Król Anglii, William II (Wilhelm II)

Definicja

Mark Cartwright
przez , tłumaczone przez Kasia Lichon-Beblot
opublikowane na 29 listopad 2019
X
translations icon
Dostępne w innych językach: English, Hiszpański
William II of England (by Unknown Artist, Public Domain)
Król Anglii, William II (Wilhelm II)
Unknown Artist (Public Domain)

Król Anglii, William II (Wilhelm II), czasem nazywany Rudym, Czerwonym lub Rufusem z powodu swoich rudych włosów i rumianej karnacji, panował w latach 1087 - 1100. Mimo, że był młodszym synem Williama (Wilhelma) Zdobywcy, to on odziedziczył po ojcu koronę Anglii w nagrodę za swoją lojalność; jego starszy brat, Robert Curthose, został po śmierci ojca księciem Normandii. Zanim bracia pogodzili się z podziałem ziem ojca (oraz ze sobą nawzajem), spędzili czas walcząc ze sobą, próbując na nowo scalić Anglię i Normandię pod jednym przywództwem. Większość źródeł historycznych przedstawia Williama II jako króla wielce nielubianego, który rozgrabiał kraj i okradał Kościół aby sfinansować swój wystawny styl życia. Niemniej trzeba pamiętać, że to właśnie on skonsolidował osiągnięcia swojego ojca w Anglii i umożliwił następcy, trzeciemu z braci, Henrykowi I (lata panowania 1100 - 1135), długie lata względnego spokoju, które pozwoliły krajowi odzyskać stan stabilności po burzliwych doświadczeniach inwazji Normanów.

Rodzina

William urodził się w 1056 roku w Normandii. Jego ojciec, również William, był w tamtym czasie księciem Normandii; po przeprowadzeniu inwazji w 1066 roku, został koronowany na króla Anglii, jako William I Zdobywca (Wilhelm I Zdobywca). Matką młodszego Williama była Matylda Flandryjska (1032 - 1083), córka Baldwina V, hrabiego Flandrii i siostrzenica króla Francji, Henryka I (lata panowania 1031 - 1060). Matylda została koronowana na królową Anglii 11 maja 1068 roku w Westminster Abbey. Młody William był jednym z czterech braci, z których najstarszy, Robert, przysporzył ojcu najwięcej kłopotów.

Usuń reklamy

Advertisement

W związku z kolorem włosów, William od dzieciństwa nazywany był Rufusem - imię pochodzenia łacińskiego oznaczające osobę rudowłosą. Jako młody, 19-letni książę, William Rufus poprowadził kampanię wojenną w Walii, odnosząc pewne sukcesy w 1075 roku, kiedy to udało mu się podporządkować Anglii króla walijskiego Caradog’a ap Gruffudd (zmarł w 1081 roku) - to zwycięstwo zainspirowało go później do prób przeprowadzenia pełnego podboju Walii.

Map of the Norman Conquest of England
Mapa Inwazji Normanów na Anglię
AwesomeStories.com (Copyright, fair use)

William Rufus zawsze był lojalny w stosunku do swojego ojca i pozostał mu wierny również w czasie rebelii przeprowadzonej przez brata Roberta w 1078 roku. Robert był wielce niezadowolony ze swojej pozycji - uważał, że należało mu się zdecydowanie więcej ziemi i władzy, i postanowił o nie zawalczyć występując przeciwko ojcu. Krol Francji, Filip I, wykorzystując okazję do zdestabilizowania Williama I, ktorego rosnąca potęga robiła się niebezpieczna dla Francji, zaangażował się w konflikt. Podarował Robertowi jako bazę zamek w Gerberoi, na granicy Francji z Normandią. William I podjął się oblężenia Gerberoi, ale jego syn ewidentnie nauczył się sztuki wojennej od ojca wręcz zbyt dobrze - William I został przez syna pokonany w potyczce na polu walki. Wkrótce potem doszło do tymczasowego pojednania między ojcem i synem, i w 1079 roku Robert został w imieniu Williama wysłany do Northumbrii, aby odeprzeć zbrojne napady przeprowadzane z terytorium Szkocji. Ambicje jednak nie opuściły Roberta i w 1087 roku, w czasie oblężenia Mantes, przeszedł na stronę wroga swojego ojca, oferując mu wsparcie. Te zawirowania wewnątrzrodzinne stanowiły problem tak dla Anglii jak i Normandii, ale doskonale przysłużyły się Williamowi Rufusowi, który, choć młodszy, został w tej sytuacji wywyższony do pozycji ulubionego syna i prawdopodobnego sukcesora króla.

Usuń reklamy

Advertisement

Sukcesja i zabezpieczenie królestwa

William I Zdobywca zmarł w wyniku choroby w czasie kampanii wojennej we Francji 9 września 1087 roku. 26 września 1087 roku William Rufus został koronowany na króla Anglii w Westminster Abbey jako William II, a Robert odziedziczył tytuł księcia Normandii. Trzeci brat, Henryk, otrzymał rekompensatę pieniężną; czwarty brat, Ryszard, zmarł w 1075 roku. W związku z tak przeprowadzoną sukcesją, królestwo Normanów zostało geograficznie podzielone na dwa terytoria, a wszyscy trzej bracia spędzili następne dwie dekady walcząc o supremację.

Hulaszczy styl życia Williama był bardzo źle widziany przez przedstawicieli Kościoła. Na dodatek, król unikał jak ognia mianowania nowych biskupów i opatów.

William II został postawiony w sytuacji, w której musiał kontynuować pracę swego ojca i skonsolidować normandzką władzę w Angliii, oraz częściowo w Walii i Szkocji. Dziesiątki zamków warownych jego ojca musiały być utrzymane, a nowy został przez Williama II wybudowany w Carlisle. W 1093 roku, William II prowadził zwycięskie kampanie wojenne w Walii, które doprowadziły do złożenia mu przysięgi wierności przez kilku walijskich książąt. Na północy, przyłączył Kumbrię do Anglii, a w Szkocji doprowadził do przetasowania politycznego. Wrogi Anglii król Szkocji, Donald III (lata panowania 1093 - 1094 i 1094 - 1097) został zastąpiony swoimi znacznie bardziej ugodowymi bratankami, najpierw Duncanem II w 1094 roku (zamordowanym w tym samym roku), a potem w 1097 roku, Edgarem (lata panowania 1097 - 1107). William II wysłał armię, która umożliwiła Edgarowi obalenie wuja.

Usuń reklamy

Advertisement

William II musiał również zmierzyć się z bardzo ambitnym i niebezpiecznym wujem - Odo z Bayeux. Odo był bratem przyrodnim Williama I Zdobywcy, który przyznał mu tytuł hrabiego Kentu. Na początku panowania Williama Zdobywcy, Odo był drugim najpotężniejszym człowiekiem w Anglii, ale wkrótce, na skutek politycznych intryg i matactwa, stracił przychylność króla, który dopiero na łożu śmierci wybaczył bratu jego machinacje. Po śmierci Williama Zdobywcy, Odo wspierał Roberta i czynnie pomagał mu w walce o tron, więc w oczywisty sposób nie cieszył się sympatią Williama II. Rebelia Roberta i Odo została stłumiona w 1088 roku, kiedy Odo stracił po oblężeniu zamek w Rochester. W konsekwencji, wszystkie ziemie Odo zostały skonfiskowane, a on sam wygnany z Anglii. Odo zmarł na Sycylii w styczniu 1097 roku, kiedy próbował przyłączyć się do Pierwszej Krucjaty (1095 - 1102).

Great Seal of William II of England
Pieczęć króla Anglii Williama II
Unknown Artist (Public Domain)

Stłumiwszy rebelię Roberta w Anglii, William przeprowadził inwazję na Normandię w 1091 roku; Robert, wieczny oportunista, skapitulował i ogłosił poparcie dla swojego brata-króla. Doszło wręcz do tego, że bracia połączyli siły przeciwko trzeciemu bratu, Henrykowi. Pokonawszy go pod Mont-Saint-Michele, podzielili między sobą jego ziemie półwyspu Cotentin (Cherbourg). Robert później oddał swoje księstwo w zastaw Williamowi, aby opłacić uczestnictwo w Pierwszej Krucjacie. W 1096 roku wyruszył aby do niej przystąpić i wyglądało na to, że w końcu William ugruntował swoje panowanie i został niekwestionowanym władcą.

William, Kościół i podatki

Hulaszczy styl życia Williama był bardzo źle widziany przez przedstawicieli Kościoła. Na dodatek, król unikał jak ognia mianowania nowych biskupów i opatów, przejmując w ten sposób dochody Kościoła, które, z braku innych adresatów, szły bezpośrednio do niego. Przez trzy lata, między 1089 a 1092, król wręcz odmówił nominowania nowego arcybiskupa Canterbury; tu doskonałą wymówką okazał się konflikt wewnątrz Kościoła pomiędzy rywalami na stanowisko papieskie - William ogłosił, że poczeka aż sytuacja się rozwiąże i dopiero wtedy nominuje na biskupa kandydata, który wspierał “właściwego” papieża Ponadto William nie przejmował się zbytnio sposobem w jaki jego podwładni - a już zwłaszcza jego naczelny minister, Ranulf Flambard - wypełniali szkatuły państwowe, tak długo, jak były one wypełniane; takie nastawienie powodowało nadzwyczajne niezadowolenie baronów. Doszło do tego, że obciążenia podatkowe i surowa polityka fiskalna WIlliama II, które miały sfinansować kolejne kampanie wojenne, doprowadzily w 1095 roku do spisku mającego na celu zamordowanie króla - celem spisku było zastąpienie Williama jego kuzynem, hrabią Aumale. Spisek nie dość, że się nie udał, to jeszcze skończył się przerażającym polowaniem na konspiratorów, prowadzącym do tortur, okaleczeń i egzekucji, a na dodatek Flambard wykorzystał okazję, aby obłożyć arystokrację wielorakimi grzywnami, które wspomogły kasę Williama, obrabiając szlachtę.

Usuń reklamy

Advertisement

Wybuchowy temperament Williama, jego sarkazm i nieatrakcyjnie niska sylwetka nie przysporzyły mu fanów wśród kronikarzy i pisarzy historycznych - w większości książek historycznych przedstawiany jest jako awanturniczy imprezowicz, ze znacznym pociągiem do wina i słabością do polowań. Trzeba jednak pamiętać, że te niepochlebne opinie były spisane w kronikach przez ówczesnych dziejopisarzy, którzy byli w większości mnichami, albo byli w jakiś inny sposób zrzeszeni z instytucją Kościoła, bardzo Rufusowi nieprzychylną. Co poniektórzy kronikarze wręcz oskarżali Williama o pogaństwo i szerzenie wiary w czary; po jego śmierci pojawiły się również wzmianki o homoseksualizmie, oparte głównie na mało miarodajnym fakcie, że nigdy się nie ożenił.

Rufus Stone,  New Forest
Rufus Stone - kamień upamiętniający śmierć Williama II Rufusa, New Forest
Ethan Doyle White (CC BY-SA)

Znacznie bardziej wiarygodnym i materialnie obiektywnym dziedzictwem Williama II był wybudowany przez niego w 1097 roku Great Hall, w głównej rezydencji królewskiej w Pałacu Westminsterskim - hala mierzyła 73 x 20.5 metra i była największą w swoim czasie tego typu konstrukcją; Ryszard III (lata panowania 1377 - 1399) powiększył ją później budując nowy dach. W czasie jej oficjalnego otwarcia w 1099 roku, walijska rodzina królewska została zmuszona do niesienia miecza ceremonialnego Williama; był to gest ściśle propagandowy, demonstrujący rosnące znaczenie Anglii na wyspach brytyjskich.

Śmierć i sukcesja

William II zmarł 2 sierpnia 1100 roku w rezultacie wypadku w czasie polowania w New Forest. William Tirel (czasem pisany Tyrrell), jeden ze szlachciców biorących udział w polowaniu, wystrzelił brzemienną w skutki strzałę, która odbiła się od grzbietu uciekającego jelenia i trafiła w sam środek klatki piersiowej króla. W tamtym czasie wydarzenie to zostało uznane za wypadek i Tirel nie poniósł żadnej kary za spowodowanie tragedii. Kościół na dodatek przedstawił teorię, że wypadek ten był karą boską za królewską zachłanność i grzeszny styl życia. Kolejne wytłumaczenie opierało się na rozumowaniu, że drakońskie prawo leśne wprowadzone przez Williama Zdobywcę, ojca Rufusa, doprowadziło do tragedii. Według tej koncepcji król został zastrzelony przez kłusownika w rewanżu za brutalne kary, często połączone z okaleczeniem, które groziły każdemu, kto nawet wystraszył jakieś zwierzę w królewskim rezerwacie, nie mówiąc już o karach, jakie groziły za zabicie zwierzyny. Znaczący dla tej teorii może być fakt, że istotnie rezerwat, w którym król zginął był założony przez jego ojca i bardzo wielu lokalnych mieszkańców doskonale pamiętało czasy sprzed inwazji Normanów, kiedy mieli wolny dostęp do lasu i wszystkich jego zasobów.

Usuń reklamy

Advertisement

Po jakimś czasie jednak z ciekawością zaczęto przyglądać się faktowi, że zdumiewającym zbiegiem okoliczności, wydarzenie to zbiegło się w czasie z uczestnictwem najstarszego z braci, Roberta Curthose, w Wyprawach Krzyżowych, a na miejscu wypadku znajdował się najmłodszy brat, Henryk, który natychmiast uplasował się jako oczywisty sukcesor. Zmarły król nie miał żony ani dzieci więc w ciągu 48 godzin od śmierci brata, Henryk przejął tron, królewski skarbiec i zapewnił sobie oficjalne poparcie rady królewskiej. Cztery dni po wypadku, 6 sierpnia 1100 roku, Henryk został koronowany na króla Anglii, jako Henryk I. Gdy Robert wrócił z Wypraw Krzyżowych, Henryk I pokonał go w 1106 roku pod Tinchebrai w Normandii i na nowo zjednoczył Normandię i Anglię pod jednym berłem - panował nad nimi ze względnym sukcesem do 1135 roku. William II został pochowany pod wieżą Katedry Winchester, która zapadła się w 1107 roku. Średniowieczni kronikarze przyjęli ten fakt, jako kolejny dowód boskiego gniewu i niezadowolenia z pogańskiego króla, który sprzeniewierzył darowane mu łaski i nie dbał o dobro swoich poddanych.

Usuń reklamy

Reklama

Tłumacz

Kasia Lichon-Beblot
Kasia jest nauczycielem psychologii w Wielkiej Brytanii, niezmiennie z nosem w książkach, zafascynowana historią i jej wpływem na współczesne życie codzienne. Jest magistrem nauk politycznych Uniwersytetu Wrocławskiego i magistrem Youth and Community Studies Brunel University.

O Autorze

Mark Cartwright
Mark jest pisarzem historycznym osiadłym we Włoszech. Jego zainteresowania obejmują ceramikę, architekturę, mitologie świata i poszukiwanie punktów stycznych w filozofiach różnych cywilizacji. Jest magistrem filozofii politycznej i dyrektorem wydawnictwa w WHE.

Zacytuj tę pracę

APA Style

Cartwright, M. (2019, listopad 29). Król Anglii, William II (Wilhelm II) [William II of England]. (K. Lichon-Beblot, Tłumacz). World History Encyclopedia. Zbierane z https://www.worldhistory.org/trans/pl/1-18615/krol-anglii-william-ii-wilhelm-ii/

Styl chicagowski

Cartwright, Mark. "Król Anglii, William II (Wilhelm II)." Przetłumaczone przez Kasia Lichon-Beblot. World History Encyclopedia. Ostatnio zmodyfikowany listopad 29, 2019. https://www.worldhistory.org/trans/pl/1-18615/krol-anglii-william-ii-wilhelm-ii/.

MLA Style

Cartwright, Mark. "Król Anglii, William II (Wilhelm II)." Przetłumaczone przez Kasia Lichon-Beblot. World History Encyclopedia. World History Encyclopedia, 29 lis 2019. Strona internetowa. 18 maj 2022.