---
title: Maria Theresa: Habsburg İmparatorluğu Büyük İmparatoriçesi
author: Harrison W. Mark
translator: Nizamettin Karaben
source: https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-20700/maria-theresa/
format: machine-readable-alternate
license: Creative Commons Attribution-ShareAlike (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0)
updated: 2026-05-23
---
# Maria Theresa: Habsburg İmparatorluğu Büyük İmparatoriçesi
_Yazan: [Harrison W. Mark](https://www.worldhistory.org/user/harrisonwmark/)_
_Çeviren [Nizamettin Karaben](https://www.worldhistory.org/user/nizamettinkarab.ypq)_
Maria Theresa (1717-1780), Avusturya, Macaristan, Bohemya, Hollanda; İtalya ve Orta [Avrupa](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-35/avrupa/)’ya kadar yayılmış, diğer bölgelerini de içeren geniş bir [imparatorluk](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-99/imparatorluk/) alanı olan Habsburg Monarşisi hükümdarıydı. Tahta çıkması, [Avusturya Veraset Savaşı](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-25515/avusturya-veraset-savasi/) (1740-1748) döneminde rakip diğer [Avrupa](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-15614/avrupa/) güçlerince tartışılmış olsa da, bu itirazlardan daha güçlü ve de daha güvenli bir konumda çıkmıştı. Habsburg İmparatorluk topraklarında uzun süren birçok reform programı uygulamaya koymuş, Avusturya askeri ve ekonomik gücünü yeniden tesis etmişti. 18.yüzyılın en önemli hükümdarlarından biri olan Maria Theresa, 40 yıllık saltanat döneminde Avrupa tarihine kalıcı bir damga bırakmıştır.
### Gençlik Dönemi
Maria Theresa, 13 Mayıs 1717 tarihinde, Avusturya, Viyane şehrinde doğmuştu. Büyük kardeşinin ölümünden altı ay sonra dünyaya gelen Maria Theresa, Kutsal [Roma İmparatoru](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-1032/roma-imparatoru/) VI. Charles ve eşi Brunswick-Wolfenbüttel Prensliğinden Elisabeth Christine’nin hayatta kalan en büyük çocuğuydu. İmparator VI. Charles uzun zamandan beri erkek bir varisi olmayabileceği ihtimaliyle karşı karşıya kalmış ve bu kaygısı, tek oğlunun ölümüyle doğrulanmış gibi görünüyordu.
İmparator VI Charles, 19 Nisan 1713 tarihinde, Pragmatik Yaptırım adıyla bir ferman yayınlayarak, kızı Maria’yı mirasçısı tayin ederek bu olasığa karşı hazırlık yapmıştı. Bu fermanla bundan böyle kadınların da Habsburg İmparatorluk topraklarında mirasçı olabileceği ilan ediliyordu; böylece VI. Charles’ın kızlarından biri onun yerine geçebilir ve geniş Habsburg toprakları, bölünme olmadan, bütünlüğünü koruyabilirdi. Bu ferman, sadece erkeklerin mirsçı olabileceğini öngören mevcut Salik Yasasına (Salic Law) tezat oluşturduğu için tartışmalı bir karar olmuştu. İmparator VI. Charles, saltanat döneminin büyük bir bölümünü Avrupa diğer büyük güçlerini Pragmatik Yaptırım fermanını kabul etmeye ikna etmekle geçirmiş ve diğer güçlere bazı tavizler vermesinden sonra isteksizce olsa da kabul etmişlerdi. Böylece kızı Maria Theresa doğumundan itibaren Habsburg İmparatorluk tahtının, aslında tartışmalı, bir varisi olmuştu.
Maria Theresa, çocukluğunda sarı saçlı, “hüzünlü büyük mavi gözlü, narin, bebek gibi bir kızdı”. (Mahan, 23). Kendisi ve küçük kız kardeşi Maria Anna, 18.yüzyıl Avusturyalı soylu kadınların beklenildiği şekliyle eğitim görmüşlerdi. Çizim ve resim dersleri almış, şarkı söylemeyi ve dans etmeyi öğrenmişlerdi. Ancak, Maria Theresa, imparatorluğun varisi olarak alması gereken, yönetim, diplomasi konusunda eğitim almamıştı. Yazma konusunda zorluk çekiyordu ve konuşmasında hitabet yeteneği eksikliği vardı. 14 yaşından itibaren babasının Konsey toplantılarına katılmasına izin verilmesine rağmen, devlet yönetimi veya diplomasi sanatı konusunda hiçbir eğitim almamıştı. İmparator VI. Charles, kızının varis olarak yerini güvence altına almak üzere çok zaman harcamışken, ona nasıl bir varis olacağını öğretmeyi ihmal etmişti.
VI. Charles, kızını olağan bir prensesmiş gibi evlendirme planı yapmıştı. 1723 yılında, Lorraine genç prensi Leopold Clement ile nişanlanması konusu konuşuluyordu. Ancak Lorraine Prensi, aynı yıl içinde, çiçek hastalığından dolayı ölünce, onun yerine Maria Theresa’nın elini istemek üzere küçük kardeş Lorraine Prensi Franz Stephen Viyana’ya gelmişti. Baba VI Charles, diğer adayları da değerlendirmeye alırken, en sonunda gençlerin evliliğine onay vermişti. Maria Theresa ve Franz Stephen, 12 Şubat 1736 tarihinde, Viyana’da evlendiler. Fransızların ilk başlarda evliliğe karşı çıkmalarından dolayı Franz Stephan ataları evi Lorraine toprakları üzerindeki haklarında vazgeçmek zorunda kalmıştı; Charles VI, bu feragat karşılığında, 1738 yılında Toskana Büyük Dukkalığını Franz Stephan’a vermişti.
[  Arşidüşes Maria Theresa Genç Bir Kız Olarak Andreas Møller (Public Domain) ](https://www.worldhistory.org/image/21717/archduchess-maria-theresa-as-a-young-girl/ "Archduchess Maria Theresa as a Young Girl")Maria Theresa kocasına âşıkmış gibi görünüyordu. İngiliz Büyükelçiliği gen çift hakkında şöyle bir ifade kullanmıştı: “Maria uyuduğunda sadece rüyasında kocasını görüyordu, uyandığında ise sadece nedimesine ondan bahsediyor” (Mahan, 36, alıntı) Gerçekten de Mari Theresa’nın Francis Stephan’a yazdığı mektuplar adeta köpek yavrusu sevgisiyle doluydu: “Elveda, küçük farem, seni bütün kalbimle kucaklıyorum”…. “Senin mutlu kuşun” (age). Buna karşılık Francis Stephan’ın karısına yazdığı mektuplar ise çok daha resmi tarzdaydı.
Maria Theresa, evliğinden kısa bir süre sonra hamile kalmıştı. 1737 yılında ilk çocuğu bir kız dünyaya gelmişti. Çocuğun cinsiyeti, Habsburg Hanedanlığı istikrarını sağlamak üzere bir erkek çocuğu olmasına arzulayan Maria Theresa’yı büyük ölçüde hayak kırıklığına uğratmıştı. İlk çocuğu, ne yazık ki, daha bebek iken ölse de, sonraki 19 yıl boyunca 15 çocuk daha dünyaya getirmiş ve bu çocuklarından 10’u yetişkin yaşına ulaşabilmişlerdi. Maria Theresa, hükümdarlığının ilerleyen dönemlerinde, sık sık hamile kalmamış olsaydı, bizzat kendisi orduların başında savaşa katılabileceği şeklinde şakabile yapmıştı.
[  Maria Theresa ve Francis Stephen ile Mahkeme Ziyafeti Johan Lundberg (Public Domain) ](https://www.worldhistory.org/image/21718/court-banquet-with-maria-theresa-and-francis-steph/ "Court Banquet With Maria Theresa and Francis Stephen")### Veraset Sorunu
İmparator Charles VI, 1740 yılı, Ekim ayında Macaristan sınırlarında yaptığı bir av gezisi sırasında hastalanmış; [Voltaire](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-19705/voltaire/)’e göre yanlışlıkla zehirli mantar yedikten sonra zehirlenmişti. İmparator, Viyana’da, Hofburg Sarayına götürülmüş ve 20 Ekim günü orada ölmüştü. Maria Theresa, henüz 23 yaşındayken Habsburg Hanedanlık tahtına geçmişti. Ancak miras aldığı imparatorluk, harap olma ve gerileme dönemine girmiş durumdaydı. Hazine, yakın zamanda yaşanan Polonya Veraset Savaşı nedeniyle nerdeyese iflasa sürüklenmiş ve kasa boş kalmıştı. Ordu, Habsburg İmparatorluk toprakları geniş alanına yayılmış, disiplinsiz ve yetersiz eğitimli hemen hemen 100.000 kişiden oluşuyordu.
Daha da kötüsü, Maria Theresa’ya yönetim faaliyetini nasıl icra edeceği hiç öğretilmemiş ve büyük ölçüde, babası döneminden gelip yeteneksiz ve zayıf kalan danışmanlarına gövenmek zorunda kalmıştı. Başka bir çaresi kalmayan Maria Theresa, 1740 yılı, Kasım ayında kendisiyle ortak yönetici olarak atadığı kocasına giderek daha fazla güvenmeye başlamıştı. Ayrıca, babasının ölümünden sonra boş kalan İmparatorluk makamına çıkarak meşruiyetini artırmaya çalışıyordu. Ancak, kadınların Kutsal Roma İmparatoru olarak seçilmeleri yasak olmasından dolayı Francis Stephan’in seçilmesi için kampanya yürütüyordu.
Maria Theresa, konumunu sağlamlaştırmak amacıyla çaresiz bir şekilde çabalarken, düşmanlarıaç kalmış akbabalar gibi etrafını şarmışlardı. Bavyera Elektörü, Charles Albert, İmparatorluk makamına göz dikmişti. İspanya Krallığı ise İtalya’daki Habsbur topraklarını ele geçirmeyi düşünüyordu. Ancak en tehlikeli akbaba, Habsburg İmparatorluğunun en zengin ve en gelişmiş Eyaleti olan Silezya’yı fethederek dünya sahnesinde kendisini kanıtlamak üzere can atan Prusya Genç Kralı II. Frerderik olmuştu.
Frederick, 16 Aralık 1740 tarihinde, Silezya’yı işgal harekâtı başlamış ve birkaç hafta içinde ele geçirmişti, Maria Teresa, Silezya’yı geri almak için bir ordu göndermiş, ancak Habsburg yanlısı güçler Mollwittz Muharebesinde (10 Nisan 1741) ağır bir yenilgiye uğramışlardı. Frederick’in Mollwitz’de elde ettiği zaferi, Maria Theresa’nın diğer düşmanlarını cesaretlendirmişti. Fransa, İspanya ve Bavyera, Pragmatik Yaptırım’ı reddederek – ve dolayısıyla onun yönetim hakkını reddederek – Avusturya Veraset Savaşına yol açan savaş ilan etmişlerdi.
İlk başlarda orduları hızla dağılan Maria Theresa için işler kötüye gitmişti. 1741 yılı sonlarına doğru, Fransa -Bavyera Ordusu Prag’ı ele geçirmiş ve Charles Albert, üçyüz yıldan fazla bir süre sonra bu ünvanı taşıyan Habsburg olmayan ilk kişi olarak Kutsal Roma İmparatoru seçilmişti. Ertesi yıl, Prusyalılar Chotusiz Muharebesinde (17 Mayıs 1742) başka bir Habsburg ordusunu yenerek Maria Theresa’yı bütün Silezya’yı Frederick’e devretmeye zorlamışlardı.
Genç hükümdar, düşmanlarını tek başına alt edemeyeceğini biliyordu. 1741 yılı, Eylül ayında Macar Meclisi huzuruan çıktı. Macaristan’ın Kutsal Tacını takarak Macar tebasından yardım istedi ve onlara şöyle seslendi: “Macaristan Krallığı, şahsımız, çocuklarımız ve tacımızın varlığı tehlikededir. Herkes tarafından terk edilmiş olarak, tek güvenimizi Macarların sadakatine ve uzun zamandan beri denenmiş cesaretine bağlıyoruz” (Mahan, 121’den alıntı). Macar soyluları hala da isteksizlik gösterince, Maria Theresa henüz bebek olan oğlu Joseph’i havaya kaldırdı ve gözlerinden yaşlar süzülerek varisinin refahını Macarlara emanet etti. Bu davranışıyla Macar Meclisini etkilemeyi başardı ve meclis savaşa asker gönderdi. Maria Theresa’ya, rakibi Fransa’yı küçük düşürme fırsatını kaçırmak istemeyen Büyük Britanya da dahil diğer müttefikler de katıldılar.
[  Maria Theresa'nın Macaristan Kraliçesi olarak Taç Giymesi Unknown Artist (Public Domain) ](https://www.worldhistory.org/image/21626/coronation-of-maria-theresa-as-queen-of-hungary/ "Coronation of Maria Theresa as Queen of Hungary")Savaşın gidişatı, 1745 yılı, Ocak ayına kadar birkaç yıl boyunca inişli çıkışlı seyrediyordu; bu tarihte Charles Albert (VII. Charles olarak hüküm süren) gut hastalığından dolayı öldü. Bu kez Maria Theresa, kocasının İmparatorluk tahtına seçilmesini sağladı ve kocası Roma İmparatoru I.Francis olarak taç giydi. 1748 yılında, Aix-la-Chapelle Antlaşmasıyla savaş sona erdi ve Silezya hariç, savaş öncesi sınırları büyük ölçüde geri kazanıldı; Silezya ise Prusyada kaldı. Silezya’nın kaybı küçük bir bedel olmuş, Maria Theresa Habsburg monarşi yönetiminde yerini sağlam bir şekilde almış ve savaştan daha bilge bir şekilde çıkmıştı.
### Politikalar ve Reformlar
Varoluşsal bir çatışmadan kıl payı kurtulan Maria Theresa, ordusunda reform yapmanın ve modernize etmenin önemini anlamıştı. Bunu yapmak için kendisine 108.000 kişilik bir ordu kurmasında yardımcı olan Kont Friedrich Wilhelm von Haugwitz’ın yardımını istemişti. Bu ordunun masraflarını, daha önce vergiden muaf olan toprak sahibi soylulara yeni vergiler koyarak karşılamıştı. Bu sayede daha iyi donanımlı ve daha iyi eğitimli bir askeri güç oluşturuldu.
Haugwitz’in başarısından memnun kalan Maria Theresa, 1749 yılında onu yeni kurulan merkezi bir idari kurumun başına getirdi. Sonraki birkaç yıl boyunca, Habsburg monarşisi genelindeki bütün hükümet kurumlarını merkezileştirmek ve bunları Maria Theresa ve yeniliklerinin doğrudan kontrolü altına almak için çalıştı (Macaristan Krallığı bu reformlardan muaf tutuldu, çünkü Maria Theresa imparatorluk içindeki mevcut ayrıcalıklarına saygı duyacağına söz vermişti).
Habsburg monarşisi daha merkeziyetçi hale geldikçe, yetenekli memurlara ve idari görevlilere ihtiyaç duyuluyordu. Maria Theres, bu amaç doğrultusunda, imparatorluk genelinden bir eğitim reform programı uyguladı. Yükseköğrenimin temel amacı; yetenekli brokrat yetiştirmek olduğuna inanan Maria Theresa, üniveristeleri teolojik konular yerine hukuk gibi laik konulara odaklamaya teşvik etti. Soyluların oğulları için bir akademi olan Theresiannum, 1746 yılında Viyana’da kuruldu; bu onun yönlendirmesiyle kurulan okulların sadece bir örneğidir.
Maria Theresa, imparatorluk yönetimini merkezileştirmeye çalışırken, hukuk sistemi de merkezileştirmeyi hedeflemişti. Daha önce, Habsburg topraklarının her biri kendi kanunlarına bağlıydı. Ancak, 1768 yılında Marie Theresa, bütün Habsburg yönetimindeki bölgelerde geçerli olan birleşik bir ceza kanunu olan Constitutio Criminalis Theresiana’yı yayınladı. [Aydınlanma Çağı](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-22613/aydinlanma-cagi/) birçok savunucusunun hayal kırıklığına uğramasına neden olan bu kanun oldukça muhafazakârdı; büyücülüğü ve diğer dini suçlarını suç saydı ve işkence ile ölüm cezasını destekledi (işkence nihayetinde1776 yılında Avusturya’da kaldırılacaktı).
[  Maria Theresa (Avusturya) Martin van Meytens (Public Domain) ](https://www.worldhistory.org/image/21716/maria-theresa-of-austria/ "Maria Theresa of Austria")Maria Theresa, reformlarına ve kadın bir hükümdar olarak alışılmadık konumuna rağmen, aslında birçok açıdan muhafazakârdı. Derinden dindar bir Katolik olan Maria Theresa, bir devletin gelişmesi için dini bütünlüğün gerekli olduğuna inanıyordu. Bu nedenle, dini hoşgörüyü reddeti, Protestanları ve Yahudileri bastırmaya çalıştı. Bununla birlikte, kendisini Roma Katolik Kilisesine bağlı görmedi; kendine bağlı başpiskoposlarını atadı ve Papa’nın kendi topraklarındaki etkisine sınırlama getirdi.
### Yedi Yıl Savaşı ve Polonya
1750’lerin başlarında Avrupa imparatorlukları yeni ittifaklar kurmak üzere çabalarken, ufukta başka bir savaşın belirdiği açıktı. Prusy’a da tebası tarafından [Büyük Frederick](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-25996/buyuk-frederick/) olarak anılan II. Frederick; Büyük Britanya ile bir ittifak kurmuş ve Maria Theresa’yı Fransa ile bir ittifak kurmak üzere müzakere etmeye zorlamıştı. Diplomatik Devrim olarak bilinen bu siyasi yeniden yapılanmayla Prusya’nın 1756 yılı, Ağustos ayında Saksonya’yı işgal etmesiyle başlayan Yedi Yıl Savaşlarına zemin hazırlanmıştı.
Bu sefer Maria Theresa, önceki savaşa göre çok daha iyi bir konumdaydı. Ordusu daha güçlü ve daha iyi eğitimliydi ve etrafında, özellikle Şansölyesi Wenzel Anton von Kaunitz başta olmak üzere, birçok yetenekli danışman vardı. Şansölye Kaunitz’in ısrarı üzerine, Silezya’yı geri alana kadar Prusya ile barış yapmayacağına karar verdi. Sonraki birkaç yıl, on yıllardır görülmemiş ölçekte sert ve kanlı çatışmalara sahne oldu. Avusturya, Hochkirch Muharebesinde (14 Ekim 1758) ve Kunersdorf Muaharebesinde (12 Ağustos 1759) Prusyalılara karşı büyük birkaç zafer kazanmasına rağmen, Frederick pes etmeyi redddeti ve savaşmaya devam etti. Savaş 1783 yılında sona erdiğinde, Avusturya etkin bir güç olarak konumunu yeniden kazanmış olsa da, Prusya Silezya’nın kontrolünü elinde tutuyordu.
Maria Theresa, her zamankinden daha güçlü olmasına rağmen, kısa süre sonra bir trajediyle karşı karşıya kalmıştı. Francis, 18 Ağustos 1765 tarihinde Innsbruck’taki operadan dönerken arabasında aniden ölmüştü. Maria Theresa perişan oldu ve kocasının ölümünden sonra duygusal olarak asla toparlanamadı. Tamamen kamusal hayattan çekildi, bütün odalarını siyaha boyadı ve hayatının geri kalanında sadece yas kıyafetlerini giyiyordu. Her yıl Ağustos ayının tamamını inzivada yas tutarak geçiriyordu. Francis’ın ölümünden sonra, “Artık kendimi neredeyse tanımıyorum” diye yakınıyordu “çünkü gerçek bir yaşamı veya akıl yürütme gücü olmayan bir hayvana dönüşmüştüm” diyordu (Chranskhaw, 267’den alıntı).
[  Yas Elbisesi İçinde Maria Theresa Anton von Maron (Public Domain) ](https://www.worldhistory.org/image/21721/maria-theresa-in-mourning-dress/ "Maria Theresa in Mourning Dress")En büyük oğlu, 24 yaşında olan II. Joseph, ortak hükümdar olarak atandı ve aynı zamanda Kutsal Roma İmparatoru olarak onaylandı. Zeki ve hırslı olan Joseph, Aydınlanma ideallerine ilgi duyuyor ve Büyük Frederick’e hayranlık besliyordu. Bu durum Maria Theresa’yı tedirgin ediyor ve gücendiriyordu. Anne ve oğul devlet işleri konusunda sık sık kavga ediyor, birbirlerini tahtan feragat etmekle tehdit ediyorlardı. İşleri o kadar kötüye gidiyordu ki, ikisi yemek masası dışında nadiren bir araya geliyorlardı. 1767 yılında neredeyse ölümcül bir çiçek hastalığı geçirdikten sonra iyileşen Maria Theresa, siyaset konularından giderek daha çok II. Joseph’i sorumlu bırakıyordu. Bununla birlikte, çiçek hastalığına karşı etkinliğini gördükten sonra aşılama yapılmasını teşvik etmek gibi kişisel ilgi alanlarına odaklanıyordu.
Maria Theresa, 1770 yılında, 14 yaşındak kızı Maria Antonia’yı genç Fransa Veliaht Prensi ile evlendirerek Fransa ile ittifakını pekiştirdi. Maria Theresa, genç kızına Fransız sarayında nasıl davranması gerektiği konusunda sık sık mektup yazıyor ve Versailles’daki olayalar hakkında ona rapor vermesine güveniyordu. Birkaç yıl sonra, kızı – artık Frankofon versiyonu [Marie Antoinette](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-20650/marie-antoinette/) lakabını kullanan – veliaht prensin Fransa Kralı XVI. Louis olarak tahta çıkmasıyla kraliçe oldu.
[  Marie Antoinette muslin elbise içinde Élisabeth Vigée Le Brun (Public Domain) ](https://www.worldhistory.org/image/15403/marie-antoinette-in-a-muslin-dress/ "Marie Antoinette in a Muslin Dress")Joseph II ve Şansölye Kauntzin 1772 yılında, Polonya’yı aralarında üçe bölüşmek üzere Prusya ve Rusya ile bir anlaşma yapmışlardı. Maria Theresa ilk başlarda bu fikre karşı çıkıyor; sık sık “o kötü adam” diye bahsettiği Frederick’ten nefret ettiğini ve ona güvenmediğini söylüyordu, ayrıca bu paylaşımın Polonya halkına bir ihanet olduğu şeklinde düşündüğünü ifade ediyordu. Sonunda, Polonya’nın Birinci Paylaşımını kabul etmeye ikna edildi ve Galiçya ile Lodomeria toprakları Habsburg İmparatorluğuna katıldı (bu topraklar daha sonra Avusturya Polonyası olarak anılacaktı). Maria Theresa’nın timsah gözyaşları olduğuna inandığı konusunda yorum yapan Frederick, alaycı bir şekilde “ne kadar çok ağladıysa, o kadar çok aldı” diye açıklama yaptı.
### Son Yıllar
Maria Theresa son yıllarını Viyana’da, Schönbrun Sarayı bahçelerinde geçirdi. Çiçek hastalağından daha tam olarak iyileşememiş; sık sık nefes darlığı, yorgunluk ve uykusuzluktan muzadarip olarak sağlığı bozulmuştu. Ancak, bu dönemde de hiç boş durmadı. 1770’lerin ilk başında, imparatorluk çapında baş gösteren bir kıtlık onu serflik sistemini yeniden gözden geçirmeye yönelmeye sevk etti. Danışmanlarının yardımıyla zorunlu iş gücü kullanımına kısıtlama getirdi ve 1773 yılında Bohemya’daki büyük toprakları köylülerin işletecekleri daha küçük çiftliklere bölerek onlara daha fazla özerklik sağladı.
Bu durum tahmin edileceği gibi Bohemya toprak sahipleri arasında büyük bir şaşkınlığa yol açmıştı. Aydınlanma Çağına her zamanki dersteğine rağmen Joseph II soyluların tarafını tutmuş ve annesinin serflik sistemini tamamen ortadan kaldırmaya çalışmakla suçlamıştı. İmparatoriçe ve oğlu, özellikle Joseph’in 1778 yılında Habsburg kontrolünü Bavyerya’ya kadar genişletme girişiminde, son yıllarda birkaç kez karşı karşıya gelmişlerdi. Prusya’ya karşı kısa ve neredeyse kansız geçen Bavyera Veraset Savaşından sonra Joseph II geri adım atmak zorunda kaldı.
Maria Theresa, 24 Kasım 1780 tarihinde hastalandı. Durumu kötüleşince iki gün sonra son ayinleri yapıldı ve 29 Kasım günü 63 yaşında çocuklarının da yanında olduğu bir zamanda vefat etti. Cenazesi, Viyana’da bulunan İmparatorluk Mezarlığına defnedildi. Maria Theresa, doğrudan Habsburg Hanedanının son hükümdarıydı, çocukları ve gelecekteki bütün Habsburg hükümdarları, onun kurduğu Habsburg-Lorraine Hanedanlığından geliyordu.
[  Maria Theresa ve Ailesi Martin van Meytens (Public Domain) ](https://www.worldhistory.org/image/21719/maria-theresa-and-her-family/ "Maria Theresa and Her Family")Maria Theres, 18.yüzyıl Avrupasının en etkili hükümdarlarından biriydi ve muhtemelen bütün zamanların en etkili Habsburg hükümdarlarından da biriydi. Çöküşün eşiğinde olan zayıf, merkezi olmayan bir imparatorluğu miras alan Maria Theresa, imparatorluğu Avrupa’nın egemen uluslarıyla aynı seviyede, modernleşmiş ve güçlü bir devlet olarak kendisinden sonra gelenler bıraktı. Kişisel muhafazakârlığına rağmen, reformları Habsburg monarşisini oğlu II. Joseph döneminde gelişecek aydınlanmış despotizme doğru sevketmeye yardımcı oldu ve hükümet, herhangi bir hükümdardan daha ziyade devlete fayda sağlayacak şekilde yapılandırıldı. Bıraktığı mirası, modern çağa doğru ilerleyişinde Avrupa kaderinin şekillenmesine yardımcı oldu.
#### Editorial Review
This human-authored definition has been reviewed by our editorial team before publication to ensure accuracy, reliability and adherence to academic standards in accordance with our [editorial policy](https://www.worldhistory.org/static/editorial-policy/).
## Bibliografya
- [Anderson, Fred. *Crucible of War.* Vintage, 2001.](https://www.worldhistory.org/books/0375706364/)
- [Browning, Reed S. *The War of the Austrian Succession.* St. Martin's Griffin, 1995.](https://www.worldhistory.org/books/0312125615/)
- [Crankshaw, Edward. *Maria Theresa.* Constable & Robinson Ltd, 1996.](https://www.worldhistory.org/books/0094650306/)
- [Mahan, J. Alexander. *Maria Theresa of Austria.* Thomas Y. Crowell, 2026.](https://www.worldhistory.org/books/B00PHPECO8/)
- [Maria Theresa | Biography, Facts, Accomplishments, & Children | Britannica](https://www.britannica.com/biography/Maria-Theresa "Maria Theresa | Biography, Facts, Accomplishments, & Children | Britannica"), accessed 19 Mar 2026.
- [Maria Theresa | Life, Accomplishments & Legacy | HistoryExtra](https://www.historyextra.com/period/early-modern/maria-theresa-habsburg-empress-life-accomplishments-legacy-children/ "Maria Theresa | Life, Accomplishments & Legacy | HistoryExtra"), accessed 19 Mar 2026.
## Yazar Hakkında
Harrison Mark, Tarih ve Siyaset Bilimi eğitimini aldığı SUNY Oswego Üniversitesi'nden mezun olmuştur.
- [Facebook Profile](https://www.facebook.com/harrison.mark.5/)
- [Linkedin Profile](https://www.linkedin.com/in/harrison-mark-b56213197/)
## Zaman çizelgesi
- **1772 CE**: First Partition of Poland; Polish territories are carved up between [Frederick the Great](https://www.worldhistory.org/Frederick_the_Great/) of Prussia, [Catherine the Great](https://www.worldhistory.org/Catherine_the_Great/) of Russia, and [Maria Theresa](https://www.worldhistory.org/Maria_Theresa/) of Austria.
- **29 Nov 1780 CE**: [Death](https://www.worldhistory.org/disambiguation/Death/) of Empress [Maria Theresa](https://www.worldhistory.org/Maria_Theresa/) of Austria in Vienna, aged 63.
## Sorular & Cevaplar
### Avusturyalı Maria Theresa kimdi?
Maria Theresa, 1740 yılından1780 yılına kadar Avusturya, Macaristan ve Bohemya’yı kapsayan geniş Habsdburg monarşisine hükmetmişti.
### Maria Theresa neden önemli bir kişiydi?
Maria Theresa, 40 yıllık saltanatı boyunca Habsburg monarşinin modernize ederek Avrupa ulusları arasında gücünü artırdığı için önemlidir.
### Maria Theresa’nın kaç çocuğu vardı?
Maria Theresa, 19 yıllık bir süre içinde 16 çocuk dünyaya getirmiş ve bunlardan on çocuk yetişkinliğe kadar yaşamışlardı. Çocouklarının en ünlüleri arasında Joseph II, Leopold II (her ikisi de Kutsal Roma İmparatoru) ve Marie Antoinette (Fransa Kraliçesi) yer almaktadır.
## Bu Çalışmayı Alıntıla
### APA
Mark, H. W. (2026, May 23). Maria Theresa: Habsburg İmparatorluğu Büyük İmparatoriçesi. (N. Karaben, Çevirmen). *World History Encyclopedia*.
### Chicago
Mark, Harrison W.. "Maria Theresa: Habsburg İmparatorluğu Büyük İmparatoriçesi." tarafından çevrildi Nizamettin Karaben. *World History Encyclopedia*, May 23, 2026. .
### MLA
Mark, Harrison W.. "Maria Theresa: Habsburg İmparatorluğu Büyük İmparatoriçesi." tarafından çevrildi Nizamettin Karaben. *World History Encyclopedia*, 23 May 2026, .
## Lisans & Telif Hakkı
Gönderen [Nizamettin Karaben](https://www.worldhistory.org/user/nizamettinkarab.ypq/ "User Page: Nizamettin Karaben"), tarihinde yayınlandı 23 May 2026. Telif hakkı bilgileri için lütfen orijinal kaynakları kontrol edin. Lütfen bu sayfadan gidebileceğiniz içeriklerin daha farklı lisans koşullarına sahip olabileceğini unutmayın.