--- title: Tanrı Kral Zeus author: Mark Cartwright translator: Bahadır Çiçek source: https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-538/tanri-kral-zeus/ format: machine-readable-alternate license: Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike (https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/) updated: 2023-03-30 --- # Tanrı Kral Zeus _Yazan: [Mark Cartwright](https://www.worldhistory.org/user/markzcartwright/)_ _Çeviren [Bahadır Çiçek](https://www.worldhistory.org/user/bahadr)_ Zeus, Olimpos tanrılarının kralı ve Yunan dinindeki en yüce tanrıydı. Genellikle Baba, gök gürültüsü tanrısı ve 'bulut-çağıran' olarak anılır. Havayı kontrol eder, alametler ve uyarılar verir ve genel olarak hem tanrılar hem de insanlık arasındaki düzeni koruyarak, Olimpos Dağı'ndaki tahtından adaleti sağlar. ### Zeus'un İktidar Mücadelesi Zeus'un babası [Kronos](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-21126/kronos/) ve annesi [Rhea](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-15626/rhea/)'ydı. Kronos, göklerin kontrolünü babası Uranüs'ten gasp etmişti ve aynı şeyin kendi çocuklarından başına gelmemesi konusunda sürekli temkinliydi. Bu nedenle, herhangi bir devralmayı önlemek için tüm çocuklarını yuttu. Bunlar: [Hestia](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-16141/hestia/), [Demeter](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-778/demeter/), [Hera](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-10295/hera/), [Hades](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-418/hades/) ve Poseidon'du. Ancak Rhea, en küçük çocuğu Zeus'u, bir taşı bebek kıyafetlerine sararak ve bunu yutması için Kronos'a vererek kurtardı. Zeus, Girit adasındaki Dikti Dağı'na götürüldü. [Tanrı](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-10299/tanri/) orada, kadim tanrıça olan [Gaia](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-13600/gaia/) (Dünya), ya da bazı anlatılarda Nemfler (Periler) tarafından büyütüldü. Bunlar arasında genç tanrıyı emziren nemf Amalthea (efsanenin bazı versiyonlarında bir keçiydi) vardı. Yetişkinliğe eriştikten sonra Zeus, Kronos'u yuttuğu çocukları geri kusmaya zorladı ve Zeus daha sonra kız kardeşi Hera ile evlendi. Bununla birlikte, Gaia'nın cesaretlendirdiği kanunsuz Titanlar, Titanomakhia (ya da Titanlar Savaşı) olarak bilinen on yıllık bir savaşta derhal Olimpos tanrılarından dünyanın kontrolünü ele geçirmeye çalıştılar. Titanlar, Kronos'un erkek ve kız kardeşleriydi. Ancak Kiklopların (Zeus'un yıldırımlarını yapan) ve yüz eli olan devlerin ya da Hekatonkheir'lerin (Briareus, Kottos ve Gyges) yardımıyla Zeus sonunda Titanları Yeraltı dünyasının en derin kısmı olan [Tartarus](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-19348/tartarus/)'a hapsedebilmişti. Kendisini göklerin hükümdarı yapan Zeus, denizlerin hakimiyetini Poseidon'a, Yeraltı Dünyasını da Hades'e verdi. Yine de Olimposlular hala barışçıl bir şekilde hüküm süremediler, çünkü Gaia daha sonra Gigantomachy'de Zeus'la savaşmak için korkunç ve vahşi Devlerin yardımına başvurdu. Olimposlulara bu kez büyük kahraman Herkül yardım etti ve Zeus, devlere sihirli bir bitki verme girişiminde bulunacak Gaia'yı alt etmişti. Olimpos Tanrıları, [Devler](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-22102/devler/) dağları, adaları ve nehirleri hareket ettirerek büyük yıkım yaratmadan önce, bir kez daha dünyanın kontrolü için savaşı kazandılar. Zeus'un saltanatı, başta Hera, [Athena](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-488/athena/) ve Poseidon olmak üzere bazı tanrıların, Zeus'un Olimpos Tanrılarının kralı rolünü devralmaya çalışıp onu yatağına bağlamasıyla bir kez daha sıkıntıya düşmüştü. Ancak Baba, Hekatonkheir'lerden biri tarafından serbest bırakıldı ve mevcut *statüsü* korunmuştu. ### Zeus'un Evlatları Her ne kadar önce [Titan](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-11786/titan/) Metis'le evlenmiş (kısaca öyle görünüyor) ve sonra Hera ile evlenmiş olsa da, Zeus Yunan mitolojisinde çapkınlık işleriyle ünlüydü ve bu sırada büyülü gücünü sık sık avını yatağa atmak için kendisini çeşitli şeylere dönüştürmek için kullandı. Bu nedenle, birçok çocuğu vardı: - **[Hephaistos](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-10802/hephaistos/), [Ares](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-11196/ares/), Hebe, İlithiya** - Hera'dan. - **Athena** - Zeus'un Metis'ten bir çocuğuydu. Zeus bir oğlunun, tahtını gasp edeceğinden korkarak karısını yuttu ancak Athena Zeus'un kafasından doğdu. Sonrasında tanrının en sevdiği çocuğu oldu. - **[Apollon](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-946/apollon/) ve [Artemis](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-537/artemis/)** - [Leto](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-14358/leto/)'dan. - **[Hermes](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-11103/hermes/)** - Nemf yani peri Maia'dan. Kurnazlığından ve gümüş dilinden etkilenen Zeus, ona tanrıların elçisi rolünü verdi. - **Dionysus** - Semele'den. Semele ise, kıskanç Hera tarafından kandırılmış ve Zeus'u tüm tanrısal ihtişamıyla görmek istemiştir ardından sonuç olarak hemen son nefesini vermiştir. [Dionysos](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-10327/dionysos/), annesinin erken ölümü sonucu Zeus'un baldırından doğmuştur. - **Herkül** - Alkmene'dendi, ve bu nedenle, sonsuza dek kıskanç bir Hera'nın entrikalarına kurban olmuştu, ama ölümünden sonra Zeus onu Olimpos Dağı'na getirdi ve onu bir tanrı yaptı. - **[Perseus](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-11428/perseus/)** - Danae'den. Bu kadın babası Akrisios tarafından hapsedildiği odasına girmek için ona altın yağmur olarak görünen Zeus'un cazibesine yenilen kişiydi. - **[Persefoni](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-779/persefoni/) ve İakkhos** - Demeter'den. - **[Mireler](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-21380/mireler/), Hours, Horae (Mevsimler), Eunomia (Yasallık), Dike (Adalet), İrini (Barış)-** adlı çocuklar, [Themis](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-15629/themis/)'tendir. - **Helen, the Dioskouroi ve Polydeuces** isimleri - [Leda](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-13351/leda/)'dandır. Zeus kendisini Leda için kuğuya dönüştürmüştür. - **Aglaea (İhtişam), Euphrosyne (Sevinç) ve Thalia (Güzel Bir Gülümseme)** - (Harites) isimleri, Eurynome'dendir. - **Minos, Rhadamanthys ve Sarpedon** adlı çocuklar - Europa'dandır. Zeus kendisini görkemli bir beyaz boğaya dönüştürüp Europa'yı Girit'e götürmüştür. - **Epafos**, - İo'dan. - **Iasion**, - Elektra'dan. - **Arkas**, Nemf Callisto'dan. Hem anne hem oğul kıskanç Artemis tarafından ayılara dönüştürülmüştü, ancak Zeus onları takım yıldızlara dönüştürdü. Bunlar Ursa Minör ve Majör'dü. - **9 Müzler**, Mnemosyne'dan. Çift, dokuz gece üst üste birlikte olduktan sonra çocukları dünyaya gelmişlerdir. Zeus, başta Magnesialılar ve Makedonlar olmak üzere bazı ırkların da yaratıcısı olarak görülüyordu. Ayrıca karıncaları, daha sonra [Truva](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-372/truva/) Savaşı'nda [Akhilleus](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-10354/akhilleus/) tarafından yönetilecek olan, oğlu Aiakos için savaşan görkemli Myrmidonlara dönüştürdü. [ ![Arcadian Silver Stater](https://www.worldhistory.org/img/r/p/750x750/822.jpg?v=1772802065) Arkadyalı Gümüş Para Mark Cartwright (CC BY-NC-SA) ](https://www.worldhistory.org/image/822/arcadian-silver-stater/ "Arcadian Silver Stater")### Cezalandırıcı Zeus Tanrı aynı zamanda büyük cezalandırıcıydı. Kötülük yapan ya da tanrılara saygısızlıkta bulunanlar çoğu zaman ağır şekilde cezalandırılırdı. Titanlar Tartarus'ta hapsedilmişti ve Zeus'a karşı yapılan saygısızlıklardan sonra Apollon ve Poseidon, Truva Savaşı'nda çok yararlı olduğunu kanıtlayan muhteşem Truva duvarlarını inşa etmek zorunda kalmıştı. Mitolojideki savaşın bir açıklaması, Zeus'un artan insanlık nüfusunu frenlemeye çalışmasıydı. Zeus ayrıca [Afrodit](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-494/afrodit/), Hera ve Athena arasındaki ünlü güzellik yarışmasında Paris'i yargıç olarak seçti. Genç prens, Helen'i Afrodit'i seçtiği için ödülü olarak kazandığında Truva Savaşı için başka, daha insani bir neden olarak gösterildi. Zeus'un intikamının diğer kurbanları arasında tanrılardan ateş çalıp insanlığa verdikten sonra karaciğeri her gün bir kartal tarafından yenmeye mahkum edilen Titan [Prometheus](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-11877/prometheus/) da vardı. [Atlas](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-11850/atlas/), Titanomahia'daki rolünden dolayı cennetleri sonsuza dek sırtında taşımak zorunda kaldı. Üçkağıtçılığı yüzünden cezalandırılan [Sisifos](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-13620/sisifos/), sonsuza dek Yeraltı Dünyasındaki bir tepeye doğru devasa bir taş yuvarlamaya mahkum edildi. Asklepios, Zeus'un şimşeklerinden biriyle öldürüldü çünkü eskinin ilacı ve ölüleri diriltme yeteneği, insanlarla tanrılar arasındaki güç dengesini tehdit ediyordu. Ateş hediyesi alındığı için [Pandora](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-13940/pandora/), Zeus tarafından dünyaya gönderilen ilk kadındı. Bu kadın, kutusunda taşıdığı için insanlığın tüm talihsizliklerinin kaynağı olacaktı. Hera tarafından iki oğlunu kör etmesi için kandırılan Fineus, kendisini sürekli rahatsız etmesi için Harpiaları de gönderen Zeus tarafından kör edildi. [İksion](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-15598/iksion/) aceleyle Hera'ya olan sevgisini ilan etti ve böylece Zeus onu sonsuza dek dönen bir tekerleğe bağlı olması için Hades'e sürgün etti. Lykaon, tanrısallığını sınamak için Zeus'a insan eti verdi ve tanrı onu bir kurda dönüştürerek küstahlığını cezalandırdı. Salmoneus kendisinin bir tanrı olduğunu düşündü ve şimşekleri taklit için yanan meşaleler fırlatarak ve gök gürültüsü gibi bir ses çıkarmak için arabasına binerek Zeus gibi davrandı, ancak Zeus onu gerçek bir şimşekle anında öldürerek soytarılığına hızla son verdi. Liste uzayıp gider, ancak mesaj açık, yanlış yapma ve saygısızlık ciddi şekilde cezalandırılırdı. ### Barışçıl Zeus Zeus'un verebileceği korkunç cezalara rağmen, aynı zamanda bir barışçıydı, ilk [lir](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-11294/lir/) için savaştıklarında Apollon ve Hermes'i uzlaştırmasıyla bilinirdi. Benzer şekilde Zeus, Apollon ve Herkül arasındaki çatışmayı Delfi'den gelen tripod (apollon tapınağındaki rahibenin oturduğu koltuk) üzerinde çözdü. Ayrıca Hades'i her yılın bir kısmı için Persefoni ile birlikte olmamaya, Persefoni'nin yeryüzüne çıkmasına izin vermesine ikna etti. Böylece, kızını özleyen Demeter'in, Yeraltı dünyasında esir tutulmayı protesto etmek için insan ırkına neden olduğu korkunç kuraklığa son verdi. Sadece ölümlüler için Zeus en azından adil fikirliydi. Ayaklarının altında Zeus'un Kader kavanozları vardı - biri kötü şeylerle dolu, diğeri iyi şeylerle dolu ve ikisini de adaletle dağıttı. Benzer şekilde, bir ölümlünün ölüm zamanı, Zeus'un altın pullarında dikkatlice tartılırdı. [ ![Temple of Olympian Zeus, Athens](https://www.worldhistory.org/img/r/p/750x750/2602.jpg?v=1773050827) Olimposlu Zeus'un Tapınağı, Atina Carole Raddato (CC BY-NC-SA) ](https://www.worldhistory.org/image/2602/temple-of-olympian-zeus-athens/ "Temple of Olympian Zeus, Athens")### Zeus'a Adanmış Kutsal Yerler Yunan dininde önemli bir figür olan Zeus'un, Kuzey Yunanistan'daki Dodona'da çok yaşlı (hatta en yaşlı) bir kahini vardı.Bu rahip kutsal meşe ağaçlarının dallarındaki rüzgardan gelen sesleri ve kutsal kaynaktan gelen suyun gevezeliğini yorumlardı ve münzevi rahipler de kendisine hizmet ederdi. Zeus'a ithaf edilen bir diğer büyük kutsal alan ise Olympiya'daydı. MÖ 776'dan itibaren her dört yılda bir Olimpiyat Oyunları, tanrıların Babası'nı onurlandırmak için Yunan dünyasının her yerinden kalabalıklar toplardı ve her Oyunun sonunda Zeus'a 100 öküz kurban edilirdi. Ayrıca Olympiya'da, MÖ 5. yüzyıldan kalma devasa Zeus tapınağı, antik dünyanın Yedi Harikasından biri olan Fidias'ın devasa altın ve fildişi tanrı heykelini barındırıyordu. Tanrı için diğer önemli kutsal yerler Lykaion Dağı, [Atina](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-292/atina/), Nemea, [Bergama](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-583/bergama/), Stratos ve Libya'da'ydı. Zeus'un onuruna şaşırtıcı derecede az sayıda festival vardı, bunlardan biri Atina Diasyası'ydı. Genel olarak, Zeus, Yunan panteonunun başı olarak, her yerde mevcuttu ve bu nedenle belirli şehirlere özel bir bağlılık yapmadı. Ancak Zeus'a, her avluda kendisine sık sık bir sunağın sunulduğu çoğu aile evinde ibadet edilirdi, çünkü Zeus Herkeios olarak aile ocağını ve mülkünü genel olarak korurdu. Aynı zamanda kendisi konukseverlik tanrısı Zeus Xenios, şehirlerin koruyucusu Zeus Polieus, yeminlerin koruyucusu Zeus Horkios ve herkesin koruyucusu ve genel hayırsever Zeus Soter'di. [ ![Zeus or Poseidon from Cape Artemisium](https://www.worldhistory.org/img/r/p/500x600/407.jpg?v=1773050792) Cape Artemision'dan Zeus veya Poseidon Mark Cartwright (CC BY-NC-SA) ](https://www.worldhistory.org/image/407/zeus-or-poseidon-from-cape-artemisium/ "Zeus or Poseidon from Cape Artemisium")### Sanattaki Temsilleri Yunan sanatında Zeus neredeyse her zaman sakallıdır ve bir şimşek ya da asa taşır. Ayrıca boğalar, meşe ağaçları ve kartallarla da güçlü bir şekilde ilişkiliydi, bunlardan biri bazen şimşeği veya asası olmadığında yanında görünürdü. Zeus, Partenon'unun doğu alınlığında (binasında) merkezi bir figürdür, ancak şüphesiz tanrının en görkemli temsili, Artemesion'dan (MÖ 460) gelen bronz heykeldir ve burada bir şimşek çakmak üzere, ayakları genişliğinde öz güvenli bir şekilde durmaktadır. Bazı araştırmacılar o figürün Poseidon'a ait olduğuna inanıyor ancak sanat tarihçisi J.Boardman, figürdeki duruşun Zeus'un Yunan sanatındaki tasvirlerine daha çok uyduğuna dair bize ikna edici argümanlar sunuyor (bkz. Dodona heykeli) ve eğer heykel üç uçlu mızrak tutuyorsa (şimşekten çok daha uzun) bu yüzünü daha belirsiz yapardı, ki bu da Yunan heykelciliği için nahoş bir estetik sonuçtur. Yunan çömlekçiliği, Zeus'u içeren mitlerin bir başka zengin kaynağıdır. Özellikle de birçok sahnedeki dönüşmüş tasvirini temsil ederek Zeus, başta İlia'dakiler olmak üzere birçok sikkede ortaya çıkmıştır. #### Editorial Review This human-authored definition has been reviewed by our editorial team before publication to ensure accuracy, reliability and adherence to academic standards in accordance with our [editorial policy](https://www.worldhistory.org/static/editorial-policy/). ## Bibliografya - Ananiades, D. *Ancient Greece: Temples & Sanctuaries.* Toubis, Athens, 2010 - [Boardman, J. *Greek Sculpture.* Thames & Hudson, 1985.](https://www.worldhistory.org/books/0500201633/) - Carabatea, M. *Greek Mythology.* Pergamos, Peania, 2007 - [Carpenter, T.H. *Art and Myth in Ancient Greece.* Thames & Hudson, 1991.](https://www.worldhistory.org/books/0500202362/) - [Hesiod. *Hesiod.* Loeb Classical Library, 2007.](https://www.worldhistory.org/books/0674996224/) - [Homer. *The Iliad.* Penguin Classics, 1998.](https://www.worldhistory.org/books/0140275363/) - [Homer. *The Odyssey.* Penguin Classics, 2006.](https://www.worldhistory.org/books/0143039954/) - Hope Moncrieff, A.R. *Classical Mythology.* Senate, London, 1994 - [Hornblower, S. *The Oxford Classical Dictionary.* Oxford University Press, USA, 2012.](https://www.worldhistory.org/books/0199545561/) - [National Geographic. *National Geographic Essential Visual History of World Mythology.* National Geographic, 2008.](https://www.worldhistory.org/books/142620373X/) ## Yazar Hakkında Mark, WHE'nin Yayın Direktörü olup Siyaset Felsefesi alanında yüksek lisans derecesine sahiptir (York Üniversitesi). Tam zamanlı bir araştırmacı, yazar, tarihçi ve editördür. Özel ilgi alanları arasında sanat, mimari ve tüm medeniyetlerin paylaştığı fikirleri keşfetmek yer almaktadır. ## Zaman çizelgesi - **c. 800 BCE**: The oracle of [Zeus](https://www.worldhistory.org/zeus/) is established at [Dodona](https://www.worldhistory.org/Dodona/). - **776 BCE**: First athletic games in honour of [Zeus](https://www.worldhistory.org/zeus/) are held at [Olympia](https://www.worldhistory.org/Olympia/) with one event, the *stadion* foot race. - **c. 700 BCE**: [Greek](https://www.worldhistory.org/disambiguation/greek/) poet [Hesiod](https://www.worldhistory.org/hesiod/) writes his *[Theogony](https://www.worldhistory.org/Theogony/)* and *[Works and Days](https://www.worldhistory.org/Works_and_Days/)*. - **573 BCE**: First athletic games at [Nemea](https://www.worldhistory.org/nemea/) in honour of [Zeus](https://www.worldhistory.org/zeus/). - **c. 480 BCE**: The huge [temple](https://www.worldhistory.org/temple/) of [Zeus](https://www.worldhistory.org/zeus/) is built at [Agrigento](https://www.worldhistory.org/agrigento/). - **c. 460 BCE**: The [bronze](https://www.worldhistory.org/disambiguation/bronze/) [Poseidon](https://www.worldhistory.org/poseidon/) or [Zeus](https://www.worldhistory.org/zeus/) statue (of Cape Artemesium) is sculpted. - **c. 460 BCE - 457 BCE**: [Temple](https://www.worldhistory.org/temple/) of [Zeus](https://www.worldhistory.org/zeus/) is built at [Olympia](https://www.worldhistory.org/Olympia/) with a statue of [Apollo](https://www.worldhistory.org/apollo/) dominating the west pediment and containing the cult statue of Zeus by [Phidias](https://www.worldhistory.org/Phidias/). - **c. 430 BCE**: The cult statue of [Zeus](https://www.worldhistory.org/zeus/) by [Phidias](https://www.worldhistory.org/Phidias/) is dedicated in the [Temple](https://www.worldhistory.org/temple/) of Zeus, [Olympia](https://www.worldhistory.org/Olympia/). It is one of [the Seven Wonders](https://www.worldhistory.org/The_Seven_Wonders/) of the Ancient World. - **c. 330 BCE**: [Temple](https://www.worldhistory.org/temple/) of [Zeus](https://www.worldhistory.org/zeus/) built at [Nemea](https://www.worldhistory.org/nemea/). ## Dış Bağlantılar - [Gods and goddesses of the Greek and Roman pantheon | British Museum](https://www.britishmuseum.org/blog/gods-and-goddesses-greek-and-roman-pantheon) - [Greek Mythology Family Tree](https://youtu.be/O7F16sC860s?si=J3BlvGRwZhwniNvt) ## Bu Çalışmayı Alıntıla ### APA Cartwright, M. (2022, March 13). Tanrı Kral Zeus. (B. Çiçek, Çevirmen). *World History Encyclopedia*. ### Chicago Cartwright, Mark. "Tanrı Kral Zeus." tarafından çevrildi Bahadır Çiçek. *World History Encyclopedia*, March 13, 2022. . ### MLA Cartwright, Mark. "Tanrı Kral Zeus." tarafından çevrildi Bahadır Çiçek. *World History Encyclopedia*, 13 Mar 2022, . ## Lisans & Telif Hakkı Gönderen [Bahadır Çiçek](https://www.worldhistory.org/user/bahadr/ "User Page: Bahadır Çiçek"), tarihinde yayınlandı 13 March 2022. Telif hakkı bilgileri için lütfen orijinal kaynakları kontrol edin. Lütfen bu sayfadan gidebileceğiniz içeriklerin daha farklı lisans koşullarına sahip olabileceğini unutmayın.