---
title: Amfora
author: Mark Cartwright
translator: Ceren Güllü
source: https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-10730/amfora/
format: machine-readable-alternate
license: Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike (https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/)
updated: 2022-03-06
---
# Amfora
_Yazan: [Mark Cartwright](https://www.worldhistory.org/user/markzcartwright/)_
_Çeviren [Ceren Güllü](https://www.worldhistory.org/user/ceren)_
Amfora (Yunanca: *amphoreus*), antik çağda şarap ve zeytinyağı gibi gıda maddelerinin depolanması ve taşınması için kullanılan iki dikey kulplu bir kavanozdur. Adı, Yunanlılar tasarımı Doğu Akdeniz'den almış olsalar da, 'her iki tarafta da taşınan' anlamına gelen Yunanca *amphi-phoreus*'tan türemiştir. Fenikelilerden Romalılara kadar tüm büyük ticaret ulusları tarafından kullanılan sağlam duvarlı amfora, antik dünyaya yayıldı ve arkeolojik kayıtlarda, yerleşim yerlerinin tarihleri, ticari ilişkiler ve günlük beslenme hakkında ipuçları veren önemli bir hayatta kalan haline geldi.
### Tasarımlar
Büyük Tunç Çağı *pithos* kaplarından evrilen, ki Misonlular ve Mikenliler bunu ambar olarak kullanmıştı, amfora belki de en yaygın çömlek şekli haline gelmişti. Ancak, boyutunun ve formunun birçok çeşidi vardı. Amfora, sade de olabilir- tipik olarak malzeme taşımada kullanıldığında- ya da tıpkı diğer kırmızı veya siyah figürlü çömlekler gibi son derece süslenmiş şekilde de olabilir. Korint ve Attika gibi çanak çömlek üretimiyle bilinen belirli yerlerin yanı sıra Sakız, Midilli ve Samos gibi ünlü şarap üreten adaların hepsi kendine özgü amfora türleri üretti. Bazı şehirler denenmiş ve test edilmiş tasarımları taklit etmekten tatmin olsalar da Karadeniz bölgesindeki ve [Magna Graecia](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-11373/magna-graecia/)'daki koloniler de bu durumdan memnundu. Tüm amforalar teker teker üzerinde kademeli olarak yeni bir bölümün eklenmesi arasında kuruma süresi ile yapılmıştır.
İki temel amfora türü, omuzun boynu keskin bir açıyla birleştirdiği boyun-amfora ve boyundan ayağa sürekli olarak kıvrılan göbek amforası (ya da sadece amfora) idi. Geniş ağızlı kaplara *kadoi* veya *stamnoi*, ulaşım için kullanılan düz tiplere ise *amphoreus* denirdi. Yavaş yavaş, kabın formu, şarap taşıyıcısı ve paketleme kolaylığı olarak ana işlevini yansıtacak şekilde gelişti. Taban ayağı sivri oldu ve kap genel olarak daha uzun ve daha ince hale geldi. Ek olarak, Roma döneminde amforaların içeriği, söz konusu kap şeklinden kolayca tanımlanabilir hale geldi; bu, yoğun limanlarda depolandığında yararlı bir özellikti. Sivri tabanlı dekoratif *amforalar*, bronz bir sehpa veya derin seramik bir halka içinde dik olarak tutulurdu.
[  Amfora, Şarap Depolama Kavanozu Osama Shukir Muhammed Amin (Copyright) ](https://www.worldhistory.org/image/4187/amphora-wine-storage-jar/ "Amphora, Wine Storage Jar")### İşlevler
Önceki versiyonlarının kapasitesi daha çok olsa da Amforaların ortalama kapasiteleri 20-25 lireydi. Bir veya iki kişinin kabı kolayca taşıması gerekliliği nedeniyle genel boyut sınırlı hale geldi ve Bizans dönemine kadar pratikte denenmesine rağmen bir standardizasyon sağlanamadı. İçlerinde taşınan gıda maddeleri arasında şarap, zeytinyağı, bal, süt, zeytin, kurutulmuş balık, tahıl gibi kuru gıdalar ve hatta sadece su bulunuyordu. Gıda dışı içerikler arasında zift vardı ve bazıları mezarlarda ölenlerin küllerini koydukları kap olarak kullanılıyordu. Bir diğer özel tip ise, siyah figürlü desenlerle süslenmiş yaklaşık 36 litrelik büyük bir kap olan Panathenaic amforaydı. Zeytinlerle doldurulurdu ve dört yılda bir [Atina](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-292/atina/)'da düzenlenen Panathenaic Oyunlarında ödül olarak verilirdi. Son olarak, parfüm depolamak için *amphoriskoi* (tekil: *amphoriskos*) veya *pelikai (pelike)* olarak bilinen minyatür amforalar kullanılmıştır.
Romalılar, amforaları Yunanlılarla aynı şekilde, ancak balık sosu (*garum*) ve konserve meyveler gibi Roma zımbalarının eklenmesiyle kullandılar. Bu nedenle amforalar kil veya reçine tıpaları kullanılarak mühürlenirdi, bazılarının kuru malları depolama kullanımı için seramik bir kapağı da vardı. Amforalara oranla çok az kapak günümüze ulaşmıştır, ancak bunlar genellikle tek bir kulplu, bazen bir meyve şeklinde yapılmış kapaklara sahip olan amforalardır. Son olarak, amforalar, binalar ve duvarlar için daha sağlam temeller sağlamak adına bataklık arazide bütün olarak gömmek veya kurslar arasında ek destek sağlamak için çatı kubbeleri gibi orijinal tasarımlarıyla tamamen alakasız amaçlar için kullanılmıştır.
[  Taşıma için Paketlenmiş Amforalar Mark Cartwright (CC BY-NC-SA) ](https://www.worldhistory.org/image/5525/amphorae-packed-for-transportation/ "Amphorae Packed for Transportation")### Damgalamalar
Malzeme taşımak için kullanılan birçok amfora (ama tabii hepsi değil), ateşlemeden önce tipik olarak boyun, ağız kenarı veya kulplara yerleştirilmiş bir damga verilirdi. Bu, menşe yerini (çömlek atölyesi) belirlerdi, kabın belirli bir grubun parçası olduğunu, kontrol görevlisi olarak adlandırıldığını veya içerik hacmini ve kalitesini garanti ettiğini belirtirdi. Üreticinin adı veya monogramı damgada, ayda veya bölgesel bir sıfat veya sembolle belli olabilir. (Örneğin [Rodos](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-534/rodos/), bir gül amblemi kullanmıştı). Şarap söz konusu olduğunda, iyi şarabın yaşı ve ucuz şarap için son içme tarihi (yıl) belirtilmiştir. Damgalar aynı zamanda yetkililerin gümrük vergileri üzerinde kontrol uygulayabilecekleri bir araçtı. Tıpalar aynı amaç için damgalanabilir. Damgalara ek olarak, Romalılar içeriklerinin kolayca tanınabilmesi için kaplarına bilgi etiketleri de çizdiler.
[  Ürdün Damgalı Rodezya Amfora Sapı Osama Shukir Muhammed Amin (Copyright) ](https://www.worldhistory.org/image/10091/stamped-rhodesian-amphora-handle-from-jordan/ "Stamped Rhodesian Amphora Handle from Jordan")Tüm bu bilgiler, amforalar, özellikle de gemi enkazları içeren bir sitenin tarihini belirlemeye çalışan arkeologlar için genellikle çok değerli olmuştur. Son olarak, kökenleri ve miktarları belirlenebilen amforaların keşfi, antik dünyadaki ticaretin boyutunu belirlemede yardımcı olmaktadır. Roma'daki Monte Testaccio, yaklaşık 53 milyon atılmış amforadan gelen yapay bir çanak çömlek parçaları öbeğidir; amforanın antik çağda en yaygın ve kullanışlı nesnelerden biri olduğunun etkileyici kanıtıdır.
#### Editorial Review
This human-authored definition has been reviewed by our editorial team before publication to ensure accuracy, reliability and adherence to academic standards in accordance with our [editorial policy](https://www.worldhistory.org/static/editorial-policy/).
## Bibliografya
- Bagnall, R. et al. *The Encyclopedia of Ancient History.* Wiley-Blackwell, 2012
- [Boardman, J. *Athenian Black Figure Vases.* Thames & Hudson, 2016.](https://www.worldhistory.org/books/B01FGIKIUW/)
- [Clark, A.J. *Understanding Greek Vases.* J. Paul Getty Museum, 2002.](https://www.worldhistory.org/books/0892365994/)
- [Hornblower, S. *The Oxford Classical Dictionary.* Oxford University Press, 2012.](https://www.worldhistory.org/books/0199545561/)
- [Lane, A. *Greek Pottery.* Faber & Faber, 2016.](https://www.worldhistory.org/books/B01K9A5KPA/)
- [Oleson, J.P. *The Oxford Handbook of Engineering and Technology in the Classical World.* Oxford University Press, 2009.](https://www.worldhistory.org/books/0199734852/)
## Yazar Hakkında
Mark, WHE'nin Yayın Direktörü olup Siyaset Felsefesi alanında yüksek lisans derecesine sahiptir (York Üniversitesi). Tam zamanlı bir araştırmacı, yazar, tarihçi ve editördür. Özel ilgi alanları arasında sanat, mimari ve tüm medeniyetlerin paylaştığı fikirleri keşfetmek yer almaktadır.
## Bu Çalışmayı Alıntıla
### APA
Cartwright, M. (2022, March 06). Amfora. (C. Güllü, Çevirmen). *World History Encyclopedia*.
### Chicago
Cartwright, Mark. "Amfora." tarafından çevrildi Ceren Güllü. *World History Encyclopedia*, March 06, 2022. .
### MLA
Cartwright, Mark. "Amfora." tarafından çevrildi Ceren Güllü. *World History Encyclopedia*, 06 Mar 2022, .
## Lisans & Telif Hakkı
Gönderen [Ceren Güllü](https://www.worldhistory.org/user/ceren/ "User Page: Ceren Güllü"), tarihinde yayınlandı 06 March 2022. Telif hakkı bilgileri için lütfen orijinal kaynakları kontrol edin. Lütfen bu sayfadan gidebileceğiniz içeriklerin daha farklı lisans koşullarına sahip olabileceğini unutmayın.