--- title: Antakya author: Donald L. Wasson translator: Batuhan Aksu source: https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-11771/antakya/ format: machine-readable-alternate license: Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike (https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/) updated: 2025-07-29 --- # Antakya _Yazan: [Donald L. Wasson](https://www.worldhistory.org/user/DWasson/)_ _Çeviren [Batuhan Aksu](https://www.worldhistory.org/user/batuhanaksu)_ Antakya veya Antiochia, Suriye'deki Amanos Dağları yakınlarındaki Asi Nehri kıyısında bulunan antik bir şehirdi. "Dört şehir ülkesi" - Seleucia, Apamea, Laodikya ve Antiochia - MÖ 301 ile 299 yılları arasında Seleukos I Nikator (Victor) tarafından kuruldu. Bazıları, şehrin Antigoneia olarak ilk kuruluşunun, MÖ 301'deki İpsos Savaşı'ndan sonra bölgeyi Seleukos'a kaybeden Tek Gözlü I. Antigonus'a dayandığını ileri sürer. Bazı antik kaynaklara göre Selevkos, [Büyük İskender](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-265/buyuk-iskender/) tarafından kurulan imparatorluğun en kabiliyetli haleflerinden biri olarak kabul edilirdi. Seleukos, İskender'in yakın çevresinde yer alan kişilerden biri değildi ve İskender'in süvarileri ve piyadeleri arasında tampon vazifesi gören seçilmiş bir muhafız olan *hipaspistler*in komutanlarından biriydi. Kendisinden ve İskender'le olan münasebetinden pek bahsedilmese de kendisi ve neslinden gelenler, Antakya'yı da kapsayan bir imparatorluğu takriben 250 yıl boyunca idare ettiler. ### Halef Savaşları İskender'in MÖ 323'teki ölümünden sonra, imparatorluğu ve istikbali harabeye dönmüştü. İskender bir halef tayin etmediği için, generallerinden Perdiccas, yeni bir liderin tayiniyle alakalı kararın İskender ve Roxanne'nin çocuğunun doğumuna kadar ertelenmesini istiyordu. Diğer bir general I. Ptolemaios ise imparatorluğun derhal bölünmesini istiyordu (gözünü Mısır'a dikmişti) - Diadochi Savaşları başladı ve neredeyse otuz yıl boyunca devam etti. Ptolemaios, İskender'in cesedini [Makedonya](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-386/makedonya/)'ya giderken çalıp [İskenderiye](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-245/iskenderiye/)'ye götürdükten sonra, Perdiccas ve ordusu Mısır'daki Ptolemaios ve kuvvetlerine saldırdı. Başlangıçta Perdiccas'a sadık olan Seleukos, sonradan Ptolemaios'un tarafına geçti. Perdiccas'ın mağlubiyet ve vefatından sonra Seleukos, sadakatinin karşılığını Suriye'nin doğusundaki [Babil](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-53/babil/)'i çevreleyen topraklarla aldı. Seleucus, yeni ele geçirdiği toprakların kontrolünü sağlayamadı ve düşmanı Tek Gözlü Antigonus tarafından işgal edilince, Ptolemaios'tan yardım istedi. MÖ 312'de Seleukos, Gazze Muharebesi'nde Antigonus'u yenerek topraklarını geri aldı. Ipsus Muharebesi'nden sonra imparatorluğunu Suriye, Küçük Asya ve Hindistan'a genişleterek oldukça maharetli bir kumandan olduğunu ispatladı. Oğlu I. Antiochus (MÖ 281-261), babasının MÖ 281'de suikasta kurban gitmesinin ardından bir dizi isyanla karşılaştı ve barışı korumak için toprak vermeye mecbur kaldı. Ne yazık ki oğlu II. Antiochus (MÖ 261-247), babasından Mısır'daki Ptolemaios Hanedanlığı'na karşı bir savaş olan İkinci Suriye Savaşı'nı miras aldı. Barış sağlamak gayesiyle II. Antiochus, karısı Laodice'den boşanıp oğullarını sürgüne göndererek II. Ptolemaios'un kızı Berenice Syra ile evlenmeyi kabul etti. Antiochus öldüğünde, karısı (Berenice) ve eski karısı (Laodice), kimin oğlunun varis olarak tayin edileceği mevzusunda kavga ettiler. Antakya halkının desteğini alan Berenice, kardeşi ve Mısır'ın yeni hükümdarı III. Ptolemaios'tan, küçük oğlunun tahta çıkma hakkını teminat altına almasına yardım etmesini istedi. Ptolemaios Antakya'ya vardığında, kız kardeşi ve yeğeninin suikasta kurban gittiğini gördü. Üçüncü Suriye Savaşı veya Laodikya Savaşı olarak bilinen bir savaş patlak verdi. Barış, Antakya limanı Seleukeia'nın kontrolünü Ptolemaios'a bıraktı, ancak II. Seleukos (Antiochus ve Laodice'nin oğlu) tahta geçti ve Antakya'yı elinde tutarak imparatorluğunun yeni başkenti yaptı. [ ![Mosaic of the Judgement of Paris](https://www.worldhistory.org/img/r/p/750x750/5167.jpg?v=1600114503) Paris'in Yargılanması Mozaiği Carole Raddato (CC BY-SA) ](https://www.worldhistory.org/image/5167/mosaic-of-the-judgement-of-paris/ "Mosaic of the Judgement of Paris")### Roma Antakyası Şehir, [Roma İmparatorluğu](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-100/roma-imparatorlugu/) devrinde de başkent statüsünü korudu. Birçok mühim ticaret yolu (bilhassa baharat ticareti) üzerinde bulunması nedeniyle şehir ve milletlerarası nüfusu, hem Seleukos İmparatorluğu hem de Roma için stratejik, ekonomik ve entelektüel bir merkez vazifesi gördü. Şehrin Roma İmparatorluğu için ehemmiyeti, bazen Mısır'ın başkenti İskenderiye ile rekabet edecek düzeydeydi. Birkaç zayıf hükümdarın saltanatı yüzünden, MÖ 64'te Pompey bölgeyi bir Roma eyaleti yaptı. Diğer Roma şehirlerinde olduğu gibi, şehir de Roma idaresinden faydalandı. Su kemerleri, [Roma hamamları](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-11893/roma-hamamlari/) ve hatta bir [amfitiyatro](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-10269/amfitiyatro/) içeren Antakya, Romalılaştırıldı. Görklü sarayları (Seleukos hükümdarları tarafından inşa edilmişti) birçok Roma imparatorunun tatil evi oldu. Septimius Severus, Roma imparatoru olarak Suriyeli Pescennius Niger'i desteklemeleri üzerine şehrin bağımsızlığını elinden aldı. Büyük bir fay hattı üzerinde yer aldığı için şehir hem büyük bir yangından hem de birkaç depremden (depremler Tiberius, [Caligula](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-10420/caligula/), Hadrian ve Diocletianus devirlerinde meydana geldi) zarar gördü. [ ![Aureus from Antioch](https://www.worldhistory.org/img/r/p/500x600/5168.jpg?v=1627207201) Antakyalı Aureus Sailko (CC BY-SA) ](https://www.worldhistory.org/image/5168/aureus-from-antioch/ "Aureus from Antioch")Antakya, Roma imparatoru Trajan tarafından yeniden inşa edildi ve Roma ordusunun kışlık karargahı olarak kullanıldı. Diocletianus zamanında imparatorluğun bölünmesinin ardından şehir, [Bizans İmparatorluğu](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-953/bizans-imparatorlugu/)'nun veya Doğu Roma İmparatorluğu'nun bir parçası haline geldi. Konstantin devrinde, Hristiyanlığın yükselişinde öncü bir şehir olacak, hatta [İncil](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-191/incil/) çalışmaları için bir okul bile barındıracaktı. Son pagan imparator Julianus (361-363), Perslerle savaşmak için Suriye'den geçerken 362'de Antakya'da konakladı. Şehir, onun ordusunu barındırmak ve beslemek zorunda kaldı. Tahıl fiyatlarındaki kriz, sonunda hem kıtlığa hem de gıda isyanlarına yol açtı. Antakya daha sonra, 5. yüzyılda [Hunlar](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-13479/hunlar/) tarafından yağmalandı ve nihayet 7. yüzyılda Araplarca zaptedildi. #### Editorial Review This human-authored definition has been reviewed by our editorial team before publication to ensure accuracy, reliability and adherence to academic standards in accordance with our [editorial policy](https://www.worldhistory.org/static/editorial-policy/). ## Bibliografya - Anonymous. *Encyclopedia of World History.* - Bagnall, R.S. et al. *Encyclopedia of Ancient History.* Wiley-Blackwell, London, 2012 - Livius. *Articles on Ancient History.* ## Yazar Hakkında Donald, Lincoln College'da (Normal, Illinois) Antik, Ortaçağ ve ABD Tarihi dersleri vermiş olup İskender the Great hakkında bilgi edindiğinden bu yana her zaman tarihin bir öğrencisi olmuş ve olmaya devam edecektir. Bilgisini öğrencilerine aktarma konusunda büyük bir istek duymaktadır. ## Zaman çizelgesi - **301 BCE - 299 BCE**: [Antioch](https://www.worldhistory.org/Antiochia/) founded by [Seleucos I](https://www.worldhistory.org/Seleucos_I/) Nicator. - **40 CE**: [Paul](https://www.worldhistory.org/disambiguation/Paul/) and Barnabas visit [Antioch](https://www.worldhistory.org/Antiochia/). - **c. 110 CE**: First documented martydom in the [Colosseum](https://www.worldhistory.org/Colosseum/) of [Rome](https://www.worldhistory.org/Rome/), that of St. Ignatius of [Antioch](https://www.worldhistory.org/Antiochia/). ## Bu Çalışmayı Alıntıla ### APA Wasson, D. L. (2025, July 29). Antakya. (B. Aksu, Çevirmen). *World History Encyclopedia*. ### Chicago Wasson, Donald L.. "Antakya." tarafından çevrildi Batuhan Aksu. *World History Encyclopedia*, July 29, 2025. . ### MLA Wasson, Donald L.. "Antakya." tarafından çevrildi Batuhan Aksu. *World History Encyclopedia*, 29 Jul 2025, . ## Lisans & Telif Hakkı Gönderen [Batuhan Aksu](https://www.worldhistory.org/user/batuhanaksu/ "User Page: Batuhan Aksu"), tarihinde yayınlandı 29 July 2025. Telif hakkı bilgileri için lütfen orijinal kaynakları kontrol edin. Lütfen bu sayfadan gidebileceğiniz içeriklerin daha farklı lisans koşullarına sahip olabileceğini unutmayın.