--- title: Mezoamerika'da Çikolata author: Mark Cartwright translator: Burak Melek source: https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-12913/mezoamerikada-cikolata/ format: machine-readable-alternate license: Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike (https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/) updated: 2022-02-20 --- # Mezoamerika'da Çikolata _Yazan: [Mark Cartwright](https://www.worldhistory.org/user/markzcartwright/)_ _Çeviren [Burak Melek](https://www.worldhistory.org/user/burakmenek)_ Çikolata, Mezoamerika'nın en çok arzu edilen yiyeceklerinden biriydi ve diğerlerinin yanı sıra Olmec, Maya ve Aztek uygarlıkları tarafından tüketilirdi. Tüketimi, modern New Mexico'daki Chaco Kanyonu da dahil olmak üzere Amerika'nın diğer bölgelerine ticaret yolları yoluyla yayıldı. Çikolatanın bilinen en eski kullanımı milattan önce 1900 civarında Olmec tarafından bir içecek olarak tüketildi, *tecomates* olarak bilinen özel yuvarlak kavanozlardan içildi. Mayalar, çikolata içmek için uzun silindirli beherler kullanırdı ve bunların üzerlerinde çoğu zaman kullanım amaçlarını belirten metin vardı. Aztekler ayrıca özellikle çikolatalı içecekler için ayrılmış zengin bir şekilde dekore edilmiş uzun bardaklara sahipti. Bu tür göze çarpan kaplar, içen kişinin böyle değerli bir içeceğin tadını çıkaracak araçlara ve statüye sahip olduğu konusunda izleyicileri etkilemek için tasarlanmış olabilir. ### Yetiştirilmesi ve Değeri Çikolata, ilk olarak Orta Amerika'nın Pasifik ve Körfez kıyılarına yakın geniş meyve bahçelerinde, özellikle Xoconusco bölgesinde ve Sarstoon vadilerinde yetiştirilen *Theobroma kakao* ağacından (aslında Güney Amerika'ya özgü) kakao çekirdeklerinden yapılır. Ağaç sıcak ve nemli iklimde büyür; Polochic ve Motagua Nehirleri (modern Guatemala ve Belize). Aslında, Azteklerin bildiği gibi dört çeşit kakao çekirdeği veya *cacahuatl* vardı ve bu kelimenin ya da çikolata içeceği için terimlerinin bozulması - *xocolatl* - muhtemelen çikolata kelimesinin kökenidir. Çikolataya o kadar saygı duyuldu ki, çekirdekleri yaygın olarak işlem gören bir üründü, çoğu zaman bahsedilen kabilelerinden haraç olarak talep edildi ve hatta Aztekler tarafından bir para birimi olarak kullanıldı. Aslında, kakao çekirdekleri o kadar değerliydi ki, ya para birimi olarak geçmek için taklit edildiler ya da daha da şeytani bir şekilde değerli iç kısımlarından oyuldular ve kum gibi bir madde ile dolduruldular. Bir para birimi olarak, Aztek pazarlarında bir kakao çekirdeğinin size tek bir domates alabileceğini, 30 fasulyenin size bir tavşan alabileceğini ve daha istekli bir alıcı için 200 fasulyeye bir hindi alınabileceğini biliyoruz. O zamanlar pahalı bir ithalat olarak, çikolata esas olarak üst sınıflar tarafından içildi ve yemeklerden sonra tüketildi, tipik olarak tütün içilmesi eşlik etti. Düğünler gibi önemli etkinliklerde yoksul sınıflar tarafından mısır gevreği ile karıştırılmış olabilir, ancak bazı [bilim](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-351/bilim/) adamları saf çikolata içeceğinin soyluların özel bir statü sembolü olduğunu savunuyorlar. Merakla, ayrıcalıklı kurban edilen kişiye, bu dünyadan ayrılmadan önce, örneğin Huitzilopochtli onuruna düzenlenen yıllık Panquetzaliztli Aztek festivali'nde son bir ikram olarak bile verilebilirdi. ### Hazırlanması ve Tüketimi Çikolatayı hazırlamak için kakao çekirdekleri fermente edilir, sertleştirilir ve kavrulurdu. Daha sonra çekirdekler toz haline getirilir ve sıcak suyla karıştırılırdı, çünkü çikolata genellikle (ancak her zaman değil) ılık köpüklü bir içecek olarak tüketilir, köpük sıvıyı tahta bir aletle kuvvetlice çırparak ve sıvıyı bir kaptan diğerine dökerek yapılırdı. Hatta, köpük içeceğin en iyi kısmı olarak kabul edilirdi. Tadı acı olduğundan, örneğin mısır, vanilya, çiçekler, öğütülmüş şili biberleri, otlar, bal veya fermente agave özsuyu (octli) eklenerek tatlandırılabilir. Tadı dışında, çikolatanın bir başka avantajı da kafein içermesi ve bu nedenle uyarıcı olarak kullanılabilmesidir. [ ![CocoaTree](https://www.worldhistory.org/img/r/p/500x600/2734.jpg?v=1599329703) Kakao Ağacı Luisovalles (CC BY) ](https://www.worldhistory.org/image/2734/cocoatree/ "CocoaTree")Bernardino de Sahagún, çikolatanın Aztekler tarafından nasıl hazırlandığına ve kaliteli bir içeceğin kalitesizden nasıl ayırt edileceğine dair canlı bir görgü tanığı yazdı: > Kaliteli çikolatanın satıcısı, öğüten, insanlara içecek veren, yemek yedirendir. Kakao \[çekirdekleri\] öğütür; onları ezer, kırar, toz haline getirir. Onları seçer, eler, ayırır. Onları ıslatır, emdirir, demler. Suyu idareli, muhafazakar bir şekilde ekler; havalandırır, süzer, süzer, ileri geri döker, havalandırır; bir kafa oluşturmasını sağlar, köpürmesini sağlar; kafayı çıkarır, kafa oluşturmasını sağlar, köpürmesini sağlar...İyi, üstün, içilebilir \[çikolata\] satar: ayrıcalık, soyluların, yöneticilerin içeceği - ince öğütülmüş, yumuşak, köpüklü, kırmızımsı, acı; şili suyuyla, çiçeklerle, uei nacaztli'li, teonacaztli'li, vanilyalı, mecaxochitl'lı, yabani arı balıyla, toz aromatik çiçeklerle. \[Kalitesiz çikolatanın\] mısır unu ve suyu vardır; kireç suyu; \[soluk\]; \[köpük\] kabarcıkları patlar. (Townsend, 178) #### Editorial Review This human-authored definition has been reviewed by our editorial team before publication to ensure accuracy, reliability and adherence to academic standards in accordance with our [editorial policy](https://www.worldhistory.org/static/editorial-policy/). ## Bibliografya - [McEwan, C. *Moctezuma.* British Museum Press, 2009.](https://www.worldhistory.org/books/0714125857/) - [Miller, M.E. *The Art of Mesoamerica.* Thames & Hudson, 2012.](https://www.worldhistory.org/books/0500204144/) - [Nichols, D.L & Pool, C.A. *The Oxford Handbook of Mesoamerican Archaeology.* Oxford University Press, 2012.](https://www.worldhistory.org/books/0195390938/) - [Soustelle, J. *Daily Life of the Aztecs.* Penguin Books Ltd, 1971.](https://www.worldhistory.org/books/0140206787/) - [Townsend, Richard F. *The Aztecs.* Thames & Hudson, 2009.](https://www.worldhistory.org/books/B00DO93EHK/) ## Yazar Hakkında Mark, WHE'nin Yayın Direktörü olup Siyaset Felsefesi alanında yüksek lisans derecesine sahiptir (York Üniversitesi). Tam zamanlı bir araştırmacı, yazar, tarihçi ve editördür. Özel ilgi alanları arasında sanat, mimari ve tüm medeniyetlerin paylaştığı fikirleri keşfetmek yer almaktadır. ## Bu Çalışmayı Alıntıla ### APA Cartwright, M. (2022, February 20). Mezoamerika'da Çikolata. (B. Melek, Çevirmen). *World History Encyclopedia*. ### Chicago Cartwright, Mark. "Mezoamerika'da Çikolata." tarafından çevrildi Burak Melek. *World History Encyclopedia*, February 20, 2022. . ### MLA Cartwright, Mark. "Mezoamerika'da Çikolata." tarafından çevrildi Burak Melek. *World History Encyclopedia*, 20 Feb 2022, . ## Lisans & Telif Hakkı Gönderen [Burak Melek](https://www.worldhistory.org/user/burakmenek/ "User Page: Burak Melek"), tarihinde yayınlandı 20 February 2022. Telif hakkı bilgileri için lütfen orijinal kaynakları kontrol edin. Lütfen bu sayfadan gidebileceğiniz içeriklerin daha farklı lisans koşullarına sahip olabileceğini unutmayın.