 - 399/398), Atina ve Sparta arasında MÖ 431'den MÖ 404'e kadar süren Peloponez Savaşları'nın Tarihi'ni yazan Atinalı çağdaş bir generaldi. Lakin Thucydides'in Tarih'i hiçbir zaman tamamlanmadı ve bu sebeple MÖ 411 kışında bir cümlenin ortasında sona erer. Tarih, daha sonraki bilginlerce 13 ayrı kitaba ayrılmıştı, ancak günümüzde modern şeklinde sekiz kitaba bölünmüştür. Thucydides, metodolojisi ve ideolojisi açısından sıklıkla 'modern' idealleri kullanan ilk tarihçi olarak görülür; buna, görgü tanıklarını kaynak olarak kullanma ile onları tahkik etme ve konuşmaları kullanma şekli de dahildir (bu, Thucydides'in konuşmaları nasıl yazdığını açıklarken ne demek istediğini yorumlama meselesi sebebiyle çokça münakaşa edilen bir mevzudur; mesela (1.21)'de iktibas ettiği konuşmalarda söylenenlerin doğru kayıtlar olup olmadığı veya Thucydides tarafından temalarına yardımcı olmak için biraz uydurulmuş olup olmadığı açık değildir). Eseri, halkı memnun etmek için tasavvur edilen bir parça olmaktan ziyade, "her zaman için bir miras" (1.22) olarak tasarlanmıştır (Thucydides'in Herodot'a ve devrin diğer nesirle yazan tarihçilerine karşı muhtemel birçok tenkidinden birisi).
Mamafih, Thukydides'in Tarihi kesinlikle ilk tarih değildi; bu tür eserlerin kökeninin, Homeros'un Helenlerin kahramanlık çağına dair şifahi "tarihine" dayandığı öne sürülebilir. Yine de, Homeros'un Müzlerden ilham aldığı, Thucydides'in ise "tarihlerinden", tahkiklerinden (tarih kelimesi, tahkik anlamına gelen aynı Yunanca kelimeden (historia) gelir) ilham aldığı açıkça görülmelidir. Lakin yine de, bulgularını "tarih" olarak yazan ilk kişi Thucydides değildi; bunu (daha büyük ölçekte, kendisinden önce daha küçük ölçekte yazan "proto-tarihçiler" olmasına rağmen) Thucydides'in neredeyse çağdaşı olan Herodot yapmıştır. Ve Herodot Müzlerden ilham almamış olsa da (bazı pasajları öyleymiş gibi görünse de), yine de tanrıları ve batıl inançları hadiselerin sebep ve motifleri olarak ele almıştır.
"Thukydides'in Hayatı" adlı iki eser vardır ve her ikisi de (Plutarkhos hakkındaki birçok biyografik eserle kıyaslandığında) gerçek biyografik detaylar açısından oldukça kifayetsizdir: Daha iyi ve tafsilatlı olanıysa, 6. yüzyılda yaşamış bir dilbilimci olan Marcellinus tarafından yazılmış, biyografi ve edebiyat tenkidinin birleşimi olanıdır. Marcellinus'tan, Thukydides'in babasının adının Olorus (Trakya kökenli bir isim) olduğunu ve ayrıca Olorus'un Kimon'un büyükbabasının da adı olması nedeniyle Kimon ile akraba olabileceğini biliyoruz. Ancak bu detayların güvenilirliği kesin değildir.
Thucydides, kumandanlığı esnasında, Spartalı general Brasidas'ın eylemlerine karşı koymak için Trakya'ya gönderildi. Bu devirde Thucydides, Amphipolis şehrini müdafaa etmeden başarısız oldu ve sonuç olarak Atina halkınca 20 sene müddetle sürgüne gönderildi. Amphipolis'teki başarısızlığından sonra (üçüncü şahıs ağzından anlattığı) kendi fiillerinden bahsetmediği için, Thukydides'e bundan sonra ne olduğu kati surette söylenemez. Bununla birlikte, bu sürgünün ona hem Spartalı hem de Atinalı taraflardan malumat toplamak için mükemmel bir fırsat sunduğunu farzetmek mantıklıdır. Thukydides, Atina Demokrasisi'nin yıkılması ve galip Spartalılarca Atina'da Otuz Tiran'ın iktidara getirilmesiyle birlikte, MÖ 404 civarında Atina'ya dönmüş olabilir, ancak bu da kesin değildir.
Tarih adlı eserinde dikkate değer muhtelif unsurlar bulunmaktadır: Bunlar Perikles'in cenaze hitabesi (2.35-6), veba salgınını tasviri (2.47-54), Mytilen Münakaşası (3.36-50), Melos Diyaloğu (5.85-113) ve Sicilya Seferi (6 ve 7) ile Arkeoloji ve Metodolojiler'i (1.1-23) ihtiva eden giriş kısımlarıdır.
