Xiuhtecuhtli

Tanım

Mark Cartwright
Yazar: , Tercüme Eden: Mustafa Aykol
tarihinde yayınlandı 22 Ağustos 2013
X
translations icon
Diğer dillerde mevcuttur: İngilizce, İspanyolca
Xiuhtecuhtli (by bathporeia, CC BY-NC-SA)
Xiuhtecuhtli
bathporeia (CC BY-NC-SA)

Xiuhtecuhtli veya 'Turkuaz Lord' Aztek ateş tanrısıydı ve aynı zamanda genç savaşçılar ve yöneticilerle yakından ilişkiliydi. Maya için Chac Xiutei olarak biliniyordu. Xiuhtecuhtli, günün Atl (su) ve trecena dönemi 1 Coatl (Yılan) patronuydu. O, Gecenin 1. Aztek Lordu ve Günün Lordlarının 1.siydi. Nagual ya da ilham kaynağı hayvanı Xiuhcóatl ya da Ateş Yılanıydı ve değerli numarası üçtü çünkü geleneksel Mezoamerikan evlerinde üç ocak vardı. Mezoamerikan mitolojisinde, ateşin temel unsurunun tüm evrenden geçtiği ve ateşin olduğu her yerde Xiuhtecuhtli'nin de olduğu düşünülüyordu.

Tanrının adı, aynı zamanda tanrının zamanı temsil ettiğini düşündüren 'yıl' anlamına gelen turkuaz xihuitl için Nahuatl kelimesinden türemiştir. Xiuhtecuhtli sıklıkla, kendisi daha eski Olmek Tanrısı I'in olası bir reenkarnasyonu olan eski ateş tanrısı Huehueteotl (genelde genç Xiuhtecuhtli ile tam bir tezat içinde dişleri olmayan buruşuk yaşlı bir adam olarak tasvir edilir) ile özdeşleştirilmiş veya eşit tutulmuştur. Otomί için eşdeğer ateş tanrısı Otontecuhtli idi.

Reklamları Kaldır

Advertisement

Toxiuhmolpilia

XIUHTECUHTLI'NİN EN ÖNEMLİ ROLLERİNDEN BİRİ TOXIUHMOLPILIA FESTİVALİNİN VEYA YENİ ATEŞ TÖRENİNİN DENETMENİ OLMASIYDI.

Xıuhtecuhtlı'nin en önemli rollerinden biri Toxıuhmolpılıa festivalinin veya Yeni Ateş töreninin (Yılların Bağlaması olarak da adlandırılır) denetmeni olmasıydı. Aztek takviminin (xiuhmolpilli) tam bir döngüsünün tamamlanmasıyla 52 yılda bir düzenlenen festivalin temel işlevi, güneşin başarılı bir şekilde yenilenmesini (veya yeniden oluşmasını) sağlamaktı.

Festival boyunca tapınaklardan ev ocaklarına kadar tüm ateşler sembolik olarak söndürülmüş ve putlar suyla temizlenmiş, sokaklar süpürülmüş, eski pişirme aletleri ve ocak taşları atılmıştır. Daha sonra, Aztek başkenti Tenochtitlán yakınlarındaki Uixachtecatl (veya Citlaltepec) Dağı'nın tepesinde, rahipler gece yarısı toplanmış ve yıldızların tam olarak hizalanmasını beklemişlerdir. Ancak Tianquiztli (Ülker takımyıldızı) zirveye ulaştığında ve Yohualtecuhtli yıldızı gökyüzünün tam ortasında parıldadığında, bir kurbanın kalbi kesilerek Xiuhtecuhtli'ye kurban edilmiştir. Daha sonra açık göğüs boşluğunun içinde ateş yakılmıştır ve eğer ateş başarılı bir şekilde yanarsa, o zaman her şey yolunda demektir ve ateş, şehrin tüm ateşlerini yeniden yakmak için alınmıştır. Alev başarılı bir şekilde yanmazsa, karanlıkta dolaşıp tüm insanlığı yiyip bitirecek olan korkunç canavarların, Tzitzimime'nin gelişine işaret ettiğine inanılıyordu.

Reklamları Kaldır

Advertisement

Mask of Xiuhtecuhtli
Xiuhtecuhtli'nin Maskesi
Trustees of the British Museum (Copyright)

Sanatta Temsil

Turkuaz Lord ismine uygun olarak yaşayan tanrı, Mezoamerikan sanatında turkuaz mozaik kullanılarak ve özellikle Postklasik dönemin sonlarında (MS 1200'den itibaren) hükümdarının tacını (xiuhuitzolli) giyerek çok sık temsil edilmiştir. Diğer ortak özellikler, alnından sarkan bir xiuhtototl (turkuaz renkli kuş), sırtında xiuhcoatl ateş yılanı ve yine turkuaz olan kelebek şeklinde bir göğüs kısmıdır. Bu unsurlar, aynı zamanda, tanrının bu sınıfla yakın ilişkisini hatırlatan Toltek savaşçılarının tasvirlerinde de yaygın olarak görülüyordu. Tanrının en ünlü ve çarpıcı temsillerinden biri, şu anda British Museum'da bulunan, deniz kabuğu gözlü 14. yüzyıla ait turkuaz mozaik maskedir.

Çevirmen Hakkında

Mustafa Aykol
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi'nde Mütercim-Tercümanlık bölümünde lisans öğrencisiyim. Fransızca eğitimi dışında İngilizce de almakta ve çeviriler yapmaktayım aynı zamanda Turizm ile ilgileniyorum.

Yazar Hakkında

Mark Cartwright
Mark Fransa'da yaşayan bir tarih yazarıdır. Özel ilgi alanları çömlekçilik, mimarlık, dünya mitolojisi ve bütün medeniyetlerin paylaştığı ortak fikirleri keşfetmektir. Siyaset Felsefesi üzerine yüksek lisans yapmıştır ve WHE'de Yayın Direktörüdür.

Bu Çalışmayı Alıntıla

APA Style

Cartwright, M. (2013, Ağustos 22). Xiuhtecuhtli [Xiuhtecuhtli]. (M. Aykol, Çevirmen). World History Encyclopedia. alınmıştır https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-12109/xiuhtecuhtli/

Chicago Style

Cartwright, Mark. "Xiuhtecuhtli." Çeviren Mustafa Aykol. World History Encyclopedia. Son düzenleme Ağustos 22, 2013. https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-12109/xiuhtecuhtli/.

MLA Stili

Cartwright, Mark. "Xiuhtecuhtli." Çeviren Mustafa Aykol. World History Encyclopedia. World History Encyclopedia, 22 Ağu 2013. Web. 03 Eki 2022.