--- title: Zakutu author: Joshua J. Mark translator: Ayşenur Yazgan source: https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-10195/zakutu/ format: machine-readable-alternate license: Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike (https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/) updated: 2022-05-11 --- # Zakutu _Yazan: [Joshua J. Mark](https://www.worldhistory.org/user/JPryst/)_ _Çeviren [Ayşenur Yazgan](https://www.worldhistory.org/user/ayenur)_ Zakutu ( MÖ 701-668 civarı), MÖ 705-681 yılları arasında hüküm süren Asur Kralı Sanherib'in karısı olan Naqia'nın Akadca adıydı. Sanherib'in kraliçesi olmamasına rağmen, ona bir oğlu olan Esarhaddon'u doğurdu ve onun yerine geçecekti. Oğlunun ölümünden sonra Kraliçe olarak hüküm sürdü ve o, varisi olan Kral [Asurbanipal](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-506/asurbanipal/)'in büyükannesiydi. Naqia-Zakutu hakkındaki yazılar esas olarak Esarhaddon'un hükümdarlığından gelir ve karanlıktan yüceliğe yükselen güçlü ve zeki bir kadının ispatını sunar. Naqia-Zakutu'nun, II. Sargon'un veliaht prensi olduğu MÖ 713 gibi erken bir tarihte Sanherib ile ilişkilendirildiği bilinmektedir. Sanherib'in eşlerinden en az on bir (muhtemelen daha fazla) oğlu olacaktı ve bunlar arasında Esarhaddon en küçüğüydü. Zakutu, soylu bir kadın değil de, yalnızca bir 'saray kadını' olarak kabul edildiğinden, ağabeyleri onun ya da oğlunun pek farkına varmamış gibi görünüyor. Sanherib'in en sevdiği oğlu ve seçilmiş varisi Ashur-nadin-shumi, MÖ 695 civarında Elamlılar (Asur'un düşmanları) tarafından kaçırıldığı [Babil](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-53/babil/)'in hükümdarı olarak atandı. MÖ 694'de büyük olasılıkla onu kaçıranlar tarafından öldürüldü ve Sanherib'in varis olarak onun yerine bir oğul seçmesi gerekiyordu. Sanherib askeri seferler ve ardından projeler inşa etmekle meşguldü ve varisi ile ilgili kararını vermek için zaman ayırmış gibi görünüyor. Kendisinden sonra yönetmeye en uygun olanın kim olduğunu görmek için oğullarını değerlendiriyor olabilir. MÖ 683'te Sanherib'in varis olarak en küçük oğlunu seçmesi Esarhaddon'un ağabeyleri için tatsız bir sürpriz olacaktı. Bazı [bilim](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-351/bilim/) adamları, Zakutu'nun manevra kararının arkasında olduğunu iddia ediyorlar, ancak buna itiraz edildi. Kardeşler onun seçimine büyük bir istisna getirdi ve onun hayatından endişe eden Zakutu, Esarhaddon'u daha önce [Mitanni](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-845/mitanni/) olarak bilinen bölgede bir yerde saklanmaya gönderdi. Sanherib'in oğullarından ikisi, muhtemelen Babil şehrini yıkmak ve büyük [tanrı](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-10299/tanri/) [Marduk](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-919/marduk/)'un heykelini kaçırmak konusundaki saygısızlığı nedeniyle, ama muhtemelen sadece tahtı kazanmak için krala MÖ 681'de suikast düzenledi. Esarhaddon daha sonra muhtemelen Zakutu tarafından sürgünden geri çağrıldı, kardeşlerini altı haftalık bir iç savaşta bozguna uğrattı ve tahta geçti. Daha sonra erkek kardeşinin ailelerini ve ortaklarını idam ettirdi. Esarhaddon, Mısır seferi sırasında öldüğünde MÖ 681'den 669'a kadar hüküm sürmüştü. Taht daha sonra oğlu Asurbanipal'e (MÖ 685-627, MÖ 668-627'de hüküm sürdü) ve diğer başarılarının yanı sıra [Ninova](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-294/ninova/)'da ünlü kütüphaneyi kuran Neo-Asur İmparatorluğu'nun son kralına geçti. Zakutu, Asurlu olmamasına rağmen ('Naqia' ya Arami ya da İbranice'dir) 'Kraliçe' unvanını taşıyarak, mektuplar hazırlayarak ve ileri gelenleri kabul ederek, Esarhaddon'un hükümdarlığı sırasında sarayda etkileyici bir yere sahipti ve hiçbir zaman Senacherib'in kraliçesi olmamıştı (gerçi Esarhaddon halefi seçildikten sonra 'veliaht prensin annesi' olarak biliniyordu). Önemli konulardaki mektuplar ona "Kralın anasına, efendim" diye hitap ediyor ve "Kralın anasına, efendime selamlar, efendim sıhhatli olsun. Konuyu açıklamadan önce kralın anası için esenlik dilesinler efendim." Tarihçi Wolfram von Soden, Zakutu'nun sarayda devam eden önemini şöyle anlatıyor: "Sanherib'in Suriye doğumlu karısı Naqiya-Zakutu, torunu Asurbanipal'in saltanatının ilk yıllarında hala önemli bir etkiye sahipti ve kraliyet yetkilileri tarafından korkuluyordu" (67). [ ![Stone Monument of Esarhaddon](https://www.worldhistory.org/img/r/p/500x600/2461.jpg?v=1770110349) Esarhaddon'un Taş Anıtı Osama Shukir Muhammed Amin (Copyright) ](https://www.worldhistory.org/image/2461/stone-monument-of-esarhaddon/ "Stone Monument of Esarhaddon")Esarhaddon'un MÖ 669'daki ölümünden hemen önce veya hemen sonra, Zakutu, MÖ 670 veya 668'de Naqia-Zakutu Sadakat Antlaşması'nı yayınladı ve Asurbanipal'in halefiyetini güvence altına almak için mahkemeye ve ülkeye torununu meşru hükümdarları olarak görülmesini emretti. Antlaşma kısmen şöyledir: > Kraliçe Zakutu'nun en sevdiği torunu Asurbanipal hakkında tüm ulusla yaptığı bu anlaşmada yer alan hiç kimse, Asur Kralı efendiniz Asurbanipal'e isyan etmeyecek veya kalplerinizde size karşı çirkin bir plan veya kötü bir komplo tasarlayıp kelimelere dökmeyecek. Lord Asurbanipal ya da Asur Kralı Asurbanipal'in öldürülmesi için başka biriyle komplo kurun. Aşur, Sin, Şamaş ve İştar şahit olsun ve bu antlaşmayı ihlal edenlere lanet etsin. Antlaşma, Zakutu'yu şu anda Kraliçe olarak tanımlıyor ve böyle bir kararname çıkarabilmesi, torununun kral olarak halef olmasını sağlamak için yeterli güce ve desteğe sahip olduğunu gösteriyor. Bir arazi satın alma sözleşmesinden, Abirami adında bir kız kardeşi olduğu biliniyor, ancak Zakutu'nun hayatına dair diğer çok az kişisel ayrıntı gün ışığına çıktı. Doğum ve ölüm tarihleri ​​bile bilinmiyor; yine de bu iki büyük [Mezopotamya](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-34/mezopotamya/) kralının hükümdarlığı üzerindeki etkisi önemliydi. Saraydaki güçlü pozisyonuna tam olarak nasıl yükselebildiği, bölgedeki gelecekteki arkeolojik buluntularda bekliyor olabilir, ancak, şu anda en azından onun [Yeni Asur İmparatorluğu](https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-11225/yeni-asur-imparatorlugu/)'nun en önemli iki kralının yükselişinde etkili olduğu açık. #### Editorial Review This human-authored definition has been reviewed by our editorial team before publication to ensure accuracy, reliability and adherence to academic standards in accordance with our [editorial policy](https://www.worldhistory.org/static/editorial-policy/). ## Bibliografya - [Chavalas, M. W. *Women in the Ancient Near East: A Sourcebook.* Routledge, 2013.](https://www.worldhistory.org/books/0415448565/) - [Kriwaczek, P. *Babylon: Mesopotamia and the Birth of Civilization.* Thomas Dunne Books, 2010.](https://www.worldhistory.org/books/B07WK7FB39/) - [Meier Tetlow, E. *Women, Crime and Punishment in Ancient Law and Society.* Continuum, 2005.](https://www.worldhistory.org/books/0826416292/) - [Pritchard, J.B. *The Ancient Near East.* Princeton University Press, 1969.](https://www.worldhistory.org/books/0691147264/) - [Van De Mieroop, M. *A History of the Ancient Near East, ca. 3000-323 BC.* Wiley-Blackwell, 2015.](https://www.worldhistory.org/books/111871816X/) - [Von Soden, W. *The Ancient Orient.* Wm. B. Eerdmans Publishing Company, 1994.](https://www.worldhistory.org/books/0802801420/) ## Yazar Hakkında Joshua J. Mark, Dünya Tarihi Ansiklopedisi'nin kurucu ortağı ve içerik direktörüdür. Daha önce New York'taki Marist College’de tarih, felsefe, edebiyat ve yazı dersleri vermiştir. Ayrıca pek çok yere seyahat etmiş, Yunanistan ve Almanya’da yaşamıştır. - [Linkedin Profile](https://www.linkedin.com/pub/joshua-j-mark/38/614/339) ## Zaman çizelgesi - **c. 728 BCE - c. 668 BCE**: Life of [Zakutu](https://www.worldhistory.org/Zakutu/), wife of [Sennacherib](https://www.worldhistory.org/sennacherib/), mother of [Esarhaddon](https://www.worldhistory.org/Esarhaddon/), grandmother of [Ashurbanipal](https://www.worldhistory.org/Ashurbanipal/); one of the only [women](https://www.worldhistory.org/disambiguation/women/) in Assyrian history to commission building projects or issue treaties under her own name. - **c. 713 BCE**: [Zakutu](https://www.worldhistory.org/Zakutu/) is associated with the crown prince of [Assyria](https://www.worldhistory.org/assyria/) [Sennacherib](https://www.worldhistory.org/sennacherib/). - **683 BCE**: [Sennacherib](https://www.worldhistory.org/sennacherib/) chooses [Zakutu](https://www.worldhistory.org/Zakutu/)'s son, [Esarhaddon](https://www.worldhistory.org/Esarhaddon/), as his successor. - **681 BCE**: [Sennacherib](https://www.worldhistory.org/sennacherib/) assassinated by two of his sons. - **681 BCE - 669 BCE**: Reign of King [Esarhaddon](https://www.worldhistory.org/Esarhaddon/), ascent of [Zakutu](https://www.worldhistory.org/Zakutu/) as Queen Dowager. - **677 BCE - 673 BCE**: [Zakutu](https://www.worldhistory.org/Zakutu/) commissions [palace](https://www.worldhistory.org/disambiguation/palace/) for [Esarhaddon](https://www.worldhistory.org/Esarhaddon/) in [Nineveh](https://www.worldhistory.org/nineveh/) under her own name. - **c. 670 BCE - c. 668 BCE**: Issuance of the Loyal Treaty of Queen of [Assyria](https://www.worldhistory.org/assyria/) Naqia-[Zakutu](https://www.worldhistory.org/Zakutu/), ensuring the succession of [Ashurbanipal](https://www.worldhistory.org/Ashurbanipal/) as king. - **669 BCE**: [Esarhaddon](https://www.worldhistory.org/Esarhaddon/) dies en route to [Egypt](https://www.worldhistory.org/egypt/) to fortify his rule there. - **668 BCE - 627 BCE**: Reign of [Ashurbanipal](https://www.worldhistory.org/Ashurbanipal/), King of [Assyria](https://www.worldhistory.org/assyria/), last king of the [Neo-Assyrian Empire](https://www.worldhistory.org/Neo-Assyrian_Empire/). ## Bu Çalışmayı Alıntıla ### APA Mark, J. J. (2022, May 11). Zakutu. (A. Yazgan, Çevirmen). *World History Encyclopedia*. ### Chicago Mark, Joshua J.. "Zakutu." tarafından çevrildi Ayşenur Yazgan. *World History Encyclopedia*, May 11, 2022. . ### MLA Mark, Joshua J.. "Zakutu." tarafından çevrildi Ayşenur Yazgan. *World History Encyclopedia*, 11 May 2022, . ## Lisans & Telif Hakkı Gönderen [Ayşenur Yazgan](https://www.worldhistory.org/user/ayenur/ "User Page: Ayşenur Yazgan"), tarihinde yayınlandı 11 May 2022. Telif hakkı bilgileri için lütfen orijinal kaynakları kontrol edin. Lütfen bu sayfadan gidebileceğiniz içeriklerin daha farklı lisans koşullarına sahip olabileceğini unutmayın.