---
title: Aristoteles
author: Joshua J. Mark
translator: Gorgon Dergisi
source: https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-355/aristoteles/
format: machine-readable-alternate
license: Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike (https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/)
updated: 2021-05-07
---
# Aristoteles
_Yazan: Joshua J. Mark_
_Çeviren [Gorgon Dergisi](https://www.worldhistory.org/user/gorgondergisi)_
İnsanın bilgisinin olduğu abartısız her alanda sistematiğin ve bilimsel incelemenin öncüsü olan Yunanlı filozof Stagiralı Aristoteles, yaşadığı dönemde “Her şeyi bilen adam” ve daha sonra da “Filozof” (Bu adı kendisine bir kişiden -[Tanrı](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-10299/tanri/)'dan- başkasını gerek görmeyen Aquinas vermiştir) olarak bilinmekteydi. Ortaçağ Avrupası'nda Dante'nin Cehennemi'nde kendisinden “Üstat” olarak bahsedilmektedir. Aristoteles'in biyoloji, siyaset, metafizik, tarım, [edebiyat](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-562/edebiyat/), botanik, tıp, matematik, fizik, etik, mantık ve tiyatro gibi çeşitli disiplinlerde yazdıkları çerçevesinde yapılan tüm bu yakıştırmalar onun “Üstat” olarak düşünülmesini sağlamıştır. Kendisi, geleneksel olarak sırasıyla [Sokrates](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-339/sokrates/) ve [Platon](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-349/platon/) ile birlikte en iyi Yunan filozoflar üçlüsü içinde gösterilmektedir.
Aristoteles, MÖ 364 yılında Yunanistan'ın [Makedonya](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-386/makedonya/) sınırındaki Antik Stagira şehrinde doğdu. Babası olan Nichomachus, Makedonya kralının saray hekimiydi ve Aristoteles on yaşındayken vefat etti. Amcası ise Aristoteles'i himayesi altına aldı ve ergenlik yıllarında Aristoteles, gelecek yirmi yıl boyunca kalmayı sürdüreceği; [Atina](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-292/atina/)'ya, Platon'un Akademia'sına okumaya gönderildi. Kendisi istisnai bir öğrenci olarak erken mezun oldu ve okulda retorik ve diyalog konularında öğretmen olmaya layık görüldü. Platon'un ölümünden sonra kendisinin okulun başına geçeceğini düşünmüş olacak ki; Platon'un yeğeni Speusippus'un okulun başına geçirilmesinin ardından Aristoteles, deneyler yapmak ve Yunan takımadalarında kendi başına çalışabilmek için Atina'dan ayrıldı.
#### Bu makale Gorgon Dergisi tarafından çevrilmiştir
[](https://bit.ly/ahe-gorgon "Gorgon Dergisi")### Gorgon Dergisi
Kültür, Tarih ve Araştırma Dergisi Bu makale Ancient History Encylopedia’nın izniyle Gorgon Dergisi tarafından yeniden yayımlanmıştır. Türkiye’nin kültür platformu olan Gorgon Dergisi, sosyal bilimler alanında özgün ve nitelikli yazılara üç ayda bir çıkan e-dergisinde ve internet sitesinde yer vermektedir. [GORGON'U KEŞFEDİN](https://bit.ly/ahe-gorgon)
.button_container {
margin-top: 1em;
}
.sponsor.book h3 {
text-transform: none;
margin-top: 0px;
margin-bottom: 15px;
font-family: "Libre Baskerville", "Palatino Linotype", "Book Antiqua", Palatino, serif;
}
.sponsor_message {
margin-left: 190px;
font-family: Karla, Arial, Helvetica, sans-serif;
line-height: 140%;
min-height: 200px;
}
.sponsor.book {
padding: 10px 0px 25px 0px;
margin: 25px 0px;
border-top: 1px dotted #dadada;
border-bottom: 1px dotted #dadada;
}
.sponsor.book .key_art {
margin-top: 0px;
margin-bottom: 10px;
float: left;
border: 1px solid #f3f3f3;
}
.sponsor h4 {
font-weight: normal;
text-transform: uppercase;
color: silver;
margin-bottom: 10px;
margin-top: 0px;
font-family: Karla,Arial,Helvetica,sans-serif;
font-size: 13px;
padding: 0;
}
.sponsor_book_author {
color: silver;
margin: -10px 0px 20px;
}
@media (max-width: 1199px) {
.sponsor.book .key_art {
float: none;
width: 100%;
}
.sponsor.book .sponsor_message {
margin-left: 0px;
}
.sponsor.book h3 {
margin-top: 20px;
margin-bottom: 10px;
}
}
@media (max-width: 767px) {
}
MÖ 343 yılında Aristoteles, Makedonya kralı II. Philip tarafından, daha sonradan kuşkusuz “Büyük İskender” olarak bilinecek oğlu İskender'in akıl hocası olması için çağrıldı. İskender'in tahta çıkması ve meşhur fetihlerine başlamasına kadar geçen yedi sene süresince buna devam etti. Bu iki adam, mektuplarla iletişimini sürdürdü ve hükümdarın sonrasındaki becerikliliği ve tüm kariyeri boyunca zorlu siyasi sorunlar karşısındaki diplomatik başarısı üzerinde Aristoteles'in etkisi görülebilmektedir. İskender'in sanat ve kültür zevki kadar, seferlerinde yanında kitap taşıması ve geniş bir okuma yelpazesine sahip olması da Aristoteles'in etkisine bağlanmaktadır.
[  Platon Mark Cartwright (CC BY-NC-SA) ](https://www.worldhistory.org/image/1165/plato/ "Plato")Aristoteles, Platon'un Akademia'sına rakip olarak kendi okulu Lykeion'u (Latince Lyceum) kurmak için Atina'ya geri döndü. Aristoteles, bir erekbilimciydi ve bir bireyin yaşam içerisinde erek/amaç nedenlere ve nihai sonuçlara inandığına ve bu erek nedenlerin bilinen dünyanın incelenmesiyle öğrenilebileceğine inanıyordu. Erek nedenleri kabul eden Platon da, bunları daha idealistik bir şekilde değerlendirerek, “Formlar Teorisi” olarak adlandırdığı kavrayışın ötesinde yüce, görünmez olan idealar düzleminde bilinebileceğine inanmıştır.
Aristoteles, Platon'un formlar teorisini hiçbir zaman kabul etmediği gibi, en baştan beri tek ve asıl sebep (Tanrı) olandan hareketle görülenlerin dünyası için başka bir evrenin açıklama olarak gösterilebileceğine de inanmamıştır. Platon, gerçek bilgiye dair kavramların deneylerle elde edilemeyeceğini iddia ederken, Aristoteles, bu öğretilerin var olduğunu ve kendi okulundaki (Lykeion) öğrencilerine öğretilebildiğini savunmuştur. Aristoteles'in sürekli dolaşarak ders anlatma alışkınlığından dolayı Lykeion, Peripatos Okulu (Yunanca dönüp dolaşmak anlamına gelen Peripatetikos kelimesinden gelmektedir.) adını almıştır. Onun okuldaki en gözde öğrencisi olan Theophrastus ise daha sonrasında okulun başına geçme başarısı göstermiştir.
[  Aristoteles Lisesi Spyros Kamilalis (CC BY-NC-SA) ](https://www.worldhistory.org/image/6816/lyceum-of-aristotle/ "Lyceum of Aristotle")[Büyük İskender](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-265/buyuk-iskender/)'in MÖ 323 yılındaki ölümünden sonra Atinalıların görüşlerinin eğilimi Makedonya karşıtlığına dönüştüğü zaman; Aristoteles, daha önceleri İskender ve Makedonya krallığı ile olan ilişkilerinden dolayı dinsizlikle suçlanmıştır. Sokrates'in haksız infazını kastederek “Atinalılar ikinci kez felsefeye karşı günah işlemesinler” diyen Aristoteles, Atina'dan kaçmayı tercih etmiş ve bir yıl sonra yaşamını yitirmiştir.
Aristoteles'in yazıları, Platon'unkiler gibi, doğuda ve batıda insan bilgisinin hemen her alanını etkilemektedir. Kendisinin “Nikomakhos'a Etik” adlı eserine (Ahlaklı yaşam üzerine yazmış olduğu bu eseri kendi oğlu Nikomakhos'a atfetmiştir) etik çalışmalarında hala felsefi bir mihenk taşı olarak başvurulmaktadır. “Metafizik”in ne olduğu üzerine bir çalışma ve alan yaratmış, kapsamlı olarak doğa bilimleri ve siyaset üzerine yazmış ve kendisinin “Poetika” adlı eseri edebi eleştirinin klasiklerinden biri olma özelliğini devam ettirmektedir.
#### Editorial Review
This human-authored definition has been reviewed by our editorial team before publication to ensure accuracy, reliability and adherence to academic standards in accordance with our [editorial policy](https://www.worldhistory.org/static/editorial-policy/).
## Bibliografya
- [Aristotle (translated by Richard McKeon). *The Complete Works of Aristotle.* Princeton University Press, 1984.](https://www.worldhistory.org/books/0691016518/)
- [Aristotle: Internet Encyclopedia of Philosophy](http://www.iep.utm.edu/aristotl/ "Aristotle: Internet Encyclopedia of Philosophy"), accessed 1 Dec 2016.
- [Baird, F.E. *Philosophic Classics, Volume I Ancient Philosophy.* Prentice Hall, 2010.](https://www.worldhistory.org/books/0205783856/)
- [Durant, W. *The Life of Greece.* Simon & Schuster, 2011.](https://www.worldhistory.org/books/B004ZZS4YA/)
- [Freeman, K. *Ancilla to the Pre-Socratic Philosophers.* Harvard University Press, 1983.](https://www.worldhistory.org/books/0674035011/)
- [Robinson, J. M. *An Introduction to Early Greek Philosophy.* Houghton Mifflin School, 1984.](https://www.worldhistory.org/books/0395053161/)
## Zaman çizelgesi
- **c. 424 BCE - 423 BCE**: [Plato](https://www.worldhistory.org/plato/) is born at [Athens](https://www.worldhistory.org/Athens/), [Greece](https://www.worldhistory.org/greece/).
- **399 BCE**: Trial and [death](https://www.worldhistory.org/disambiguation/Death/) of the philosopher [Socrates](https://www.worldhistory.org/socrates/), who taught in the court of the [Agora](https://www.worldhistory.org/agora/).
- **384 BCE**: Birth of the philosopher [Aristotle](https://www.worldhistory.org/aristotle/), tutor to [Alexander the Great](https://www.worldhistory.org/Alexander_the_Great/), in Stagira ([Greece](https://www.worldhistory.org/greece/)).
- **384 BCE - 322 BCE**: Life of [Aristotle](https://www.worldhistory.org/aristotle/).
- **367 BCE**: [Aristotle](https://www.worldhistory.org/aristotle/) begins studies in [Athens](https://www.worldhistory.org/Athens/) at [Plato](https://www.worldhistory.org/plato/)'s Academy.
- **347 BCE**: [Aristotle](https://www.worldhistory.org/aristotle/) leaves [Athens](https://www.worldhistory.org/Athens/) after [Plato](https://www.worldhistory.org/plato/)'s [death](https://www.worldhistory.org/disambiguation/Death/) to pursue his own line of inquiry.
- **343 BCE**: King [Philip II of Macedon](https://www.worldhistory.org/Philip_II_of_Macedon/) summons [Aristotle](https://www.worldhistory.org/aristotle/) to tutor his young son [Alexander](https://www.worldhistory.org/disambiguation/Alexander/) (later 'The Great').
- **335 BCE**: [Aristotle](https://www.worldhistory.org/aristotle/) returns to [Athens](https://www.worldhistory.org/Athens/) to set up his school, the Lyceum.
- **323 BCE**: [Aristotle](https://www.worldhistory.org/aristotle/) leaves [Athens](https://www.worldhistory.org/Athens/) following the [death of Alexander the Great](https://www.worldhistory.org/article/2366/death-of-alexander-the-great/).
- **322 BCE**: [Aristotle](https://www.worldhistory.org/aristotle/) dies in Euboea of natural causes.
## Dış Bağlantılar
- [Aristotle: Biography of a Great Thinker](https://ed.ted.com/on/j1SRJoA9)
- [Aristotle (Stanford Encyclopedia of Philosophy)](https://plato.stanford.edu/entries/aristotle/)
- [The Internet Classics Archive](http://classics.mit.edu/Browse/browse-Aristotle.html)
- [Socrates, Plato, and Aristotle](http://webspace.ship.edu/cgboer/athenians.html)
- [The Glory that was Greece](http://www.watson.org/~leigh/philo.html)
- [In Our Time, Aristotle's Poetics](https://www.bbc.co.uk/programmes/b00xw210)
- [In Our Time, Aristotle's Politics](https://www.bbc.co.uk/programmes/b00f8530)
## Bu Çalışmayı Alıntıla
### APA
Mark, J. J. (2021, May 07). Aristoteles. (G. Dergisi, Çevirmen). *World History Encyclopedia*.
### Chicago
Mark, Joshua J.. "Aristoteles." tarafından çevrildi Gorgon Dergisi. *World History Encyclopedia*, May 07, 2021. .
### MLA
Mark, Joshua J.. "Aristoteles." tarafından çevrildi Gorgon Dergisi. *World History Encyclopedia*, 07 May 2021, .
## Lisans & Telif Hakkı
Orijinal tanım tarafindan **Arman Tekin**. Gönderen [Gorgon Dergisi](https://www.worldhistory.org/user/gorgondergisi/ "User Page: Gorgon Dergisi"), tarihinde yayınlandı 07 May 2021. Telif hakkı bilgileri için lütfen orijinal kaynakları kontrol edin. Lütfen bu sayfadan gidebileceğiniz içeriklerin daha farklı lisans koşullarına sahip olabileceğini unutmayın.