Ekim 1835'teki Gonzales Muharebesi, Teksas Devrimi'nin resmi başlangıcı olarak kabul edilir. Halbuki Teksaslılar ile Meksika hükümeti arasında silahlı çatışma, 1832'deki (Anahuac Muharebesi ve Velasco Muharebesi dahil) ve 1835'teki Anahuac Kargaşaları esnasında zaten patlak vermişti.
Anahuac Kargaşaları, hemen ardından başka bir kargaşa çıkmadığı için Teksas Devrimi'nin başlangıcı olarak kabul edilmez. Oysa Gonzales'ten sonra savaş, Teksaslılar tarafından 21 Nisan 1836'da San Jacinto Muharebesi'nde kazanılana kadar hızla devam etmiş ve Teksas Cumhuriyeti'nin kurulmasına yol açmıştır. Teksas Devrimi'nin muharebeleri şunlardır:
- Gonzales Muharebesi (2 Ekim 1835); Teksaslılar tarafından kazanıldı
- Goliad Muharebesi (10 Ekim 1835); Teksaslılar tarafından kazanıldı
- Concepción Muharebesi (28 Ekim 1835); Teksaslılar kazandı
- Lipantitlan Muharebesi (4-5 Kasım 1835); Teksaslılar kazandı
- Grass Muharebesi (26 Kasım 1835); Teksaslılar kazandı
- Beksar Kuşatması (12 Ekim - 11 Aralık 1835); Teksaslılar kazandı
- Alamo Kuşatması (23 Şubat - 6 Mart 1836); Meksikalılar kazandı
- San Patricio Muharebesi (27 Şubat 1836); Meksikalılar kazandı
- Agua Dulce Muharebesi (2 Mart 1836); Meksikalılar kazandı
- Refugio Muharebesi (14 Mart 1836); Meksikalılar kazandı
- Coleto Muharebesi (19-20 Mart 1836; Meksikalılar kazandı
- San Jacinto Muharebesi (21 Nisan 1836); Teksaslılar kazandı
Gonzales Muharebesi – 2 Ekim 1835
Gonzales Muharebesi bir top yüzünden başladı. 1831'de, kasabanın kurucusu Green DeWitt, Komançi savaşçılarının baskınlarına karşı müdafaa maksadıyla Meksika hükümetinden bir top talep etti. Top, Meksika otoriteleri talep ettiğinde Teksaslıların geri vereceği şartıyla temin edildi.
1835'te, Teksas'taki Anglo-Amerikan yerleşimciler ile Meksika otoriteleri arasında gerginlik artarken, Teğmen Francisco de Castañeda, topu geri istemek için Gonzales'e gönderildi. Teksaslılar, topu teslim etmek yerine, üzerinde topun resmi ve "Gelin ve Alın!" yazan, artık meşhur olan pankartı kaldırdılar. Castañeda'nın ekibine ateş açarak iki Meksika askerini öldürdüler ve birini yaraladılar. Tek Teksaslı kayıp, atından düşüp burnunu kıran bir adamdı. Castañeda geri çekildi ve topu olmadan mevzisine döndü.
Goliad Muharebesi - 10 Ekim 1835
Teksas'taki iki ana Meksika garnizonu, Goliad yakınlarındaki Presidio La Bahia ve Bexar'daki (günümüzde San Antonio) Alamo'ydu. Gonzales'teki zaferin ardından, George Collinsworth kumandasındaki takribi 125 kişilik bir Teksas milis grubu, Meksika Devlet Başkanı Santa Anna'nın kayınbiraderi General Martín Perfecto de Cos'u kaçırmayı planlayarak Goliad'a yürüdü. De Cos, bilhassa isyankar Anglo-Amerikanlarla başa çıkmak için Teksas'a gönderilmişti. Ayrıca, Cos'un Presidio La Bahia'da tuttuğu söylenen büyük miktarda altını çalmayı umuyorlardı.
Goliad'a ulaşmadan önce, Cos'un Bexar'a gittiğini öğrendiler, ancak yollarına devam ettiler. Presidio La Bahia'ya saldırdılar, kuzey duvarındaki ahşap kapıyı yerel halk tarafından verilen baltalarla kırdılar ve saat 23:00'ten sonra avluyu ele geçirdiler. 50 Meksikalı askerden oluşan garnizon hazırlıksız yakalandı, ancak bir gözcü vurulup öldürülmeden önce alarma geçti. Yarım saat süren çatışmanın ardından Teksaslılar, garnizonun teslim olmasını ve esir alınmayacaklarını talep ettiler; aksi takdirde esir almayacaklardı.
Garnizon hızla teslim oldu ve ayrılmalarına izin verildi. Garnizondaki kayıpların 1-3 ölü ve 3-7 yaralı olduğu tahmin ediliyor. Teksas tarafındaki tek kayıp, yaralı olan Samuel McCulloch Jr.'dı. McCulloch, azat edilmiş George Collinsworth'ün eski bir kölesiydi. Daha sonra, 1836 Teksas Anayasası, hür siyahilerin Teksas'ta yaşamasını yasakladığında, McCulloch, ailesi ve torunları, Teksas'ın bağımsızlığı uğruna ilk kan döken kişi olduğu için istisna tutuldu. Teksaslılar, Presidio La Bahia'dan silah, top ve erzak aldılar, kalenin adını Fort Defiance olarak değiştirdiler ve 100 kişilik bir garnizon kurdular.
Concepción Muharebesi - 28 Ekim 1835
13 Ekim'de, Teksaslı milislere kumanda eden Stephen F. Austin, General Cos ile çatışmak üzere Bexar'a doğru yürüdü. 27 Ekim'de Austin, Jim Bowie ve James Fannin'i 90 adamla birlikte ordunun kamp kuracağı bir yer bulmaları için gönderdi. Bowie ve Fannin, Mission Concepción yakınlarında bir yer seçtiler. Teksaslıların güçlerini böldüğünü öğrenen General Cos, Albay Domingo Ugartechea'yı, Austin onlara katılmadan önce onları dağıtmak umuduyla Bowie ve Fannin'e karşı gönderdi.
Meksika kuvvetleri, Teksas mevzilerine üç kez saldırdı ve ağır kayıplar vererek geri püskürtüldü. Teksaslılar, uzun menzilli atışlar için daha isabetli silahlara sahipti ve kolayca savunulabilen güçlü bir mevziye sahipti. Tarihçiler, Meksika Ordusu'nun yaklaşık 76 ölü ve yaklaşık 40 yaralı verdiğini tahmin ediyor. Texians'ın kayıp sayısı bir ölü ve bir yaralı olarak belirlendi. Savaş, Ugartechea geri çekilip Bexar'a dönene kadar 30 dakika sürdü. Austin daha sonra Bexar'a saldırı için Bowie ve Fannin'e katıldı.
Lipantitlán Muharebesi - 4-5 Kasım 1835
Goliad'da, Kumandan Philip Dimmitt, Austin'e Körfez Kıyısı'ndaki Fort Lipantitlán'a taarruz müsaadesi isteyen bir mektup yazmıştı. Lipantitlán artık Beksar'daki General Cos kumandasındaki askerlerin yanı sıra Teksas'taki tek Meksikalı asker garnizonuydu. Fort Lipantitlán'ın kumandanı Nicolas Rodriguez, Dimmitt'in iki adamı John Toole ve John Williams'ı esir almıştı. Dimmitt, hücumunun yalnızca bu adamları ve diğer esirleri serbest bırakmakla kalmayacağını, aynı zamanda Teksaslılara bir kaynak ve silah sağlayacağını ve Meksika garnizonunu Teksas'tan süreceğini savundu.
Austin, Dimmitt'e Goliad'da kalmasını ve herhangi bir taarruza karşı müdafaayı emrederek teklifi reddetti. Bu sırada Rodriguez, Toole ve Williams'ın Meksika'daki hapishaneye nakledilmesini emretti. Bunu duyan Dimmitt sinirlendi, Austin'in emirlerini görmezden geldi ve Ira Westover'ı yaklaşık 70 adamla birlikte Fort Lipantitlán'a saldırması için gönderdi. Westover yolda olduğu için Rodriguez, Goliad'a saldırmak üzere Lipantitlán'dan ayrıldı, ancak bir Teksaslı birliğin oradan ayrıldığını duyunca geri döndü ve Lipantitlán'a geri döndü. Orada hiç Teksaslı bulamayınca, tekrar geri dönüp Goliad'a doğru yöneldiler.
Bu arada Westover, Lipantitlán'a daha uzun ve beklenmedik bir yoldan giderek Rodriguez'den kaçmayı başarmıştı. Adamları, 30 kişiden az olan Meksika garnizonunu teslim olmaya ikna eden James O'Riley adında mahalli bir adamı yakaladı. Teksaslılar garnizonun gitmesine izin verdi, esirleri serbest bıraktı, savunmayı yok etti ve silah ile toplara el koydu. Goliad'a geri dönmeye hazırlanıyorlardı ama Rodriguez Lipantitlán'ın düştüğü haberini almış ve birliklerini zorla geri göndererek Nueces Nehri'nde Teksaslılara saldırmıştı.
Concepción Muharebesi'nde olduğu gibi, Teksaslılar güçlü bir mevziye sahipti (Rodriguez hücuma geçtiğinde kuvvetlerin yalnızca yarısı ırmağı geçmiş olmasına rağmen) ve yoğun ormanlık saha Meksika süvarilerini tesirsiz hale getirmişti. Meksika kayıpları yaklaşık beş ölü ve 17 yaralıydı. Teksaslıların yalnız bir adamı yaralıydı. Rodriguez, Bexar'ı Teksas'taki son Meksika garnizonu olarak bırakarak Matamoros'a çekildi.
Grass (Çim) Muharebesi - 26 Kasım 1835
Stephen F. Austin, Beksar'ı 12 Ekim'den itibaren muhasara altına almıştı. Dimmitt'inki gibi itaatsizliklerden bıkmıştı ki, askerlerinin ağır tahkimli kasabaya tam ölçekli bir taarruz hazırlamaları çağrısı reddedildi. Austin ordu kumandanlığından istifa etti ve yerine Edward Burleson seçildi.
Burleson ve Teksas ordusu, Beksar yakınlarında kamp kurmuşken, keşif birlikleri Erastus "Sağır" Smith içeri girdi ve takriben 100 Meksika askerinin ve katırlardan oluşan bir kervanın kente doğru geldiğini bildirdi. Teksaslılar, Beksar'daki Meksika birliklerine maaş bağlayacaklarını düşündükleri böyle bir bölüğün geleceğini tahmin ediyorlardı. Burleson, kervanı durdurup parayı ve erzakları almaları için Albay James "Jim" Bowie ve Albay William Jack'i vazifelendirdi.
Bowie en iyi on iki nişancıyı, Jack ise yaklaşık 100 kişiyi seçti ve Beksar'ın yaklaşık 1,6 km dışında kervana saldırdılar. Kasabadaki General Cos alarma geçti ve takviye kuvvetler gönderdi. Teksaslılar yine daha iyi silahlara sahipti ve daha iyi bir pozisyon elde ettiler; Meksika askerleri Beksar'a çekilmeden önce Meksika hücumlarını üç kez geri püskürttüler. Meksika kayıpları üç ölü ve 14 yaralı oldu. Teksaslılar sadece bir kayıp verdi, dört kişi yaralandı.
Savaştan sonra Teksaslılar, katırların heybelerini ve sırt çantalarını karıştırdılar ve Bexar'daki Meksika süvarilerinin atları için sadece taze biçilmiş ot buldular. Bu çatışma daha sonra "Çim Savaşı" olarak anıldı.
Beksar Kuşatması - 12 Ekim - 11 Aralık 1835
Austin istifa ettikten sonra, yeni kurulan Teksas hükümetince Teksas Devrimi için para, asker ve erzak talebinde bulunmak üzere Amerika Birleşik Devletleri'ne gitmesi için seçildi. Burleson, taarruz teklif ettiğinde Austin'in karşılaştığı aynı itaatsizlikle karşılaştı ve bu yüzden kış için kuşatmayı kaldırıp ordunun eve dönmesine izin vermeyi düşündü.
Albay Ben Milam bu teklifi reddetti ve askerlerini topladı. Milam ve Albay Francis W. Johnson, 5 Aralık'ta iki kolorduyu Beksar'a yönlendirerek iki evi harekat üssü olarak ele geçirdiler. Teksaslılar daha sonra şehri ele geçirmek için ev ev savaştılar. Milam 7 Aralık'ta öldürüldü ve Johnson kumandayı devralarak Meksika kuvvetlerine karşı istikrarlı hücumu sürdürdü.
General Cos, kumandasını geçmişte kale olarak kullanılan eski İspanyol misyonu Alamo'ya çekti. Misyon kompleksinin büyüklüğü ve hali müdafaayı zorlaştırıyordu. Teksaslılar artık kasabayı ele geçirmişti ve Meksika'dan henüz gönderilmemiş olan takviye kuvvetler çok geç gelecekti. Cos, 11 Aralık'ta teslim oldu. 14'ünde Beksar'dan ayrıldı ve Teksas'ta artık Meksika garnizonu yoktu. Teksaslıların çoğuna göre savaş kazanılmıştı.
Alamo Kuşatması - 23 Şubat - 6 Mart 1836
Nizami orduya kumanda eden General Sam Houston, bu kişiler arasında değildi. Houston, Başkan Santa Anna'nın Teksas'ı geri almak için daha fazla asker göndereceğinden emindi ve Albay Jim Bowie'ye Alamo'ya dönmesini, oradaki bütün silahları, topçuları ve erzakları almasını ve Santa Anna'nın güçlerinin Teksas sathında hücumlar düzenlemek üzere kullanmasına mani olmak için kompleksi yok etmesini emretti.
Albay James C. Neill kumandasında küçük bir Teksas kuvveti, Beksar Muhasarası'nda sonra Alamo'yu ele geçirdi ve Bowie geldiğinde, ikisi de Alamo'nun bir Teksas kalesi olarak tutulması, yok edilmemesi gerektiği sonucuna vardı. Houston'ın bu düşünceye karşı çıkacağını zaten bildiği için, geçici hükümete Alamo için adam, silah ve erzak talebinde bulundu.
Albay Neill, Şubat ayı başlarında kaleden ayrılarak kumandayı yaklaşık 30 adamla gelen Yarbay William Barret Travis'e devretti. Tennesseeli David "Davy" Crockett de dahil olmak üzere diğer gönüllüler de gelmeye başladı. 23 Şubat'ta, Başkan Santa Anna'nın doğrudan kumandası altındaki büyük bir Meksika kuvveti Beksar'a vardı ve Alamo'yu kuşattı. 6 Mart sabahının erken saatlerinde Santa Anna, kaleye tam kapsamlı bir taarruz başlattı, kuzey duvarını aştı ve bütün müdafileri katletti. Meksika'ya karşı silahlanan Teksaslıları kara korsanı olarak gördüğü ve korsanların yargılanmadan idam edildiği için, adamlarına esir almamalarını emretti. Teksaslıların kayıplarının 185-250 olduğu tahmin edilirken, Meksikalıların kayıplarının 600'e kadar çıkabileceği düşünülüyor.
San Patricio Muharebesi - 27 Şubat 1836
Santa Anna, Beksar'da Alamo'yu kuşatırken, General Jose de Urrea kıyı boyunca ilerliyordu. Bu esnada, Albay Frank W. Johnson ve yaveri James Grant, Teksas Geçici Hükümeti'nce önemli bir Meksika limanı olan Matamoros'a saldırmak üzere gönderildi. Johnson ve Grant, yaklaşık 70 adamla Lipantitlán yakınlarındaki Nueces Nehri çevresine ulaştı ve kuzeye doğru geri dönmek için atları toplamak üzere sefere ara verdi.
Urrea, 18 Şubat'ta Teksas'a girmişti ve 26 Şubat'ta Johnson'ın San Patricio'daki mevzilerine doğru ilerliyordu. Johnson ve Grant, 21 Şubat'ta güçlerini bölmüşlerdi ve bu yüzden kasabada Johnson kumandasında yalnızca 40'tan biraz fazla Teksaslı kalmıştı.
27 Şubat sabahının erken saatlerinde Urrea'nın güçleri San Patricio'ya girdi, Teksaslıların uyuduğu evleri ateşe verdi ve teslim olmak için dışarı çıktıklarında onları vurarak öldürdü. Johnson ve beş kişi daha kaçmayı başardı ve Goliad'a sığındı. 15 dakikadan kısa bir zamanda 16 Teksaslı öldürüldü ve 21'i esir alındı. Meksikalıların kayıpları 1 ölü, 4 yaralıydı. Urrea esir almaması emri almış olmasına rağmen, bu politikaya karşı çıktı ve Teksaslı esirler nezaret altında Matamoros'taki hapishaneye gönderildi.
Agua Dulce Muharebesi - 2 Mart 1836
Johnson ve Grant, Grant'in daha fazla at toplayabilmesi için güçlerini bölmüşlerdi. 27 Şubat'ta, adamları ile birlikte bir sürüyü San Patricio'ya doğru sürdüler ve 1 Mart'ta Agua Dulce geçişine ulaştılar. Yerlilerce karşılandılar ve ardından Urrea'ya gizlice yerlerini bildirdiler. 2 Mart'ta (Teksas Geçici Hükümeti'nin istiklalini ilan ettiği gün), Urrea, Teksaslıları gafil avlayarak 15 kişiyi (Grant dahil) öldürdü ve altısını esir aldı. Diğerleri kaçarak Goliad'a ulaştı. Urrea, daha önce olduğu gibi, esirleri Matamoros'a gönderdi.
Refugio Muharebesi - 14 Mart 1836
San Patricio ve Agua Dulce'deki mağlubiyetlerinin haberi, Albay James Fannin'e Goliad'da hızla ulaştı ve kısa bir zaman sonra Refugio'lu Lewis Ayers, Meksikalı bir milis gücünün, Ayers ailesinin diğer Teksaslılarla birlikte yaşadığı Refugio'ya baskınlar tertiplediği haberini getirdi. Fannin, Yüzbaşı Amon B. King'e Refugio'ya gitmesini, Teksaslıları tahliye etmesini ve onları Goliad'a geri getirmesini emretti. King, Refugio'ya vardığında Yüzbaşı Carlos de la Garza kumandasındaki Meksika milisleriyle çatışmaya karar verdiğinde bu emirlere uymadı. King, milisler tarafından bozguna uğratıldıktan sonra, Refugio'daki eski misyon kompleksine sığındı ve burası milisler tarafından kuşatıldı. King, Fannin'e yardım için haber gönderdi.
Houston, Fannin'e Goliad'dan ayrılıp Victoria'da Houston ordusuyla buluşması emrini vermişti ve sadece King'in tahliye edilenlerle dönmesini bekliyordu. King'in mesajını aldıktan sonra, Yarbay William Ward'ı King ve diğerlerini geri getirmesi için Refugio'ya gönderdi. Ward, düşman güçleriyle çatışmak yerine yalnızca bu vazifeti yerine getirmesi emrini almıştı ve bu yüzden adamları az cephaneyle yolculuk yaptı.
Refugio misyonunun kuşatıldığını gören Ward'ın adamları, milislere ateş açtı ve milisler dağıldı. Ward daha sonra Goliad'a dönmek üzere misyon içindeki insanları toplamaya başladı, ancak King, Ward'ın otoritesini tanımayı reddetti ve adamlarıyla birlikte milislerle tekrar çatışmaya girmek üzere ayrıldı. Bu sırada Urrea'nın ordusu Refugio'ya ulaşmış ve misyonu kuşatmıştı. Bu arada King'in adamları, daha büyük bir Meksika birliği tarafından dağıtılarak ormana çekildi.
14 Mart boyunca Urrea'nın kuvvetleri Refugio'daki misyona ateş açtı. Mühimmatı tükenen Ward, teslim olmayı reddetti, ancak 15 Mart sabahı erken saatlerde adamlarını düşman hatlarını aşarak misyondan çıkardı. Urrea'nın süvarileri tarafından takip edilen askerler, 22 Mart civarında teslim oldular ve Coleto Muharebesi'nden sonra düşmüş olan Goliad'a götürüldüler. King ve adamları Refugio'da idam edildiler.
Coleto Muharebesi - 19-20 Mart 1836
Houston, Albay Fannin'e Fort Defiance ve Goliad'ı terk edip ordusuyla Victoria'da buluşmasını emretmişti, ancak Fannin King ve Ward'ı beklerken gecikti. Sonunda, 19 Mart'ta garnizonunu Victoria yolundaki kaleden çıkardı, ancak Urrea'nın kuvvetleriyle karşılaştı. Teksaslılar ovada bir kare oluşturdu ve Coleto Deresi yakınlarındaki mevzilerini 20'sine kadar savundu. Ancak suları tükenince ve cephaneleri azaldığında teslim oldular. Fort Defiance'a geri götürüldüler ve savaş esiri olarak tutuldular. 27 Mart'ta, Refugio'da yakalananlar da dahil olmak üzere garnizon, Santa Anna'nın emriyle idam edildi. Bu politikayı yine tasdik etmeyen Urrea, infazları alt rütbeli subaylarına bıraktı.
San Jacinto Muharebesi - 21 Nisan 1836
Alamo düştükten ve Fannin'in kumandası tamamlandıktan sonra, Santa Anna ve Urrea ile karşılaşacak tek ordu Houston'ınkiydi. Houston, Santa Anna'nın peşinde kuzeye çekildi ve ta ki günümüz La Porte'sinde San Jacinto Nehri yakınlarındaki bir noktaya ulaşana kadar. Houston güçlü bir mevzi edinirken, Santa Anna geldiğinde, Teksaslıların hakiki bir tehdit olmadığına inanarak açık bir sahada kamp kurdu.
Houston, 21 Nisan'da Santa Anna'yı hazırlıksız yakalayan ve 18 dakikada mağlup eden ani bir hücum başlattı. Santa Anna yakalandı, Velasco Antlaşmaları'nı imzalamaya zorlandı ve Teksas bağımsız bir cumhuriyet oldu. Sam Houston ilk devlet reisi seçildi ve 1836 Kongresi'nde yeni milletin 1836 Anayasası tasdik edildi. Teksas Cumhuriyeti, Aralık 1845'te Amerika Birleşik Devletleri'nce ilhak edilene kadar müstakil bir millet olarak varlığını sürdürdü ve 19 Şubat 1846'da Birliğin 28. eyaleti oldu.
