---
title: Kazablanka Konferansı: Mihver Devletlerinin II. Dünya Savaşında Koşulsuz Teslimiyet Çağrısı
author: Mark Cartwright
translator: Nizamettin Karaben
source: https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-26481/kazablanka-konferansi/
format: machine-readable-alternate
license: Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike (https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/)
updated: 2026-08-05
---
# Kazablanka Konferansı: Mihver Devletlerinin II. Dünya Savaşında Koşulsuz Teslimiyet Çağrısı
_Yazan: [Mark Cartwright](https://www.worldhistory.org/user/markzcartwright/)_
_Çeviren [Nizamettin Karaben](https://www.worldhistory.org/user/nizamettinkarab.ypq)_
Kazablanka Konferansı; Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Başkanı Franklin D. Rossewelt ile İngiltere Başbakanı Wintston Churchill arasında1943 yılı, Ocak ayında yapılan, İkinci Dünya Savaşı (1939-1945) sırasında tarafların nasıl bir süreci izleyecekleri konusunda anlaşmaya varmak üzere “Sembol” kod adıyla Kazablanka Konferansı olarak bilinen bir toplantının adıdır. Sovyetler Birliği Lideri Joseph Stalin bu Konferansa katılmamıştır. Kuzey Afrika’da bir ülke olan Fas’ın en büyük şehri ve ticari merkezi Kazablanka’da yapılan Konferans sonrasında kamuoyuna açıklanan en önemli karar; ABD’nin tek taraflı olarak aldığı Mihver Devletlerin koşulsuz olarak teslim olması gerektiği yönünde bir karar olmuştur. Alınan bu politik karar ile aslında savaşın gelişim seyrinde uzama olmuş ve aynı zamanda ABD’nin İkinci Dünya Savaşı sonrası dönemde egemenliğinin kurulmasına da yol açmıştır.
### Kazablanka
ABD Başkanı Franklin D. Roosevelt (1882-1945) ve İngiltere Başbakanı Winston Churchill (1874-1965) , dönemin Fransa Fas’ı, Kazablanka şehrinde bir araya gelip görüşme yapmışlardır. Sovyetler Birliği Lideri Joseph Stalin (1878-1953) de Konferansa davet edilmiş ancak [Stalingrad Savaşı](https://www.worldhistory.org/trans/tr/2-2696/stalingrad-savasi/)’nın kritik süreci ve devam eden durumundan dolayı katılmayı tercih etmemiştir. Konferans, 14-24 Ocak 1943 tarihleri arasında Anfa Oteli ve yakınlarında bulunan farklı villalarda düzenlenmiştir. Ayrıca, ABD-İngiltere Birleşik Güç Genelkurmay Başkanları da Konferans sırasında hazır bulunmuşlardır. Konferansın esas amacı; İkinci Dünya Savaşında Almanya, İtalya ve Japonya’nı yer aldığı Mihver Devlet güçlerine karşı gelecekte kendilerine zafer kazandıracak Müttefik askeri ve siyasi stratejileri oluşturmak şeklinde olmuştur.
### O Zamana Kadarki Savaşın Seyri
İkinci Dünya Savaşı sırasında Almanya, 1940 yılından itibaren, [Avrupa](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-35/avrupa/)’nın büyük bir bölümünü zaten işgal etmiş ve 1941 yılında [Barbarossa Harekâtı](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-24188/barbarossa-harekati/) ile Sovyetler Birliği topraklarına da saldırmıştı. SSCB güçleri, Alman Ordusunun daha büyük askeri güç işgaline karşı şiddetli bir direnç gösterince, işgal harekâtı da Doğu Cephesi yıpratma savaşına dönüşmüştü. Almanya, Büyük Britanya Muharebesini kaybetmesinden sonra Britanya’yı işgal etme hedefinden vazgeçmiş ancak Batı Cephesi de artık yok olmuştur. Bu Cephenin iptal olması aslında Doğuda konuşlanmış Kızıl Ordu üzerindeki baskının hafifletilmesi açısından Stalin’in çokça istediği bir durum olmuştur.
Japonya’nın 1941 yılı, Aralık ayında ABD’ye ait bir Ada Eyaleti olan Hawwaii’de kurulu Pearl Harbour Deniz Üssüne düzenlediği saldırıdan sonra ABD’nin de savaşa girmesine yol açmış ve Pasifik Savaşının da hızla başlamasına neden olmuştur. Müttefikler, Kuzey Afrika’da Mihver Devletleri güçlerini yenmiştir. Dönüm noktası;1942 yılı Kasım ayında İkinci El Alamein Muharebesi olmuş ve bu muharebede General [Erwin Rommel](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-23243/erwin-rommel/) (1891-1944) komutasındaki Alman güçleri bozguna uğratılmıştır. Müttefik güçleri İtalya’ya doğrudan saldırmak üzere Kuzey Afrika topraklarını bir fırlatma rampası olarak kullanmak üzere hazırlıklarını yapmış ve ilk hedefleri de Akdeniz’in en büyük adası Sicilya Adası olmuştur.
[  Roosevelt Villası, Kazablanka U.S. National Archives and Records Administration (Public Domain) ](https://www.worldhistory.org/image/21884/roosevelts-villa-casablanca/ "Roosevelt's Villa, Casablanca")### Avrupa Kalesinin İşgal Edilmesi
ABD Başkanı Roosevelt ve İngiltere Başbakan Churchill arasında yapılan görüşme esas itibariyle, Müttefik güçlerin Alman işgali altındaki Avrupa’ya yönelik karşı saldırı harekâtının, yani “İkinci Cephenin” nasıl, nereden ve ne zaman açılacağı konusu olmuştur. İngiltere ile Fransa arasında yer alıp iki ülkeyi ayıran İngiliz Kanalı (Manş Denizi) karşısındaki Britanya’ya yakınlığı dolayısıyla Kuzey Fransa bölgesi açık bir tercih olmuştur. ABD Ordusu üst düzey komutanları saldırıyı 1943 yılında başlatmayı düşünürlerken, İngiliz mevkidaşları ise daha fazla asker toplamak, gerekli malzeme tedarik etmek, İtalya’ya karşı koymak ve belki de karşılarındaki düşman gücünü tamamen saf dışı etmek üzere 1944 yılını tercih etmişlerdi. Normandiya plajlarına bir amfibi operasyonu riskli olurdu ve başarı elde edilse bile kesinlikle birçok can kaybına mal olmaya yol açabilirdi. Karşı saldırı hareketi ezici bir güçle gerçekleştirilmeliydi. Sonunda planlama yapan ABD tarafı Overlord Operasyonu olarak bilinen operasyon için daha sonraki bir tarihi kabul etmiştir. Bu plana göre 1943 yılında Sicilya’ya saldırı düzenlenecek ve ardından da İtalyan Yarımadasından yukarı bölgelerine doğru ilerleme üzerine odaklanılacaktı.
Kazablanka’da ABD ve İngiltere Hava Kuvvetlerinin ortaklaşa Almanya’ya Müttefik bir bombardıman saldırısı düzenleme kararı alınmıştı. Bombardıman uçaklarının birincil hedefi Almanya’nın büyük sanayi şehirleri, kurulu fabrika tesisleri, demiryolu sistemleri, havaalanları ve barajları olacaktı. Birleşik Genelkurmay Başkanları Kazablanka’da alınan bombardıman saldırı kararının amacını şöyle açıklamışlardı:
> Alman askeri ve ekonomik sisteminde kademeli olarak yıkım yaparak bozguna uğratmak, silahlı direniş kapasitesinin ölümcül düzeyde zayıflatılmasına yol açacak noktaya kadar Alman halkı moralini bozmak. (Dear, 196)
[  Müttefiklerin Almanya’yı Stratejik Bombardımanı,1940 – 1945 Simeon Netchev (CC BY-NC-ND) ](https://www.worldhistory.org/image/18762/allied-strategic-bombing-of-germany-1940---1945/ "Allied Strategic Bombing of Germany, 1940 - 1945")Batılı müttefikleri, planlandığı üzere düzenlenen bombalama harekâtı ile Doğu Cephesinde Sovyet harekâtında Stalin’e yardın etme konusunda gayet ciddi olduklarını göstermişlerdir. Ancak bazı müttefik komutanlarının savaşın sadece Hava Gücü kullanılarak ve dolayısıyla kara işgal harekâtından vaz geçilerek kazanılabileceği konusundaki düşünceleri gerçekçi olmadığı ortaya çıkmıştır. Bu tartışmalı bombardıman harekâtı sonucunda 600.000’den fazla sivil insan hayatını kaybetmiştir.
### Genelkurmay Başkanları Görüşmeleri
ABD ve İngiltere askeri yetkilileri, ülkelerinin liderleri Kazablanka’ya varmalarından üç veya dört gün önce zaten bir araya gelmişlerdi. İngiliz Heyeti daha iyi hazırlanmış ve hedefleri konusunda çok daha açık görüşleri vardı. ABD Heyetinden bir üye olan Albert Wedermeyer’in de belirtiği üzere İngiliz Heyetinin bu tavrı alınan kararlar üzerinde etkili bazı sonuçları olmuştur:
> Heyet üyeleri, bir oyun planı olan ve oyunlarında iyi prova yapmış bir takım oluşturmuşlardı. Müzakerenin bütün aşamalarında inisiyatifi ellerinden tutmuş, oyun planının askeri ve politik faktörlerini koordine etmiş ve ayrıntılı öneriler geliştirmişlerdi. Buna karşılık, bizim Amerikan takımımız gerektiği gibi iyi hazırlanmamıştı ve sorumlu kişi de bendim. (Holmes, 343)
İngiltere Birleşik Operasyonlar Şefi Louis Mountbatten (1900-1979), her iki taraf şeflerinin üzerinde anlaştığı öncelikli beş noktayı şöyle açıklamıştır:
- Atlantik Okyanusunu geçen iletişim ve denizcilik faaliyetlerini korumak
- SSCB’ye yardım sağlamaya devam etmek
- İngiltere ve ABD’nin Akdeniz’deki operasyonlarına devam etmek
- Overlord Operasyonu için Britanya’da asker toplamak ve malzeme tedarik etmeyi sürdürmek
- Pasifik Okyanusunda sürdürülen seferberliğe devam etmek
[  De Gaulle ve Giraud’nun Kazablanka’da tokalaşması, 1943 US War Department. (Public Domain) ](https://www.worldhistory.org/image/21885/de-gaulle--giraud-shake-hands-at-casablanca-1943/ "De Gaulle & Giraud Shake Hands at Casablanca, 1943")Kazablanka Konferansında alınan diğer bir karar; İngiliz General Harold Alexander’ın (1891-1969), aynı yılın ileriki aylarında Müttefik güçlerin Overlord Operasyonu komutanı olarak atanacak olan ABD Generali Dwight D. Eisenhower’ın (1890-1969) yardımcısı olarak görevlendirilmesi olmuştur. General Alaxender ayrıca İtalya topraklarını işgal eden İngiliz ordusuna komutan olarak atanmıştı. Bu arada Fransız iki general de bir tür halkla ilişkiler ile görevlendirilmişlerdi. Müttefik ülkelerce Almanlara karşı çıkan Fransızların lideri olarak kabul edilen General Charles de Gaulle (1890-1970) ve onun büyük rakibi, Kuzey Afrika’daki Fransız Kuvvetleri Başkomutanı General Henri Giraud (1879-1949) fotoğraf alacak olan gazeteciler önünde el sıkışmışlardı.
### Koşulsuz Teslimiyet
Kazablanka’da, 24 Ocak günü düzenlenen son basın toplantısı dünya kamuoyunda bomba etkisi yaratmıştı. Başkan Roosevelt, görünüşe göre Churchill veya Stalin’e bilgi vermeksizin Müttefik ülkelerinin, Almanya, Japonya ve İtalya’nın sadece koşulsuz teslimiyetini kabul edeceklerini ifade etmiştir. Roosevelt şöyle bir açıklama yapmıştı:
> Alman, İtalyan ve Japon savaş gücünün ortadan kaldırılması, Almanya, İtalya ve Japonya’nın koşulsuz teslim olmalarını ifade eder. Bu teslimiyet olayı gelecekte dünya barışı için makul bir güvence anlamına gelir. Bu durum Almanya, İtalya ve Japonya nüfusunun yok edilmesi anlamına gelmez, ancak bu ülkelerdeki fetih ve diğer halklara boyun eğdirmek üzerine kurulu felsefenin yok edilmesi anlamına gelir. (Moskin, 100-1)
[  Churchill ve Roosevelt, Kazablanka, 1943 H.A. Mason - Imperial War Museums (CC BY-NC-SA) ](https://www.worldhistory.org/image/21888/churchill--roosevelt-casablanca-1943/ "Churchill & Roosevelt, Casablanca, 1943")Bu konu şimdi artık biliniyor, ancak o zamanlar pek bilinmiyordu, Başkan Roosevelt Washington’dan ayrılmadan önce bu konuda kararını zaten vermişti ve bu konu dünya basın kuruluşları önünde kasıtlı olmayan bir “dil sürçmesi” veya son anda aniden alınan bir karar açıklaması değildi. ABD Avrupa Özel Temsilcisi W. Averell Horriman, Başbakan Churchill’e karar hakkında önceden bilgi verilmediğini belirtmiştir. Şöyle ki:
> O gece Kazablanka’da İngiltere Başbakanı Churchill ile akşam yemeği yedim ve bu kararın kendisine hiç danışılmadan dayatılmış olmasına çokça rahatsız olmuştu. ABD Başkanı Roosevelt cephesinde ise, Ortak Güç Genelkurmay Başkanlarının askeri açıdan konuyu tartıştıkları ve tartışmaları iyi bir şey olmuştur, ancak Başbakan Churchill ise siyasi bir değerlendirme yapılması gerektiğini düşünüyordu. Başkan Roosevelt’in bu tarz şeyleri yapma alışkanlığı vardı, tatsız geçen tartışmalardan hoşlanmazdı ve bazen taraflara danışmadan da bazı işleri yapardı, bu tutumu bazen Başbakan Churchill’in oldukça kızmasına neden oluyordu. (Holmes, 347)
İngiltere Dışişleri Bakanı Anthony Eden’e (1897-1977) göre düzenlenen basın toplantısında önce biraz farklı bir versiyonda olayların seyri konusunda İngiltere Heyetine koşulsuz teslimiyet meselesi ile ilgili bilgi verilmiş ancak “Winston Churchill, duyurunun kendisinden daha ziyade, duyurunun yapıldığı an karşısında şaşkınlık geçirmiştir” (ibid) .
Başbakan Winston Churchill özel olarak bu karara katılmamış olsa da, bu kararın gerçekten ne anlama geldiği hala da yoruma açık olsa da, bu karar artık Müttefik tarafların resmi politikası haline gelmiştir. Koşulsuz teslimiyet, sadece silahlı kuvvetlerin teslim olması anlamına geleceği gibi, savaşı kaybeden ülkenin siyasi kurumları ve sanayisinin de ele geçirilmesi gibi çok daha kapsamlı konuda olabilirdi. Teslimiyetin çok daha sert olacağı yorumu, kilit noktalarda görev yapan bazı Alman Hükümet yetkililerinin durumu yorumlama biçiminden kaynaklanmıştır. Alman Donanması Başkomutanı Amiral Karl Dönitz (1891-1980), koşulsuz teslimiyetin Almanya’yı imkânsız bir duruma sokacağı, çünkü “artık bağımsız bir Alman hükümetinin olamayacağı” (Holmes, 349) ve milyonlarca Alman askerinin derhal savaş esiri olacağı anlamına geldiğini düşünüyordu. Bütün Müttefikler, teslimiyet şartları ne olursa olsun, en azından Mihver devletler askeri kapasitesinin ortadan kaldırılması ve kalıcı bir barışın sağlanması için önlemler alınması konusunda anlaşmaya varmışlardır.
[  Kurtuluştan Sonra Stalingrad Merkezi,1943 RIA Novosti archive, image #602161 / Zelma (CC BY-SA) ](https://www.worldhistory.org/image/20090/centre-of-stalingrad-after-liberation-1943/ "Centre of Stalingrad After Liberation, 1943")Birleşik Devletler (ABD) zenginliği ve askeri gücüne duyulan saygı, İngiltere (Kazablanka’da) ve SSCB’nin (1943 yılı sonbaharında) Amerikalı olmayan birçok kişinin (o zaman ve sonrasında kadar) savaşın uzamasına, kayıp ve yıkım seviyelerinin artmasına neden olacağını düşündüğü bir stratejiyi resmen benimsenmesine yol açmıştır. Mihver devletlerin güçleri, teslim olmanın bir faydasını görmediklerinden dolayı, özellikle daha sertlik yanlısı lider ve generaller için savaşmaya devam etmek tek seçenekleri olmuştur. Almanya, Berlin işgal edilene kadar ve Japonya biri Nagasaki’ye diğeri de Hiroşima’ya olmak üzere iki atom bombası atılana kadar teslim olmamışlardır.
Daha alaycı bir tarzda yorum yapanlar, ABD’nin izlediği politika, Avrupa devletlerini (hem galip ve hem de mağlup) zayıflatmak ve savaşın yarattığı yıkımdan sadece dolaylı olarak etkilenen ABD’nin savaş sonrası dünyada ekonomik ve askeri üstünlüğü sağlamak üzere kasıtlı bir girişim olduğunu öne sürmüşlerdir. ABD Başkanı Roosevelt’e daha sempati duyan yorumcular ise koşulsuz teslimiyet politikasının esas olarak Kuzey Afrika Seferinde Cezayir’deki Vichy Fransız hükümetiyle işbirliğine karşı ABD’de oluşan olumsuz tepkiden sonra kamuoyunu etkilemek için tasarlandığını öne sürüyorlar. “Koşulsuz teslimiyet” terimi, ABD’ye ve İngiltere’nin kendileri için avantajlı ancak SSCB için dezavantajlı olacak Almanya ile bağımsız bir barış anlaşması müzakere etmeyecekleri konusunda Stalin’e güvence olacaktı. Koşulsuz teslimiyet şartı, Müttefiklerin acı sona kadar birlikte kalmaları ve Mihver devletleriyle bireysel anlaşma müzakere edilmeleri için ayrılmamaları gerektirecekti. Ayrıca, bazı tarihçiler ve diplomatlar (Eden bunlardan biriydi) koşulsuz teslimiyet arzusunun savaşı önemli ölçüde uzattığına veya savaş sonrası dünyayı önemli ölçüde şekillendireceğine düşünüyorlar.
Ayrıca, savaşın son aşamasını tanımlamak üzere daha önce mutlak ifadeler kullanılmış olması da önemli bir nokta olmuştur. Örneğin, müttefik liderler “tam bir zafer” ve “nihai bir zafer” arzusunu dile getirmişlerdir. Çoğu Müttefik lider için İkinci Dünya Savaşı süreci ulusal çıkarların savaşı değil, iyilik ve kötülük arasında geçen bir mücadele olmuştur. Bu durum, özellikle Nazi rejiminin ortadan kaldırılmasının asgari bir hedef olarak görüldüğü Almanya için geçerliydi. Nazilere, özellikle sanayi elitleri arasında yaygın olan desteğe nasıl çözüm bulunacağı konusu ise hala tartışılıyordu.
[  Churchill, Roosevelt ve Stalin Yalta'da, 1945 Imperial War Musuems (CC BY-NC-SA) ](https://www.worldhistory.org/image/21223/churchill-roosevelt--stalin-in-yalta-1945/ "Churchill, Roosevelt, & Stalin in Yalta, 1945")Koşulsuz teslimiyet tartışmasıyla ilgili belki de en önemli nokta, Müttefiklerin böyle bir amacın peşinde koşmak için ekonomik ve askeri kapasiteye kesinlikle sahip olmaları olmuştur. Bu gerçeklik tek başına, 1943 yılında olduğu gibi çatışma henüz bitmemişken, koşulsuz teslimiyet şartından daha az bir talebin yapılmasının olası olmadığı ve hatta istenmeyen bir durumun olabileceği anlamına geliyordu.
### Stalin ile Gelecekte Konferanslar
Kazablanka Konferansından sonra bu kez Stalin’in de hazır bulunduğu Müttefik liderler arasında üç konferans daha düzenlenmişti. 1943 yılı, Kasım-Aralık aylarında yapılan [Tahran Konferansı](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-26480/tahran-konferansi/) sırasında, Müttefik güçlerinin Avrupa işgal hareketi 1944 yılı yazında Fransa’da gerçekleşeceği yönünde bir tespit yapılmıştı. 1945 yılı, Şubat ayında yapılan Yalta Konferansında Müttefik güçlerin yenilmiş Almanya’yı bölüp birlikte yönetecekleri ve Polonya sınırının da, doğu kesimindeki SSCB işgalini telafi etmek amacıyla batıya kaydırılması kararlaştırılmıştı. 1945 yılı yazında yapılan Postdam Konferansında, Postam Deklarasyonu olarak bilinen bir teslimiyet ültimatomu Japonya’ya verilmişti. Ültimatom, ABD uçaklarının Hiroşima ve Nagasaki’ye atom bombasını atmasına kadar görmezden gelinmişti. Japonya 14 Ağustos günü teslim olmuştur. Savaş nihayet kazanılmış, ancak Doğu ve Batı arasında kalıcı karşılıklı şüphelerin doğmuş olması, dünyanın yeni bir çağa, yani Soğuk Savaş sürecine girmesiyle birlikte Müttefik liderler arasında konferansın bir daha yapılmayacağı anlamına geliyordu.
#### Editorial Review
This human-authored definition has been reviewed by our editorial team before publication to ensure accuracy, reliability and adherence to academic standards in accordance with our [editorial policy](https://www.worldhistory.org/static/editorial-policy/).
## Bibliografya
- [Boatner, Mark. *The Biographical Dictionary of World War II.* Presidio Press, 1996.](https://www.worldhistory.org/books/0891415483/)
- [Dear, I. C. B. & Foot, M. R. D. *The Oxford Companion to World War II.* Oxford University Press, 1995.](https://www.worldhistory.org/books/0198662254/)
- [Holmes, Richard. *The World at War.* Ebury Press, 2007.](https://www.worldhistory.org/books/0091917514/)
- Moskin, Robert J. . *Truman’s War .* Random House, 1996
## Yazar Hakkında
Mark, WHE’nin Yayın Direktörüdür ve York Üniversitesi’nden Siyaset Felsefesi alanında yüksek lisans derecesine sahiptir. Tam zamanlı bir araştırmacı, yazar, tarihçi ve editördür. İlgi alanları arasında sanat, mimari ve tüm medeniyetlerin ortak fikirlerini keşfetmek yer almaktadır.
## Zaman çizelgesi
- **14 Jan 1943 CE**: Franklin Delano Roosevelt becomes the first US President to fly overseas, traveling from Miami, Florida to Casablanca, Morocco to meet with British Prime Minister Winston Churchill to discuss World [War](https://www.worldhistory.org/disambiguation/War/) II strategies.
- **14 Jan 1943 CE - 24 Jan 1943 CE**: Roosevelt and Churchill meet at the [Casablanca Conference](https://www.worldhistory.org/Casablanca_Conference/) during WWII.
## Bu Çalışmayı Alıntıla
### APA
Cartwright, M. (2026, August 05). Kazablanka Konferansı: Mihver Devletlerinin II. Dünya Savaşında Koşulsuz Teslimiyet Çağrısı. (N. Karaben, Çevirmen). *World History Encyclopedia*.
### Chicago
Cartwright, Mark. "Kazablanka Konferansı: Mihver Devletlerinin II. Dünya Savaşında Koşulsuz Teslimiyet Çağrısı." tarafından çevrildi Nizamettin Karaben. *World History Encyclopedia*, August 05, 2026. .
### MLA
Cartwright, Mark. "Kazablanka Konferansı: Mihver Devletlerinin II. Dünya Savaşında Koşulsuz Teslimiyet Çağrısı." tarafından çevrildi Nizamettin Karaben. *World History Encyclopedia*, 05 Aug 2026, .
## Lisans & Telif Hakkı
Gönderen [Nizamettin Karaben](https://www.worldhistory.org/user/nizamettinkarab.ypq/ "User Page: Nizamettin Karaben"), tarihinde yayınlandı 05 August 2026. Telif hakkı bilgileri için lütfen orijinal kaynakları kontrol edin. Lütfen bu sayfadan gidebileceğiniz içeriklerin daha farklı lisans koşullarına sahip olabileceğini unutmayın.