---
title: Nümizmatik (Madeni Para Bilimi)
author: Jenni Irving
translator: Burak Melek
source: https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-10749/numizmatik-madeni-para-bilimi/
format: machine-readable-alternate
license: Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike (https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/)
updated: 2022-02-21
---
# Nümizmatik (Madeni Para Bilimi)
_Yazan: [Jenni Irving](https://www.worldhistory.org/user/jenni.irving/)_
_Çeviren [Burak Melek](https://www.worldhistory.org/user/burakmenek)_
Nümizmatik, madeni paraların incelenmesidir ve arkeologların ve tarihçilerin alet çantasında son derece yararlı bir araçtır. Bir arkeoloğun kazı yaparken bulabileceği en iyi şeylerden biri madeni paradır. Bunun sebebi basit; kazdı yaptıkları katman için hemen o an bir tarih sağlayabilir. Ek olarak, madeni paralar ticaret, ekonomi, sosyal organizasyon, [mitoloji](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-427/mitoloji/), ideolojiler, kişilikler, liderlik, askeriye, önemli olaylar ve çok daha fazla şey hakkında bilgi sağlar.
### Madeni paraların bölümleri
Antik madeni paraları analiz etmek için önce anlaşılması gereken bazı terimler vardır:
**Ön Yüz:** Ön yüz, madeni paranın ön tarafıdır (tura). Roma İmparatorluk paralarında genellikle İmparatorun veya önemli bir akrabasının başı bulunur. Tasvir edilen imgeler nedeniyle bir Yunan paralarının üzerindeki ön yüzü tanımlamak zor olabilir.
**Arka Yüz :** Arka yüz, madeni paranın ön yüzünün karşı tarafıdır ([yazı](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-72/yazi/)). Paranın yazı tarafı veya arkasıdır. Roma İmparatorluk paraları genellikle ters yüzlerinde bir çeşit propaganda sergilerken, Cumhuriyet paraları belirli bir atayı yücelten bir temayı tasvir eder. Yine Yunan paralarını tanımlanmak daha zor olabilir.
**Lejant:** Madeni paranın üzerindeki darphane yazıları (paranın yapıldığı yer) hariç yazıtları ifade eder. Genellikle paranın dış kenarından geçer, ancak istisnalar da vardır.
Lejant, özellikle Roma paralarında, paraların analizi için önemli olan kısaltmalar içerebilir. En yaygın olanlardan bazıları şunlardır:
AVG = [Augustus](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-412/augustus/)
C veya CAES = Sezar
COS = [Konsolos](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-375/konsolos/)
IMP = İmparator/ Komutan
PERP veya PP = Perpetuus / Sürekli
P F = Pius Felix / tanrılara, devlete veya ailesine itaatkar
P M = Pontifex Maximus
P P = Pater Patriae / Ülkesinin babası
S C = Senatus Consulto / devletin derecesine göre
S P Q R = Senatus Populusque Romus/Roma Senatosu ve Halkı
**Alan:** Alan, bazen madeni paraları kimin ürettiğini gösteren bir dizi harf veya sembol olan darphane veya kontrol işaretleri içeren düz, süslenmemiş bir alandır.
**Exergue:** Exergue, resimden genellikle bir çizgiyle ayrılan, arka yüzün alt kısmındaki bir boşluktur. Bazen bu alan efsanenin bir kısmını veya darphane işaretini barındırır.
[  İnsan başlı Boğa, Gela Mark Cartwright (CC BY-NC-SA) ](https://www.worldhistory.org/image/4351/man-headed-bull-gela/ "Man-headed Bull, Gela")**Tip:** Genellikle lejant ile çevrili ve exergue'nin üstünde bulunan arka yüzdeki merkezi tasarım.
### Analiz Ederken Hatırlanması Gereken Önemli Terimler:
**AE:** AE genellikle madeni paraların tanımında bulunur ve madeni paranın bir baz metal veya alaşımdan olduğu anlamına gelen bir kısaltmadır. (örn. Bakır veya Bronz) Bir sayı ile birlikte kullanıldığında madeni paranın büyüklüğünü ifade eder. Bu ölçüm paranın çapının milimetre cinsinden yapılır, ancak milimetrenin kendisini değil, ait oldukları belirli bir kategoriyi temsil eder. Örneğin, Roma paralarında, AE1 25 mm'nin üzerindeki alaşım paralarıdır ve AE2 21-25 mm'dir.
**AR:** Madeni paranın gümüş anlamına gelen Latince 'argentum'dan türetilen gümüşten yapıldığını gösteren bir kısaltmadır.
**AU:** Madeni paranın altın anlamına gelen Latince 'aurum'dan türetilen altından yapıldığını gösteren bir kısaltmadır.
[  Antioch'un Altın Parası Peter Roan (CC BY-NC-SA) ](https://www.worldhistory.org/image/1065/gold-solidus-of-antioch/ "Gold Solidus of Antioch")**Brockage:** Yanlış basılmış bir madeni parayı ifade eder ve madeni paranın ön yüzünde ters görüntü belirir.
**Restorasyon:** Birkaç küçük değişiklikle önceki bir madeni parayı kopyalayan bir madeni para meselesini ifade eder. Genellikle bu, madeni paraları dolaşımda tutarak daha önce tasvir edilen kişilere olan saygısıyı korumak için yapılır.
**Serrated / Serratus:** Çentikli kenarlı bir madeni parayı ifade eder.
**Transverse:** Resimde belirli bir açıyla tutulan şeydir.
#### Editorial Review
This human-authored definition has been reviewed by our editorial team before publication to ensure accuracy, reliability and adherence to academic standards in accordance with our [editorial policy](https://www.worldhistory.org/static/editorial-policy/).
## Bibliografya
- [Forum Ancient Coins](http://forumancientcoins.com "Forum Ancient Coins"), accessed 1 Dec 2016.
- [Graecomuse](http://graecomuse.wordpress.com "Graecomuse"), accessed 1 Dec 2016.
- [Jenkins, K. *Ancient Greek Coins.* Numismatic Fine Arts Intl, 1989.](https://www.worldhistory.org/books/1852640146/)
- [Metcalf, W.E. *The Oxford Handbook of Greek and Roman Coinage.* Oxford University Press, USA, 2012.](https://www.worldhistory.org/books/0195305744/)
- [Watson Hands, A. *Roman Coins Elementary Manual .* 1903.](https://www.worldhistory.org/books/5876072680/)
## Zaman çizelgesi
- **c. 635 BCE - 585 BCE**: Reign of Alyattes of [Lydia](https://www.worldhistory.org/lydia/). Minting of first coins made from electrum.
- **600 BCE - 550 BCE**: The [silver](https://www.worldhistory.org/Silver/) stater [coin](https://www.worldhistory.org/coinage/) of Calymna in Caria depicts a tortoise shell [lyre](https://www.worldhistory.org/Lyre/) on its reverse side.
- **c. 550 BCE**: The [silver](https://www.worldhistory.org/Silver/) drachma of [Delos](https://www.worldhistory.org/delos/) depicts a [lyre](https://www.worldhistory.org/Lyre/) - symbolic of [Apollo](https://www.worldhistory.org/apollo/) - on its reverse side.
- **c. 360 BCE**: [Pan](https://www.worldhistory.org/Pan/) appears on the reverse of coins of the Arcadian League.
- **326 BCE**: The first [Roman](https://www.worldhistory.org/disambiguation/Roman/) coins are minted at Neapolis.
- **c. 211 BCE**: A new system of [Roman coinage](https://www.worldhistory.org/Roman_Coinage/) is introduced which includes the [silver](https://www.worldhistory.org/Silver/) denarius.
- **c. 200 BCE**: [Rome](https://www.worldhistory.org/Rome/) now dominates the production of [coinage](https://www.worldhistory.org/coinage/) in [Italy](https://www.worldhistory.org/italy/).
- **c. 157 BCE**: There is a boom in the production of [Roman](https://www.worldhistory.org/disambiguation/Roman/) [silver](https://www.worldhistory.org/Silver/) [coinage](https://www.worldhistory.org/coinage/), in part thanks to the acquisition of silver mines in Macedonia.
- **c. 141 BCE**: The [Roman](https://www.worldhistory.org/disambiguation/Roman/) [bronze](https://www.worldhistory.org/disambiguation/bronze/) as [coin](https://www.worldhistory.org/coinage/) is devalued so that now 16 as equal one [silver](https://www.worldhistory.org/Silver/) denarius.
- **c. 135 BCE**: The [Roman](https://www.worldhistory.org/disambiguation/Roman/) magistrates responsible for [coinage](https://www.worldhistory.org/coinage/) begin to stamp coins with images of landmarks, events and personalities.
- **c. 100 BCE**: Coins of [Kos](https://www.worldhistory.org/Kos/) and Thespiai depict a [lyre](https://www.worldhistory.org/Lyre/) on their reverse side.
- **c. 46 BCE**: [Julius Caesar](https://www.worldhistory.org/Julius_Caesar/) mints the largest quantity of [gold](https://www.worldhistory.org/gold/) coins ever seen in [Rome](https://www.worldhistory.org/Rome/).
- **c. 23 BCE**: The brass [orichalcum](https://www.worldhistory.org/Orichalcum/) sestertius is first minted in [Rome](https://www.worldhistory.org/Rome/).
- **16 BCE**: The [Roman](https://www.worldhistory.org/disambiguation/Roman/) mint at Lugdunum is established.
- **64 CE**: [Nero](https://www.worldhistory.org/Nero/) reduces the weight and percentage of precious [metal](https://www.worldhistory.org/disambiguation/metal/) in [Roman](https://www.worldhistory.org/disambiguation/Roman/) coins, a trend continued by several subsequent Roman emperors.
- **293 CE**: [Diocletian](https://www.worldhistory.org/Diocletian/) reforms the [Roman coinage](https://www.worldhistory.org/Roman_Coinage/) system, guaranteeing the [gold](https://www.worldhistory.org/gold/) aurei at 60 to a pound and minting the nummus [coin](https://www.worldhistory.org/coinage/).
- **301 CE**: [Diocletian](https://www.worldhistory.org/Diocletian/) reasseses the values of [Roman](https://www.worldhistory.org/disambiguation/Roman/) coins and limits minting rights to between 12 and 15 mints across the [empire](https://www.worldhistory.org/empire/).
## Dış Bağlantılar
- [Online English-Georgian Catalogue of Georgian Numismatics](http://geonumismatics.tsu.ge/en/)
## Bu Çalışmayı Alıntıla
### APA
Irving, J. (2022, February 21). Nümizmatik (Madeni Para Bilimi). (B. Melek, Çevirmen). *World History Encyclopedia*.
### Chicago
Irving, Jenni. "Nümizmatik (Madeni Para Bilimi)." tarafından çevrildi Burak Melek. *World History Encyclopedia*, February 21, 2022. .
### MLA
Irving, Jenni. "Nümizmatik (Madeni Para Bilimi)." tarafından çevrildi Burak Melek. *World History Encyclopedia*, 21 Feb 2022, .
## Lisans & Telif Hakkı
Gönderen [Burak Melek](https://www.worldhistory.org/user/burakmenek/ "User Page: Burak Melek"), tarihinde yayınlandı 21 February 2022. Telif hakkı bilgileri için lütfen orijinal kaynakları kontrol edin. Lütfen bu sayfadan gidebileceğiniz içeriklerin daha farklı lisans koşullarına sahip olabileceğini unutmayın.