--- title: Dionysos author: Mark Cartwright translator: Burcin Ok source: https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-10327/dionysos/ format: machine-readable-alternate license: Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike (https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/) updated: 2022-06-02 --- # Dionysos _Yazan: [Mark Cartwright](https://www.worldhistory.org/user/markzcartwright/)_ _Çeviren [Burcin Ok](https://www.worldhistory.org/user/burinok)_ Dionysos (Roma adı: Bacchus, Dionysus olarak da bilinir) eski yunan da şarap,eğlence ve tiyatro tanrısıydı. Olimpos Dağı'nın kötü çocuğu olarak , belki de Olimpos tanrılarının en renklisiydi. Yunan mitolojisinde Zeus ve Semele’nin (Kadmos and Harmonia’nın kızı) oğlu olmasına rağmen, Dionysos annesi hamileyken öldüğünde hayata iyi bir başlangıç yapamadı. Zeus’un eşi olan [Hera](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-10295/hera/), kocasının gayrimeşru ilişkisini kıskanıyordu ve Zeus’un kendisini tüm tanrısal ihtişamıyla kendisine göstermesini istesin diye Semeleyi kurnazca kandırdı. Bu bir ölümlü için çok fazlaydı Semele oracıkta hayatını kaybetti,ancak, Zeus doğmamış çocuğunu aldı ve baldırında yetiştirdi. Çoğu kaynak satyrleri ve nympleri çocukluğunda Dionysos'un bakıcıları ve bilge silenus’un da Nysa dağında hera’nın gazabından uzak, onun baş eğitimcisi olduğunu betimler. [Homeros](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-225/homeros/) tanrıyı 'insanların sevinci' olarak tanımlar ve [Hesiodos](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-785/hesiodos/) da aynı şekilde onu 'çok neşeli' olarak tanımlar. Şüphesiz bunun sebebi Dionysos’un insanlara şarabı verdiğine inanılmasıdır. [Tanrı](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-10299/tanri/), Attika'daki Ikaria'nın asil bir vatandaşı olan Ikarios'a asma ağacını verdi. Sebebi İkarios, yoldan geçen bir çoban grubuyla bu asma ağacı şarabı yaptı. Ancak, şarabın sersemletici etkilerinden habersiz, çobanlar zehirlendiklerini düşündüler ve hızlıca intikam aldılar ve bahtsız Ikarios'u öldürdüler. Şarap endüstrisinin bu uğursuz başlangıcına rağmen, şarap antik çağda son derece popüler bir içecek haline geldi. Yunanlar genellikle büyük bir krater kabında karıştırılmış suyla seyreltilmiş (bir ölçü şaraba üç ölçü su) şarap içerlerdi. Şarap, ziyafetlerde, festivallerde ve özel partilerde, özellikle sempozyumda içilirdi; bu, konukların bir divana (kline) yaslanıp dedikodudan felsefeye kadar pek çok konuda sohbet ettikleri bir tür gayriresmi, sadece erkeklere özel içki seansıydı. Yunan mitolojisinde, Dionysos Hindistan'a kadar geniş bir alana seyahat etti ve kültünü Yunanistan'a yaydı, aslında kendisi de doğu kökenli olarak bilinirdi. Onun onuruna grup sekse benzeyen ayinler düzenlenirdi, burada katılımcılar kendilerini aşacak derecede Dionysosçu bir dans ve eğlence çılgınlığına kapılırlardı. Tiyatronun, Dionysos'a tapanlar gibi, kendi kişiliklerini geride bırakmaya ve canlandırdıkları karakterle bütünleşmeye çalıştıkları için bu etkinlikten doğduğuna inanılır. Gerçekten de, Dionysos rahiplerine Yunan tiyatrolarında şeref koltukları verildi. [ ![Dionysos Mosaic [Detail]](https://www.worldhistory.org/img/r/p/750x750/884.jpg?v=1746856867) Dionysos Mozaiği \[Detaylı\] Mark Cartwright (CC BY-NC-SA) ](https://www.worldhistory.org/image/884/dionysos-mosaic-detail/ "Dionysos Mosaic [Detail]")Frig Kralı [Midas](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-969/midas/), tanrının baş takipçisi ve içki arkadaşı Silenus'un içki yarışından sonra onu bahçede çok kötü halde bulunca, kral onu besledi ve onu Dionysos'a geri verdi. Minnettar olarak, tanrı Midas'a bir dilek hakkı verdi. Kral dokunduğu her şeyin altına dönüşmesini istedi ama ne yazık ki buna yiyecek ve su da dahildi, bu yüzden kral neredeyse açlıktan ve susuzluktan ölüyordu, ta ki Dionysos Midas'a Paktolos nehrinde yıkanmasını söyleyerek hediyeyi tersine çevirene kadar. Başka bir efsane, Dionysos'un kimliğinden habersiz olan korsanlar tarafından kaçırıldığını anlatır. Tanrı geminin direğini dev bir asmaya dönüştürdü, yelkenlere şarap damlattı ve ilahi bir koro havayı müzikle doldurdu. Dionysos kendini bir aslana dönüştürdü ve bir ayının yardımıyla korsan kaptanını öldürdü. Dehşet içinde kalan mürettebat üyeleri denize atladı ve yunuslara dönüştü. Dümenci Mürettebattaki arkadaşlarına sadece o yabancıyı alıkoymamalarını tavsiye ettiği için sağ kurtuldu. Ve daha sonra tekne, Tanrı'nın bir süre kaldığı Naxos'a doğru yelken açtı ve Theseus Minotaur'u öldürmekten vazgeçirip döndüğünde Dionysos [Ariadne](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-15609/ariadne/)'ye aşık oldu ve Ariadne ile evlendi. Ariadne öldüğünde, onun anısına Dionysos düğün tacını Corona takımyıldızına dönüştürdü. Diğer efsaneler arasında Dionysos'un [Hephaistos](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-10802/hephaistos/)'u (muhtemelen şarapla) Olympus Dağı'na dönmesi ve metalürji tanrısı tarafından ustaca bir tahtta tuzağa düşürülen Hera'yı serbest bırakması için ikna etmesi yer alır. Hera şükranlarını sunmak için, aslında yalnızca bir yarı tanrı olan Dionysos'un, Olympus Dağı'nda sonsuza kadar oturma iznine sahip tam bir Olimpos tanrısı olmasını sağladı. Trakya Kralı Lycurgus ve Thebes Kralı Pentheus, tanrının şenliklerinin aşırılıklarını ihtiyatla durdurmaya çalıştıklarında Dionysos'un gazabına uğradılar. Trakya Kralı Lycurgus çıldırdı ve Thebes Kralı Pentheus, ahlaksızlıklarını gözetlemek için bir kadın kılığına girdikten sonra çıldırmış Dionysos’a inanan bir grup kadın tarafından paramparça edildi. [ ![Gold Bacchus Statue](https://www.worldhistory.org/img/r/p/500x600/719.jpg?v=1736795947) Altın Bacchus Heykeli Mark Cartwright (CC BY-NC-SA) ](https://www.worldhistory.org/image/719/gold-bacchus-statue/ "Gold Bacchus Statue")Dionysos kültü, MÖ 6. yüzyıldan itibaren [Atina](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-292/atina/)'daki Yunan dininin önemli bir parçası haline geldi ve Atina ve diğer şehirlerin Dionysia festivali daha sonra Roma'nın Bacchanalia'sına dönüşecekti. Naxos adası, tanrı için özellikle önemli bir [tapınak](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-196/tapinak/) alanıydı. Dionysos'a Miken döneminden (MÖ 14. yy) tarihlenen bir kült olduğuna dair kanıtlar vardır ve bu bölge Roma dönemine kadar önemli olmaya devam etmiştir. Ayrıca Atina'da Dionysos'un bir tapınağı ve tiyatrosu vardı ve yine Miken kökenine sahip olan 2.yy’a tarihlenen bir tapınak vardı. Arkaik ve klasik yunan sanatında Dionysos ve popüler bir karakterdir ve sıklıkla yanında bir thiasos ile ya da satyrler (yarı keçi yarı insan) ve su perileri ile betimlenir ve bu betimleme MÖ 6.yy sonlarından itibaren yerini şeytani yaratıklar olan maenadlara bırakır. Maenadlar Dionysos çılgınlık döneminde betimlemede yer aldıklarında ormanda kurban avına çıkıp, onların çiğ etlerini yerlerdi. Dionysos genellikle MÖ 4. ve 5. yüzyıl tasvirlerinde sakallıdır ve daha sonra daha sıklıkla sakalsızdır. Genellikle asma ile olan ilişkisi bağlantısıyla tanımlanırdı; -*thyrsos* - sarmaşık ve asma yaprakları ve bazen bir çam kozalağı, bir kantharos - şarap için içme kabı - veya bir içki boynuzu ile tepesinde kutsal bir çubuk ve bazen bir sarmaşık çelengi veya bir panter postu giyer. Çoğu zaman oldukça efemine bir görünüm sahibidir ve bazen [Parthenon](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-343/parthenon/)'un doğu alınlığındaki ünlü heykel gibi (MÖ 447-432) bir katır üzerinde ya da uyuşuk, uzanmış bir pozda gösterilir. Bir başka ünlü temsil, Praksiteles'li [Hermes](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-11103/hermes/)'in (MÖ 330) kollarında bir bebek olarak betimlenir. Naxos ve Mende'den gelen sikkeler, tanrıyı MÖ 6. ila 4. yüzyıllar arasında tasvir etti ve MÖ 5. yüzyılda Girit, Thebes ve Thasos sikkelerinde karşımıza çıkmaktır. Dionysos, Euripides'in Thebes'te geçen Yunan trajedisi Baka'da da merkezi bir rol oynar. #### Editorial Review This human-authored definition has been reviewed by our editorial team before publication to ensure accuracy, reliability and adherence to academic standards in accordance with our [editorial policy](https://www.worldhistory.org/static/editorial-policy/). ## Bibliografya - Ananiades D. *Ancient Greece Temples And Sanctuaries.* Toubis, Athens, 2010 - Carabatea M. *Greek Mythology.* Pergamos, Peania, 2007 - Carpenter T.H. *Art and Myth in Ancient Greece.* Thames & Hudson, London, 2012 - Eric H. Cline. *The Oxford Handbook of the Bronze Age Aegean.* Oxford University Press, USA, 2010 ## Yazar Hakkında Mark, WHE'nin Yayın Direktörü olup Siyaset Felsefesi alanında yüksek lisans derecesine sahiptir (York Üniversitesi). Tam zamanlı bir araştırmacı, yazar, tarihçi ve editördür. Özel ilgi alanları arasında sanat, mimari ve tüm medeniyetlerin paylaştığı fikirleri keşfetmek yer almaktadır. ## Zaman çizelgesi - **c. 1350 BCE**: First evidence of a cult to [Dionysos](https://www.worldhistory.org/Dionysos/) in [Mycenaean](https://www.worldhistory.org/Mycenaean_Civilization/) [culture](https://www.worldhistory.org/disambiguation/culture/). - **700 BCE - 600 BCE**: Temples are built in honour of [Apollo](https://www.worldhistory.org/apollo/), [Demeter](https://www.worldhistory.org/demeter/) and [Dionysos](https://www.worldhistory.org/Dionysos/) on the island of [Naxos](https://www.worldhistory.org/Naxos/). - **600 BCE - 550 BCE**: The Dionysia becomes a major Athenian festival in honour of [Dionysos](https://www.worldhistory.org/Dionysos/). - **600 BCE - 300 BCE**: [Dionysos](https://www.worldhistory.org/Dionysos/) appears on the coins of [Naxos](https://www.worldhistory.org/Naxos/), Mende and various other [Greek](https://www.worldhistory.org/disambiguation/greek/) [city](https://www.worldhistory.org/city/) states. - **447 BCE - 432 BCE**: The east pediment of the [Parthenon](https://www.worldhistory.org/parthenon/) includes a reclining statue of [Dionysos](https://www.worldhistory.org/Dionysos/). - **c. 405 BCE**: [Euripides](https://www.worldhistory.org/Euripides/) in The Bacchai has [Dionysos](https://www.worldhistory.org/Dionysos/) tell us how the [tympanon](https://www.worldhistory.org/Tympanon/) was invented by him and his Mother Goddess, [Rhea](https://www.worldhistory.org/Rhea/). - **c. 330 BCE**: [Dionysos](https://www.worldhistory.org/Dionysos/) is represented as an infant in the arm of the [Hermes](https://www.worldhistory.org/Hermes/) of Praxiteles statue. - **c. 150 CE - c. 200 CE**: A small [temple](https://www.worldhistory.org/temple/) dedicated to [Dionysos](https://www.worldhistory.org/Dionysos/) is built at Dion. - **c. 400 CE**: Nonnus writes the Dionysiaca, which tells the life of [Dionysos](https://www.worldhistory.org/Dionysos/). At 48 books and 20,426 lines it is the longest surviving poem from Greco-[Roman](https://www.worldhistory.org/disambiguation/Roman/) antiquity. ## Bu Çalışmayı Alıntıla ### APA Cartwright, M. (2022, June 02). Dionysos. (B. Ok, Çevirmen). *World History Encyclopedia*. ### Chicago Cartwright, Mark. "Dionysos." tarafından çevrildi Burcin Ok. *World History Encyclopedia*, June 02, 2022. . ### MLA Cartwright, Mark. "Dionysos." tarafından çevrildi Burcin Ok. *World History Encyclopedia*, 02 Jun 2022, . ## Lisans & Telif Hakkı Gönderen [Burcin Ok](https://www.worldhistory.org/user/burinok/ "User Page: Burcin Ok"), tarihinde yayınlandı 02 June 2022. Telif hakkı bilgileri için lütfen orijinal kaynakları kontrol edin. Lütfen bu sayfadan gidebileceğiniz içeriklerin daha farklı lisans koşullarına sahip olabileceğini unutmayın.