--- title: Agrigento author: Mark Cartwright translator: İrem Martı source: https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-11794/agrigento/ format: machine-readable-alternate license: Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike (https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/) updated: 2022-03-22 --- # Agrigento _Yazan: [Mark Cartwright](https://www.worldhistory.org/user/markzcartwright/)_ _Çeviren [İrem Martı](https://www.worldhistory.org/user/rem)_ Agrigento (Yunanca: Akragas, Latince: Agrigentum), Sicilya'nın güney kıyısında, Akragas (şimdi S. Biagio) nehrinin yakınında, denizden sadece 5 km uzaklıkta bulunan Yunan kökenli bir şehir devletiydi. Zirvede olduğu dönemde, şehrin 300.000 kadar nüfusu olabileceği varsayılıyor. Şehir dokuz kapı içeren 12 km'den daha uzun surlarla çevriliydi. Agrigento'nun refahı, bugün hâlâ ayakta kalan ve onu Akdeniz'deki en etkileyici arkeolojik alanlardan biri yapan; MÖ 5. yüzyılın muhteşem mimarisiyle kanıtlanmıştır. Agrigento, UNESCO tarafından Dünya Mirası Alanı olarak listelenmiştir. ### Tarihi Bir Bakış Mitolojide Agrigento, Daedalus ve oğlu Icarus tarafından Girit'ten kaçışlarının ardından kuruldu ancak tarihsel kayıtlarda bu şehir devleti ya da polis MÖ 580 civarlarında Gela şehrini kuran [Rodos](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-534/rodos/) ve Giritli yerleşimciler tarafından neredeyse bir yüzyıl önce bulundu. En göze çarpan erken dönem hükümdarı, kentin etkisini çevredeki topraklarda da genişleten ve etkileyici [sur](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-83/sur/) duvarlarını inşa eden zorba hükümdar Phalaris'tir (MÖ 570-549). Phalaris, infazlara yenilikçi yaklaşımı nedeniyle efsanelerde ün kazandı. Mahkumlar, ateşte ısıtılan devasa bronz bir boğanın içine konuldu. Phalaris, boğanın içinden gelen ve hayvanın öfkeyle böğürüyormuş gibi görünmesine neden olan çığlıklardan hoşnut oluyordu. Benzer bir yerel hakimiyet dönemi, adil bir hükümdar ve sanatın hamisi olarak tanınan başka bir zalim hükümdar Theron'un (MÖ 489-473) saltanatı sırasında yaşandı. [Kartaca](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-205/kartaca/)'ya karşı Syracuse'un yanında yer alan şehir, MÖ 472'de Syracuse zalimi Hieron ile oldukça önemli bir savaşa dahil olmasına rağmen MÖ 480'de Himera savaşının hemen ardından zenginleşti. Bu dönemden itibaren şehir, mimari ihtişamıyla; özellikle de kumtaşı kullanılarak inşa edilmiş büyük Dor tapınaklarıyla tanınmaya başladı. Öyle ki, [Pindar](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-19347/pindar/), bir Olimpiyat galibi adına yazdığı kasidede şunu belirtti: "Akragas, ölümlülerin inşa ettiği en güzel şehir." Diodorus, şehri Yunan dünyasının en zenginlerinden biri olarak nitelendirdi ve Agrigento'dan gelen ünlü filozof ve tıp uzmanı Empedokles (MÖ 492-432 civarı), şehrin sakinleri ve onların kolay yaşamı hakkında şunları söyledi: "... yarın ölecekmiş gibi eğlenirler ve sonsuza dek yaşayacakmış gibi inşa ederler." Agrigento, MÖ 413'te [Atina](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-292/atina/) ve Syracuse arasındaki savaşta tarafsızdı ancak saldırıya uğradı; yedi ay boyunca kuşatıldı ve ardından MÖ 406'da Kartacalılar tarafından yok edildi - MÖ 480'de Himera'daki yenilgilerinin intikamını almışlardır. Kasaba sonunda iyileşti ve önemli bir Helenistik yerleşim haline geldi ancak Agrigento MÖ 262 ve MÖ 210'da bu sefer Romalılar tarafından yeniden yağmalandı. Buna rağmen yeni ustalar Agrigento için bambaşka bir refah dönemi sağladı. Kentin Helenistik-Roma bölgesi bugün kısmen varlığını sürdürüyor ve kasabayı şeritlere bölen altı ana yolla düzenli bir ızgara düzenine sahiptir. Hayatta kalan fresklere ve mozaiklere sahip villalar, şehrin bazı sakinlerinin sahip olduğu zenginliğin kanıtıdır. Kasaba, Bizans dönemine kadar gelişmeye devam etti ve kumtaşı kayalarına oyulmuş kendine özgü yarım daire biçimli mezarlar, modern ziyaretçiler tarafından hâlâ görülebilmektedir. [ ![Temple of Juno, Agrigento](https://www.worldhistory.org/img/r/p/750x750/2625.jpg?v=1743297073) Juno Tapınağı, Agrigento Mark Cartwright (CC BY-NC-SA) ](https://www.worldhistory.org/image/2625/temple-of-juno-agrigento/ "Temple of Juno, Agrigento")### Arkeolojik Kalıntılar **Concordia Tapınağı** MÖ 450 ile 430 yılları arasında inşa edilmiş olup, her alanda en iyi şekilde korunmuş Yunan tapınaklarından biridir ve genellikle [Magna Graecia](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-11373/magna-graecia/)'nın [Parthenon](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-343/parthenon/)'u olarak tanımlanır. 40 x 17 metre boyutlarındaki Dor tapınağı muhtemelen Castor ve Pollux'a adanmıştır. İç kısım, hazine, adak ve kamu kayıtlarının tutulduğu bir *pronaos*, *cella* ve *opistodomos*'tan oluşur. Her cephede altı, uzun kenarlarda 13 sütun vardır; her biri dört yivli tamburdan oluşur. Frizde dönüşümlü triglifler ve düz metoplar vardır. [Tapınak](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-196/tapinak/), büyük ölçüde, MS 597'de iç kısmı üç nefli kemerlere dönüştürüldüğünde bir Hristiyan bazilikası haline geldiği için bu kadar iyi durumdadır. **Dioscuri Tapınağı (Castor & Pollux)** İsmi bir gelenektir ve kalıntılar günümüzde MS 19. yüzyılda yeniden inşa edilmiştir. Aslen, MÖ 5. yüzyıldan kalma tapınak yaklaşık 34 x 16 metre ölçülerindeydi ve 6 x 13 dış sütun düzenine sahipti. MÖ 406 kuşatmasında yıkıldı. Tapınağın önünde, bir zamanlar hayvanları kurban etmek ve dini törenlerde içkiler dökmek için kullanılan dairesel bir sunak ve [Demeter](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-778/demeter/) ve Persephone'ye adanmış kutsal bir alan bulunmaktadır. **Herkül Tapınağı** Sitedeki en eski tapınak MÖ 510 civarlarında özellikle Agrigento'da saygı duyulan Yunan kahramanı Herkül'ün onuruna inşa edilmiştir. Tapınak tabanı 73,9 x 27,7 metre ölçülerindedir ve tam yüksekliği yaklaşık 16 metre olmalıdır. Başlangıçta, her cephede 6, yanlarda 15 sütun vardı ancak bugün sadece, 1922'de yeniden dikilmiş dokuz tanesi ayakta durmaktadır. Her sütun dört yivli tamburdan oluşuyordu ve alınlık dekoratif bir heykel taşıyordu. Bir zamanlar iç kısımda bronz bir heykel duruyordu. **[Juno](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-12806/juno/) Tapınağı ([Hera](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-10295/hera/) Lacinia)** MÖ 450 ile 430 yılları arasında inşa edilen Dor tapınağı 41 x 20 metre ölçülerinde ve 15,3 m yüksekliğindedir. Başlangıçta, her cephede altı sütun ve uzun kenarlar boyunca 13 sütun vardı. Her sütun dörder tamburdan oluşmaktadır ve bugün 30 tanesi ayaktadır. İlginç bir şekilde, MÖ 406'daki Kartaca saldırısının neden olduğu yangın hasarının siyah lekeleri hâlâ heryerde görülebilir. Tapınağın içinde, evliliklerin ve düğün törenlerinin koruyucusu rolüyle saygı gören tanrıça Hera'nın (Romalı adı: Juno) bir heykeli vardı ve ayinler bir zamanlar tapınağın dışında yer alırdı; bu devasa sunağın kalıntıları bugün hâlâ görülebilmektedir. [ ![Temple of Zeus Model, Agrigento](https://www.worldhistory.org/img/r/p/750x750/2644.jpg?v=1746260590) Zeus Tapınağı Modeli, Agrigento Mark Cartwright (CC BY-NC-SA) ](https://www.worldhistory.org/image/2644/temple-of-zeus-model-agrigento/ "Temple of Zeus Model, Agrigento")**Zeus Tapınağı** Devasa Zeus tapınağı (veya Olympieion), Himera savaşında Kartaca'ya karşı kazanılan zaferi anmak için MÖ 480'lerde inşa edildi. Yaklaşık 113 x 56 metre boyutlarında ve beş basamaklı bir kaide üzerinde duran antik çağda inşa edilmiş en büyük tapınaklardan biri olan bu tapınak, 33 metre yüksekliğinde ve modern bir futbol stadyumu büyüklüğündeydi. Ayrıca, tipik dış bağımsız sütunlar yerine, alışılmadık derecede kalın sütunların (cephelerde 7 x uzun kenarlarda 14) bir yarım duvarla kenetlenmesi ve sütunlar arasındaki üst boşlukların dolgu ile doldurulması da olağandışıydı. Devasa [atlantis](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-754/atlantis/) figürleri (karyatidin erkek versiyonu, *telemon* olarak da bilinir) bükülmüş kollarıyla çatıyı kaldırıyormuş gibi görünmektedir. Bu 38 [tanrı](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-10299/tanri/) benzeri figür 7,6 metre boyundaydı ancak kesin konumları hâlâ [bilim](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-351/bilim/) adamları tarafından tartışılıyor. Tapınak sütunlarının tek başına yüksekliği 16,88 metre, tabandaki genişlikleri ise 4,22 metre idi. Diodorus'a göre, alınlıklarda devlerin arasındaki savaşı temsil eden heykeller ve [Truva](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-372/truva/) Savaşı'ndan sahneler vardı. Tapınak aynı zamanda Yunan mimarisinde taş bloklarda demir kullanımının erken ve nadir bir örneğidir. Taşlar yerine monte edilirken yapısal destek sağlayan demir çubukların (31 x 10 cm) yerleştirildiği arşitravın taşlarına yuvalar açılmıştır. Çubuklar, bloklar yerleştirildikten sonra hiçbir yararlı etki göstermedi ancak sütunlar arasındaki alışılmadık derecede büyük boşluğu kapsayan iri arşitrav blokları için inşaat devam ederken çekme direnci sağladılar. MÖ 406'da Kartacalılar tarafından tahrip edildiğinde tapınak aslında tam olarak bitmemişti. **Theron'un Mezarı** Gelenek, bu anıtı, Theron'un mezarı olarak kabul ederek ona atfediyordu; ancak aslında yapı, muhtemelen -MÖ 262 kuşatmasından kalan bir anı olan- MÖ 1. yüzyıldan kalma bir Roma anıtıdır. Dor ve İon mimari öğelerinin birleşiminden oluşan anıt, 9,3 m yüksekliğinde ve 5,2 m genişliğindedir. Şuanda nerede olduğu bilinmeyen ince bir [piramit](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-89/piramit/), bir zamanlar yapının tepesinde duruyordu. [ ![Kouros (The Agrigento Youth)](https://www.worldhistory.org/img/r/p/500x600/2623.jpg?v=1618712110) Kouros (Agrigento Gençliği) Mark Cartwright (CC BY-NC-SA) ](https://www.worldhistory.org/image/2623/kouros-the-agrigento-youth/ "Kouros (The Agrigento Youth)")### Diğer Yapılar ve Eserler Dikkate değer diğer bir yapı, MÖ 430 civarında inşa edilen [Hephaistos](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-10802/hephaistos/) tapınağıdır ve sadece iki sütun ile tabanın bir kısmı hayatta kaldı. Bu yapı dışında MÖ 400 ile 390 yılları arasında inşa edilen şifa tanrısı için 10.000 metrekarelik bir tapınağın merkezi olan [Asklepios](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-10395/asklepios/) tapınağı da bulunmaktadır. Son olarak, bir zamanlar halka açık toplantılar için kullanılan, oldukça iyi korunmuş bir MÖ 4. yüzyıl Ekklesiasterion'u da vardır. Bu kadar önemli bir yerleşim için şaşırtıcı olmayan bir şekilde, site aynı zamanda Neolitik döneme kadar uzanan zengin bir eser kaynağıdır. Yıldız parçaları, Zeus tapınağındaki devasa atlantis figürlerinden bazılarını, kaliteli bir mermerden oluşan kouros heykelini, aynı şekilde mermerden yapılma savaşçı gövdesini, ince oymalı Roma lahitlerini ve mükemmel bir Yunan kırmızı ve siyah figürlü çanak çömlek seçkisini içerir. Bunların hepsi Agrigento [Arkeoloji](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-421/arkeoloji/) Müzesi'nde bulunmaktadır. #### Editorial Review This human-authored definition has been reviewed by our editorial team before publication to ensure accuracy, reliability and adherence to academic standards in accordance with our [editorial policy](https://www.worldhistory.org/static/editorial-policy/). ## Bibliografya - [Campbell, B. *The Oxford Handbook of Warfare in the Classical World.* Oxford University Press, 2013.](https://www.worldhistory.org/books/0195304659/) - Di Giovanni, G. *Agrigento.* Siculgrafica, 1972 - Dragotta, S.M. *Sicily.* Polygraf, 1978 - [Durando, F. *Ancient Greece.* Stewart Tabori & Chang, 1997.](https://www.worldhistory.org/books/1556706014/) - [Hornblower, S. *The Oxford Classical Dictionary.* Oxford University Press, 2012.](https://www.worldhistory.org/books/0199545561/) - [Kinzl, K.H. *A Companion to the Classical Greek World.* Wiley-Blackwell, 2006.](https://www.worldhistory.org/books/0631230149/) - [Oleson, J.P. *The Oxford Handbook of Engineering and Technology in the Classical World.* Oxford University Press, 2009.](https://www.worldhistory.org/books/0199734852/) - [Strassler. *The Landmark Thucydides.* Free Press, 1998.](https://www.worldhistory.org/books/0684827905/) - [Strassler. *The Landmark Xenophon's Hellenika.* Pantheon, 2009.](https://www.worldhistory.org/books/B0064X7OE2/) ## Yazar Hakkında Mark, WHE’nin Yayın Direktörüdür ve York Üniversitesi’nden Siyaset Felsefesi alanında yüksek lisans derecesine sahiptir. Tam zamanlı bir araştırmacı, yazar, tarihçi ve editördür. İlgi alanları arasında sanat, mimari ve tüm medeniyetlerin ortak fikirlerini keşfetmek yer almaktadır. ## Zaman çizelgesi - **c. 580 BCE**: [Agrigento](https://www.worldhistory.org/agrigento/) in [Sicily](https://www.worldhistory.org/sicily/) is founded by colonists from [Gela](https://www.worldhistory.org/Gela/), [Crete](https://www.worldhistory.org/crete/) and [Rhodes](https://www.worldhistory.org/Rhodes/). - **c. 570 BCE - c. 549 BCE**: The tyrant Phalaris rules [Agrigento](https://www.worldhistory.org/agrigento/), expanding its territory. - **c. 510 BCE**: The [temple](https://www.worldhistory.org/temple/) of [Hercules](https://www.worldhistory.org/hercules/) is built at [Agrigento](https://www.worldhistory.org/agrigento/). - **492 BCE - 432 BCE**: Life of the philosopher Empidocles of [Agrigento](https://www.worldhistory.org/agrigento/). - **c. 489 BCE - c. 473 BCE**: The tyrant Theron rules [Agrigento](https://www.worldhistory.org/agrigento/). - **480 BCE**: [Agrigento](https://www.worldhistory.org/agrigento/) defeats [Carthage](https://www.worldhistory.org/carthage/) at the [battle](https://www.worldhistory.org/disambiguation/battle/) of Himera. - **c. 480 BCE**: The huge [temple](https://www.worldhistory.org/temple/) of [Zeus](https://www.worldhistory.org/zeus/) is built at [Agrigento](https://www.worldhistory.org/agrigento/). - **450 BCE - 430 BCE**: The [Temple](https://www.worldhistory.org/temple/) of Concordia is built at [Agrigento](https://www.worldhistory.org/agrigento/). - **c. 430 BCE**: The [temple](https://www.worldhistory.org/temple/) of [Hephaistos](https://www.worldhistory.org/Hephaistos/) is built at [Agrigento](https://www.worldhistory.org/agrigento/). - **413 BCE**: [Agrigento](https://www.worldhistory.org/agrigento/) remains neutral in the [war](https://www.worldhistory.org/disambiguation/War/) between [Athens](https://www.worldhistory.org/Athens/) and [Syracuse](https://www.worldhistory.org/syracuse/). - **406 BCE**: [Agrigento](https://www.worldhistory.org/agrigento/) is attacked and destroyed by [Carthage](https://www.worldhistory.org/carthage/). - **400 BCE - 390 BCE**: A sanctuary to [Asclepius](https://www.worldhistory.org/Asclepius/) is built at [Agrigento](https://www.worldhistory.org/agrigento/). - **282 BCE**: [Gela](https://www.worldhistory.org/Gela/), on [Sicily](https://www.worldhistory.org/sicily/), is destroyed by Phintias, the tyrant of [Agrigento](https://www.worldhistory.org/agrigento/). - **262 BCE**: [Rome](https://www.worldhistory.org/Rome/) besieges and sacks [Agrigento](https://www.worldhistory.org/agrigento/) on [Sicily](https://www.worldhistory.org/sicily/) in one of the first actions of the [First Punic War](https://www.worldhistory.org/First_Punic_War/). - **210 BCE**: [Rome](https://www.worldhistory.org/Rome/) attacks [Agrigento](https://www.worldhistory.org/agrigento/). ## Bu Çalışmayı Alıntıla ### APA Cartwright, M. (2022, March 22). Agrigento. (İ. Martı, Çevirmen). *World History Encyclopedia*. ### Chicago Cartwright, Mark. "Agrigento." tarafından çevrildi İrem Martı. *World History Encyclopedia*, March 22, 2022. . ### MLA Cartwright, Mark. "Agrigento." tarafından çevrildi İrem Martı. *World History Encyclopedia*, 22 Mar 2022, . ## Lisans & Telif Hakkı Gönderen [İrem Martı](https://www.worldhistory.org/user/rem/ "User Page: İrem Martı"), tarihinde yayınlandı 22 March 2022. Telif hakkı bilgileri için lütfen orijinal kaynakları kontrol edin. Lütfen bu sayfadan gidebileceğiniz içeriklerin daha farklı lisans koşullarına sahip olabileceğini unutmayın.