--- title: Karma author: Chirayu Thakkar translator: Tunahan Demir source: https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-14209/karma/ format: machine-readable-alternate license: Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike (https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/) updated: 2022-03-21 --- # Karma _Yazan: [Chirayu Thakkar](https://www.worldhistory.org/user/cross.kronos/)_ _Çeviren [Tunahan Demir](https://www.worldhistory.org/user/tunahandemir)_ *Karma*, başlıca 'eylem' anlamına gelen [Sanskritçe](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-12138/sanskritce/) bir kelimedir, ancak Güney Asya Dinleri (ve [Felsefe](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-340/felsefe/)) için, bu terim zaman içinde çeşitli anlamlar ve çağrışımlar kazandığı için sadece bununla sınırlı kalmamaktadır. Karma terimi, eylemleri ve sonuçları birbirine bağlar. Bu hayatta yaşanan iyi ve kötü olaylar, şu anki ve önceki yaşamlardaki amellerin toplam sonucudur. Bu olay, Karma Kanunu olarak bilinir ve doğal ve evrensel bir kanun olarak kabul edilir. Karma, bir bireyin mevcut durumunu haklı çıkarmakla kalmaz, aynı zamanda Güney Asya Felsefesi'nde yaygın olan doğum ve ölüm döngüsünü (veya *saṃsāra*) rasyonelleştirir. ### İlk Kaynaklar *Karma* fikri ilk olarak en eski Hindu metninde *Rigveda*'da (MÖ 1500 'lerden önce) bir ritüel eylemin kısıtlı anlamında ortaya çıkar ve eski baskın ritüel yazıtlarında felsefi kapsamı daha sonraki *Upanishad*'larda (MÖ 800 -300) genişleyene kadar tutmaya devam eder. Terim, eylemlerin sonuçları ona bağlandığında daha da felsefi bir ağırlık kazanır. Böylelikle karma, ahlaki veya etik bir boyut kazanır. Güney Asya geleneklerinde karma ile ilişkili özerk nedensel işlev, [Tanrı](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-10299/tanri/)'nın (ilahi temsilci) tüm insan eylemlerini ödüllendirdiği veya cezalandırdığı İbrahimî Dinler'in bakış açısından büyük ölçüde farklıdır. Böylece Karma Kanunu, Tanrı'yı kötülüğün varlığından kurtarır. Karmanın fiili işleyişi, Her Şeye Kadir'in onu devirmeye çabası, karmanın sona ermesi vb. gelenekten geleneğe değişen karmaşık ayrıntılardır. ### Uygulamada Karma Karşılıklı bir kavram olarak karma hem eylemi hem de niyeti içerir. Muhtaç olanlara yardım, yaşlılara hizmet, akrabalara yardım vb. tüm iyi eylemler ve niyetler veya başkaları için iyi dilekler ödüllendirilirken bunlara zıt düşen eylemlerde ise cezalandırılır. Bu Karma Yasası, bir bireye iki şeyi takip etmesi için ilham verir (a) kötü karşılıklı sonuçlardan kaçınmak için iyi eylemlerde bulunma (b) karmanın etkilerini nötrleştirmek için bazı manevi eylemlere bağlı kalmak. İkinci nokta tüm gelenekler için ortak olmayabilir. Karma ve karma sonuçlarının sona ermesi, kişiyi genellikle *mokşa* veya *nirvāna* olarak bilinen doğum ve ölüm döngüsünden serbest bırakır. Felsefi açıdan, özgür irade ve karma arasında uzun bir tartışma vardır. Eğer kişi şu anda uygunsuz davranıyorsa, bunu ancak karma varsa geçmişinin bir sonucu olarak gerekçelendirebilir. Bunun yanında, karma teorisi ile birlikte, kişiye irade bahşedilir ve kişi vicdanına göre hareket edebilir. Dolayısıyla, iyi ya da kötü, kişinin geçmiş karmasının meyvelerini toplarken, özgür iradesiyle hareket etmenin yanı sıra yeni karma biriktirir. Bu aynı zamanda kişiye kendini özgürleştirebilecek şekilde hareket etme fırsatı verir. ### Farklı Geleneklerde Karma [Hinduizm](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-10215/hinduizm/)'de, Vedānta Okulu'nda karma teorisi daha baskındır. *Mīmāṃsā* gibi bazı okullar için, karmanın rolü neredeyse göz ardı edilebilir. Çoğu gelenek, üç tür karma üzerinde hemfikirdir: *prārabdha*, *saṃcita* ve *kriyamāṇa*, bu yaşamda deneyimlenecek karma, henüz biçmediğimiz gizli karma ve gelecekteki yaşamlarımızla sonuçlanacak karma anlamına gelir. Ayrıca jīvanmukta kavramı ya da bizatihi özgürleşen ve böylece artık karma biriktirmeyen yaşayan bir birey de vardır. Esasen teistik olan daha sonraki Hindu geleneklerinde, Tanrı'nın lütfu, karma çıkarımları geçersiz kılmada veya kişiyi tamamen hafifletmede ve böylelikle *mokşa*ya yönlendirmede önemli bir rol oynar. [Budizm](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-11144/budizm/)'de esasen ruh yoktur. Çözülmemiş karmalar, samsāra'nın altı diyarından birinde beş skandadan (bir varlığın kurucu unsurları) oluşan yeni bir biçime dönüşür. Nihai *nirvāṇa* (kurtuluş), varlığın iddia edilen varlığının sona ermesi anlamına gelen artık karmanın yok edilmesi yoluyla gelir. Zihin, beden ve konuşma tarafından gerçekleştirilen ve cehalet, arzu ve nefretle yönlendirilen niyetli eylemler (*cetanā*), kişiyi samsāra'ya bağlayan çıkarımlara yol açar. Sekiz Aşamalı Yol'u takip ederek - Buda'nın önerdiği sekiz doğru düşünme ve hareket etme yolu dizileri - *nirvāṇa*ya ulaşılabilir. Jainizm'de karma, tüm evreni parçacıklar halinde sarmalayan gözle görülmeyen bir madde olarak tasavvur edilir. Bu son derece minik olan parçacıklar ruha tutunarak ruhun içsel bozulmamış formunu gizlerler. Bazen ruha sızan ve ruhu çeşitli renklerle lekeleyen atık olarak tanımlanır. Kurtuluş, sıkı bir arınma yolu izlenerek elde edilir. Jainizm için, dışsal bir ilahi temsilcinin yokluğu göz önüne alındığında Karma Yasası, geçerli bir yasa haline gelmekle beraber evreni yöneten, kendi kendini idame ettiren bir mekanizma haline de gelir. #### Editorial Review This human-authored definition has been reviewed by our editorial team before publication to ensure accuracy, reliability and adherence to academic standards in accordance with our [editorial policy](https://www.worldhistory.org/static/editorial-policy/). ## Bibliografya - Clooney, F.X. "Evil, Divine Omnipotence, and Human Freedom: Vedānta's Theology of Karma." *The Journal of Religion*, No. 4/Vol. 69/Oct., 1989, pp. 530-548. - [Doniger O'Flaherty, W. *Karma and Rebirth in Classical Indian Traditions.* Motilal Banarsidass,, 1999.](https://www.worldhistory.org/books/8120816714/) - Kaufman, W. R. "Karma, rebirth, and the problem of evil." *Philosophy East and West*, 2005, pp. 15-32. - [Neufeldt, R.W. *Karma and Rebirth; Post Classical Development.* Sri Satguru, 1995.](https://www.worldhistory.org/books/817030430X/) - [Reichenbach, B.R. *Law of Karma.* Univ of Hawaii Pr, 1991.](https://www.worldhistory.org/books/0824813529/) ## Yazar Hakkında Chirayu Thakkar is extensively trained in Religious Studies specially in Hinduism. Academically, he is currently associated with the University of Chester, UK. He writes on interplay between religion and various other disciplines. - [Facebook Profile](https://www.facebook.com/chirayu.thakkar2) ## Zaman çizelgesi - **c. 1500 BCE - c. 500 BCE**: Indian scholars of the so-called Vedic Period commit [the Vedas](https://www.worldhistory.org/The_Vedas/) to written form; basic tenets of [Hinduism](https://www.worldhistory.org/hinduism/) are established. ## Bu Çalışmayı Alıntıla ### APA Thakkar, C. (2022, March 21). Karma. (T. Demir, Çevirmen). *World History Encyclopedia*. ### Chicago Thakkar, Chirayu. "Karma." tarafından çevrildi Tunahan Demir. *World History Encyclopedia*, March 21, 2022. . ### MLA Thakkar, Chirayu. "Karma." tarafından çevrildi Tunahan Demir. *World History Encyclopedia*, 21 Mar 2022, . ## Lisans & Telif Hakkı Gönderen [Tunahan Demir](https://www.worldhistory.org/user/tunahandemir/ "User Page: Tunahan Demir"), tarihinde yayınlandı 21 March 2022. Telif hakkı bilgileri için lütfen orijinal kaynakları kontrol edin. Lütfen bu sayfadan gidebileceğiniz içeriklerin daha farklı lisans koşullarına sahip olabileceğini unutmayın.