---
title: Merkür (Tanrı)
author: Donald L. Wasson
translator: Göktuğ Berk Bağcı
source: https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-11107/merkur-tanri/
format: machine-readable-alternate
license: Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike (https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/)
updated: 2022-07-18
---
# Merkür (Tanrı)
_Yazan: [Donald L. Wasson](https://www.worldhistory.org/user/DWasson/)_
_Çeviren [Göktuğ Berk Bağcı ](https://www.worldhistory.org/user/goktugberk525)_
Merkür(Mercurius)Roma ticaret tanrısıydı, sıklıkla ölümlüler ile tanrılar arasında aracılık yapardı, kanatlı ayakları ona hız avantajı katıyordu ve böylece o genel olarak ulaşımın özelde de insanların,malların ve mesajların koruyucusu oluyordu.Merkür hem tüccarları, özellikle de tahıl ticareti yapanları, ve seyyahları koruyordu. Tüccarlar yüksek kazanç ve satacakları mallarının korunması için ona dua ediyorlardı.Fakat birçokları için de Merkür kurnaz, açıkgöz ve ayrıca dolandırıcı olarak görülüyordu, sıklıkla beklenmedik şakalar yapıyordu, özellikle de [tanrı](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-10299/tanri/) Apollo'yo.Merkür, tanrıların kralı [Jüpiter](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-653/jupiter/)'in ve iddiaya göre ovaların tanrıçası Maia'nın oğullarıdır. Bazıları tarafından yabancı kökenli olduğu iddia edilen Merkür, sıklıkla Yunanlılardaki karşılığı [Hermes](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-11103/hermes/) ile ilişkilendirilir. Romalılardaki adı olan Mercurius, muhtemelen ticaretin Latince karşılığı olan bir sözcükten türemiştir.(*merx*)
Hermes gibi Merkür de yer altına giden ölülere eşlik ediyordu. İddiaya göre peri Lara'yı Pluto'nun diyarına götürüyorken ,Roma'nın koruyucu tanrıları ikiz Lareler'in babası oldu. Onu onurlandıran bir [tapınak](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-196/tapinak/) MÖ 495'te inşa edildi ve tapınak Roma'daki [Circus Maximus](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-12032/circus-maximus/) yakınlarındaki Aventine Tepesi'nin güneybatı yamacında bulunmaktadır. Merkür'ün festival günü tapınağının kurulmasının anısına Mayıs'ın 15'inde kutlanmaktadır. Ona hürmetlerini sunmaya dayalı bir ibadet Roma şehrinin dışında Campania ve Latium'da görülmekle birlikte [Galya](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-354/galya/) ve Britanya'da da görülmüştür.Tanrı sıklıkla elinde bir kadüse, çatışmaları uzlaştırmak için kullandığı asa, ve tanrılar için olan mesajları hızlıca taşımak için kanatlı sandal giyerken tasvir edilir. Bu asa ona Yunan mitolojisinde Apollo tarafından verilmiştir. Asa ve sandaletin yanında,Merkür ayrıca geniş kenarlı şapka, Petasus, giyerdi ve ticaret ve kazanç tanrısı görevlerini temsil eden bir çanta taşırdı. Birçok Roma tanrısı gibi bir gezegene-Güneşe en yakın olana-onun adı verildi.
### Merkür & Jüpiter
[Roma mitolojisi](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-12207/roma-mitolojisi/) Merkür hikayeleriyle tıka basa doludur.Truvalı Aeneas'a sevgili kraliçesi Dido'yu ve [Kartaca](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-205/kartaca/)'yı bırakarak Roma'yı bulma hedefini gerçekleştirmesini hatırlatmak için gönderilen Merkür idi. Fakat sıklıkla Jüpiter ölümlülerin arasında olmak için dünyaya yaptığı seyahatlarin pek çoğunda Merkür'ü de yanına almıştır. Romalı şair Ovidius'un *Metamorfoz(Dönüşümler)* adlı eserinde belirttiğine göre, çıktıkları seyahatlerin birinde, ikisi,köylü gibi giyinerek, sakinleri tarafından kaba bir şekilde kovuldukları küçük bir köye gelmişler. Ancak, Baucis ve Philemon'un küçük evlerinin kapısını çaldılar. Misafirlerinin kim olduğundan haberleri olmayan çift son derece fakir olmalarına rağmen sahip oldukları yiyecek ve içecekleri bitkin düşmüş gezginlerle paylaştılar.Hatta sahip oldukları tek kazı bile öldürüp yemek olarak sunmaya çalıştılar.Kendilerini yaşlı çifte açık ettikten sonra Jüpiter, onları ödüllendirmek istedi fakat çiftin tek bir dileği vardı o da beraber ölmekti. Köyün geri kalanını yok etse de tanrıların kralı çiftin isteğini yerine getirdi fakat ölüm günü gelen kadar onları eski evlerinin bulunduğu yere inşa ettiği tapınağın bakımını üstlenmekle görevlendirdi.
[  Hermes Ludovisi Marie-Lan Nguyen (CC BY-SA) ](https://www.worldhistory.org/image/713/hermes-ludovisi/ "Hermes Ludovisi")### Hırsız Merkür
Ticaret tanrısı olmasının yanında Merkür, aynı zamanda çobanların, düzenbazların ve hırsızların koruyucusuydu. Ovidius, Merkür'ün kendisinin hırsızlık ustası olduğu bir hikaye anlatır (buraya bir daha bak.) Battus isimli bir hizmetli otlak otlayan kısrakları gözetlemekle sorumlu olduğunda Merkür'ün bir sığır sürüsü çaldığını ve onları yakındaki bir ormana doğru sürdüğünü gördü. Merkür, Battus'a eğer birileri kayıp sığırlar hakkında soru sorarsa hiçbir şey görmediğini söylemesini belirtti. Tanrı, ödül olarak yaşlı adama düve(yavrulamamış inek) verdi. Daha sonra başka bir kılığa girerek adama görünen Merkür ona hiçbir şey görüp görmediğini sordu. Eğer gördüğünü söylerse düve ve boğa vadedilen adam her şeyi açıkladı. Buna öfkelenen Merkür adamı taşa çevirdi.
### Diğer Maceraları
Bir diğer seferinde kanatlı tanrı(Merkür) Jüpiter'i kıskanç karısı [Hera](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-10295/hera/)'nın öfkesinden kurtardı. Jüpiter İo, nehir tanrıçası Inachus'un kızı, ile birlikteyken Merkür onu karısının yaklaşmakta olduğunu söyleyerek uyardı. Hemen Jüpiter Io'yu bir düveye çevirdi. Şüphe içindeki Hera hala düve formunda gizlenen zavallı kızı çok gözlü Argus'un dikkatli gözetimine bıraktı. Io'yu özgür kılmak için Merkür Argus uykuya dalıcaya değin ona sıkıcı hikayeler anlattı. Merkür, Argus'un kafasını kesmesinin ardından Io'yu özgür kıldı.
Roma mitolojisindeki diğer birçok hikaye gibi Merkür'ün hakkındaki anlatılar Hermes'inkiler ile birbirine o kadar karışmıştır ki ikisini birbirinden ayırmak genelde zordur.Daha çok Hermes ile ilişkilendirilen bir hikayede, [Demeter](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-778/demeter/) ve kızı [Persefoni](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-779/persefoni/)'yi ilgilendirmektedir. Roma mitolojisinde Ceres'in kızı genç Proserpina Pluto (Yunan karşılığı [Hades](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-418/hades/)) ile birlikte olmak için yer altına giderken ona eşlik eden Merkür'dür.
Son bir hikaye de gözüpek Merkür'ün çocuk olduğu zamanlarda geçmektedir-ki bu olay da daha çok Hermes'e atfedilen bir bölümde geçmektedir. Yetenekli bir çocuk olsa da-kaplumbağa kabuğundan [lir](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-11294/lir/) yaptı-bir gece annesinin yanından sıvışıp kaçtı ve tarlada otlayan Apollo'nun öküzlerini gözetledi ve onları kaçırdı. İki tanesini yedikten sonra Merkür annesinin yanına geri döndü.Öküzlerinin kaybolduğunu fark eden ve iki tanesinin nasıl yenildiğini anlayan Apollo, suçu işleyenin kim olduğunu anladı ve çocuğu suçlu bulunacağı Olimpos Dağı'na götürdü. Merkür öküzleri iade etmeye zorlandı ve kayıp öküzlerin yerine Apollo'yo kendi lirini verdi.
#### Editorial Review
This human-authored definition has been reviewed by our editorial team before publication to ensure accuracy, reliability and adherence to academic standards in accordance with our [editorial policy](https://www.worldhistory.org/static/editorial-policy/).
## Bibliografya
- Bagnall, R. *The Encyclopedia of Ancient History.* Wiley-Blackwell, 2012
- [Grimal, P. *The Dictionary of Classical Mythology.* Blackwell Pub, 2018.](https://www.worldhistory.org/books/B01FIWE7WG/)
- [Guerber, H.A. *Classical Mythology.* FALL RIVER PRESS, 2018.](https://www.worldhistory.org/books/B07B1CV7MX/)
- [Hamilton, E. *Mythology.* Black Dog & Leventhal, 2017.](https://www.worldhistory.org/books/0316438529/)
- [Ovid. *Metamorphoses.* Penguin Classics, 2004.](https://www.worldhistory.org/books/014044789X/)
- [Price, J. *The Oxford Dictionary of Classical Myth snd Religion.* OUP.](https://www.worldhistory.org/books/0872260631/)
- [Stapleton, M. *The Illustrated Dictionary of Greek and Roman Mythology.* Peter Bedrick Books, 1986.](https://www.worldhistory.org/books/0872260631/)
## Yazar Hakkında
Donald, Lincoln College'da (Normal, Illinois) Antik, Ortaçağ ve ABD Tarihi dersleri vermiş olup İskender the Great hakkında bilgi edindiğinden bu yana her zaman tarihin bir öğrencisi olmuş ve olmaya devam edecektir. Bilgisini öğrencilerine aktarma konusunda büyük bir istek duymaktadır.
## Zaman çizelgesi
- **495 BCE**: A [temple](https://www.worldhistory.org/temple/) is built in honour of Mercury near [Rome](https://www.worldhistory.org/Rome/)'s [Circus Maximus](https://www.worldhistory.org/Circus_Maximus/).
- **43 BCE - 17 CE**: Life of the [Roman](https://www.worldhistory.org/disambiguation/Roman/) writer [Ovid](https://www.worldhistory.org/ovid/), author of Metamorphoses.
## Bu Çalışmayı Alıntıla
### APA
Wasson, D. L. (2022, July 18). Merkür (Tanrı). (G. B. Bağcı, Çevirmen). *World History Encyclopedia*.
### Chicago
Wasson, Donald L.. "Merkür (Tanrı)." tarafından çevrildi Göktuğ Berk Bağcı. *World History Encyclopedia*, July 18, 2022. .
### MLA
Wasson, Donald L.. "Merkür (Tanrı)." tarafından çevrildi Göktuğ Berk Bağcı. *World History Encyclopedia*, 18 Jul 2022, .
## Lisans & Telif Hakkı
Gönderen [Göktuğ Berk Bağcı](https://www.worldhistory.org/user/goktugberk525/ "User Page: Göktuğ Berk Bağcı"), tarihinde yayınlandı 18 July 2022. Telif hakkı bilgileri için lütfen orijinal kaynakları kontrol edin. Lütfen bu sayfadan gidebileceğiniz içeriklerin daha farklı lisans koşullarına sahip olabileceğini unutmayın.