---
title: ABD Başkanlık Seçimi (1789)
author: Harrison W. Mark
translator: Batuhan Aksu
source: https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-23430/abd-baskanlik-secimi-1789/
format: machine-readable-alternate
license: Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike (https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/)
updated: 2025-08-07
---
# ABD Başkanlık Seçimi (1789)
_Yazan: [Harrison W. Mark](https://www.worldhistory.org/user/harrisonwmark/)_
_Çeviren [Batuhan Aksu](https://www.worldhistory.org/user/batuhanaksu)_
1789 ABD başkanlık seçimi, Amerika Birleşik Devletleri Anayasası'nın tasdik edilmesinden sonra gerçekleşen ilk başkanlık seçimiydi. 4 Şubat 1789'da yapılan seçim, [George Washington](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-19629/george-washington/)'ın (h. 1732-1799) oy birliğiyle Amerika Birleşik Devletleri'nin ilk başkanı ve [John Adams](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-22396/john-adams/)'ın (h. 1735-1826) ilk başkan yardımcısı seçilmesiyle neticelendi.
Bu seçim, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki modern başkanlık seçimlerinden çok farklıydı. Öncelikle, namzetler siyasi hırsların dışa vurulması halk tarafından şüpheyle karşılandığı için seçim kampanyası yürütmedi; bunun yerine, istekli politikacılar gizlice çıkarlarını duyururken müttefikleri de onlar için alenen lobi faaliyetlerinde bulundu. Ayrıca, henüz resmi bir siyasi parti olmadığından, başkan ve başkan yardımcısı namzetleri müşterek bir bilette yarışmadı. Bunun yerine, Seçim Kurulu'ndan en çok reyi alan aday devlet reisi olurken, ikinci gelen reis yardımcısı oldu. Son olarak, reis, her eyalet tarafından çeşitli metotlarla seçilen ve her birine iki oy kullanma hakkı verilen seçmenlerce seçildi. Washington, oybirliğiyle seçilmesinin ardından, 30 Nisan 1789'da vazifeye başladığı geçici ABD başkenti New York'a gitti.
### Arka Plan
Mart 1781'de, [Amerikan Bağımsızlık Savaşı](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-22410/amerikan-bagimsizlik-savasi/) sona yaklaşırken, Konfederasyon Maddeleri, yeni kurulan Amerika Birleşik Devletleri için ilk idare çerçevesi olarak yürürlüğe girdi. 13 eyaleti devamlı bir birlik içinde bir araya getiren Maddeler, yeni merkezi hükümeti, tekil eyaletlerin hakimiyetini korumak için kasıtlı olarak zayıf tuttu. Ancak Kongre'nin selahiyet eksikliği kısa zamanda problemlere yol açacaktı; merkezi hükümetin kendi vergilerini artırmadaki kifayetsizliği, milli hazinenin devamlı olarak tükenmesi anlamına gelirken, [Shays İsyanı](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-23240/shays-isyani/)'na (1786-87) verdiği isteksiz tepki, iç krizlerle başa çıkmak için kötü teçhizatlı olduğunu gösterdi. 1780'lerin ortalarına gelindiğinde, birçok Amerikalı Konfederasyon Maddeleri'ni tesirsiz olarak gördü ve değiştirilmese bile revize edilmesini talep etti. George Washington, Konfederasyon Kongresi'ni "her adımda koltuk değnekleriyle hareket eden ve sendeleyen yarı aç, aksayan bir Hükümet" olarak adlandırdığında çağdaşlarının birçoğu adına kesinlikle konuşmuştu (mountvernon.org).
Anayasa Konvansiyonu, 25 Mayıs 1787'de Washington'un riyasetinde Pensilvanya, Philadelphia'daki İstiklal Salonu'nda toplandı. Konvansiyonun ilk maksadı yalnızca Konfederasyon Maddeleri'ni revize etmek olsa da, kısa zaman sonra tamamen yeni bir idare çerçevesine ihtiyaç duyulduğuna karar verildi ve delegeler, Amerika Birleşik Devletleri Anayasası olacak şeyi münakaşa etmeye ve taslak haline getirmeye koyuldular. Virginia Planı'nda (Virginia delegeleri [James Madison](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-23124/james-madison/) ve Edmund Randolph tarafından taslak olarak hazırlanmıştır) teklif edildiği gibi, yeni federal hükümetin üç ayrı organdan oluşmasına karar verildi: yürütme, yasama ve yargı, her birinin diğerleri üzerinde denetim ve denge sağlaması bekleniyordu. Bu organların kesin selahiyet ve fonksiyonları hakkındaki münakaşalar, bilhassa yürütme organı ile ilgili olanlar, kongrenin çoğunu tüketti; Maddeler uyarınca, ABD'de bir yürütme otoritesi yoktu, çünkü 'Kongre reisi' daha çok idari bir rolü uhdesine almıştı.
1 Haziran'da, ülkenin baş idarecisinin bir grup kişiden ziyade tek bir kişi olmasına ve bu otoritenin 'başkan' olarak adlandırılmasına karar verildi. Kitlelerin çok kolay yönlendirilebileceğine inanan delegeler, başkanı doğrudan halk oylamasıyla seçmemeye ve bunun yerine her eyaletteki seçmenlerin başkanı seçecekleri bir Seçim Kurulu kurmaya karar verdiler. Devlet reisinin tek bir yedi yıllık periyot için vazife yapması gerektiği fikriyle oynadıktan sonra, delegeler bunun yerine birden fazla dönemin yapılabileceği fikrini benimsedi. Başkanlık makamı fikri, hala kralların tiranlığından korkan birçok kongre delegesi için korkutucu görünse de, çoğu Washington'ın ilk başkan olacağı fikrine uyuyordu. Washington, [Amerikan Devrimi](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-19591/amerikan-devrimi/) esnasında vatanseverliğini defalarca göstermiş ve Kıta Ordusu başkumandanlığı vazifesinden gönüllü olarak istifa etmişti. Başkanlık makamını ilk tanımlayan kişi olacağı fikri, makamın seçilmiş bir monarşi haline geleceği korkularını büyük ölçüde hafifletti.
[  Washington Anayasa Konvansiyonunda,1787 Junius Brutus Stearns (Public Domain) ](https://www.worldhistory.org/image/19147/washington-at-the-constitutional-convention-1787/ "Washington at the Constitutional Convention, 1787")### Namzetler
ABD Anayasası, Haziran 1788'de gerekli dokuz eyalet tarafından tasdik edildikten sonra, ülke ilk başkanlık seçimini dört gözle bekleyebilirdi. Anayasa Kongresi'nde olduğu gibi, çoğu Amerikalı Washington'ın başkanlığı kazanacağını farzetti. Generalin kendisi makama pek alaka göstermedi, bu da emekliliğinin Mount Vernon'daki evinde tadını çıkarmayı tercih edeceğini ima ediyordu. Bu Washington için doğru olabilirken, o zamanlar politikacıların siyasi makama alakasızlık göstermeleri ve böyle bir pozisyonu kabul etmenin ülkenin iyiliği için yapılmış şahsi bir fedakarlık olduğu gibi davranmaları alışılmış bir şeydi; açıkça siyasi bir makam arayan veya bunun için kampanya yürüten herkes şüpheyle karşılanıyordu. Bu sebeple Washington başkanlık için kampanya yürütmedi veya makama fazla alaka göstermedi, ancak yine de bu vazife için ciddi olarak düşünülen tek namzetti.
Washington'ın seçilmesi önceden belli olduğundan, ilk milli seçimin odak noktası başkan yardımcılığı pozisyonunu kimin dolduracağıydı. Bu noktada, başkan yardımcılığı iyi tanımlanmamış bir makamdı ve Anayasa'da açıkça belirtilen tek rolü Senato'ya riyaset etmek ve gerekirse orada eşitliği bozan bir oy kullanmaktı. Yine de, başkandan sonra ikinci sırada gelen prestijli bir makam olarak kabul ediliyordu. Washington'un Güney eyaletlerinden Virginia'dan olması sebebiyle, ilk başkan yardımcısının Kuzey'den olması uygun görüldü; aralarında New York'tan John Jay, Connecticut'tan Samuel Huntingdon, ayrıca Massachusetts'ten Benjamin Lincoln ve John Hancock'un da bulunduğu birkaç namzet düşünüldü.
Ancak, bu vazife için en muhtemel kişi, Amerikan Devrimi'nde önemli bir rol oynamış, bağımsızlık çabalarına öncülük etmiş ve çok ihtiyaç duyulan dış yardımı sağlamış olan Massachusetts, Braintreeli John Adams'dı. Washington gibi Adams da başkan yardımcılığına kamuoyunda alaka göstermedi, bunun yerine zamanını çiftliğinde çalışarak geçirdi. Ancak Washington'dan farklı olarak Adams bu vazifeyi istiyordu ve karısı Abigail'e mahsus olarak yeni hükümette devlet reisi yardımcılığından daha düşük bir pozisyonun "kendisinin altında" olacağını söyledi (Chernow, 271).
[  Başkan Yardımcısı olarak John Adams John Trumbull (Public Domain) ](https://www.worldhistory.org/image/19352/john-adams-as-vice-president/ "John Adams as Vice President")### Seçim
Eyaletler, başkanlık seçmenlerini 15 Aralık 1788'de seçmeye başladı; bu süreç üç haftadan biraz fazla sürdü. Seçmenleri seçme usülleri eyaletten eyalete değişiyordu. Bazı eyaletlerde seçmenler halk oylamasıyla seçilirken, bazılarında eyalet meclisince tayin ediliyordu. 7 Ocak 1789'daki son tarihe kadar, seçmenler on eyaletten seçilmişti: Massachusetts, Connecticut, New Hampshire, New Jersey, Maryland, Delaware, Pennsylvania, Virginia, Güney Carolina ve Georgia. Diğer üç eyaletten New York yasama organı, son tarihten önce seçmenleri seçmek için bir usül üzerinde anlaşamamıştı ve bu sebeple hiç seçmen göndermemişti; Kuzey Carolina ve Rhode Island ise henüz Anayasayı tasdik edememiş ve seçime katılamamıştı.
Seçmen Kurulu 4 Şubat 1789'da toplandı. 69 seçmen vardı ve her birine iki rey kullanma hakkı tanınıyordu; en çok reyi alan aday başkan, ikinci gelen ise başkan yardımcısı olacaktı. Beraberlik halinde (ki bu özel yarışta böyle bir şey olması pek muhtemel değildi) karar Temsilciler Meclisi'ne verilecekti. Beklendiği gibi, her seçmen ilk reyini George Washington'a verdi ve Washington 69 seçim oyu ile oybirliğiyle seçildi. Başkan yardımcılığı yarışı da pek çekişmeli geçmedi, zira John Adams 34 oyla kolayca kazandı; ikinci en fazla oyu alan başkan yardımcısı adayı John Jay ise sadece dokuz oy aldı.
Açık zaferine rağmen, Adams mevcut seçim oylarının yarısından fazlasını kazanamadığı için hayal kırıklığına uğradı; bilhassa Washington'ın seçimlerindeki oybirliğiyle karşılaştırıldığında, Adams kendi zayıf destek teşhirinden dolayı aşağılanmış ve şahsen küçümsenmiş hissetti. Kendisinin bilmediği bir şekilde, daha fazla oy alamamasının nedeni [Alexander Hamilton](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-22752/alexander-hamilton/)'ın entrikalarıydı. Adams'ın yanlışlıkla Washington'dan daha fazla oy alıp başkan olabileceğinden endişelenen Hamilton, kış boyunca birkaç seçmene yaklaşmış ve onları oylarını Adams'a vermemeye ikna etmişti. Bu lüzumsuz bir tedbirdi, zira her seçmen zaten Washington'a oy veriyordu ve bu sadece böyle "karanlık ve kirli bir entrika"ya karşı çıkan Adams'ın kibrini zedeledi (Chernow, 273).
### Washington'ın Vazifeye Başlaması
Seçim Kurulu oylarını kullanırken Washington, Mount Vernon'daki evinde oturup neticeleri bekliyordu. Karar Şubat ayında alınmış olmasına rağmen Kongre, 6 Nisan'da yeter sayıya ulaşana kadar oyları sayamamıştı. Oylar sayıldıktan sonra Kongre, Kongre Sekreteri Charles Thomson'ı Washington'a seçimini bildirmek üzere Mount Vernon'a gönderdi. Washington kabul etti ve 16 Nisan 1789'da Amerika Birleşik Devletleri'nin geçici başkenti New York'a sekiz günlük bir yürüyüşe başladı. Bu, tantana dolu bir yolculuktu. Geçtiği her kasabada toplar çalındı ve kilise çanları çaldı, büyük kalabalıklar ise başkan seçilen kişiyi bir anlığına görebilmek için toplandı. En ünlü savaşlarından birinin gerçekleştiği yer olan Trenton, New Jersey'den geçerken Washington, on üç sütunlu bir zafer takı ve önünde çiçek yaprakları açarken şarkı söyleyen beyaz giysili on üç genç kadın tarafından karşılandı. Elizabethtown'da (bugünkü Elizabeth, NJ), onu Hudson Nehri'ni geçerek New York Şehri'ne taşıyan on üç kılavuzun çektiği lüks bir mavnaya bindi.
[  George Washington'ın New York Şehri'ne Varışı, 30 Nisan 1789 Arsène-Hippolyte Rivey (Public Domain) ](https://www.worldhistory.org/image/19372/the-arrival-of-george-washington-at-new-york-city/ "The Arrival of George Washington at New York City, April 30, 1789")Washington New York'a vardığında, Adams başkan yardımcısı olarak vazifeye başlamıştı (21 Nisan'da) ve ABD Senatosu içtimalarına riyaset ediyordu. Washington'ın vazifeye başlama günü olan 30 Nisan 1789'da, Federal Hall'un dışında büyük bir kalabalık toplandı. New York Şansölyesi Robert R. Livingston, ikinci kat balkonundan başkanlık yeminini idare etti. Yemin merasiminin sonunda, Washington yemin ettiği [İncil](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-191/incil/)'i öptü ve Livingston kalabalığa dönerek "Yaşasın George Washington, Amerika Birleşik Devletleri Başkanı!" diye haykırdı (Wood, 65). Ortaya çıkan tezahürat o kadar yüksekti ki kilise çanlarının sesini bastırıyordu. Washington daha sonra Senato salonuna gitti ve kısa, 1.400 kelimelik bir açılış konuşması yaptı; o kadar duygulanmıştı ki kelimeleri okumakta zorluk çekti.
Adams'ın idrak edilen hakareti ve Washington'ın New York şehrine yürüyüşünün tantanalı yürüyüşü hariç, 1789 başkanlık seçimi oldukça basit ve dramsız bir vaka olduğunu ispatladı. Washington'ın 1792'de yeniden seçilmesinin yanı sıra -o da oybirliğiyle- tek çekişmesiz başkanlık seçimiydi ve teşkilatlı siyasi partilerden etkilenmeyen tek seçimdi. John Adams ve Federalist Parti'yi [Thomas Jefferson](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-19590/thomas-jefferson/) ve Demokrat-Cumhuriyetçi Parti'ye karşı karşıya getirecek olan 1796 ABD başkanlık seçimi, milli seçimlerin ve Amerikan siyasetinin bundan sonra nasıl ele alınacağına büyük ölçüde tesir edecekti.
#### Editorial Review
This human-authored definition has been reviewed by our editorial team before publication to ensure accuracy, reliability and adherence to academic standards in accordance with our [editorial policy](https://www.worldhistory.org/static/editorial-policy/).
## Bibliografya
- [Chernow, Ron. *Alexander Hamilton.* Penguin Books, 2005.](https://www.worldhistory.org/books/0143034758/)
- [McCullough, David. *John Adams.* Simon & Schuster, 2002.](https://www.worldhistory.org/books/0743223136/)
- [The Articles of Confederation - George Washington's Mount Vernon](https://www.mountvernon.org/library/digitalhistory/digital-encyclopedia/article/the-articles-of-confederation "The Articles of Confederation - George Washington's Mount Vernon"), accessed 21 Aug 2024.
- [United States Presidential Election of 1789 - Encyclopedia Britannica](https://www.britannica.com/event/United-States-presidential-election-of-1789 "United States Presidential Election of 1789 - Encyclopedia Britannica"), accessed 21 Aug 2024.
- [Wood, Gordon S. *Empire of Liberty.* Oxford University Press, 2011.](https://www.worldhistory.org/books/0199832463/)
## Yazar Hakkında
Harrison Mark, Tarih ve Siyaset Bilimi eğitimini aldığı SUNY Oswego Üniversitesi'nden mezun olmuştur.
- [Facebook Profile](https://www.facebook.com/harrison.mark.5/)
- [Linkedin Profile](https://www.linkedin.com/in/harrison-mark-b56213197/)
## Zaman çizelgesi
- **4 Feb 1789 CE**: In the first US presidential election, [George Washington](https://www.worldhistory.org/George_Washington/) wins all 69 electoral votes; [John Adams](https://www.worldhistory.org/John_Adams/) is elected vice president.
- **30 Apr 1789 CE**: [George Washington](https://www.worldhistory.org/George_Washington/) is inaugurated as president of the United States at Federal Hall in New York [City](https://www.worldhistory.org/city/).
## Sorular & Cevaplar
### ABD'de ilk başkanlık seçimi ne zaman yapıldı?
Amerika Birleşik Devletleri tarihindeki ilk başkanlık seçimi 4 Şubat 1789'da yapılmış ve George Washington'ın başkan, John Adams'ın ise başkan yardımcısı seçilmesiyle neticelenmiştir.
### Amerikalı politikacılar 18. yüzyılda seçim kampanyası yürütüyor muydu?
Hayır, erken dönem Amerikan politikacıları ofis için kampanya yürütmezdi, çünkü bunu yapmak aşırı hırslı ve bencil olarak görülürdü. Bunun yerine, istekli politikacılar alakasız davranmak ve müttefiklerinin gizlice onlar adına kamuoyunda konuşmasını sağlamaya mecburdu.
### John Adams 1789'da neden başkan yardımcısı olarak seçildi?
John Adams, Amerikan Devrimi sırasındaki liderliğinin yanı sıra, bir Kuzeyli olduğu için başkan yardımcısı olarak seçilmişti; bu, Başkan George Washington'ın bir Güneyli olması sebebiyle uygun görülmüştü.
## Bu Çalışmayı Alıntıla
### APA
Mark, H. W. (2025, August 07). ABD Başkanlık Seçimi (1789). (B. Aksu, Çevirmen). *World History Encyclopedia*.
### Chicago
Mark, Harrison W.. "ABD Başkanlık Seçimi (1789)." tarafından çevrildi Batuhan Aksu. *World History Encyclopedia*, August 07, 2025. .
### MLA
Mark, Harrison W.. "ABD Başkanlık Seçimi (1789)." tarafından çevrildi Batuhan Aksu. *World History Encyclopedia*, 07 Aug 2025, .
## Lisans & Telif Hakkı
Gönderen [Batuhan Aksu](https://www.worldhistory.org/user/batuhanaksu/ "User Page: Batuhan Aksu"), tarihinde yayınlandı 07 August 2025. Telif hakkı bilgileri için lütfen orijinal kaynakları kontrol edin. Lütfen bu sayfadan gidebileceğiniz içeriklerin daha farklı lisans koşullarına sahip olabileceğini unutmayın.