---
title: Antik Yunan’da Büyü
author: Mark Cartwright
translator: Gorgon Dergisi
source: https://www.worldhistory.org/trans/tr/2-926/antik-yunanda-buyu/
format: machine-readable-alternate
license: Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike (https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/)
updated: 2021-05-07
---

# Antik Yunan’da Büyü

_Yazan: Mark Cartwright_
_Çeviren [Gorgon Dergisi](https://www.worldhistory.org/user/gorgondergisi)_

Yunanlar için büyücülük (mageia ya da goeteia), büyülü sözler ve uğursuz dualar (epoidai), lanetli tabletler (katadesmoi), iyileştirici ilaçlar ve ölümcül zehirler (pharmaka), muskalar (periapta) ve güçlü aşk iksirlerini (philtra) içeren kapsamlı bir konuydu. Antik dünyada büyü, batıl inanç, din, [bilim](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-351/bilim/) ve astroloji arasındaki ayrım, modern dünyada olduğu gibi belirgin değildi. Bu gizemli, kapsayıcı büyü sanatı, insanların günlük yaşamlarında kendilerine yardımcı olmalarını ve mutluluklarına ket vuran engellerin üstesinden gelmelerini sağlamaları için hem kadın hem erkek uzman büyücüler tarafından icra edilirdi.

Mageia'nın uygulayıcılarından, büyücülerinden ilki, en azından Yunanlar için, Acemistan'ın Magi Rahipleriydi (magoi); sadece bilinmeyenlerin bilge taşıyıcıları olarak değil, aynı zamanda matematik ve kimya gibi farklı alanların da ustaları olarak görülürlerdi. Ölüm, kehanet ve kötülük yapmakla ilişkilendirilen büyücüler, kuşkusuz korkulan kişilerdi ve toplumun varoş kesiminde geçen hayatları, uygulayıcıların genellikle yoksul oldukları ve hayatta kalmak için yardıma muhtaç oldukları anlamına gelmekteydi.

[ ![Circe](https://www.worldhistory.org/img/r/p/500x600/5400.jpg?v=1761950652) Kirke John William Waterhouse (Public Domain) ](https://www.worldhistory.org/image/5400/circe/ "Circe")### Yunan Mitolojisinde Büyü

Büyü [antik Yunan](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-119/antik-yunan/) mitolojisinde kendini göstermektedir ve ilişkili olduğu figürler ise; [Hermes](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-11103/hermes/), [Hekate](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-12060/hekate/) (ay ve büyücülük tanrıçası) ve Kirke'dir. Kirke aynı zamanda, büyülü otlar ve iksirlerde uzman olan ve Odysseus'a, [Hades](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-418/hades/)'ten ruhları çağırmasına yardım eden [Helios](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-11295/helios/)'un cadı kızıdır. Büyülü iksirler ve lanetlere ilişkin masallarda bolca efsane bulunur. Bunun bir örneği olarak; Herkül, karısı Deianeira'nın bir [sentor](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-10286/sentor/) olan Nessos'un büyülü kanını alarak, Herkül'ün pelerininin üzerine boca etmesinin ardından korkunç bir şekilde ölmüştür. Pelerini giydiğinde, Herkül feci şekilde yanmış ve sonrasında yaraları nedeniyle ölmüştür. Büyü birçok kurgu karakter tarafından da uygulanmıştır, muhtemelen en meşhuru, Euripides'in aynı adlı trajedi oyunundan [Medea](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-20422/medea/)'dır.

### Büyüye Kimler İnanıyordu?

Yunan Dünyasında büyü, ne sadece bazı ayrıcalıklı kişilerin dünyasına aitti, ne de sadece yoksul ve cahil olanlar içindi. Resmi yazıtların, olası felaketlere karşı şehri korumak için şehir devletleri tarafından yaptırıldığını biliyoruz. Ayrıca, MÖ 5. yüzyılda Teos'ta olduğu gibi, devletin büyü yapmakla suçlu bulunan bir adam ve ailesine idam cezası verdiği gibi durumlar da vardı (pharmakadeleteria). Başka bir örnekte ise, MÖ 4. Yüzyılda yaşamış Theoris adında bir kadın efsunlu ilaçlar ve cincilik yapıp dağıtmak nedeniyle ölüm cezasına çarptırılmıştı. Açıkça, yetkililer büyüyü çeşitli sonuçlar doğurabilecek bir uğraş olarak görüyordu ve hiç de aklı kıt köylülerin dünyasına ait değildi. Kuşkusuz, bazı entelektüeller büyünün kötüye kullanılma potansiyelini fark ettiler, tıpkı efsun ve lanetli tablet satanları cezalandırmak isteyen [Platon](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-349/platon/) gibi. Epikürcü ve Stoacı filozoflar da, büyünün kökünü kurutmak için savaşanların arasındaydılar.

#### Bu makale Gorgon Dergisi tarafından çevrilmiştir

 [![Gorgon Dergisi](https://www.worldhistory.org/template/files/text-replacements-images/gorgondergisi.png)](https://bit.ly/ahe-gorgon "Gorgon Dergisi")### Gorgon Dergisi

Kültür, Tarih ve Araştırma Dergisi Bu makale Ancient History Encylopedia’nın izniyle Gorgon Dergisi tarafından yeniden yayımlanmıştır. Türkiye’nin kültür platformu olan Gorgon Dergisi, sosyal bilimler alanında özgün ve nitelikli yazılara üç ayda bir çıkan e-dergisinde ve internet sitesinde yer vermektedir. [GORGON'U KEŞFEDİN](https://bit.ly/ahe-gorgon) 
 .button_container {
 margin-top: 1em;
 }
 .sponsor.book h3 {
 text-transform: none;
 margin-top: 0px;
 margin-bottom: 15px;
 font-family: "Libre Baskerville", "Palatino Linotype", "Book Antiqua", Palatino, serif;
 }
 .sponsor_message {
 margin-left: 190px;
 font-family: Karla, Arial, Helvetica, sans-serif;
 line-height: 140%;
 min-height: 200px;
 }
 .sponsor.book {
 padding: 10px 0px 25px 0px;
 margin: 25px 0px;
 border-top: 1px dotted #dadada;
 border-bottom: 1px dotted #dadada;
 }

 .sponsor.book .key_art {
 margin-top: 0px;
 margin-bottom: 10px;
 float: left;
 border: 1px solid #f3f3f3;
 }
 .sponsor h4 {
 font-weight: normal;
 text-transform: uppercase;
 color: silver;
 margin-bottom: 10px;
 margin-top: 0px;
 font-family: Karla,Arial,Helvetica,sans-serif;
 font-size: 13px;
 padding: 0;
 }
 .sponsor_book_author {
 color: silver;
 margin: -10px 0px 20px;
 }


 @media (max-width: 1199px) {
 .sponsor.book .key_art {
 float: none;
 width: 100%;
 }
 .sponsor.book .sponsor_message {
 margin-left: 0px;
 }
 .sponsor.book h3 {
 margin-top: 20px;
 margin-bottom: 10px;
 }
 }
 @media (max-width: 767px) {

 }
### Muskalar

Resmi makamların büyüye karşı ihtiyatla yaklaştığı dönemlerde, birçok şahıs büyünün gücüne inanıyordu ve çiftçiler aşırı hava olaylarına bağımlı olmalarından dolayı özellikle muskaların gücünden kolayca etkileniyorlardı. Muskalar, el bileğine veya boyna takılırdı, örnek olarak, bunları takmanın o mevsimde yeterli yağmur düşmesini garanti edebileceği umulurdu. Yunan muskaları iki ana çeşide ayrılabilir: Tılsım/Uğur (iyi şans getiren) ve tefillin (koruyucu). Tahta, kemik, taş ve nadiren yarı değerli taşlardan yapılırlardı. Aynı zamanda, küçük papirüs parçalarına veya metal levhalara da yazılabilirlerdi ve bir kese veya küçük bir kabın içinde taşınabilirlerdi, ya da yalnızca içinde karışık bitkilerin olduğu bir çanta olabilirdi. Bunun yanında, minyatür formda taşınmasının uğur getireceğine inanılan belirli şekiller vardı: erkek cinsellik organı (phallus), göz, kadın cinsellik organı (vulva), düğüm, kutsal Mısır bokböceği ve müstehcen bir jest yapan bir el. Bu muskalardan bazıları hala daha Yunanistan'da (nazar boncuğu) ve Güney İtalya'da (Cornicello boynuzu) yaygın olarak kullanılmaktadır.

[ ![Greek Amulet Invoking Apollo](https://www.worldhistory.org/img/r/p/750x750/5401.jpg?v=1699357383) Apollon'u Çağıran Yunan Muskası Martin Schoyen (CC BY-SA) ](https://www.worldhistory.org/image/5401/greek-amulet-invoking-apollo/ "Greek Amulet Invoking Apollo")Muskaların takılma amaçları arasında fiziksel bir rahatsızlığı iyileştirmek, doğum kontrolü, bir spor yarışmasını kazanmak, aşık olunan kişinin ilgisini çekmek, hırsızları uzak tutmak, nazarı defetmek veya takan kişiyi kendisine yöneltilen herhangi bir kötü büyüden korumak vardı. Bir muskanın işe yaramasını sağlamak için kişi ya tanrılara (özellikle Hekate) dua etmeli ya da büyü gücüne sahip olduğuna inanılan anlamsız veya yabancı bir dildeki kelimeleri söylemeliydi. Muskalar sadece insanlar için de değildi, duvarların, evlerin ve hatta bütün bir kasabanın olumsuz olaylardan korunması için kendi muskası olabilirdi.

### Lanetli Tabletler

Lanetler (agos, ara, ve euche) toplum için zararlı olan bir davranışı büyü içeren bir cezalandırma ile tehdit ederek toplumsal düzeni sağlamayı amaçlardı, özellikle cinayet gibi suçlar için. Aynı zamanda kişinin düşmanlarına zarar vermesinin bir yolu olarak da görülürdü. Lanetli tabletler çoğunlukla üzerine lanetin kazındığı metal (çoğunlukla kurşun) levhalar şeklinde olurdu ve daha sonra sarılarak ya da katlanarak, bazen çiviyle kapatılarak yerin altına, mezarlara veya kuyulara gömülürdü. Çömlek kırıkları, papirüs ve kireç taşı parçaları da benzer şekilde yazıyla kazılıydı. Balmumu veya kilden yapılma figürler ise lanetin kurbanı olan kişiye benzemesi için yapılırdı. Bunlar uzuvları bağlanmış veya bükülmüş ve bazen de çiviyle çakılmış ya da minyatür kurşundan yapılma bir tabutla gömülmüş şekilde olurlardı.

[ ![Greek Curse Figurine](https://www.worldhistory.org/img/r/p/750x750/5402.jpg?v=1699357386) Yunan Laneti Heykelcik Giovanni Dall'Orto (CC BY) ](https://www.worldhistory.org/image/5402/greek-curse-figurine/ "Greek Curse Figurine")İlgi çekici bir nokta olarak, mitolojideki büyücüler çoğunlukla kadınlar olduğu halde lanetli tabletler ve büyülerin kayıtları sıklıkla erkek bir uygulayıcıya işaret ediyor. Lanetli tabletler çoğunlukla tartışmaları kişinin lehine çevirmek amacıyla kullanılırdı. Bunlara dair ilk kaydın tarihi MÖ 6. Yüzyıla uzanıyor ve iş antlaşmaları, ilişki sorunları, hukuki anlaşmazlıklar, intikam meseleleri ve hatta spor ve tiyatro yarışmalarını kapsıyor. Yunan edebiyatında, muhtemelen en meşhuru Oedipus ve onun soyundan gelenler olmak üzere, bütün bir aile ya da hanedanın lanetlendiği örnekler mevcuttur.

### Büyüler

Mısırlılar uzun süre büyüleri (en iyi şekilde, izlenecek talimatların bir listesi olarak tanımlanabilir) ve papirüse yazılmış sihirli sözleri kullanmış ve Yunanlar bu geleneği devam ettirmiştir. Büyüyle ilgili yazılmış ve günümüze ulaşabilen Yunan papirüslerinin tarihi MÖ 4. ve 3. Yüzyıla uzanıyor. Bunlar, fiziksel rahatsızlıkları atlatmak, cinsel yaşamı geliştirmek, şeytan çıkarma, evdeki haşarattan kurtulma, kabul töreni merasimlerinin bir parçası olarak ve hatta kendi muskanızı nasıl yapabileceğinize dair yönergeler içeriyordu. Çoğunlukla nadir bitkiler ve baharatlar ve uzak Asya'dan gelen tütsüler gibi egzotik içerikler kullanarak yapılan tarifler ve zehirler de sıklıkla ortaya çıkardı.

#### Editorial Review

This human-authored article has been reviewed by our editorial team before publication to ensure accuracy, reliability and adherence to academic standards in accordance with our [editorial policy](https://www.worldhistory.org/static/editorial-policy/).

## Bibliografya

- Bagnall, R. et al. *The Encyclopedia of Ancient History.* Wiley-Blackwell, 2012
- [Boyes-Stones et al. *The Oxford Handbook of Hellenic Studies.* Oxford University Press, 2009.](https://www.worldhistory.org/books/0199286140/)
- [Hornblower, S. *The Oxford Classical Dictionary.* Oxford University Press, 2012.](https://www.worldhistory.org/books/0199545561/)
- [Kinzl, H. *A Companion to the Classical Greek World.* Wiley-Blackwell, 2010.](https://www.worldhistory.org/books/1444334123/)

## Bu Çalışmayı Alıntıla

### APA
Cartwright, M. (2021, May 07). Antik Yunan’da Büyü. (G. Dergisi, Çevirmen). *World History Encyclopedia*. <https://www.worldhistory.org/trans/tr/2-926/antik-yunanda-buyu/>
### Chicago
Cartwright, Mark. "Antik Yunan’da Büyü." tarafından çevrildi Gorgon Dergisi. *World History Encyclopedia*, May 07, 2021. <https://www.worldhistory.org/trans/tr/2-926/antik-yunanda-buyu/>.
### MLA
Cartwright, Mark. "Antik Yunan’da Büyü." tarafından çevrildi Gorgon Dergisi. *World History Encyclopedia*, 07 May 2021, <https://www.worldhistory.org/trans/tr/2-926/antik-yunanda-buyu/>.

## Lisans & Telif Hakkı

Asıl Makale tarafindan **İpek Türel**. Gönderen [Gorgon Dergisi](https://www.worldhistory.org/user/gorgondergisi/ "User Page: Gorgon Dergisi"), tarihinde yayınlandı 07 May 2021. Telif hakkı bilgileri için lütfen orijinal kaynakları kontrol edin. Lütfen bu sayfadan gidebileceğiniz içeriklerin daha farklı lisans koşullarına sahip olabileceğini unutmayın.

