---
title: Güneş Taşı
author: Mark Cartwright
translator: Alper Gedik
source: https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-12125/gunes-tasi/
format: machine-readable-alternate
license: Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike (https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/)
updated: 2022-05-25
---

# Güneş Taşı

_Yazan: [Mark Cartwright](https://www.worldhistory.org/user/markzcartwright/)_
_Çeviren [Alper Gedik](https://www.worldhistory.org/user/alpergedik)_

Aztek Güneş Taşı (veya Takvim Taşı), Aztek mitolojisinden güneşin ardışık beş dünyasını tasvir eder. Bu nedenle taş hiçbir şekilde işleyen bir takvim değildir, daha ziyade Aztekler ve diğer Mezoamerikan kültürleri için hükümdarlığı temsil eden özenle oyulmuş bir güneş diskidir. Taşın tepesinde, mitolojiye göre hem şimdiki güneşin başlangıcını, 5. ve sonuncusunu hem de MS 1427'nin gerçek tarihini temsil eden ve böylece Itzcoatl'ın (o yılda iktidarı ele geçiren) egemenliğini meşrulaştıran bir tarih glifi (13 kamış) bulunur ve ilah ile insan arasında bir bağ oluşturur.

Taş, MS Aralık 1790'da Meksika'nın başkenti'nin merkezi plazasında keşfedildi ve şimdi o şehirdeki Ulusal Antropoloji Müzesi'nde bulunuyor. Tamamen oyulmuş bazalt taş, bir zamanlar Büyük [Tapınak](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-196/tapinak/)'ın mimari kompleksinin bir parçasıydı ve 3,58 metre çapında, 98 santimetre kalınlığında ve 25 ton ağırlığındadır. Taş başlangıçta yere serilmiş ve muhtemelen kan kurbanlarıyla meshedilmiş olacaktı. Keşfedildiğinde, taş düz ve baş aşağı yatıyordu, belki de son felaketi, 5. ve son güneşin düşüşünü önleme girişiminde bulundu, buna rağmen Aztek dünyası Eski Dünya'dan gelen saldırının ardından dağıldı.

Taşın merkezinde ya güneş tanrısı Tonatiuh (Gündüz Güneşi) ya da Yohualtonatiuh (Gece Güneşi) ya da ilkel dünya canavarı [Tlaltecuhtli](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-15831/tlaltecuhtli/)'nin bir temsili vardır, ikinci durumda 5. güneş dünyaya düştüğünde dünyanın son yıkımını temsil eder. Dil, belki de bir kurban bıçağıdır ve dışarı çıkarak kana ve kurbana susuzluğu çağrıştırır. Merkezi yüzün etrafında dört noktada, tanrılar Quetzalcoatl ve Tezcatlipoca'nın 5. güneş çağına ulaşılana kadar kozmosun kontrolü için mücadele etmesinden sonra birbirinin yerini alan diğer dört güneş vardır. Güneşler, son yıkımlarının gerçekleştiği gün adıyla bilinir. Sağ üstten başlayarak ilk güneş Nahui Ocelotl (4 - Jaguar), sol üst ikinci güneş Nahui Ehécatl (4 - Rüzgar), sol alt üçüncü güneş Nahui Quiáhuitl (4 - Yağmur) ve sağ alt dördüncü güneş Nahui Atl (4 - Su).

Merkezi yüzün her iki tarafında, karasal alanı temsil eden, her biri bir kalbi tutan iki jaguar kafası veya pençesi vardır. Güneşlerin hemen etrafını kapsayan bant, 20 Aztek gün adına bölünmüştür (dolayısıyla adı Takvim Taşı'dır). Ardından, turkuaz ve yeşimi temsil eden sembolleri, ekinoks ve gündönümlerini ve göklerin renklerini temsil eden başka bir halka ile çevrili dekoratif bir halka vardır. Alt merkezdeki iki kafa, ateş yılanlarını temsil eder ve vücutları, her biri bir kuyrukla biten taşın çevresini kapsar. Dört kardinal ve kardinaller arası yönler de sırasıyla daha büyük ve daha küçük noktalarla gösterilir.

#### Editorial Review

This human-authored definition has been reviewed by our editorial team before publication to ensure accuracy, reliability and adherence to academic standards in accordance with our [editorial policy](https://www.worldhistory.org/static/editorial-policy/).

## Bibliografya

- [National Museum of Anthropology, Mexico City](http://www.mna.inah.gob.mx/index.php/salas-de-exhibicion/permanentes/arqueologia/mexica.html "National Museum of Anthropology, Mexico City"), accessed 1 Dec 2016.
- [Almere Read, K. *Mesoamerican Mythology.* Oxford University Press, USA, 2002.](https://www.worldhistory.org/books/0195149092/)
- [Coe, M.D. *Mexico.* Thames & Hudson, 2013.](https://www.worldhistory.org/books/0500290768/)
- [Jones, D. *Mythology of Aztec & Maya.* Southwater, 2007.](https://www.worldhistory.org/books/1844763978/)
- [Miller, M.E. *The Art of Mesoamerica.* Thames & Hudson, 2012.](https://www.worldhistory.org/books/0500204144/)
- [Miller, M.E. *The Gods and Symbols of Ancient Mexico and the Maya.* Thames & Hudson, 1993.](https://www.worldhistory.org/books/0500050686/)
- Townsend, R.F. *The Aztecs.* Thames & Hudson, London, 2009

## Yazar Hakkında

Mark, WHE'nin Yayın Direktörü olup Siyaset Felsefesi alanında yüksek lisans derecesine sahiptir (York Üniversitesi). Tam zamanlı bir araştırmacı, yazar, tarihçi ve editördür. Özel ilgi alanları arasında sanat, mimari ve tüm medeniyetlerin paylaştığı fikirleri keşfetmek yer almaktadır.

## Zaman çizelgesi

- **c. 1345 CE - 1521 CE**: The [Aztec civilization](https://www.worldhistory.org/Aztec_Civilization/) flourishes in Mesoamerica.
- **c. 1427 CE**: The [Sun Stone](https://www.worldhistory.org/Sun_Stone/) depicting the ages of the five suns of [Aztec](https://www.worldhistory.org/Aztec_Civilization/) [mythology](https://www.worldhistory.org/mythology/) is carved and set up at [Tenochtitlan](https://www.worldhistory.org/Tenochtitlan/).

## Bu Çalışmayı Alıntıla

### APA
Cartwright, M. (2022, May 25). Güneş Taşı. (A. Gedik, Çevirmen). *World History Encyclopedia*. <https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-12125/gunes-tasi/>
### Chicago
Cartwright, Mark. "Güneş Taşı." tarafından çevrildi Alper Gedik. *World History Encyclopedia*, May 25, 2022. <https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-12125/gunes-tasi/>.
### MLA
Cartwright, Mark. "Güneş Taşı." tarafından çevrildi Alper Gedik. *World History Encyclopedia*, 25 May 2022, <https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-12125/gunes-tasi/>.

## Lisans & Telif Hakkı

Gönderen [Alper Gedik](https://www.worldhistory.org/user/alpergedik/ "User Page: Alper Gedik"), tarihinde yayınlandı 25 May 2022. Telif hakkı bilgileri için lütfen orijinal kaynakları kontrol edin. Lütfen bu sayfadan gidebileceğiniz içeriklerin daha farklı lisans koşullarına sahip olabileceğini unutmayın.

