Πελταστής

ορισμός

Mark Cartwright
από , μεταφρασμένο από Athanasios Kioufentzoglou
δημοσιεύτηκε στις 12 February 2013

Αρχικό κείμενο στην αγγλική γλώσσα: Peltast

Peltast (by Magnus Manske, Public Domain)
Πελτάστ
Magnus Manske (Public Domain)

Ο πελταστής ήταν τύπος αρχαίου έλληνα πεζικάριου που ήταν οπλισμένος, συνήθως, με ένα ακόντιο και κρατούσε μια ελαφριά ασπίδα. Προερχόμενος από τη Θράκη, ο τύπος του πελταστή ήταν συνηθισμένος κατά τη διάρκεια της κλασικής περιόδου και ειδικότερα κατά την εποχή μετά τον Πελοποννησιακό πόλεμο.

Το όνομα "πελταστής" προέρχεται από την πέλτη, που ήταν η τυπική ασπίδα σε σχήμα ημισελήνου, την οποία συνήθως έφερε αυτός ο τύπος στρατιώτη. Ο στρατιωτικός αυτός τύπος εμφανίστηκε κατά την αρχαϊκή περίοδο στην περιοχή της Θράκης και, πολεμώντας ως μισθοφόροι, οι πελταστές ήταν συνηθισμένο σώμα πολλών στρατών των πόλεων κρατών. Κατά την κλασική περίοδο ο όρος πελταστής χρησιμοποιούνταν για κάθε στρατιώτη που κρατούσε ακόντιο, δεν φορούσε πανοπλία και κρατούσε μια ελαφριά ασπίδα.

Το βασικό όπλο ενός πελταστή ήταν το ακόντιο. Αυτό είχε μήκος από 1,25μ έως 2,25 μ. και είχε μικρότερη αιχμή από το δόρυ που χρησιμοποιούσαν οι οπλίτες. Επίσης ο πελταστής είχε μια ασπίδα κατασκευασμένη από ψάθα ή από τεντωμένο πετσί πάνω σε ένα ξύλινο πλαίσιο, η οποία ήταν, φυσικά, πολύ ελαφρύτερη από τις ασπίδες των οπλιτών που είχαν ορειχάλκινη επένδυση. Το γεγονός αυτό καθώς και η έλλειψη χάλκινης πανοπλίας και κράνους σήμαινε ότι οι πελταστές μπορούσαν να είναι πολύ πιο κινητικοί την ώρα της μάχης από ότι οι οπλίτες.

Ένας καλά εκπαιδευμένος πελταστής μπορούσε να ρίξει το ακόντιό του έως και 25 μέτρα μακριά, ίσως και περισσότερο.

Ένας καλά εκπαιδευμένος πελταστής μπορούσε να ρίξει το ακόντιό του έως και 25 μέτρα μακριά, ίσως και περισσότερο. Για να διευκολύνει τη ρίψη, ο πελταστής συνήθως χρησιμοποιούσε ένα δερμάτινο λουρί, την αγκύλη, που τυλιγόταν γύρω από το κοντάρι και πιανόταν με μια θηλιά γύρω από δύο δάχτυλα. Την τελευταία στιγμή της ρίψης, όταν το χέρι επεκτείνονταν, άφηνε το λουρί κι έτσι επέκτεινε τη μόχλευση και την εμβέλεια του χεριού και ως εκ τούτου την απόσταση που διένυε το ακόντιο. Προφανώς οι πελταστές αξιοποιούνταν καλύτερα σε κάποια απόσταση από τον εχθρό, και συνήθως σχημάτιζαν ομάδες έως και 600 ατόμων, τοποθετημένες στις πλευρές της φάλαγγας των οπλιτών. Επίσης, λόγω της κινητικότητάς τους, οι πελταστές χρησιμοποιήθηκαν πιθανώς και ως ανιχνευτές.

Αν και δεν μπορούσαν να συγκριθούν με τον οργανωμένο σχηματισμό της φάλαγγας οπλιτών, οι πελταστές ήταν αποτελεσματικοί εναντίον βαριά οπλισμένων αντιπάλων, όταν χρησιμοποιούσαν τακτικές ρίψεων και γρήγορης διαφυγής. Οι οπλίτες είχαν πολύ βάρος λόγω της πανοπλίας τους με αποτέλεσμα να μην μπορούν να κυνηγήσουν αποτελεσματικά σε μεγάλη απόσταση τους πελταστές. Επιπλέον, εάν το έδαφος ήταν ανώμαλο, εάν οι οπλίτες δεν είχαν ταχθεί σε σχηματισμό ή εάν πραγματοποιούταν επίθεση από τα πλάγια ή από πίσω, τότε οι πελταστές θα μπορούσαν ακόμη και να νικήσουν μια δύναμη οπλιτών. Αξιοσημείωτη νίκη με αυτόν τον τρόπο σημειώθηκε το 424 π.Χ. όταν Αθηναίοι πελταστές νίκησαν τους Σπαρτιάτες οπλίτες στο ανώμαλο έδαφος της Σφακτηρίας στην Πελοπόννησο. Άλλη μία μάχη, όπου η κινητικότητα των πελταστών και η προθυμία τους να εμπλακούν σε κοντινή απόσταση, όταν κρίθηκε απαραίτητο, ήταν στην Αμφίπολη το 422 π.Χ.. Εκεί ο Σπαρτιάτης στρατηγός Βρασίδας χρησιμοποίησε πελταστές από τη Μύρκινο και την Χαλκιδική για να κατατροπώσει μια δύναμη Αθηναίων οπλιτών. Ως τρίτο παράδειγμα, ο Αθηναίος στρατηγός Ιφικράτης νίκησε τους Σπαρτιάτες οπλίτες με τους πελταστές του το 390 π.Χ. στο Λέχαιο, κοντά στην Κόρινθο, πραγματοποιώντας ταχύτατες επιθέσεις. Ωστόσο, καθώς οι πελταστές ήταν απίθανο να νικήσουν ολοκληρωτικά μια δύναμη οργανωμένων οπλιτών σε ομαλό έδαφος, έγινε όλο και πιο εμφανές από τον 4ο αιώνα π.Χ. ότι οι πιο επιτυχημένοι στρατοί ήταν εκείνοι που χρησιμοποίησαν ένα μείγμα και των δύο σωμάτων μαζί με άλλους τύπους στρατιωτών, όπως τοξότες, σφενδονήτες και, φυσικά, ιππικό.

σχετικά με το μεταφραστή

Athanasios Kioufentzoglou
I have a Degree from the Department of History and Archaeology, Faculty of Philosophy by the Aristotle University of Thessaliniki. I have been an educator in secondary school since 2002 teaching History, Greek Language and Literature.

σχετικά με το συγγραφέα

Mark Cartwright
Ο Mark είναι ιστορικός συγγραφέας με έδρα την Ιταλία. Τα προσωπικά του ενδιαφέροντα περιλαμβάνουν την αγγειοπλαστική, την αρχιτεκτονική, την παγκόσμια μυθολογία και την ανακάλυψη των κοινών ιδεών που μοιράζονται όλοι οι πολιτισμοί. Κατέχει μεταπτυχιακό στην Πολιτική Φιλοσοφία και είναι Διευθυντής Έκδοσης στην WHE.

Να αναφέρω αυτό το έργο

Στυλ APA

Cartwright, M. (2013, February 12). Πελταστής [Peltast]. (A. Kioufentzoglou, Μεταφραστής). World History Encyclopedia. Ανακτήθηκε από https://www.worldhistory.org/trans/el/1-11770/

Στυλ Σικάγο

Cartwright, Mark. "Πελταστής." Μετάφραση από Athanasios Kioufentzoglou. World History Encyclopedia. Τελευταία τροποποίηση February 12, 2013. https://www.worldhistory.org/trans/el/1-11770/.

Στυλ MLA

Cartwright, Mark. "Πελταστής." Μετάφραση από Athanasios Kioufentzoglou. World History Encyclopedia. World History Encyclopedia, 12 Feb 2013. Ιστός. 19 Sep 2021.