--- title: Orange Roma Tiyatrosu author: Mark Cartwright translator: Onur Kengeralan source: https://www.worldhistory.org/trans/tr/2-943/orange-roma-tiyatrosu/ format: machine-readable-alternate license: Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike (https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/) updated: 2025-05-15 --- # Orange Roma Tiyatrosu _Yazan: [Mark Cartwright](https://www.worldhistory.org/user/markzcartwright/)_ _Çeviren [Onur Kengeralan ](https://www.worldhistory.org/user/onur.vxo)_ Antik Arausio'nun (günümüz Fransası'nın güneyinde yer alan Orange) Roma Tiyatrosu, antik çağdan en iyi korunmuş örneklerden biridir. M.S. 1. yüzyılda inşa edilen tiyatro, bir zamanlar 9.000 seyirci kapasitesine sahipti ve sütunlar, kapılar ve nişlerle süslenmiş, görkemli bir cepheye sahip olan devasa sahne duvarıyla dikkat çekmektedir. Tiyatro, MS 1981 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne dahil edilmiştir. [ ![Roman Theatre, Orange](https://www.worldhistory.org/img/r/p/750x750/5514.jpg?v=1713261306) Roma Tiyatrosu, Orange Gromelle Grand Angle (CC BY-SA) ](https://www.worldhistory.org/image/5514/roman-theatre-orange/ "Roman Theatre, Orange")### Bölgesel Tarih Arausio'nun (adını bir su tanrısından alan) Kelt yerleşimi, ilk olarak MÖ 2. yüzyılda Massalia'nın (günümüz Marsilya) yerel kabilelere karşı destek çağrısının ardından Romalıların ilgisini çekti. Ardından, işgalci Danimarkalı kabileler olan Cimbri ve Teutones ile yapılan savaşlar da dahil olmak üzere bir dizi çatışma yaşandı. Sonunda, Provence bölgesi Roma kontrolüne alındı ve MÖ 44 ile 27 yılları arasında Arausio, II. Lejyon'un emekli askerlerine tahsis edilerek koloniliğe dönüştü; tam resmi ismi *Colonia Iulia Firma Secundanorum Arausio* oldu. Şehir, ticaret yolları üzerindeki konumu ve verimli toprakları sayesinde gelişti ve tipik Roma anıtsal mimarisiyle donatıldı; tapınaklar, bir forum, [zafer takı](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-11679/zafer-taki/), [Roma hamamları](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-11893/roma-hamamlari/) ve tabii ki bir tiyatro gibi yapılar inşa edildi. [ ![Cavea, Theatre of Orange](https://www.worldhistory.org/img/r/p/750x750/5501.jpg?v=1751975229) Cavea, Orange Tiyatrosu Mark Cartwright (CC BY-NC-SA) ](https://www.worldhistory.org/image/5501/cavea-theatre-of-orange/ "Cavea, Theatre of Orange")### Tasarım ve Boyutlar Tiyatro, M.S. 1. yüzyılın sonunda, yerel sarı ve beyaz kireçtaşı kullanılarak inşa edilmiştir ve oturma alanları (cavea), St. Eutrope Tepesi'nin yanına yerleştirilmiştir. Taş oturma alanları, 20, 9 ve 5 sıralı olmak üzere üç katmandan oluşuyordu ve tiyatroya yaklaşık 9.000 seyirci kapasitesi sağlıyordu. Her katmanın kendine ait kapıları ve giriş tünelleri (*ambulacrum*) bulunmakta olup, seyirciler tiyatroya girdikten sonra bir katmandan diğerine geçiş yapamıyordu. İlk üç sıradaki oturaklar, belediye meclisi üyeleri (*decurions*) gibi VIP (önemli) kişilere ayrılmıştı ve bazıları hâlâ yazıtlar taşımaktadır. Şu anda restore edilmiş olsa da, orijinal oturakların bazıları hâlâ sahnenin her iki tarafındaki üst kısımlarda yerinde bulunmaktadır. [ ![Columns, Orange Theatre Stage Wall Facade](https://www.worldhistory.org/img/r/p/500x600/5497.jpg?v=1599420604) Sütunlar, Orange Tiyatrosu Sahne Duvarı Cephe Mark Cartwright (CC BY-NC-SA) ](https://www.worldhistory.org/image/5497/columns-orange-theatre-stage-wall-facade/ "Columns, Orange Theatre Stage Wall Facade")Sahne duvarı (*scaenae frons*) uzunluğu 103 metre, derinliği 13 metre ve yüksekliği 37 metredir. Üç katlı duvar, bir dizi kapı (bunlar arasında ana merkezi giriş kapısı ya da *valva regia* da bulunmaktadır), pencere ve nişlerle düzenlenmiş bölmelerden oluşmaktadır. Cephe, 100'e kadar dekoratif mermer ve granit sütunlar, benzer sayıda pilaster, mozaikler, plakalar, frizler ve pek çok zarif heykelle süslenmiştir. Merkezi niş, 1930'larda keşfedilen ve [Augustus](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-412/augustus/)'a benzemesi için restore edilen 3.5 metre yüksekliğindeki bir Roma imparatoru heykeli ile bugün sahnede baskın bir şekilde yer almaktadır. [ ![Entrance Arch, Theatre of Orange](https://www.worldhistory.org/img/r/p/750x750/5500.jpg?v=1599421502) Giriş Kemeri, Orange Tiyatrosu Mark Cartwright (CC BY-NC-SA) ](https://www.worldhistory.org/image/5500/entrance-arch-theatre-of-orange/ "Entrance Arch, Theatre of Orange")Sahne duvarının yanlarında, her biri kendi eksedra veya podyumuna ve bir zamanlar aktörlerin kostüm ve aksesuar değiştirdiği odalara (*postscaenium*) sahip ek sahne girişleri (*valvae hospitales*) bulunmaktadır. Böylece, başlangıçta ahşap olan yükseltilmiş sahne (*pulpitum*), üç yönden kapalıdır ve uzunluğu 60 metreden fazladır. Sahne, başlangıçta taş döşeli yarım dairesel orkestradan bir metre yüksekliğinde bir duvarla ayrılmıştır. Sahne duvarının üst kısmında, tiyatronun kanvas tentesinin direklerini taşıyan taş yerleştirmeleri görülebilir. [ ![Stage Wall, Theatre of Orange](https://www.worldhistory.org/img/r/p/750x750/5496.jpg?v=1599420604) Sahne Duvarı, Orange Tiyatrosu Mark Cartwright (CC BY-NC-SA) ](https://www.worldhistory.org/image/5496/stage-wall-theatre-of-orange/ "Stage Wall, Theatre of Orange")Sahne duvarının dış yüzeyi iyi korunmuş olup, aralarındaki bağlı sütunlarla ayrılmış 17 kemerli kapıdan oluşmaktadır. Merkezdeki kapılar sahneye, dıştaki kapılar ise *cavea'*ya erişim sağlayan merdivenlere açılır, geri kalan kapılar ise sahneyle bağlantısı olmayan bağımsız odalara girişlerdir. Kapıların üzerinde daha fazla pilaster (toplamda 22 adet) ve iki sıra yağmur olukları bulunmaktadır. Duvarın her iki tarafı, iki katlı inşa edilmiş bir dizi görkemli kemerli girişle sona ermektedir. Şu anda gişe olarak kullanılan tarafta, kimliği belirsiz bir imparatora adanmış önemli bir [tapınak](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-196/tapinak/) ve kutsal alanın kalıntıları bulunmaktadır. Tiyatro, birkaç yüzyıl boyunca kullanılmış ve zaman içinde çeşitli değişiklikler yapılmıştır, ancak ne yazık ki antik çağda tiyatroda hangi oyunların sergilendiğine dair kesin bir kayıt bulunmamaktadır. Ancak, en popüler prodüksiyonlar muhtemelen pantomimler ve mime gösterileri olmuştur, bunlar büyük ihtimalle [imparatorluk](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-99/imparatorluk/) kültünü kutlayan festivallerde sahnelenmiştir. [ ![Exterior Stage Wall, Theatre of Orange](https://www.worldhistory.org/img/r/p/750x750/5495.jpg?v=1599420604) Dış Sahne Duvarı, Portakal Tiyatrosu Mark Cartwright (CC BY-NC-SA) ](https://www.worldhistory.org/image/5495/exterior-stage-wall-theatre-of-orange/ "Exterior Stage Wall, Theatre of Orange")### Sonraki Tarihi Diğer antik anıtlar gibi, tiyatro da karışık bir tarih yaşamıştır; antik çağda terk edilmesinin ardından, taşlarının rastgele yeniden kullanılması, bir kaleye dönüştürülmesi ve daha sonra içinde bir sokağın geçtiği bir konut bloğuna dönüşmesi gibi evrelerden geçmiştir. Yine de, Louis XIV'ün devasa ve hâlâ ayakta duran sahne duvarını 'Krallığımda en güzel duvar' olarak tanımlayacak kadar yeterli kalıntı hayatta kalmıştır. 19. yüzyılda, tiyatro mimar Auguste Caristie tarafından restore edilmiştir ve 1869'dan itibaren 'Roma Şenlikleri' olarak bilinen bir dizi sanatsal festival başlamıştır. Bu etkinlikler daha sonra 'Choregies' adını almış ve tiyatronun mükemmel akustiğinden yararlanarak düzenlenen klasik konserler geleneği günümüzde opera, tiyatro ve müzik sunumlarıyla önemli bir yaz festivaline dönüşmüştür. #### Editorial Review This human-authored article has been reviewed by our editorial team before publication to ensure accuracy, reliability and adherence to academic standards in accordance with our [editorial policy](https://www.worldhistory.org/static/editorial-policy/). ## Bibliografya - Bagnall, R. et al. *The Encyclopedia of Ancient History.* Wiley-Blackwell, 2012 - Charbonnier, J. (ed). *The Roman Theatre Orange.* SFPA, 2010 - [Hornblower, S. *The Oxford Classical Dictionary.* Oxford University Press, 2012.](https://www.worldhistory.org/books/0199545561/) - Merciari, M. *Orange.* PEC, 2000 - [Wheeler, M. *Roman Art and Architecture.* Thames & Hudson, 1985.](https://www.worldhistory.org/books/0500200211/) ## Yazar Hakkında Mark, WHE'nin Yayın Direktörü olup Siyaset Felsefesi alanında yüksek lisans derecesine sahiptir (York Üniversitesi). Tam zamanlı bir araştırmacı, yazar, tarihçi ve editördür. Özel ilgi alanları arasında sanat, mimari ve tüm medeniyetlerin paylaştığı fikirleri keşfetmek yer almaktadır. ## Bu Çalışmayı Alıntıla ### APA Cartwright, M. (2025, May 15). Orange Roma Tiyatrosu. (O. Kengeralan, Çevirmen). *World History Encyclopedia*. ### Chicago Cartwright, Mark. "Orange Roma Tiyatrosu." tarafından çevrildi Onur Kengeralan. *World History Encyclopedia*, May 15, 2025. . ### MLA Cartwright, Mark. "Orange Roma Tiyatrosu." tarafından çevrildi Onur Kengeralan. *World History Encyclopedia*, 15 May 2025, . ## Lisans & Telif Hakkı Gönderen [Onur Kengeralan](https://www.worldhistory.org/user/onur.vxo/ "User Page: Onur Kengeralan"), tarihinde yayınlandı 15 May 2025. Telif hakkı bilgileri için lütfen orijinal kaynakları kontrol edin. Lütfen bu sayfadan gidebileceğiniz içeriklerin daha farklı lisans koşullarına sahip olabileceğini unutmayın.