--- title: Marcus Aurelius author: Joshua J. Mark translator: Mustafa Emre Ak source: https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-1029/marcus-aurelius/ format: machine-readable-alternate license: Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike (https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/) updated: 2025-12-19 --- # Marcus Aurelius _Yazan: [Joshua J. Mark](https://www.worldhistory.org/user/JPryst/)_ _Çeviren [Mustafa Emre Ak](https://www.worldhistory.org/user/mustafaemreak)_ Marcus Aurelius (Hüküm sürdüğü yıllar M.S. 161-180), Roma'nın Beş İyi İmparatoru'nun sonuncusu (Nerva, Trajan, Hadrian ve Antoninus Pius'un ardından) ve felsefi eser "*Kendime Düşünceler*"in yazarı olarak tanınan bir Roma imparatoruydu. Hristiyanlara zulüm uyguladığı iddia edilmiş olsa da, modern [bilim](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-351/bilim/) bu iddiayı reddetmektedir. O, [Platon](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-349/platon/)'un "*Devlet*" adlı eserinde ifade ettiği Platonik Filozof Kral kavramını somutlaştıran bir kişi olarak uzun zamandır saygı görmektedir: kendi çıkarları için değil, halkına yardım etmek için iktidar peşinde koşan bir hükümdar. Genç yaşta felsefeyle tanışan ve ellili yaşlarında seferdeyken yazdığı "*Kendime Düşünceler*" adlı eserinde, hayatı boyunca derin felsefi, özellikle de Stoacı bir görüşe sahip olduğunu açıkça ortaya koymuştur. Aslında, onun hükümdarlığı Stoacı görüşle tanımlanır ve daha sonraki tarihçi Cassius Dio (M.S. yaklaşık 155-235) ve Roma imparatorlarının tarihini anlatan "*Historia Augusta*" (4. yüzyıl CE) kitabının yazarı (veya yazarları) tarafından “filozof” olarak anılır. Stoacı bakış açısı "*Kendime Düşünceler*" adlı eserinde açıkça ifade edilir ve başkalarına karşı sorumluluk konusundaki görüşü VIII.59 kitabındaki şu satırda net bir şekilde ortaya konur: “İnsanlar birbirleri için var olurlar; öyleyse onlara öğretin ya da onlara katlanın.” O, özel ve kamusal alanda felsefesini uyguladı; halkın ihtiyaçlarını kendi arzuları veya şöhret hayallerinin önüne koydu ve kamu yararı için çalıştı. Ancak tarihin ironilerinden biri, onun hükümdarlığının sürekli savaşlar ve yeni bir din olan Hristiyanlığın zulüm gördüğü iddialarıyla karakterize olmasıdır. Buna rağmen, Germania'da başarılı seferler düzenledi ve imparatorluğun işlerini verimli bir şekilde yönetti. M.S. 180 yılında bir hastalık sonucu doğal nedenlerle öldü ve hemen tanrılaştırıldı. Günümüzde, muhtemelen en çok popüler film "*Gladyatör*" (2000) ile tanınmaktadır. Filmde, oğlu Commodus'un (hükümdarlık dönemi 177-192) babası olarak yer almaktadır ve oğlunu halefi olarak atamama kararı, filmin konusunun başlangıç noktasıdır. Filmdeki tasvirinin aksine, Aurelius, Commodus tarafından öldürülmedi ve aslında Commodus, 177-180 yılları arasında babasıyla birlikte hüküm sürdü ve ona karşı hiçbir direnişle karşılaşmadan onun yerine geçti; ancak Roma'nın katlanmak zorunda kaldığı en kötü hükümdarlardan biri olduğu ortaya çıktı ve babasıyla karşılaştırıldığında itibarı daha da zedelendi. [ ![Bust of Marcus Aurelius](https://www.worldhistory.org/img/r/p/500x600/5998.jpg?v=1773991625) Marcus Aurelius Büstü Osama Shukir Muhammed Amin (Copyright) ](https://www.worldhistory.org/image/5998/bust-of-marcus-aurelius/ "Bust of Marcus Aurelius")### **Erken Gençlik** Marcus Aurelius, 26 Nisan 121 yılında İspanya'da aristokrat bir patrisyen ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Doğum adı, aynı adı taşıyan babasının adından esinlenerek Marcus Annius Verus idi. Babasının babası ve büyükbabası senatördü ve annesi Domitia Lucilla (küçük olarak bilinir, yaklaşık 155-161 yılları arasında yaşamıştır) da zengin ve siyasi bağlantıları olan bir aileden geliyordu. Aurelius'un babası M.S. 124 yılında öldü ve o, çoğunlukla dadıları ve dedeleri tarafından büyütüldü. Erken dönem hayatına ait olaylar, *Kendime Düşünceler* (özellikle Kitap I) adlı eserinde yaptığı yorumlardan, kendisi ile öğretmeni Fronto arasındaki yazışmalardan ve sık sık güvenilmez olarak kabul edilse de, belirli pasajlar olası göründüğünde akademisyenler tarafından hala alıntılanan *Historia Augusta* adlı eserden anlaşılmaktadır. Bu nedenle, gençlik yıllarına dair ayrıntılar çok azdır, ancak geleneksel patrisyen geleneklerine uygun olarak yetiştirildiği, Latince öğrenirken aynı zamanda Yunanca da öğrendiği ve retorik ve hitabet konusunda kamu hayatına hazırlanmış olduğu varsayılmaktadır. Ergenlik çağının başlarında, yaklaşık 132 yılında, Diognetus adında bir öğretmen onu felsefi metinlerle tanıştırdı. Bunlar büyük olasılıkla en basit şekilde yaşamayı amaçlayan ve tüm sosyal gelenekleri yapaylık olarak gören Kinik filozofların eserleriydi. Aurelius bu bakış açısından oldukça etkilenmiş görünüyor, çünkü daha sonra kaba yünlü bir pelerin giyip, yatağı yerine yerde veya odasının zemininde uyuyarak tipik bir Kinizm yaşam tarzını benimsedi. *Kendime Düşünceler* kitabı I.6'da, Diognetus ile tanıştıktan sonra “Yunan yaşam tarzını - kamp yatağı ve pelerin”i nasıl seçtiğini anlatırken bundan bahsediyor. Muhtemelen basit, kaba yemekler, az sayıda eşya ve temel hijyenin ihmal edilmesi gibi Kinizm yaklaşımını da benimsemiştir. Her ne kadar kesin olarak bilinmese de, annesi onu felsefi arayışlarını bırakıp, onun daha saygın bir kariyer yolu olarak gördüğü şeye odaklanmaya zorlamış gibi görünüyor. Bundan bir süre sonra, hitabet ve retorik konusunda yeni öğretmenler aldı. Bunlar arasında, sanatlarında mükemmellikleriyle büyük saygı gören ve yüksek ücretler alan Herodes Atticus (101-177) ve Marcus Cornelius Fronto (160'ların sonlarında öldü) da vardı. Fronto ve Aurelius ömür boyu dost olacaklardı ve hem Fronto hem de Atticus, genç Aurelius üzerinde önemli bir etki yaratacaktı. Kısa bir süre sonra, saygın politikacı Lucius Ceionius Commodus'un (ö. 138) kızı ve Aurelius'un gelecekteki ortak imparatoru Lucius Verus'un (hükümdarlık dönemi 161-169) kız kardeşi olan Ceionia Fabia ile nişanlandı. ### **Antoninus tarafından evlat edinilmesi ve iktidara yükselişi** 136 yılında, imparator Hadrian (hüküm sürdüğü yıllar M.S. 117-138) nedeni bilinmeyen sebeplerle Lucius Ceionius Commodus'u halefi olarak seçti. Commodus, Marcus Aurelius'un teyzesi Faustina ile evliydi ve Hadrian'ın, daha sonra onun yerine geçecek olan genç Aurelius'un yerine geçici olarak Commodus'u seçmiş olması muhtemeldir. Ancak Commodus 138 yılında öldü ve Hadrian, Aurelius Antoninius'u (daha sonra Anoninus Pius (hükümdarlık dönemi 138-161) olarak bilinecek olan) halefi olarak seçti, ancak bir şart koştu: Marcus ve Lucius Verus'u oğlu ve halefi olarak evlat edinmesi gerekiyordu. Antoninus kabul etti ve genç Marcus, Marcus Aurelius Antoninus adını aldı ve bir sonraki imparator olarak yetiştirildi. [ ![Marcus Aurelius on Campaign](https://www.worldhistory.org/img/r/p/750x750/4523.jpg?v=1773991629) Marcus Aurelius Seferde Mark Cartwright (CC BY-NC-SA) ](https://www.worldhistory.org/image/4523/marcus-aurelius-on-campaign/ "Marcus Aurelius on Campaign")Antoninus Pius, son derece etkili bir hükümdar ve halefi için önemli bir rol modeldi. Aurelius, *Kendime Düşünceler* adlı eserinde, imparatorun etkileyici niteliklerini sıraladığı uzun bir övgü pasajını üvey babasına ayırmıştır (Kitap I.16). Antoninus, Aurelius'un Ceionia Fabia ile nişanını iptal ettirmiş ve onunla Antoninus'un kızı Anna Galeria Faustina (Faustina Minor veya Faustina the Younger olarak bilinir, l. c. 130-175 CE) arasında bir evlilik ayarlamıştır. Antoninus, verimli bir hükümdar olmanın neredeyse her yönüyle halefini yetiştirdi (ancak askeri konularda ona eğitim vermeyi ihmal etti) ve Aurelius buna uysa da, onun ilgi alanları saray hayatının sıradan görevlerinden çok felsefi iç gözlemlere yönelmişti. Antoninus'un ona öğrettiği yerde yaşadı, hem elit kesimin bir üyesi olarak ününü pekiştirmek hem de sorumluluklarını yerine getirmek için pratik nedenlerle, ancak başka bir yerde daha sade bir yaşam sürmeyi tercih edeceği açıktı. Bu dönemde, hayatı boyunca yaptığı gibi felsefeyle kendini teselli etmiş olabilir ve daha sonra şöyle yazmıştır: > Düşündüğünüz şeyler zihninizin kalitesini belirler. Ruhunuz düşüncelerinizin rengini alır. Onu şu tür düşüncelerle renklendirin: Hayatınızı sürdürebileceğiniz her yerde, iyi bir hayat sürebilirsiniz. Hayatlar sarayda sürülür – öyleyse iyi hayatlar da sürülür. (Kendime Düşünceler V.16) Fronto'ya yazdığı mektuplarda, o dönemdeki öğretmenlerinden ve esasen sekreterlik görevlerinden ve genel olarak saray hayatından şikayet eder. Felsefi eğilimi, bu tür görevleri oldukça anlamsız kılıyordu. Bilim adamı Irwin Edman bu konuda şöyle yorum yapar: > On bir yaşında Aurelius kendini dine adadı, çünkü [felsefe](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-340/felsefe/) onun için hayatı boyunca bir tür din gibiydi, imparatorluk dininin ayin ve törenlerinin ardında yatan gerçek içsel din, ki o bu dinin kurallarını dikkatle ve memnuniyetle yerine getiriyordu. Hukuk ve silah eğitimi aldı. İmparatorluk beyefendisi olarak eğitim gördü, ancak dış görünüşte ve dış dünyada bir şeylerin eksik olduğunu hisseden ve nihayetinde mutluluk olmasa da (ki bu imkansızdı) huzurun kişinin kendi içinde yattığını düşünen bir beyefendi olarak. (Edman, Long, 5) Bu sıralarda, Antoninus tarafından Aurelius'a felsefe öğretmek üzere saraya getirilen iki yeni öğretmenle tanıştı. Bunlar, Kalkedonlu Apollonius (yaşam tarihi bilinmiyor) ve dönemin en büyük Stoacı filozoflarından biri olan Quintus Junius Rusticus (yaşamı yaklaşık 100-170) idi. Aurelius, *Kendime Düşünceler* adlı eserinde her iki adamı da övgüyle anar ve onlardan öğrendiği birçok önemli dersi sıralar. Rusticus hakkında yazarken, ona “Epiktetos'un derslerini bana tanıttığı ve kendi kitabını ödünç verdiği için” teşekkür eder (I.7) ve Apollonius ile ilgili olarak, “bağımsızlık ve değişmez güvenilirlik ve *logos* dışında hiçbir şeye, ne kadar geçici olursa olsun, dikkat etmemeyi” öğrendiğini söyler (I.8). Her iki giriş de Stoacı felsefi ilkelerle ilgilidir ve Aurelius'un Stoacı dünya görüşünü ancak bu dönemde tanıdığını güçlü bir şekilde ima eder. [ ![Gold ring with Coin of Emperor Marcus Aurelius](https://www.worldhistory.org/img/r/p/500x600/5935.jpg?v=1773991633) İmparator Marcus Aurelius'un sikkeleriyle süslenmiş altın yüzük Osama Shukir Muhammed Amin (Copyright) ](https://www.worldhistory.org/image/5935/gold-ring-with-coin-of-emperor-marcus-aurelius/ "Gold ring with Coin of Emperor Marcus Aurelius")Epiktetos (M.S. 50-130 civarı) Stoacı ilkeler ve uygulamalar üzerine ünlü dersler olan *Discourses and Enchiridion*'un yazarıydı ve *logos*, evrende her şeyin var olmasını sağlayan ve her şeyin uyumlu bir şekilde işlemesini sağlayan bağlayıcı güçtü. Stoacılar, kişi *logos*'a odaklanırsa, her şeyin doğal olduğunu fark edeceği için huzur içinde yaşayabileceğini iddia ediyorlardı; bir olayı “iyi” veya “kötü” yapan, yalnızca kişinin o olaya verdiği yorumdur. Fronto, Aurelius'un mektuplarında Stoacılık'a olan ilgisini şiddetle reddetse de, eski öğrencisi bu felsefeyi tamamen benimsedi ve iktidara geldiğinde öğretmenlerinden öğrendiği ilkeleri uygulamaya koydu. ### **İmparator Aurelius** M.S. 161 yılının Mart ayında Antoninus Pius öldü ve senato Aurelius'u yeni imparator olarak gördü; ancak Hadrian'ın orijinal planlarına uygun olarak Aurelius, Lucius Verus onunla birlikte eş imparator olarak atanmadıkça bu onuru reddetti. İsteği kabul edildi ve Aurelius ile Verus, yoksullara yardım etmek ve orduya daha fazla maaş ve onur vermek için programlar başlatarak hükümdarlıklarına başladılar. İfade özgürlüğünü, sanatı ve eğitimi teşvik ettiler ve para biriminin değerini düşürerek ekonomiyi canlandırdılar – en azından bir süreliğine. İki imparator, kısa sürede halk arasında büyük popülerlik kazandılar. Aurelius imparator olarak Stoacı ilkelerine sıkı sıkıya bağlı kalmaya devam ederken, her zaman daha savurgan olan Verus, lüks partiler ve arkadaşlarına pahalı hediyeler vererek kendini şımartıyordu. *Historia Augusta*, Verus'un “altın, gümüş ve mücevherli kaseler... parfüm kutusu şeklindeki altın vazolar... gümüş koşum takımlı arabalar” ve daha birçok lüks hediye dağıttığı “özellikle kötü şöhretli” bir partiyi kaydeder ve giriş şu şekilde sona erer: "Bu akşam yemeğinin maliyeti altı milyon sestertii \[yaklaşık 60 milyon dolar\] olarak tahmin edilmektedir. Marcus bu partiyi duyduğunda, dünyanın kaderi için inleyip ağladığı söylenir" (Harvey, 280). [ ![Marcus Aurelius Statue, Ny Carlsberg Glyptotek](https://www.worldhistory.org/img/r/p/500x600/2406.jpg?v=1773991637) Marcus Aurelius Heykeli, Ny Carlsberg Glyptotek Carole Raddato (CC BY-SA) ](https://www.worldhistory.org/image/2406/marcus-aurelius-statue-ny-carlsberg-glyptotek/ "Marcus Aurelius Statue, Ny Carlsberg Glyptotek")M.S. 161 yılının sonlarında, Part kralı Vologases IV (hüküm sürdüğü yıllar M.S. 147-191) Roma'nın koruması altındaki Ermenistan'ı işgal etti ve Roma'nın Suriye eyaleti isyan etti. Verus, Aurelius'tan daha fazla askeri deneyime sahip olduğu için doğudaki seferlerin komutasını bizzat üstlendi. Aurelius'un, Verus'u kendi savurgan partilerini kısıtlaması için manipüle etmiş olabileceği de düşünülmektedir. Part Savaşları 166 yılına kadar sürdü ve Roma'nın zaferiyle sonuçlandı. Bu başarı Verus'tan çok, birlikleri ustaca konuşlandıran ve taktikler geliştiren general Gaius Avidius Cassius'a (130-175) aitti. Verus seferdeyken Aurelius Roma'da kaldı ve tüm hesaplara göre görevini başarıyla yerine getirdi. Mahkeme davalarına hükmetti, Roma'nın tüm sınıflarına fayda sağlayan yasaları gözden geçirdi ve onayladı, eyaletlerden gelen çeşitli talepleri ve sorunları ele aldı. Aynı dönemde (M.S. 162-166 yılları arasında, ancak daha sonra da devam etti) devlet dinini tanımayı reddeden ve sosyal düzeni bozan yeni [Hristiyanlık](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-665/hristiyanlik/) mezhebini zulmettiği iddia edilmektedir. Aurelius'un hükümdarlığı döneminde Hristiyanların zulüm gördüğü açık olsa da, günümüz bilim adamları onun bu zulmü emretmediğini giderek daha fazla iddia etmektedirler. Antoninus Pius, Hristiyanları koruyan fermanlar çıkarmıştı ve görünüşe göre Aurelius da öyle yapmıştı. Hristiyanlara yönelik zulüm, Sardisli Melito'nun (ö. 180) Aurelius'a müdahale etmesini isteyen *Hristiyanlık için Özür* adlı eserinde de belirtildiği gibi, bölgesel valiler tarafından organize edilmiş gibi görünmektedir. Aurelius'un bu eseri hiç almamış olması da mümkündür, en azından bir yanıtın kaydı bulunmamaktadır ve bölgesel zulümler en azından 180 yılına kadar devam etmiştir. M.S. 166 yılına gelindiğinde, Partlarla olan savaşın kazanılacağı anlaşılıyordu. Aurelius, M.S. 145 yılında Faustina ile evlenmiş ve yıllar içinde birçok çocukları olmuştu. Bunların bazıları genç yaşta ölmüş olsa da, Aurelius tanrıların kendisine iyi talihle gülümsediğine inanmak için her türlü sebebe sahipti. Ancak Part savaşı sona erdiğinde, Germania'nın Marcomanni kabilesi, Pers Sarmatyalıları ile ittifak kurarak Tuna Nehri üzerindeki Roma eyaletlerini işgal etti. 167 yılında Aurelius, bu istilaları geri püskürtmek ve düzeni yeniden sağlamak için Verus'a katıldı. Aurelius'un seferinde, deneyimli askeri lider ve konsül Marcus Nonius Macrinus (ö. 171) tarafından danışmanlık aldığı muhtemeldir. Macrinus'un erken kariyeri ve Aurelius ile olan yakın ilişkisi, *Gladyatör* filmindeki Maximus Decimus Meridius karakterinin bazı yönlerine ilham kaynağı olmuştur. [ ![Marcus Aurelius Equestrian Statue](https://www.worldhistory.org/img/r/p/750x750/1162.jpg?v=1773991640) Marcus Aurelius Atlı Heykeli Mark Cartwright (CC BY-NC-SA) ](https://www.worldhistory.org/image/1162/marcus-aurelius-equestrian-statue/ "Marcus Aurelius Equestrian Statue")169 yılında Verus öldü – büyük olasılıkla ordusu seferden Roma'ya getirdiği vebadan dolayı – ve Aurelius tek başına hüküm sürdü. Kalan hükümdarlık döneminin çoğunu Germania'daki seferlere adadı ve burada *Kendime Düşünceler* adlı eserini yazdı. ### Kendime Düşünceler Aurelius'un *Kendime Düşünceler*'i, hükümdarlığının ne kadar önemli başarıları olursa olsun, dünyaya bıraktığı gerçek mirasıdır. Bu eser, imparatorun mümkün olan en iyi hayatı yaşamak için kendini cesaretlendirmek amacıyla yazdığı özel bir günlük niteliğindedir. Akademisyen Gregory Hays şöyle yorumlamaktadır: > *Kendime Düşünceler*'in cevaplamaya çalıştığı sorular öncelikle metafizik ve etik sorulardır: Neden buradayız? Hayatımızı nasıl yaşamalıyız? Doğru olanı yaptığımızdan nasıl emin olabiliriz? Günlük hayatın stres ve baskılarına karşı kendimizi nasıl koruyabiliriz? Acı ve talihsizliklerle nasıl başa çıkmalıyız? Bir gün artık var olmayacağımızı bilerek nasıl yaşayabiliriz? (xxiv-xxv) Ancak *Kendime Düşünceler* felsefi bir inceleme olmaktan uzaktır; bir insanın hayat ve sürekli olarak bu huzuru tehdit eden bir dünyada kendi iç huzurunu korumak için verdiği mücadele hakkındaki düşünceleridir. Aurelius'un bu soruna verdiği cevap bir cevap değil, kendine acıma lüksünü reddetme disiplinidir. Stoacı görüşe göre, hayatta olan her şey doğaldır – hastalık/sağlık, memnuniyet/hayal kırıklığı, sevinç/üzüntü, hatta ölüm – ve bir kişiyi rahatsız edebilecek tek şey, olaylara verdiği yorumdur. Her şeyi kontrol eden *logos*, kişinin kaderini de kontrol eder, ancak yine de insan, koşullara nasıl tepki vereceğini seçme özgürlüğüne sahiptir. Hays şöyle açıklar: > Bu teoriye göre, insan hareket halindeki bir vagona bağlı bir köpek gibidir. Köpek vagonla birlikte koşmayı reddederse, vagon tarafından sürüklenecektir, ancak seçim yine de ona aittir: koşmak ya da sürüklenmek. (xix) Aurelius ve Stoacılar için evren iyidir ve insanlık için sadece en iyi niyetlere sahiptir; bu niyetleri doğru bir şekilde yorumlayıp huzur bulmak ya da kendi izlenimlerine bağlı kalıp acı çekmek, bireyin kendi tercihidir. Aurelius şöyle yazar: > Eğer sana iyi geliyorsa, ey Evren, bana da iyidir. Senin uyumun benim uyumumdur. Seçtiğin zaman doğru zamandır. Ne geç, ne erken. Mevsimlerin dönüşü bana olgun meyve gibi düşer. Her şey senden doğar, sende var olur, sana döner. (IV.23) Çocuklarını, arkadaşlarını ve hatta karısını kaybetmesine rağmen, Aurelius, her şeyi yöneten, her şeyi birbirine bağlayan ve her şeyi zaman içinde dağıtan doğal ve iyiliksever bir zekanın yönettiği bu dünya vizyonuna sadık kaldı. O halde, Aurelius'un felsefesinde trajedi kavramı yoktu, çünkü olan her şey doğal bir olaydı ve doğada hiçbir şey trajik olarak yorumlanamazdı. O şöyle yazıyor: > Ölüm korkusu, yaşayabileceğimiz şeylerden korkmaktır: hiçbir şey ya da tamamen yeni bir şey. Ama hiçbir şey yaşamazsak, kötü bir şey de yaşamayız. Ve deneyimlerimiz değişirse, varlığımız da onunla birlikte değişir – değişir, ama sona ermez. (IV.58) ### **Ölüm ve Miras** M.S. 170-180 yılları arasında Marcus Aurelius, Cermen kabilelerine karşı seferler düzenledi ve imparatorluğunun doğu eyaletlerini gezdi. M.S. 175 yılında, generali Cassius Suriye'de isyan çıkardı ve kendini imparator ilan etti, ancak daha sonra bir astı tarafından suikasta kurban gitti. Faustina, M.S. 170-175 yılları arasında Aurelius'a seferlerinde eşlik etti ve onunla birlikte Suriye, Mısır ve Yunanistan'a gitti. M.S. 175 kışında öldü. 178 yılında Aurelius, Tuna Nehri üzerindeki Cermen kabilelerini mağlup etti ve Vindobona'daki kışlık karargahına çekildi. İki yıl sonra, 180 yılının Mart ayında burada vefat etti ve yerine Commodus geçti. Oğlunu Antoninus Pius'un kendisine yaptığı gibi aynı istikrarlı şekilde yetiştirmeye çalışmış olsa da, başarısız olduğunu fark etmiş görünüyordu. Commodus'un kendini şımartması ve zulmü, babasınınkinden daha farklı olamayacak bir saltanat dönemini işaret etti ve Aurelius'un *Kendime Düşünceler* IV.57'deki bir başka özdeyişini doğruladı: “Işık yaymayan şey, kendi karanlığını yaratır.” Aurelius'un ölümünden sonra *Kendime Düşünceler*'e ne olduğu bilinmemektedir, ancak bir şekilde hayatta kalmış ve kopyaları yapılmış ve korunmuştur. Metin, 4. yüzyılda hatip Themistius (Hays, xliv) ve *Historia Augusta*'da bahsedilmektedir. 10. yüzyıla kadar, rahip Arethas bir arkadaşına yazdığı mektupta metni kopyaladığından bahsedene kadar metinden başka bir bahis yapılmamıştır. Arethas'ın kopyası, 1453 yılında [Konstantinopolis](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-700/konstantinopolis/)'in Osmanlı Türklerine düşmesi sırasında kütüphaneden kurtarılan kitaplar arasında olduğu düşünülen *Kendime Düşünceler*'in korunmasından sorumlu olabilir. Bu kitaplar batıya taşınarak kopyalandı ve 1559 yılında eserin ilk basılı baskısı yayınlandı. Aurelius'u öncelikle bir filozof, ikinci olarak da bir imparator olarak tanıyan dünyanın dört bir yanındaki insanlar için uzun zamandır bir ilham kaynağı olmuştur; muhtemelen Marcus Aurelius'un kendisi de bunu isterdi. #### Editorial Review This human-authored definition has been reviewed by our editorial team before publication to ensure accuracy, reliability and adherence to academic standards in accordance with our [editorial policy](https://www.worldhistory.org/static/editorial-policy/). ## Bibliografya - [Adkins, L. & Adkins, R. A. *Handbook to Life in Ancient Rome.* Oxford University Press, 1998.](https://www.worldhistory.org/books/0195123328/) - [Dio Cassius. *Cassius Dio's History.* Harvard University Press, 1924.](https://www.worldhistory.org/books/0674991931/) - [Ferrero, G. *Characters and Events of Roman History.* Barnes & Noble Books, 2005.](https://www.worldhistory.org/books/0760765928/) - [Grant, M. *Readings in the Classical Historians.* Scribner, 1993.](https://www.worldhistory.org/books/0684192454/) - [Grant, M. *The Climax of Rome.* Weidenfeld, 1993.](https://www.worldhistory.org/books/0297813919/) - [Harvey, B. K. *Daily Life in Ancient Rome.* Focus, 2016.](https://www.worldhistory.org/books/1585107956/) - [Hays, G., translator. *Meditations of Marcus Aurelius.* Modern Library, 2004.](https://www.worldhistory.org/books/B01F9Q7TX0/) - [Lewis, J. E. *The Mammoth Book of Eyewitness Ancient Rome.* Running Press, 2003.](https://www.worldhistory.org/books/078671168X/) - [Lewis, N. & Reinhold, M. *Roman Civilization, Sourcebook II: The Empire.* Harper Torchbooks, 1966.](https://www.worldhistory.org/books/B002LV45RA/) - [Long, G., translator; Edman, I., Introduction. *Meditations of Marcus Aurelius.* Walter J. Black, Inc., 1945.](https://www.worldhistory.org/books/0674007077/) - [Mellor, R. *The Historians of Ancient Rome.* Routledge, 2012.](https://www.worldhistory.org/books/0415527163/) - [Needleman, J. & Piazza, J. P. *The Essential Marcus Aurelius.* TarcherPerigee, 2008.](https://www.worldhistory.org/books/1585426172/) - [Staniforth, M. *Marcus Aurelius Meditations.* Penguin Classics, 1964.](https://www.worldhistory.org/books/0674007077/) - [The Meditations of Marcus Aurelius translated by George Long](http://classics.mit.edu/Antoninus/meditations.html "The Meditations of Marcus Aurelius translated by George Long"), accessed 22 Mar 2018. ## Yazar Hakkında Joshua J. Mark, Dünya Tarihi Ansiklopedisi'nin kurucu ortağı ve içerik direktörüdür. Daha önce New York'taki Marist College’de tarih, felsefe, edebiyat ve yazı dersleri vermiştir. Ayrıca pek çok yere seyahat etmiş, Yunanistan ve Almanya’da yaşamıştır. - [Linkedin Profile](https://www.linkedin.com/pub/joshua-j-mark/38/614/339) ## Zaman çizelgesi - **26 Apr 121 CE - 17 Mar 180 CE**: Life of [Marcus Aurelius](https://www.worldhistory.org/Marcus_Aurelius/). - **132 CE**: [Marcus Aurelius](https://www.worldhistory.org/Marcus_Aurelius/) is introduced to [philosophy](https://www.worldhistory.org/philosophy/) by his teacher Diognetus. - **138 CE**: [Marcus Aurelius](https://www.worldhistory.org/Marcus_Aurelius/) adopted by [Antoninus Pius](https://www.worldhistory.org/Antoninus_Pius/) as successor. - **145 CE**: [Marcus Aurelius](https://www.worldhistory.org/Marcus_Aurelius/) marries Faustina, daughter of [Antoninus Pius](https://www.worldhistory.org/Antoninus_Pius/). - **161 CE - c. 166 CE**: Parthian Wars with [Rome](https://www.worldhistory.org/Rome/); [Lucius Verus](https://www.worldhistory.org/Lucius_Verus/) commands Rome's forces in the field. - **7 Mar 161 CE - 17 Mar 180 CE**: Reign of [Roman Emperor](https://www.worldhistory.org/Roman_Emperor/) [Marcus Aurelius](https://www.worldhistory.org/Marcus_Aurelius/). - **9 Mar 161 CE - Mar 169 CE**: [Marcus Aurelius](https://www.worldhistory.org/Marcus_Aurelius/) rules with [Lucius Verus](https://www.worldhistory.org/Lucius_Verus/). - **c. 162 CE - c. 166 CE**: [Marcus Aurelius](https://www.worldhistory.org/Marcus_Aurelius/) persecutes new sect of [Christianity](https://www.worldhistory.org/christianity/). - **Oct 166 CE**: [Lucius Verus](https://www.worldhistory.org/Lucius_Verus/) and [Marcus Aurelius](https://www.worldhistory.org/Marcus_Aurelius/) celebrate a shared [triumph](https://www.worldhistory.org/Roman_Triumph/), both are hailed as Pater Patriae. - **168 CE**: Germanic tribes cross the Danube into the [Roman Empire](https://www.worldhistory.org/Roman_Empire/). - **169 CE**: [Lucius Verus](https://www.worldhistory.org/Lucius_Verus/) dies. - **Mar 169 CE - 177 CE**: [Marcus Aurelius](https://www.worldhistory.org/Marcus_Aurelius/) rules alone. - **170 CE - 180 CE**: [Marcus Aurelius](https://www.worldhistory.org/Marcus_Aurelius/) leads campaigns against the Germanic tribes; writes his famous Meditations. - **175 CE**: [Marcus Aurelius](https://www.worldhistory.org/Marcus_Aurelius/) tours eastern provinces of [empire](https://www.worldhistory.org/empire/); his wife Faustina dies. - **c. 176 CE**: A huge [bronze](https://www.worldhistory.org/disambiguation/bronze/) statue of [Marcus Aurelius](https://www.worldhistory.org/Marcus_Aurelius/) on horseback is erected in [Rome](https://www.worldhistory.org/Rome/). - **177 CE - 17 Mar 180 CE**: [Marcus Aurelius](https://www.worldhistory.org/Marcus_Aurelius/) rules with [Commodus](https://www.worldhistory.org/commodus/). - **c. 180 CE**: The [Column of Marcus Aurelius](https://www.worldhistory.org/article/647/the-column-of-marcus-aurelius/) and Faustina is erected in [Rome](https://www.worldhistory.org/Rome/). It depicts in relief [sculpture](https://www.worldhistory.org/disambiguation/Sculpture/) the emperors' campaigns across the Danube. ## Sorular & Cevaplar ### Marcus Aurelius kimdi? Marcus Aurelius, Roma imparatoruydu (hüküm sürdüğü yıllar M.S. 161-180) ve Beş İyi İmparator'un sonuncusu olarak kabul edilir. En çok “Kendime Düşünceler” adlı eseriyle tanınır. ### Marcus Aurelius neyle ünlüdür? Aurelius, felsefi gözlemlerini kaydettiği kişisel günlüğü olan "Kendime Düşünceler" adlı kitabıyla ünlüdür. Ayrıca, ölümünün kurgusal bir versiyonunu anlatan 2000 yapımı “Gladyatör” filmiyle de günümüzde tanınmaktadır. ### Marcus Aurelius Hristiyanlara zulüm etti mi? Aurelius'un hükümdarlığı döneminde Hristiyanlar zulüm görmüş olsa da, modern araştırmalar onun herhangi bir ferman çıkarmadığını ve zulmü desteklemediğini ortaya koymuştur. Hristiyanların, bölgesel yetkililer tarafından zulüm gördüğü düşünülmektedir. ### Marcus Aurelius neden “filozof kral” olarak anılır? Aurelius, Stoacılık felsefesinden derin bir şekilde etkilenmiş ve hükümdarlığı boyunca bu felsefenin ilkelerine bağlı kalmıştır. Bu nedenle, genellikle Platon'un Felsefeci Kral kavramının bir örneği olarak görülür; felsefi ilkelere göre hüküm süren bir kişi. ## Dış Bağlantılar - [The Antonine Dynasty (138–193) | Essay | The Metropolitan Museum of Art | Heilbrunn Timeline of Art History](https://www.metmuseum.org/toah/hd/anto/hd_anto.htm) - [List of Rulers of the Roman Empire | Lists of Rulers | Heilbrunn Timeline of Art History | The Metropolitan Museum of Art](https://www.metmuseum.org/toah/hd/roru/hd_roru.htm) - [Commodus, The Unhinged Roman Emperor Who Went Mad With Power](https://allthatsinteresting.com/commodus) ## Bu Çalışmayı Alıntıla ### APA Mark, J. J. (2025, December 19). Marcus Aurelius. (M. E. Ak, Çevirmen). *World History Encyclopedia*. ### Chicago Mark, Joshua J.. "Marcus Aurelius." tarafından çevrildi Mustafa Emre Ak. *World History Encyclopedia*, December 19, 2025. . ### MLA Mark, Joshua J.. "Marcus Aurelius." tarafından çevrildi Mustafa Emre Ak. *World History Encyclopedia*, 19 Dec 2025, . ## Lisans & Telif Hakkı Gönderen [Mustafa Emre Ak](https://www.worldhistory.org/user/mustafaemreak/ "User Page: Mustafa Emre Ak"), tarihinde yayınlandı 19 December 2025. Telif hakkı bilgileri için lütfen orijinal kaynakları kontrol edin. Lütfen bu sayfadan gidebileceğiniz içeriklerin daha farklı lisans koşullarına sahip olabileceğini unutmayın.