---
title: Kral Şulgi'den Bir Hediye: Bir Çift Altın Küpe
author: Osama Shukir Muhammed Amin
translator: Ayşegül Savran
source: https://www.worldhistory.org/trans/tr/2-1137/kral-sulgiden-bir-hediye-bir-cift-altin-kupe/
format: machine-readable-alternate
license: Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike (https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/)
updated: 2026-04-26
---
# Kral Şulgi'den Bir Hediye: Bir Çift Altın Küpe
_Yazan: [Osama Shukir Muhammed Amin](https://www.worldhistory.org/user/OsamaSMAmin/)_
_Çeviren [Ayşegül Savran](https://www.worldhistory.org/user/aysegulsavran)_
> Altın harikulade bir şeydir! Ona sahip olan, tüm arzularını gerçekleştirir. Altın sayesinde ruhlara cennetin kapıları bile açılabilir.
> Christopher Columbus
22 Haziran 2005'te, Irak Kürdistanı'ndaki Süleymaniye Müzesi bir çift altın küpe satın aldı ve aynı gün, bu takılara "SM 2892" envanter numarası verildi. Küpeler, 7.000,00 USD tutarındaki makul bir bedel karşılığında satın alınmıştır. Her iki küpenin toplam ağırlığı yaklaşık 48 gramdır ve 24 ayar saflıktadır.
[  Altın Küpeler, III. Ur Dönemi, Mezopotamya Osama Shukir Muhammed Amin (Copyright) ](https://www.worldhistory.org/image/7475/gold-earrings-ur-iii-mesopotamia/ "Gold Earrings, Ur III, Mesopotamia")
*Küpelerin dışbükey ve oyma yüzeyleri. Her bir küpe, yassılaştırılmış bir yarım küre oluşturan dokuz adet ay şeklindeki parçadan oluşur. [Çivi yazısı](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-105/civi-yazisi/) işaretleri, sağ uçtan başlayarak yukarıdan aşağıya doğru dikey bir hat izlemektedir. III. [Ur](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-128/ur/) Dönemi, Şulgi Saltanatı, MÖ 2093-2046. Muhtemelen Güney [Mezopotamya](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-34/mezopotamya/) (günümüz Irak toprakları) kökenlidir. (Süleymaniye Müzesi, Irak).*
Her bir küpe; alt ve üst yüzeyleri basık olan, balkabağı ya da mandalina gibi yarı küresel bir meyve formundadır ve ay biçimli dokuz parçadan oluşmaktadır. Bu parçaların iç kısmında dolgu bulunmadığından küpenin iç kısmı boştur. Maksimum ölçüler 5 cm (uzunluk), 2,5 cm (yükseklik) ve 2,5 cm (yarıçap) şeklindedir. Her bir küpenin dış yüzeyi, Akadca çivi yazısı işaretleriyle oyularak süslenmiştir. Metin, her bir ay biçimli parçanın yüzeyine dikey olarak yerleştirilmiş ve bir madalyonun iki yüzü gibi birbirini tamamlayacak şekilde, diğer küpenin karşılık gelen tarafına kopyalanmıştır.
Küpenin üst yüzeyi, merkez noktasında; her biri 0,5 cm çapında olan ve birbirine teğet birleşen üç dairenin oluşturduğu üç yapraklı (trifolyat) bir motif yer alır. Bu üçlü kombinasyon, dış bir çerçeveyle çevrelenmiştir. Kuyumcu, aradaki boşlukları minik altın küreciklerle doldurmuştur. Alt yüzeyin merkezi yaklaşık 0,5 cm çapında çift bir daireden oluşmaktadır, bu iki daire arasındaki boşluk da yine minik altın küreciklerle doldurulmuştur. Bu küreciklerin bir kısmı zamanla kaybolmuş ve yerlerine modern parçalar eklenmemiştir. Üstteki üç yapraklı grup ile alttaki dairesel merkezi birbirine bağlayan 2 mm kalınlığında bir kemer bulunur. Kemerin alt ucu serbesttir ve bu kısmın kullanıcının kulak memesine takılan nokta olduğu anlaşılmaktadır.
Süleymaniye Müzesi tarafından satın alınmasından birkaç yıl sonra, Profesör Farook Al-Rawi çivi yazılı metni translitere etmiştir. Elde edilen bulgular şöyledir: Küpeler, III. Ur Hanedanlığı’nın Neo-Sümer krallarından biri olan Şulgi (MÖ 2093-2046) tarafından [tapınak](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-196/tapinak/) hizmetkârlarının başlarından birine hediye edilmiştir; söz konusu şahsın ismi Khazi'dir.
Metin şöyledir:
> Baş görevli -azi, onun hizmetkârı olarak, Ur Kralı Şulgi’nin esenliği için bu küpeleri hanımefendisi Tanrıça Mammetum’a adamıştır.
Mammetum (ya da Mamitu), kader ve yazgı ile ilişkili Akad tanrıçasıdır, meskeni yeraltı dünyasıdır (Akadca: Irkalla ya da Ir-Kalla).
Dolayısıyla bu küpeler 4000 yıllıktır. Kesin buluntu yerleri (provenans) ve kazı tarihleri bilinmemektedir. Güney Mezopotamya'da (günümüz Güney Irak toprakları) bir yerlerde gün yüzüne çıkarılmış gibi görünmektedirler. Herhangi bir müze envanter numarası taşımamaktadırlar. 2003 yılında ABD liderliğinde gerçekleşen Irak işgalinden önce mi sonra mı çıkarıldıkları belirsizdir. Süleymaniye Müzesi tarafından satın alındıklarında, küpeler neredeyse kusursuz bir durumdaydı. Neredeyse saf altından yapılmış, nispeten büyük bir antik Mezopotamya küpe çifti için bu oldukça tuhaf bir durumdur; ciddi bir deformasyona uğramamışlardı. Ayrıca, aynı döneme ait Mezopotomya küpeleriyle karşılaştırıldığında, küpelerin formu ve üzerindeki oymalar bir ölçüde alışılmadık niteliktedir. Nitekim küpelerin özgünlüğü başlangıçta sorgulanmıştır.
[  III. Ur Dönemi'ne Ait Bir Çift Altın Küpe ile Küratör Osama Shukir Muhammed Amin (Copyright) ](https://www.worldhistory.org/image/7466/curator-with-pair-of-gold-earrings-from-ur-iii/ "Curator with Pair of Gold Earrings from Ur III")*Niyan Sabir, Süleymaniye Müzesi laboratuvarında küpeler üzerinde rutin koruma çalışmaları yürütmektedir. III. Ur Dönemi, Şulgi Saltanatı (MÖ 2093-2046). Muhtemelen Güney Mezopotomya (günümüz Irak toprakları) kökenlidir. 18 Ekim 2017; özel fotoğraf.*
Küpeler günümüzde Süleymaniye Müzesi’nin başlıca "ikonları" ve "temsil öğeleri" arasında yer almaktadır. Küpeleri ilk kez 2013 yılında fotoğrafladım. O zamandan bu yana onları birçok sosyal medya platformunda ve web sitesinde görsel materyal olarak yayımladım; ancak bu, internette bu altın parçaları özellikle ele alan ilk makaledir.
Tüm bu fotoğraflar daha önce hiçbir yerde yayınlanmamış özel karelerdir. Çekimlerde Nikon D750 fotoğraf makinesi ve AF-S Nikkor 28-300mm 1:3.5-5.6 G ED VR lens kullandım. Keyifli seyirler!
### **Birinci Küpe**
[  Mezopotamya Altın Küpesi, III. Ur Dönemi Osama Shukir Muhammed Amin (Copyright) ](https://www.worldhistory.org/image/7467/mesopotamian-gold-earring-ur-iii/ "Mesopotamian Gold Earring, Ur III")*Bu, birinci küpenin üst yüzeyidir. Sağ alt daire kırılmıştır ve üç yapraklı (trifolyat) grubun tam merkezinde tek bir altın kürecik yer almaktadır; bu yapıyı, ikinci küpedeki karşılık gelen grupla kıyaslayınız. Çivi yazısı metni; her bir parça üzerinde üst yüzeyden aşağıya doğru dikey olarak okunur ve sağdan sola doğru devam eder.*
[ ![A Gold Earring from Ur III [Reverse View]](https://www.worldhistory.org/img/r/p/500x600/7468.jpg?v=1713468543) III. Ur Dönemi'ne Ait Bir Altın Küpe \[Arka Görünüm\] Osama Shukir Muhammed Amin (Copyright) ](https://www.worldhistory.org/image/7468/a-gold-earring-from-ur-iii-reverse-view/ "A Gold Earring from Ur III [Reverse View]")*Birinci küpenin alt yüzeyi. Altı altın kürecik kaybolmuştur ve bunlar yeniden tamamlanmamıştır.*
[  III. Ur Dönemi'ne Ait Altın Küpenin İç Kısmı Osama Shukir Muhammed Amin (Copyright) ](https://www.worldhistory.org/image/7469/interior-gold-earring-from-ur-iii/ "Interior, Gold Earring from Ur III")*Birinci küpenin içteki oyuk yüzeyi. Kazınmış çivi yazısı işaretlerinin bu tarafta nasıl göründüğüne ve kuyumcunun, küpenin "ay biçimli" parçaları nasıl birleştirdiğine dikkat ediniz.*
### **İkinci Küpe**
[  III. Ur Dönemi'ne Ait Altın Küpe Üzerindeki Çivi Yazısı Osama Shukir Muhammed Amin (Copyright) ](https://www.worldhistory.org/image/7470/cuneiform-gold-earring-from-ur-iii/ "Cuneiform, Gold Earring from Ur III")*Bu, ikinci küpenin üst yüzeyidir. Çivi yazısı işaretlerinin nasıl kazındığına, dağılımına ve merkeze olan uzaklıklarına dikkat ediniz.*
[  III. Ur Dönemi'ne Ait Bir Altın Küpe Osama Shukir Muhammed Amin (Copyright) ](https://www.worldhistory.org/image/7471/a-gold-earring-from-ur-iii/ "A Gold Earring from Ur III")*İkinci küpenin alt yüzeyi.*
[  III. Ur Dönemi'ne Ait Altın Küpenin İç Kısmındaki Çivi Yazısı Osama Shukir Muhammed Amin (Copyright) ](https://www.worldhistory.org/image/7472/interior-cuneiform-of-gold-earring-ur-iii/ "Interior Cuneiform of Gold Earring, Ur III")*İkinci küpenin içteki oyuk yüzeyi.*
### **Küpe Çifti**
[  III. Ur Dönemi'ne Ait Altın Küpelerin Yandan Görünümü Osama Shukir Muhammed Amin (Copyright) ](https://www.worldhistory.org/image/7473/side-view-gold-earrings-ur-iii/ "Side View, Gold Earrings, Ur III")*Bunlar; her iki küpenin, içbükey kısımları sağa bakacak şekilde üst yüzeyleridir. Karşılık gelen taraflardaki çivi yazısı işaretlerinin birbirinin aynısı olduğuna dikkat ediniz.*
[  III. Ur Dönemi'ne Ait Bir Çift Altın Küpe Osama Shukir Muhammed Amin (Copyright) ](https://www.worldhistory.org/image/7474/a-pair-of-gold-earrings-from-ur-iii/ "A Pair of Gold Earrings from Ur III")*Bunlar, her iki küpenin alt yüzeyleridir. Altın kemerin serbest ucu net bir şekilde görülebilmektedir.*
[  Mezopotamya Altın Küpeleri, III. Ur Dönemi Osama Shukir Muhammed Amin (Copyright) ](https://www.worldhistory.org/image/7476/mesopotamian-gold-earrings-ur-iii/ "Mesopotamian Gold Earrings, Ur III")*Her iki küpe, alt yüzeyleri birbirine bakacak şekilde ayna görüntüsü biçimde yerleştirilmiştir.*
[  III. Ur Dönemi'ne Ait Altın Küpeler Üzerindeki Çivi Yazısı Osama Shukir Muhammed Amin (Copyright) ](https://www.worldhistory.org/image/7477/cuneiform-on-gold-earrings-from-ur-iii/ "Cuneiform on Gold Earrings from Ur III")*Her iki küpe, alt yüzeyleri birbirine bakacak şekilde ayna görüntüsü biçimde yerleştirilmiştir.*
2014 ve 2015 yıllarında, Facebook ve Twitter’daki bazı grup ve sayfaların, daha önceki fotoğraflarımdan bazılarını izinsiz olarak paylaşmakla kalmayıp, (her ne sebeple olursa olsun) bu küpelerin Ur Kraliyet Mezarlığı’ndan Pu-Abi’ye ait olduğunu ve Sir Leonard Woolley tarafından bulunduğunu iddia eden bir açıklama metnini kasten uydurup tahrif ettiklerini belirtmek gerekir.
**Teşekkürler**
Nazik iş birliği ve yardımları için Süleymaniye Müzesi arkeoloğu ve küratörü Bayan Niyan Sabir’e en içten teşekkürlerimi sunarım. Süleymaniye Müzesi müdürü Sayın Haşim Hama Abdullah’a da sürekli ve sonsuz destekleri için özel olarak şükranlarımı sunarım.
#### Editorial Review
This human-authored article has been reviewed by our editorial team before publication to ensure accuracy, reliability and adherence to academic standards in accordance with our [editorial policy](https://www.worldhistory.org/static/editorial-policy/).
## Yazar Hakkında
Nöroloji Doçenti ve Medeniyetin Beşiği Mezopotamya’nın tutkunu. Mezopotamya tarihiyle çok ilgileniyorum ve hem Irak’ta hem de dünyanın dört bir yanındaki müzelerdeki arkeolojik alanlar ve eserlerin fotoğraflarını çekmeye çalışıyorum.
- [Facebook Profile](https://www.facebook.com/MRCPian)
- [Linkedin Profile](https://www.linkedin.com/in/osama-shukir-muhammed-amin/)
## Bu Çalışmayı Alıntıla
### APA
Amin, O. S. M. (2026, April 26). Kral Şulgi'den Bir Hediye: Bir Çift Altın Küpe. (A. Savran, Çevirmen). *World History Encyclopedia*.
### Chicago
Amin, Osama Shukir Muhammed. "Kral Şulgi'den Bir Hediye: Bir Çift Altın Küpe." tarafından çevrildi Ayşegül Savran. *World History Encyclopedia*, April 26, 2026. .
### MLA
Amin, Osama Shukir Muhammed. "Kral Şulgi'den Bir Hediye: Bir Çift Altın Küpe." tarafından çevrildi Ayşegül Savran. *World History Encyclopedia*, 26 Apr 2026, .
## Lisans & Telif Hakkı
Gönderen [Ayşegül Savran](https://www.worldhistory.org/user/aysegulsavran/ "User Page: Ayşegül Savran"), tarihinde yayınlandı 26 April 2026. Telif hakkı bilgileri için lütfen orijinal kaynakları kontrol edin. Lütfen bu sayfadan gidebileceğiniz içeriklerin daha farklı lisans koşullarına sahip olabileceğini unutmayın.