--- title: Stadyum author: Mark Cartwright translator: Necip Can Bek source: https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-10298/stadyum/ format: machine-readable-alternate license: Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike (https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/) updated: 2022-02-23 --- # Stadyum _Yazan: [Mark Cartwright](https://www.worldhistory.org/user/markzcartwright/)_ _Çeviren [Necip Can Bek](https://www.worldhistory.org/user/necipcanbek)_ [Antik Yunan](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-119/antik-yunan/) dünyasında, stadyum veya *stadion* kelimesi bir mesafe ölçümü, bir ayak yarışı ve yarışın izleyiciler tarafından yapıldığı ve gözlemlendiği yeri ifade ediyordu. ### Büyük Oyunlar Yunan spor etkinlikleri din ile yakından bağlantılıydı ve bu nedenle dini açıdan önemli yerlerde veya kutsal alanlarda oyunlar düzenlendi. Her iki ya da dört yılda bir düzenlenen ve yüzyıllar boyunca süren yarışmalar, [Olympia](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-436/olympia/)'daki Zeus (M.Ö. 776'dan itibaren), Delphi'deki Apollo (M.Ö. 586'dan itibaren), Isthmia'daki Poseidon (M.Ö. 580'den itibaren) ve Nemea'daki Opheltes (M.Ö. 573'ten itibaren) gibi belirli bir [tanrı](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-10299/tanri/) ya da yarı-tanrıyı onurlandırmaktı. Bunlar dört büyük [Pan](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-11290/pan/)-Helen Oyununu oluşturuyordu; ancak, Yunan anavatanında ve adalarındaki diğer yerler de düzenli spor festivallerine ev sahipliği yaptı. Bu Oyunlardaki en eski yarışma, belirli bir mesafedeki ayak yarışıydı - 600 metre uzunluğunda olan stade veya stadyum. Ayak (ya da pous) Yunanistan genelinde kesin bir şekilde standartlaştırılmadığından, bir stadion Delphi'deki 177 m uzunluğundan Olympia'daki 192 m'ye kadar farklı yerlerde değişebilirdi. Nemea'da, stadion boyunca her 100 metreyi işaretleyen pistin kenarı boyunca küçük direkler hayatta kalırdı. *Stadion* yarışı pistin tek bir uzunluğuydu ve günümüzdeki 200 m koşu yarışına eşdeğerdi. İlk 13 Olimpiyat Oyunları için (M.Ö. 776'dan M.Ö. 728'e kadar) tek etkinlikti ve Olimpiyat programına başka yarışmalar eklendiğinde bile stadion ilk ve en prestijli etkinlik olarak kaldı. Stadyumdaki galipler bir taç aldı - Olympia'da zeytin yaprağı, Isthmia'da çam (ve sonra kereviz), Delphi'de defne ve Nemea'da kereviz - ve memleketlerinden şükranlar ve hediyeler aldı. Ancak asıl ödül ün ve şöhretti. Galipler büyük beğeni topladılar, örneğin isimlerini Olimpiyatlara verdiler ve kelimenin tam anlamıyla, bazen ölümlerinden sonra bile kahramana tapıldılar. Belki de en ünlü atlet, stadion etkinliğini en az dört ardışık Olimpiyatta kazanan Rodoslu Leonidas'dı. M.Ö. 724'ten itibaren atletizm etkinlikleri *diaulos* (pistin iki uzunluğu), *hippios* (dört *stadia*), *dolichos* (7 ila 20 stadia arasında değişen uzun mesafe yarışı) gibi diğer yarışları içerecek şekilde genişletildi ve zırh veya *hoplitodromos*'taki yarış (greaves, kask ve kalkanda koşulan iki ila dört stadion yarışı). [ ![Ancient Stadium, Nemea, Greece](https://www.worldhistory.org/img/r/p/750x750/612.jpg?v=1747313414) Antik Stadyum, Nemea, Yunanistan Mark Cartwright (CC BY-NC-SA) ](https://www.worldhistory.org/image/612/ancient-stadium-nemea-greece/ "Ancient Stadium, Nemea, Greece")### Stadyumun Yeri *Stadion* aynı zamanda seyircilerin etkinliği izlediği yerin adıydı. Pistin kendisi genellikle sert paketlenmiş kil ile hazırlandı (sert bir kabuk oluşturmak için sulanan ve yuvarlanan) ve stadion uzunluğundan önce ve sonra bir alan içeriyordu. Başlangıçta pist yüzeyinde çizilen basit bir çizgi olan başlangıç çizgisinin arkasında başlangıç yargıcı için yer vardı ve bitiş çizgisinden sonra sporcuların yavaşlaması için genellikle 15 m uzunluğunda bir alan vardı (ilginç bir şekilde, bu aynı zamanda modern koşu parkurları için düzenleme uzunluğuydu). Zamanla, yarışlar için başlangıç prosedürü daha karmaşık hale geldi. M.Ö. 5. yüzyılda, sporcuların (çıplak ve yalınayak yarışan) ayak parmaklarını yerleştirmeleri için paralel oluklarla pistin karşısına kalıcı taş levhalar (*balbis*) yerleştirildi ve her şeyin başlama seviyesini ve ayakta durma pozisyonunu sağladı. Diğer ekleme ise, Nemea'da yirmi ikiden Epidauros'ta 11'e kadar değişen ayrı şeritleri ayırmak için başlangıç çizgisindeki küçük sütunlardı (şeritlerden daha fazla koşucu varsa, ön ısınmalar vardı). Şeritlere kura ile karar verildi (genellikle çömlek parçaları kullanılarak). Son olarak, M.Ö. 4. yüzyılda, sütunlardan, yatay direklerden ve ipten oluşan karmaşık bir sistem (*hysplex*), bir başlangıç yargıcının tüm sporcuları aynı anda serbest bırakabileceği bir mekanizma yarattı. Isthmia durumunda, yargıç sporcuların arkasındaki bir çukurda dururdu. Bitiş, zeminde basit bir çizgi ile gösterilirdi ve eğer yarış birden fazla *stadion* uzunluğundaysa, bitiş çizgisinin ortasına küçük bir dönüş direği (*kampter*) kurulurdu. [ ![Stadium Entrance, Olympia](https://www.worldhistory.org/img/r/p/750x750/426.jpg?v=1770211212) Stadyum Girişi, Olympia Mark Cartwright (CC BY-NC-SA) ](https://www.worldhistory.org/image/426/stadium-entrance-olympia/ "Stadium Entrance, Olympia")Başlangıçta stadyumlar, izleyicilerin olayları net bir şekilde görebilmeleri için bazen doğal tepelerin yakınında inşa edilmiş basit, düz, dikdörtgen izlerdi. Bununla birlikte, M.Ö. 5. yüzyılın başlarından itibaren yapay setler, fazla yağmur suyunu boşaltmak için pistin etrafındaki kanallar gibi ortak bir özellik haline geldi. Bu amaçla pist genellikle biraz eğimlidir (Nemea'da 2 m). Koltuklar daha sonra Delphi, Delos ve [Rodos](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-534/rodos/)'ta olduğu gibi taşa ya da [Atina](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-292/atina/) ve Isthmia'da mermerle eklenmiştir. Oturma alanı, erişimi kolaylaştırmak ve belki de daha da önemlisi seyircilerin düzenli bir şekilde dışarı çıkmasını sağlamak için basamaklar ve bölümler eklenerek daha sofistike hale geldi. Merkez konumlardaki yükseltilmiş platformdaki bazı VIP koltuklar ortak bir özellikti. Bunlar özel olarak eğitilmiş hakimler (*Hellanodikai*) ve Olympia'da [Demeter](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-778/demeter/) Chamyne'nin rahibesi için ayrıldı. Oturma kapasitesi Nemea'da 30.000'den Olympia'da 45.000'e kadar değişiyordu. Pan-Helen Oyunları söz konusu olduğunda, Yunanistan'ın dört bir yanından insanlar gösterinin tadını çıkarmak için geldiler ve Nemea'daki nümismatik kanıtlar, kalabalıkların coğrafi gruplar halinde oturduğunu kuvvetle gösteriyordu. Genç kızlar girebilse de, olaylar sırasında kadınların stadyuma girmesine izin verilmedi. Kalabalık, hem vokal desteğiyle hem de zafere çiçek ya da defne yaprağı atarak etkinliklere katılacaktı. Helenistik dönemde stadyuma (Olympia ve Nemea gibi) tonozlu bir koridor (*kripton*) eklenmiş ve atletler ve hakemler için pistin girişi haline gelmiş ve stadyumu dini kompleksin geri kalanına bağlamıştır. Roma döneminde stadyum girişleri daha anıtsal hale getirilmiş ve çoğu zaman stadyumun başlangıç ucunu yarı dairesel oturma yerleri kapatmıştır. #### Editorial Review This human-authored definition has been reviewed by our editorial team before publication to ensure accuracy, reliability and adherence to academic standards in accordance with our [editorial policy](https://www.worldhistory.org/static/editorial-policy/). ## Bibliografya - [Charitonidou, A. *Epidaurus.* Clio editions, 1978.](https://www.worldhistory.org/books/B0007BJ6S4/) - Miller, S.G. *Nemea A Guide To The Site & Museum.* MOCAR, Athens, 2004 - [Papahatzis, N. *Ancient Corinth.* Ekdotike Athenon, 1981.](https://www.worldhistory.org/books/9602131438/) - [Yalouris, N. *The Olympic Games in Ancient Greece.* Ekdotike Athenon, 1982.](https://www.worldhistory.org/books/B0037ZNHIC/) ## Yazar Hakkında Mark, WHE’nin Yayın Direktörüdür ve York Üniversitesi’nden Siyaset Felsefesi alanında yüksek lisans derecesine sahiptir. Tam zamanlı bir araştırmacı, yazar, tarihçi ve editördür. İlgi alanları arasında sanat, mimari ve tüm medeniyetlerin ortak fikirlerini keşfetmek yer almaktadır. ## Zaman çizelgesi - **776 BCE**: First athletic games in honour of [Zeus](https://www.worldhistory.org/zeus/) are held at [Olympia](https://www.worldhistory.org/Olympia/) with one event, the *stadion* foot race. - **586 BCE**: First athletic games at [Delphi](https://www.worldhistory.org/delphi/). - **580 BCE**: First athletic games at [Isthmia](https://www.worldhistory.org/Isthmia/). - **573 BCE**: First athletic games at [Nemea](https://www.worldhistory.org/nemea/) in honour of [Zeus](https://www.worldhistory.org/zeus/). - **488 BCE**: Kroton of [Magna Graecia](https://www.worldhistory.org/Magna_Graecia/) wins the first of three consecutive *stadion* races in the [Olympic Games](https://www.worldhistory.org/Olympic_Games/). - **330 BCE - 320 BCE**: New [stadium](https://www.worldhistory.org/Stadium/) constructed at [Nemea](https://www.worldhistory.org/nemea/). - **271 BCE**: Final Games at [Nemea](https://www.worldhistory.org/nemea/). - **261 CE**: Last documented victor at [Olympic Games](https://www.worldhistory.org/Olympic_Games/). - **393 CE**: [Roman Emperor](https://www.worldhistory.org/Roman_Emperor/) Theodosius definitively ends all pagan Games in [Greece](https://www.worldhistory.org/greece/). ## Dış Bağlantılar - [Athletics & Sport - Ancient Greek Society 05](https://ed.ted.com/on/XmJLu9rt) ## Bu Çalışmayı Alıntıla ### APA Cartwright, M. (2022, February 23). Stadyum. (N. C. Bek, Çevirmen). *World History Encyclopedia*. ### Chicago Cartwright, Mark. "Stadyum." tarafından çevrildi Necip Can Bek. *World History Encyclopedia*, February 23, 2022. . ### MLA Cartwright, Mark. "Stadyum." tarafından çevrildi Necip Can Bek. *World History Encyclopedia*, 23 Feb 2022, . ## Lisans & Telif Hakkı Gönderen [Necip Can Bek](https://www.worldhistory.org/user/necipcanbek/ "User Page: Necip Can Bek"), tarihinde yayınlandı 23 February 2022. Telif hakkı bilgileri için lütfen orijinal kaynakları kontrol edin. Lütfen bu sayfadan gidebileceğiniz içeriklerin daha farklı lisans koşullarına sahip olabileceğini unutmayın.