--- title: Rosetta Taşı author: Mark Cartwright translator: Göktuğ Berk Bağcı source: https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-12408/rosetta-tasi/ format: machine-readable-alternate license: Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike (https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/) updated: 2021-05-18 --- # Rosetta Taşı _Yazan: [Mark Cartwright](https://www.worldhistory.org/user/markzcartwright/)_ _Çeviren [Göktuğ Berk Bağcı ](https://www.worldhistory.org/user/goktugberk525)_ Rosetta Taşı, M.Ö 196 yılına tarihlenen Mısır Kralı V.Ptolemaios hakkında yazılmış rahip fermanı içeren tamamlanmamış gri ve pembe granodiorit bir taş yapıttır. Metin üç farklı versiyonda yazılmıştır: Hiyeroglif, Demotik ve Yunan, ki bu farlı versiyonların bir arada bulunması gerçeği nihayetinde Mısır hiyerogliflerinin çözülmesinde paha biçilemez derecede yardımcı olmuştur. ### Kurtarma Taş, 1799 yılında Pierre François Xavier Bouchard tarafından Mısır Nil Deltası üzerinde bulunan el-Reşid(Rosetta) kenti yakınındaki Aziz Julien Limanı'nda bulunmuştur. Bouchard, Napolyon'un ordusunda mühendis subayıydı ve taşı Julien Sarayı'nın inşa çalışması sırasında yıkılmış olan eski bir duvardan çıkardı. Bouchard'ın komutanı, General Menou, taşın önemini anladı ve taşı [İskenderiye](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-245/iskenderiye/)'ye göndertti. Taşın kalıp ve kopyaları çıkartıldı fakat taş daha sonra İngiliz General Tomkins Turner tarafından ele geçirildi ve nihayetinde eser kalıcı evine Londra'daki British Museum(Müzesi)'da kavuştu. Dünyaca meşhur birkaç akademisyen taşı kullanarak hiyeroglifleri çözümlemek için gayret ettiyse de sembollerin hangi yöne doğru okunması gerektiğini ve hiyerogliflerin V. Ptolemaios Epiphanes(M.Ö 205-180) hakkında olduğunu ilk bulan kişi İngiliz Thomas Young oldu. Lakin metnin tam anlamıyla çözümlenmesi 1820'lerin başlarında Fransız Jean-François Champollion tarafından hiyerogliflerin alfabetik, belirleyici ve hecesel unsurların karışımı olduğunun keşfi ile gerçekleşti. Dolayısıyla 1600 yıldır kayıp olan Mısır hiyerogliflerinin tam anlamı nihayetinde yeniden keşfedilmiş oldu. ### Özellikleri Taş 112.3 x 75.7 cm ebatlarındave 28.4 cm kalınlığındadır. Taşın üzerindeki [yazı](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-72/yazi/) 14 satır hiyeroglif metin, 32 satır demotik metin ve 54 satır Yunanca metinden oluşmaktadır. Taş yapıtın bazı parçaları kayıp olduğu için, özellikle de iki üst köşesi ve sağ alt köşesi, metinlerin hiçbirisi tamamlanmış değildi. Hiyeroglif, Mısır rahiplerinin kullandığı dildi, Demotik yazı Mısır halkının ortak kuıllandığı dildi ve Yunanca ise idari amaçlarla kullanılmaktaydı. Üç yazı sisteminin metni de taç giymesinden bir yıl sonra Kral V. Ptolemaios'un kraliyet kültünü onaylayan Memfis'in rahip konsili tarafından yayınlanan bir fermana atıfta bulunur. [ ![Rosetta Stone Detail, Hieroglyphic Text](https://www.worldhistory.org/img/r/p/750x750/5317.jpg?v=1668274743) Rosetta Taşı Detaylı, Hiyeroglif Metin Osama Shukir Muhammed Amin (Copyright) ](https://www.worldhistory.org/image/5317/rosetta-stone-detail-hieroglyphic-text/ "Rosetta Stone Detail, Hieroglyphic Text")### Metin Taşın metni V.Ptolemaios'un iyi yönetimine ve başarılarına yönelik uzunca bir övgüyle başlar. Metinde söylenildiği şekliyle kral Mısır'a büyük bir zenginlik getirmiştir ve yüklü bir miktar parayı yeni tapınakların inşası ile eski tapınakların restorasyonuna yatırmıştır ve halka tahıl sağlamıştır. Vergiler azaltılmış veya kaldırılmış ve öncesinde devlete karşı suçlu sayılan çok sayıda mahkum onun hükümranlığı döneminde serbest bırakılmıştır. Kral aynı zamanda Mısır'ın düşmanlarını bastırmıştır ve metinde bir düşman hisarına karşı yapılan özel bir kampanyadan da bahsedilir ki bu hisarın yıkılması şehrin su kaynağını kesmek için yapılan kanallardan ötürüdür. Kralın tüm bu amellerini onurlandırmak için kralın on altın diadem giymiş heykeli "Ptolemaios Mısır'ın Koruyucusu" ünvanı ile tüm tapınaklara dikilmeli ve rahipler günde üç defa tapınakta hizmet etmeli. Kral, [Tanrı](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-10299/tanri/) Ptolemaios Epiphanes Eucharistos ve Ptah'ın sevgilisi olarak tanınmalı. Kralın doğum günü ve taç giyme tarihi libasyonlu, kurban kesmeli, ziyafetli festivallerle kutlanmalı ve,ayrıca, her ayın 17'inci ve sonuncu günlerinde büyük hükümdar, tanrıların sevgilisi V.Ptolemaios'un şerefine kutlamalar yapılmalı. Metin, bu fermanların taş üzerinde üç farklı versiyonda- kutsal, belge ve Yunan yazısı ile- yazılması ve bu taşların tüm tapınaklarda her daim yaşayacak olan büyük kralın heykellerinin yanına dikilmesi gerektiğini belirterek sonlanıyor. #### Editorial Review This human-authored definition has been reviewed by our editorial team before publication to ensure accuracy, reliability and adherence to academic standards in accordance with our [editorial policy](https://www.worldhistory.org/static/editorial-policy/). ## Bibliografya - [Rosetta Stone - - British Museum](http://www.britishmuseum.org/research/collection_online/collection_object_details.aspx?objectId=117631&partId=1 "Rosetta Stone - - British Museum"), accessed 1 Dec 2016. - [Rosetta Stone -- Encyclopedia Britannica](http://www.britannica.com/EBchecked/topic/509988/Rosetta-Stone "Rosetta Stone -- Encyclopedia Britannica"), accessed 1 Dec 2016. - [Rosetta Stone Translation](http://www.britishmuseum.org/explore/highlights/articles/r/the_rosetta_stone_translation.aspx "Rosetta Stone Translation"), accessed 1 Dec 2016. - [Rosetta Stone Translation](http://www.fordham.edu/halsall/ancient/rosetta-stone-translation.asp "Rosetta Stone Translation"), accessed 1 Dec 2016. ## Yazar Hakkında Mark, WHE'nin Yayın Direktörü olup Siyaset Felsefesi alanında yüksek lisans derecesine sahiptir (York Üniversitesi). Tam zamanlı bir araştırmacı, yazar, tarihçi ve editördür. Özel ilgi alanları arasında sanat, mimari ve tüm medeniyetlerin paylaştığı fikirleri keşfetmek yer almaktadır. ## Zaman çizelgesi - **196 BCE**: The [Rosetta Stone](https://www.worldhistory.org/Rosetta_Stone/) was made, a stela carrying a priestly decree from the reign of [Ptolemy](https://www.worldhistory.org/disambiguation/Ptolemy/) V in three languages: [Egyptian hieroglyphs](https://www.worldhistory.org/Egyptian_Hieroglyphs/), demotic and [Greek](https://www.worldhistory.org/disambiguation/greek/) [script](https://www.worldhistory.org/script/). - **15 Jul 1799 CE**: The [Rosetta Stone](https://www.worldhistory.org/Rosetta_Stone/) is rediscovered by Pierre-François Bouchard, an officer in [Napoleon](https://www.worldhistory.org/disambiguation/Napoleon/)'s army. - **1822 CE**: Champollion announces decipherment of hieroglyphic [writing](https://www.worldhistory.org/writing/). ## Dış Bağlantılar - [How the Rosetta Stone Works](https://www.missedinhistory.com/podcasts/how-the-rosetta-stone-works.htm) - [Collection object details](http://www.britishmuseum.org/research/collection_online/collection_object_details.aspx?objectId=117631) - [Get Up Close and Personal with the Rosetta Stone Thanks to Incredible 3D Model Now Online](https://mymodernmet.com/3d-rosetta-stone-british-museum/) - [Explore the Rosetta Stone | British Museum](https://www.britishmuseum.org/collection/egypt/explore-rosetta-stone) ## Bu Çalışmayı Alıntıla ### APA Cartwright, M. (2021, May 18). Rosetta Taşı. (G. B. Bağcı, Çevirmen). *World History Encyclopedia*. ### Chicago Cartwright, Mark. "Rosetta Taşı." tarafından çevrildi Göktuğ Berk Bağcı. *World History Encyclopedia*, May 18, 2021. . ### MLA Cartwright, Mark. "Rosetta Taşı." tarafından çevrildi Göktuğ Berk Bağcı. *World History Encyclopedia*, 18 May 2021, . ## Lisans & Telif Hakkı Gönderen [Göktuğ Berk Bağcı](https://www.worldhistory.org/user/goktugberk525/ "User Page: Göktuğ Berk Bağcı"), tarihinde yayınlandı 18 May 2021. Telif hakkı bilgileri için lütfen orijinal kaynakları kontrol edin. Lütfen bu sayfadan gidebileceğiniz içeriklerin daha farklı lisans koşullarına sahip olabileceğini unutmayın.