--- title: İskoçya Kralı I. William author: Mark Cartwright translator: Melis Şahin source: https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-19328/iskocya-krali-i-william/ format: machine-readable-alternate license: Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike (https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/) updated: 2026-05-10 --- # İskoçya Kralı I. William _Yazan: [Mark Cartwright](https://www.worldhistory.org/user/markzcartwright/)_ _Çeviren [Melis Şahin](https://www.worldhistory.org/user/melissahin)_ Armasının amblemi nedeniyle "Aslan William" olarak da bilinen I. William, MS 1165 ile 1214 yılları arasında hüküm sürmüştür. Ağabeyi IV. Malcolm'un (MS 1153-1165) ardından tahta geçen William, sınırları daralan bir krallıkla karşı karşıya kalmış olsa da başta Northumberland olmak üzere kuzey İngiltere'yi ele geçirme hırsına sahipti. William, MS 1174 yılında sınırın güneyinde sefere çıktığı sırada İngiliz şövalyeler tarafından utanç verici bir şekilde esir alınmış ve serbest bırakılması için İngiltere Kralı II. Henry (MS 1154-1189) ile müzakere edene kadar tutuklu kalmıştır. William, Henry'nin vasalı olmak, İskoçya'daki önemli kaleleri teslim etmek ve İngiliz Kilisesi'ne tabi olmak zorunda kalmıştır. İskoçya özgürlüğünü MS 1189 ile 1199 yılları arasında hüküm süren İngiltere Kralı I. Richard'dan geri satın almış ancak daha sonra MS 1199 ile 1216 yılları arasında hüküm süren İngiltere Kralı John'a tekrar kaybetmiştir. İngiliz krallarıyla olan ilişkilerindeki tüm iniş çıkışlara rağmen William, İskoçya'yı diğer tüm orta çağ İskoç hükümdarlarından daha uzun süre yönetmiş, krallığını sağlamlaştırarak tahtın otoritesini tüm kuzey Britanya Adaları'na yaymak için büyük çaba sarf etmiştir. William MS 1214 yılında öldüğünde 49 yıl boyunca hüküm sürmüştür ve yerine MS 1214 ile 1249 yılları arasında hüküm süren oğlu II. Alexander geçmiştir. ### **Erken Yaşamı** Yaklaşık 1142 yılında yönetici Canmore Hanedanı'nın bir üyesi olarak doğan I. William'ın annesi Surrey Kontu'nun kızı Ada de Warenne, babası ise 1152 yılında ölen ve İskoçya Kralı I. David'in (1124-1153) oğlu olan Northumberland Kontu Henry'dir. I. David'in ölümünün ardından tahtın varisi olarak belirlenen torunu IV. Malcolm tahta çıkmış ancak Malcolm yirmili yaşlarının ortalarında çocuk sahibi olmadan hayatını kaybetmiştir. IV. Malcolm'un saltanatı döneminde İskoçya, dedesi I. David'in savaşlar ve diplomasi yoluyla elde ettiği İngiliz topraklarındaki kazanımlarının büyük bir kısmını kaybetmiş ve İngiltere, II. Henry'nin liderliğinde yeniden yükselişe geçmiştir. I. William 9 Aralık 1165 tarihinde kral olmuş ve Noel arifesinde Scone'da taç giymiştir. Kralın kız kardeşi Brittany düşesiydi ve ona yapılan ziyaretler, William'ın diğer Avrupalı krallar ve soylular gibi orta çağ turnuvalarına katılmasına olanak tanıdı. Kızıl saçları ve dövüş yeteneğiyle oldukça etkileyici bir figürdü. Kralın "Aslan" lakabı ölümünden sonra verilmiştir ve büyük olasılıkla William'ın bu hayvanı arma simgesi olarak seçmesinden kaynaklanmaktadır. Bu armanın tasarımı sarı bir arka plan üzerinde şaha kalkmış kırmızı aslan figürüydü ve daha sonra İskoç hükümdarlarının simgesi haline geldi. Günümüzde bu simge İskoçya Kraliyet Sancağı olarak bilinmektedir. William evlilik dışı birçok çocuk sahibi olmuş, ancak sonunda 5 Eylül 1186 tarihinde İngiltere Kralı I. Henry'nin (MS 1100-1135) evlilik dışı bir soyundan gelen Ermengarde de Beaumont (ö. 1234) ile evlenmiştir. Çiftin Alexander, Margaret, Isabel ve Marjorie adında dört çocuğu olmuştur. [ ![Ruins of Arbroath Abbey](https://www.worldhistory.org/img/r/p/500x600/13191.jpg?v=1607079075) Arbroath Manastırı Kalıntıları Tom Parnell (CC BY-SA) ](https://www.worldhistory.org/image/13191/ruins-of-arbroath-abbey/ "Ruins of Arbroath Abbey")### **Yönetim** I. David, birleşik bir İskoç krallığı kurma yolunda büyük mesafe katetmişti ancak IV. Malcolm'un sönük geçen saltanatından sonra kraliyet otoritesine karşı hala bazı direniş odakları mevcuttu. Bu odakların başında, I. William'ın bastırdığı güneybatı ve en kuzey bölgeleri geliyordu. Krallığın güneybatı köşesinde yer alan Galloway İskoçya'dan ayrılmaya çalıştı ancak William'ın 1176 yılında Galloway lordu Gilbert'ı esir almasıyla bu düşünce suya düştü. Yine de Galloway 1186 yılına kadar krallığa tam anlamıyla uyum sağlayamadı. Sorun yaratan bir diğer bölge ise en kuzeydeki Ross bölgesiydi. Orkney kontu 1181, 1197 ve 1202 yıllarında isyanları kışkırttı. Sorun yaratan bu kont, William'ın oğlunu rehin alıp onu kör etmesi ve hadım etmesiyle bertaraf edildi. Ross'taki bir başka isyancı ise İskoçya Kralı II. Duncan'ın (saltanatı 1094) evlilik dışı torunu Donald mac William'dı. Donald 1187 yılında bir savaşta öldürüldü ve kesik başı Inverness'te William'a sunuldu. Saltanat süresince devam eden bu sorunların birçoğunun temel nedeni, William'ın esir düşmesi ve ardından İngiltere Kralı II. Henry'ye boyun eğmesiydi. İskoç kralının günümüz İskoçya'sının tamamına egemen olma mücadelesi, kendisine *Uilleam Garhb* veya "Sert William" lakabının verilmesine yol açtı. Kral William, I. David'in kurduğu yerel yönetim sistemini genişletmiştir. Buna ek olarak Invernairn (yaklaşık 1187), Dumfries (yaklaşık 1185) ve Perth (yaklaşık 1209) gibi ticaretin gelişmesini sağlayan koruma ve ayrıcalıklara sahip kraliyet kasabaları oluşturma politikasını sürdürmüştür. Angus ve Mearns bölgeleri de daha sıkı bir kraliyet kontrolü altına alınmıştır. Adalet adamlarına ve bölge yöneticilerine daha geniş yetkiler verilmiştir. Suç kanunları tüm İskoçya genelinde daha net hale getirilmiştir. Dedesi gibi manastırlar kurmaya da önem veren William, 1178 yılında kraliyetin cömertliği sayesinde İskoçya'nın en zenginlerinden biri haline gelen Arbroath Manastırı'nı kurmuştur. ### **İngiltere ile İlişkiler: II. Henry** İngiltere Kralı II. Henry, Cumbria ve Northumbria'nın IV. Malcolm'dan iadesini müzakere etmiştir. Bu işlem karşılığında kendisine babasının da unvanı olan Huntingdon kontluğunu vermiş ve 1157 yılında İskoç kralının Wark-upon-Tyne'daki kaleyi elinde tutmasına izin vermiştir. William, Northumberland'ı geri almaya kararlıydı. Bu bölge, babasının kontluğuydu ve Malcolm onu verene kadar kısa bir süre için ondaydı. William 1168 yılında, II. Henry'nin baş düşmanı olan Fransa ile bir ittifak imzalamıştır. William daha sonra Temmuz 1174'te Northumberland'ı işgal etmiştir. Bu işgalin gerekçelerinden biri, 1170 yılında Canterbury başpiskoposu Thomas Becket'ın II. Henry'yi destekleyen şövalyeler tarafından kendi katedralinde acımasızca öldürülmesidir. [ ![Henry II of England](https://www.worldhistory.org/img/r/p/500x600/11597.png?v=1772165965) İngiltere Kralı II. Henry National Portrait Gallery (Public Domain) ](https://www.worldhistory.org/image/11597/henry-ii-of-england/ "Henry II of England")William, İngiltere kralının İngiltere ve Normandiya'daki bir isyanla uğraşırken dikkatini dağıtmasından faydalandı ve Brough ile Appleby'deki kraliyet kalelerini ele geçirdi. Ancak William, 13 Temmuz 1174 tarihinde Alnwick Kalesi yakınlarında küçük bir İngiliz şövalye grubu tarafından gafil avlandı. Kralın atı öldü ve üzerine düştü, böylece William esaretten kaçamadı. İskoç kralı daha sonra uzaktaki Normandiya'da beş ay boyunca hapsedildi ve geleceği üzerinde düşünmesine izin verildi. Rakibinin esir düşmesi, II. Henry'nin William'ın özgürlüğü için pazarlık yapabilmesini sağladı. Bunun sonucu olarak Aralık 1174 tarihinde Henry'nin İskoçya üzerindeki üstünlüğünü resmi olarak tanıyan Falaise Antlaşması imzalandı. 10 Ağustos 1175 tarihinde William, York'ta halka açık bir teslimiyet törenine katılmak zorunda kaldı ve beş önemli kalenin kontrolünü Henry'ye verdi. Bu kaleler Edinburgh, Berwick, Roxburgh, Jedburgh ve Stirling idi. Henry, işi daha da zorlaştırmak için William'ın bu kalelerdeki İngiliz garnizonlarının masraflarını ödemesini şart koştu. Son bir taviz olarak İngiliz Kilisesi'nin İskoçya Kilisesi üzerinde üstünlüğü kabul edildi. Bu durum ancak 1192 yılında Papa'nın müdahalesiyle düzeltilebildi. 1186 yılında Henry, kuzeni Ermengard'ı William ile evlendirdiğinde ve İngiliz kralı [Edinburgh Kalesi](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-19309/edinburgh-kalesi/)'ni bir düğün hediyesi olarak İskoçlara geri verdiğinde durum biraz daha iyileşti. ### **I. Richard & Kral John** Galler (1163) ve İrlanda (1175) için yapılan diğer benzer vasallık antlaşmalarıyla birlikte II. Henry artık tüm Britanya Adaları'nı kontrolü altına almıştı. Ancak Orta Çağ'da her zaman olduğu gibi bir kral öldüğünde, halefi genellikle selefinin kazanımlarını korumakta yetersiz kalıyordu. II. Henry'nin ardından tahta sırasıyla oğulları I. Richard ve Kral John geçtiğinde de durum böyle oldu. Richard çoğunlukla Orta Doğu'daki Üçüncü Haçlı Seferi (1189-1192) ile meşguldü ve John ise İngiltere'nin şimdiye kadarki en sevilmeyen krallarından biri oldu. [ ![Henry II & Richard I](https://www.worldhistory.org/img/r/p/500x600/8729.jpg?v=1698318903) II. Henry & I. Richard Unknown Artist (Public Domain) ](https://www.worldhistory.org/image/8729/henry-ii--richard-i/ "Henry II & Richard I")"Aslan Yürekli Richard" olarak da bilinen I. Richard her zaman Haçlı Seferi'ni finanse edecek nakit arayışı içindeydi ve bu durum William'ın, II. Henry'nin kendisine dayattığı vasallıktan kendini kurtarmasını sağladı. MS 1189 yılına ait bu antlaşma Canterbury İbranamesi (Quitclaim of Canterbury) olarak bilinir. 5 Aralık'ta imzalanan antlaşma, William'a Henry'nin ele geçirdiği birkaç kaleyi geri verdi ve İskoçya'nın bağımsızlığını resmi olarak ilan etti. Bunun bedeli 10.000 mark oldu. Birkaç yıl sonra Richard ordusunu finanse etmek için fon aramaya devam ederken, İngiliz kralının doğru fiyat karşılığında Northumberland'ı William'a vermeye istekli olduğu görülüyordu. İskoç kralı nihayet hayatı boyunca arzu ettiği şeyi alacaktı ancak ne yazık ki Richard anlaşma üzerinde düşünmeye karar verdi ve bu kez Fransa'daki aile topraklarını savunmak için İngiltere'den ayrıldı. Richard MS 1199 yılındaki bir kuşatma sırasında öldürüldü ve William'ın anlaşması hiçbir zaman gerçekleşmedi. I. Richard ile yapılan Canterbury Antlaşması geçici bir çözüm oldu çünkü baskıcı ve beceriksiz bir yönetici olarak ün yapmasına rağmen bir sonraki İngiliz kralı farklı düşüncelere sahipti. Kral John büyük bir ordu topladı ve William'ın kuzey İngiltere'deki saldırılarına şiddetle karşı koydu. John daha sonra Eylül 1209 tarihinde William'ı kendisini feodal üst otorite olarak kabul etmeye zorladı. Norham Antlaşması uyarınca William, John'a 15.000 mark ödemek ve vasal statüsüne dönüşe uyumu sağlamak için iki kızı, Margaret ve Isabel'i rehin vermek zorunda kaldı. En azından William 1212 yılında İskoç kralını devirmeyi amaçlayan bir isyanı bastırmaya yardım etmek için John İskoçya'ya bir ordu gönderdiğinde parasının karşılığını bir nebze de olsa almış oldu. ### **Ölümü & Varisi** William, 4 Aralık 1214 tarihinde Stirling Kalesi'nde öldü ve kurduğu Arbroath Manastırı'nda defnedildi. William'ın yerine, İngiltere'deki kuzey baronlarını sevilmeyen Kral John'a karşı destekleyen ve böylece 1215 yılındaki [Magna Carta](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-17603/magna-carta/)'nın imzalanmasına katkıda bulunan II. Alexander geçti. Bu ferman İngiliz kraliyet gücünü sınırlandırdı ve monarşi de dahil olmak üzere herkesin hukukun üstünlüğüne bağlı olduğunu vurguladı. Magna Carta ayrıca İskoçya'nın İngiltere'den olan bağımsızlığını yeniden sağlayan ve Norham Antlaşması'nı fesheden bir madde içeriyordu. Alexander, ülkesindeki muhalefetle başa çıkma konusunda babasından daha acımasızdı ve İngiltere Kralı III. Henry'nin (1216-1272) kız kardeşi Joan ile evlenmesinin ardından İngiltere ile barışçıl ilişkiler yeniden tesis edildi. Canmore Hanedanı, William'ın torunu III. Alexander'ın (1249-1286) ölümüne kadar İskoçya'yı yönetmeye devam etti. #### Editorial Review This human-authored definition has been reviewed by our editorial team before publication to ensure accuracy, reliability and adherence to academic standards in accordance with our [editorial policy](https://www.worldhistory.org/static/editorial-policy/). ## Bibliografya - [Barratt, Nick. *The Restless Kings.* Faber & Faber, 2019.](https://www.worldhistory.org/books/0571329101/) - [Cannon, John & Hargreaves, Anne. *The Kings and Queens of Britain.* Oxford University Press, 2009.](https://www.worldhistory.org/books/0199559228/) - [Cavendish, Richard. *Kings & Queens.* David & Charles, 1970.](https://www.worldhistory.org/books/B00NPNQIRS/) - [Crouch, David. *Medieval Britain, c.1000-1500.* Cambridge University Press, 2017.](https://www.worldhistory.org/books/0521149673/) - [Jones, Dan. *The Plantagenets.* William Collins, 2013.](https://www.worldhistory.org/books/B00NBCU42I/) - [Lynch, Michael. *The Oxford Companion to Scottish History.* Oxford University Press, 2011.](https://www.worldhistory.org/books/0199693056/) - [MacQuarrie, Alan. *Medieval Scotland.* Sutton Publishing Ltd, 2004.](https://www.worldhistory.org/books/0750929774/) - [Oram, Richard. *Kings and Queens of Scotland.* Tempus, 2002.](https://www.worldhistory.org/books/075243814X/) - [Phillips, Charles. *The Complete Illustrated Guide to the Kings & Queens of Britain.* Lorenz Books, 2006.](https://www.worldhistory.org/books/0754816281/) ## Yazar Hakkında Mark, WHE'nin Yayın Direktörü olup Siyaset Felsefesi alanında yüksek lisans derecesine sahiptir (York Üniversitesi). Tam zamanlı bir araştırmacı, yazar, tarihçi ve editördür. Özel ilgi alanları arasında sanat, mimari ve tüm medeniyetlerin paylaştığı fikirleri keşfetmek yer almaktadır. ## Zaman çizelgesi - **c. 1142 CE**: Birth of [William I of Scotland](https://www.worldhistory.org/William_I_of_Scotland/). - **1165 CE - 1214 CE**: Reign of [William I of Scotland](https://www.worldhistory.org/William_I_of_Scotland/). - **24 Dec 1165 CE**: [William I of Scotland](https://www.worldhistory.org/William_I_of_Scotland/) is invested at Scone. - **1168 CE**: [William I of Scotland](https://www.worldhistory.org/William_I_of_Scotland/) signs a treaty with France. - **Jul 1174 CE**: [William I of Scotland](https://www.worldhistory.org/William_I_of_Scotland/) invades Northumbria. - **13 Jul 1174 CE**: [William I of Scotland](https://www.worldhistory.org/William_I_of_Scotland/) is captured by English knights in Northumberland. - **Dec 1174 CE**: [Henry II of England](https://www.worldhistory.org/Henry_II_of_England/)'s overlordship of [Scotland](https://www.worldhistory.org/disambiguation/Scotland/) is recognised by the Treaty of Falaise. - **10 Aug 1175 CE**: [William I of Scotland](https://www.worldhistory.org/William_I_of_Scotland/) pays public homage to [Henry II of England](https://www.worldhistory.org/Henry_II_of_England/) at York. - **1178 CE**: [William I of Scotland](https://www.worldhistory.org/William_I_of_Scotland/) founds Arbroath Abbey. - **5 Sep 1186 CE**: [William I of Scotland](https://www.worldhistory.org/William_I_of_Scotland/) marries Ermengarde de Beaumont. - **1187 CE**: Donald mac William, pretender to the Scottish throne, is killed in [battle](https://www.worldhistory.org/disambiguation/battle/). - **5 Dec 1189 CE**: The quitclaim of Canterbury is signed between [Richard I of England](https://www.worldhistory.org/Richard_I_of_England/) and [William I of Scotland](https://www.worldhistory.org/William_I_of_Scotland/) returning to [Scotland](https://www.worldhistory.org/disambiguation/Scotland/) its independence from the English crown. - **Sep 1209 CE**: The Treaty of Norham establishes [King John of England](https://www.worldhistory.org/King_John_of_England/)'s overlordship over [William I of Scotland](https://www.worldhistory.org/William_I_of_Scotland/). - **4 Dec 1214 CE**: [William I of Scotland](https://www.worldhistory.org/William_I_of_Scotland/) dies at [Stirling Castle](https://www.worldhistory.org/Stirling_Castle/). ## Bu Çalışmayı Alıntıla ### APA Cartwright, M. (2026, May 10). İskoçya Kralı I. William. (M. Şahin, Çevirmen). *World History Encyclopedia*. ### Chicago Cartwright, Mark. "İskoçya Kralı I. William." tarafından çevrildi Melis Şahin. *World History Encyclopedia*, May 10, 2026. . ### MLA Cartwright, Mark. "İskoçya Kralı I. William." tarafından çevrildi Melis Şahin. *World History Encyclopedia*, 10 May 2026, . ## Lisans & Telif Hakkı Gönderen [Melis Şahin](https://www.worldhistory.org/user/melissahin/ "User Page: Melis Şahin"), tarihinde yayınlandı 10 May 2026. Telif hakkı bilgileri için lütfen orijinal kaynakları kontrol edin. Lütfen bu sayfadan gidebileceğiniz içeriklerin daha farklı lisans koşullarına sahip olabileceğini unutmayın.