---
title: Atlas
author: Mark Cartwright
translator: Haktan Geleş
source: https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-11850/atlas/
format: machine-readable-alternate
license: Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike (https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/)
updated: 2022-04-23
---

# Atlas

_Yazan: [Mark Cartwright](https://www.worldhistory.org/user/markzcartwright/)_
_Çeviren [Haktan Geleş](https://www.worldhistory.org/user/haktan)_

Yunan mitolojisinde [Titan](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-11786/titan/) Atlas, Zeus’un ona ceza olarak verdiği gökyüzünü omuzlarında taşıma görevinden sorumluydu. Birçok yıldızın babası ve Herkül'ün ünlü görevleri birinin baş kahramanı olan Atlas, bilge bir adam ve astronominin kurucusu olarak da bilinirdi. Platoya göre, [Atlantis](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-754/atlantis/)’in adını aldığı ilk [tanrı](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-10299/tanri/) kral Atlastı ve bu devasa tanrı, adını kuzey Afrika’daki sıra dağlarına, büyük Atlantik okyanusuna ve harita derlemelerine verdi.

“Acı Çeken” veya “Çok Dayanıklı” anlamını taşıyan bir isme sahip olan Atlas, lapetus ve Clymene(ya da [Themis](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-15629/themis/)) adındaki iki titanın oğlu ve Epimetheus, Menoetius ve [Prometheus](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-11877/prometheus/)’un ağabeyiydi. Bu olayların Theban anlatısında ise Atlas, Niobe'nin dedesidir.

### Zeus'un Atlas'ı Cezalandırması

Atlasa Zeus tarafından gökleri taşıma cezası verildi çünkü Titanlar ve Tanrıların gökleri kontrol etmek için girdiği savaşta Atlas, titanlara liderlik etmişti. Benzer bir şekilde, Homer, kendi Odyssey’inde Atlas’ı “ölümcü fikirli”, tüm denizlerin derinliklerini bilen ve gökler ile yeri birbirinden ayıran Atlantik Okyanusundaki sütunları tutan olarak tanımlar. Hesiod, Theogony’sinde ayrıca Atlas’ı gökleri tutan olarak tanımlar ve onun dünyanın en batısında bulunan, Hesperides (Şarkılarıyla ünlü kadın tanrılar) diyarında olduğundan bahseder. Heredot da dahil olmak üzere sonraki gelenekler, bu tanrıyı Kuzey Afrika’daki Atlas Dağları ile ilişkilendirir. Tam da burada , konukseverlik eksikliğinin cezası olarak Titan Atlas, [Perseus](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-11428/perseus/) tarafından Gorgon [Medusa](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-11854/medusa/)’nın ölümcül bakışıyla bir çobandan devasa bir dağa dönüştürüldü. Bu hikâye MÖ 5. yüzyıla kadar dayanır.

### Atlas ve Herkül

Atlas, birçok takımyıldızının babası, büyük bir bilgelik kaynağı, astronominin kurucusu ve [Platon](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-349/platon/)’un Critias’ında Atlantis’in orijinal kralı olarak da geçer. Belki de Atlas ile ilgili en ünlü efsane, Herkül’ün ünlü on iki görevinden birindeki rolüdür. Eurystheus Herkülden, [Hera](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-10295/hera/) için kutsal olan ve korkunç yüz başlı ejderha tarafından korunan Hesperides’in efsanevi bahçelerindeki altın elmaları getirmesini istedi. Prometheus’un tavsiyesine uyarak Herkül, Atlas’tan(Bazı anlatılarda Hesperidesin Babası) elmaları almasını istedi, bu esnada [Athena](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-488/athena/)’nın yardımıyla dünyayı bir süreliğine omuzlarına alarak Titan’a zaman kazandırdı. Anlaşılabilir bir şekilde, Atlas altın elmalarla dönerken dünyayı taşıma yükünü yeniden almak konusunda isteksizdi. Ancak kurnaz Herkül, tanrıyı geçici olarak yer değiştirmesi için kandırdı ve bu muazzam ağırlığı daha kolay taşıması için kendisine bazı minderler aldı. Tabii ki, Atlas gökleri kontrol altına alır almaz, Herkül altın ganimetiyle birlikte Miken'e geri döndü.

[ ![The Farnese Atlas](https://www.worldhistory.org/img/r/p/500x600/3380.jpg?v=1765839846) Farnese Atlas Gabriel Seah (CC BY-SA) ](https://www.worldhistory.org/image/3380/the-farnese-atlas/ "The Farnese Atlas")### Sanattaki Temsili

Yunan sanatında Atlas, MÖ 6.yüzyıldaki Herkül’ün görevlerinin tasvirlerinde, özellikle de [Olympia](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-436/olympia/)’daki Hesperides’in bahçelerinde dikildiği Zeus tapınağından bir metopta yer alır. Özellikle Kardeşi Prometheus ile olan benzer sahneler de Yunan çanak çömlek dekorasyonunda popülerdi. Helenistik ve Roma döneminde artık Atlas, sık sık dizleri ve sırtı bükülmüş, dünyayı omuzlarında zorlanarak taşıyan birisi olarak temsil edilirdi. Bu pozun belki de en göze çarpan örneği, şu anda Napoli [Arkeoloji](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-421/arkeoloji/) Müzesi’nde bulunan 2.yüzyıldan kalma bir heykeldir.

#### Editorial Review

This human-authored definition has been reviewed by our editorial team before publication to ensure accuracy, reliability and adherence to academic standards in accordance with our [editorial policy](https://www.worldhistory.org/static/editorial-policy/).

## Bibliografya

- Carabatea M. *Greek Mythology.* Pergamos, Peania, 2007
- [Hesiod. *Hesiod.* Loeb Classical Library, 2007.](https://www.worldhistory.org/books/0674996224/)
- [Homer. *The Odyssey.* Penguin Classics, 1999.](https://www.worldhistory.org/books/0140268863/)
- Hope Moncrieff A.R. *Classical Mythology.* Senate, London, 1994
- [Simon Hornblower. *The Oxford Classical Dictionary.* Oxford University Press, USA, 2012.](https://www.worldhistory.org/books/0199545561/)

## Yazar Hakkında

Mark, WHE'nin Yayın Direktörü olup Siyaset Felsefesi alanında yüksek lisans derecesine sahiptir (York Üniversitesi). Tam zamanlı bir araştırmacı, yazar, tarihçi ve editördür. Özel ilgi alanları arasında sanat, mimari ve tüm medeniyetlerin paylaştığı fikirleri keşfetmek yer almaktadır.

## Zaman çizelgesi

- **c. 700 BCE**: [Greek](https://www.worldhistory.org/disambiguation/greek/) poet [Hesiod](https://www.worldhistory.org/hesiod/) writes his *[Theogony](https://www.worldhistory.org/Theogony/)* and *[Works and Days](https://www.worldhistory.org/Works_and_Days/)*.

## Bu Çalışmayı Alıntıla

### APA
Cartwright, M. (2022, April 23). Atlas. (H. Geleş, Çevirmen). *World History Encyclopedia*. <https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-11850/atlas/>
### Chicago
Cartwright, Mark. "Atlas." tarafından çevrildi Haktan Geleş. *World History Encyclopedia*, April 23, 2022. <https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-11850/atlas/>.
### MLA
Cartwright, Mark. "Atlas." tarafından çevrildi Haktan Geleş. *World History Encyclopedia*, 23 Apr 2022, <https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-11850/atlas/>.

## Lisans & Telif Hakkı

Gönderen [Haktan Geleş](https://www.worldhistory.org/user/haktan/ "User Page: Haktan Geleş"), tarihinde yayınlandı 23 April 2022. Telif hakkı bilgileri için lütfen orijinal kaynakları kontrol edin. Lütfen bu sayfadan gidebileceğiniz içeriklerin daha farklı lisans koşullarına sahip olabileceğini unutmayın.

