---
title: Ryszard, książę Yorku
author: Mark Cartwright
translator: Agnieszka Różycka
source: https://www.worldhistory.org/trans/pl/1-18795/ryszard-ksiaze-yorku/
format: machine-readable-alternate
license: Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike (https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/)
updated: 2026-01-12
---

# Ryszard, książę Yorku

_Autor: [Mark Cartwright](https://www.worldhistory.org/user/markzcartwright/)_
_Tłumaczenie: [Agnieszka Różycka](https://www.worldhistory.org/user/agnesrose)_

Ryszard, 3. książę Yorku (1411-1460) był najbogatszym człowiekiem w Anglii i jednym ze szlachciców, którzy wywołali Wojnę Róż (1455-1487), dynastyczny spór, trwający przez cztery dekady pomiędzy kilkoma angielskimi królami, królowymi i baronami. Ryszard, przywódca Yorkistów, którzy przeciwstawili się swoim rywalom, Lancasterom, został protektorem królestwa pod rządami Henryka VI (1422-1461 i 1470-1471), gdy ten cierpiał na epizody szaleństwa. Być może początkowo Ryszard chciał jedynie pokonać swojego wielkiego rywala, hrabiego Somerset (zm. 1455), ale podjął próbę zdobycia korony i został pokonany przez armię dowodzoną przez żonę Henryka, królową Małgorzatę (zm. 1482). Po tym jak został zabity w bitwie pod Wakefield w grudniu 1460 roku, jego głowa została umieszczona na pice w Yorku. Wojny Róż trwały dalej, a dwóch synów Ryszarda prześcignęło ojca i każdy z nich został królem: Edward IV (panujący w latach 1461-1470 i 1471-1483) i Ryszard III (panujący w latach 1483-1485).

### Rodzina i wczesne lata życia

Ryszard urodził się w rodzinie szlacheckiej 22 września 1411 roku, jako jedyny syn Ryszarda, hrabiego Cambridge (zm. 1415) i Anny Mortimer, córki hrabiego Marchii (1388-1411). W żyłach Ryszarda płynęła królewska krew, gdyż był on prawnukiem Edwarda III Angielskiego (1327-1377) za sprawą syna tegoż króla, Lionela, księcia Clarence (zm. 1368). Oznaczało to, że Ryszard był kuzynem Henryka VI, który pochodził od syna Edwarda III, Jana z Gandawy, księcia Lancaster (zm. 1399). Ponieważ Lionel był starszy od Jana, oznaczało to, że Ryszard miał silniejsze roszczenia do tronu niż Henryk. Ryszard był także bratankiem Edmunda Mortimera, który sam twierdził, że jest prawowitym spadkobiercą Ryszarda II (1377-1399).

W 1415 roku ojciec Ryszarda został stracony przez Henryka V (1413-1422) pod zarzutem zdrady. Henryk V był z rodu Lancasterów, więc można by pomyśleć, że Ryszard, z rodu Yorków, miał już motyw, by doprowadzić do upadku Lancasterów. Standardowy pogląd historyków jest jednak taki, że pomimo tej kwestii i własnych królewskich kwalifikacji Ryszarda, dopiero gdy został wygnany w 1459 roku, zaczął naprawdę dążyć do obalenia swojego króla, Henryka VI. Wcześniej Ryszard był znacznie bardziej zainteresowany, przynajmniej publicznie, byciem postrzeganym jako postać reformatorska i człowiek, który może uwolnić rząd od skorumpowanych i niekompetentnych urzędników. Z pewnością chciał usunąć rywali i być może wybrać siebie na spadkobiercę Henryka, ale nie zastąpić króla za jego życia. Zwolennicy Ryszarda nie pozwoliliby na taki czyn. Jest to jednak wybieganie w przyszłość. Obecnie wystarczy powiedzieć, że Ryszard był młodym szlachcicem z królewską krwią i potężnymi powiązaniami rodzinnymi. I jak każdy potężny szlachcic, miał ambicje.

[ ![Arms of Richard, Duke of York](https://www.worldhistory.org/img/r/p/500x600/11891.png?v=1765194605) Herb Ryszarda, księcia Yorku Rs-nourse (CC BY-SA) ](https://www.worldhistory.org/image/11891/arms-of-richard-duke-of-york/ "Arms of Richard, Duke of York")Kiedy stryj Ryszarda, Edward Plantagenet, zginął w bitwie pod Azincourt we Francji w 1415 roku, Ryszard odziedziczył jego tytuł i został trzecim księciem Yorku oraz właścicielem powiązanych z nim posiadłości. W 1425 roku Ryszard odziedziczył posiadłości innego stryja i tak, mając zaledwie 14 lat, stał się jednym z najbogatszych ludzi w Anglii. W 1436 roku zapisy podatkowe pokazują, że książę znajdował się na szczycie listy bogaczy królestwa z dochodem wynoszącym 3 230 funtów, czyli 50 razy więcej niż najniższy rangą szlachcic. Następnie Ryszard lojalnie służył Henrykowi VI we Francji, gdzie sam finansował swoją armię w latach 1436-37 i 1440-45, i został tam porucznikiem króla, czyli dowódcą armii. Powtórzył tę rolę w Irlandii w 1447 roku, choć stanowisko to, co frustrujące, wykluczało Ryszarda z dworu królewskiego.

Chociaż książę był potężny i miał wielu sprzymierzeńców, mógł też łatwo narobić sobie wrogów. Historyk R. Turvey przedstawia następującą ocenę charakteru Ryszarda:

> York był swoim największym wrogiem, ponieważ był zbyt arogancki, uparty i wymagający. Zamiast wykazywać się cierpliwością i pielęgnować przyjaźnie, wolał konfrontację i wyzwania. Nie miał czasu ani szacunku dla tych, których uważał za gorszych od siebie pod względem tytułu, intelektu i umiejętności wojskowych. (65)

Ryszard poślubił Cecylię Neville (1415-1495), córkę hrabiego Westmorland, około 1429 roku. Para miała siedmioro dzieci, z których najstarszym był Edward, urodzony w kwietniu 1442 roku w Rouen we Francji. Czwartym synem był Ryszard, książę Gloucester, który urodził się 2 października 1452 roku. Obaj ci synowie i wnuk Ryszarda, Edward, pewnego dnia mieli zostać królami. Pozostałymi dziećmi Ryszarda i Cecylii byli Edmund, Jerzy, książę Clarence, oraz trzy córki: Anna, Elżbieta i Małgorzata.

[ ![Henry VI of England, National Portrait Gallery](https://www.worldhistory.org/img/r/p/500x600/11832.jpg?v=1607002204) Henryk VI Angielski, Narodowa Galeria Portretów National Portrait Gallery (CC BY-NC-ND) ](https://www.worldhistory.org/image/11832/henry-vi-of-england-national-portrait-gallery/ "Henry VI of England, National Portrait Gallery")### Upadek Henryka VI

Rządy Henryka VI w Anglii nie były łatwe. Wstępując na tron jako nieletni po przedwczesnej śmierci swojego ojca Henryka V, młody król był manipulowany przez ambitnych baronów, a jego plastyczny i łatwy do ugłaskania charakter tylko pogorszył sytuację. Niechęć Henryka do działań wojennych okazała się niepopularna, a jego wybór współpracowników jeszcze bardziej, zwłaszcza Williama de la Pole, księcia Suffolk. Żona Henryka, Małgorzata Andegaweńska (od 1445 roku), siostrzenica Karola VII Francuskiego (1422-1461), również była postrzegana jako wątpliwy dodatek do królewskiego dworu. Pojawiły się także oskarżenia o korupcję na dworze, brak dobrych rządów na poziomie lokalnym i niezadowolenie z interwencji Henryka w spory między różnymi szlachcicami. W 1450 roku doszło nawet do buntu pospólstwa i lokalnych możnych pod przywództwem byłego żołnierza Jacka Cade'a, który domagał się usunięcia niektórych skorumpowanych i nieudolnych urzędników dworskich, obniżenia podatków oraz przywrócenia prawa i porządku na południowym wschodzie. Kolejnym pragnieniem buntowników było przyznanie Ryszardowi, księciu Yorku, bardziej znaczącej roli w królewskiej radzie doradców, którzy obecnie byli postrzegani jako pazerni i niekompetentni. Jak napisał Jack Cade w dokumencie, który chciał przedstawić królowi, *Skarga biednych gmin Kentu*:

> Król powinien mieć za doradców ludzi wysokiej rangi ze swojego królestwa, to znaczy wysokiego i potężnego księcia, księcia Yorku, wygnanego ze służby królewskiej przez sugestie tego zdrajcy, księcia Suffolk.
> (cytowane w Turvey, 74)

Przesłanie było takie, że Henryk zaniedbywał potrzeby codziennego rządu i był manipulowany przez „złych doradców”. Nawet jeśli rebelia wygasła po spowodowaniu wielu zniszczeń w Londynie, w powietrzu unosiło się wezwanie do zmian, a Ryszard, choć w żaden sposób nie był zaangażowany w ruch Cade'a, reprezentował nadzieje tych, którzy chcieli obalić Henryka i wyrównać stare rachunki z rywalami. Jedną z takich rodzin, która wspierała Ryszarda, byli Neville'owie z Middleham, którzy szukali sojuszników we własnych zmaganiach z rodziną Percy. Rodziny takie jak te były przykładem tego, co historycy nazywają „bękarcim feudalizmem”, w którym bogaci właściciele ziemscy mogli posiadać prywatne armie najemników, gromadzić bogactwo i zmniejszać władzę Korony na poziomie lokalnym.

[ ![Wars of the Roses in England, 1455 - 1487](https://www.worldhistory.org/img/r/p/750x750/17973.png?v=1735227971-1696762968) Wojny Róż w Anglii w latach 1455-1487 Simeon Netchev (CC BY-NC-ND) ](https://www.worldhistory.org/image/17973/wars-of-the-roses-in-england-1455---1487/ "Wars of the Roses in England, 1455 - 1487")Potem nadszedł nieoczekiwany kryzys. Wojna stuletnia (1337-1453) z Francją została ostatecznie przegrana, a wraz z nią całe terytorium Anglii we Francji z wyjątkiem Calais. Wszystko to było kosztowną stratą siły. W 1453 roku król doznał pierwszego epizodu szaleństwa, który mógł odziedziczyć po swoim dziadku ze strony matki, Karolu VI Francuskim (panującym w latach 1380-1422). W konsekwencji niedyspozycji króla, Ryszard, książę Yorku, jako starszy członek dynastii królewskiej, został mianowany protektorem królestwa, a w efekcie regentem, w marcu 1454 roku.

### Rywalizacja z hrabią Somerset

Ryszard mógł być najpotężniejszym człowiekiem w Anglii, ale wciąż chciał więcej i próbował przekonać króla, by mianował go oficjalnym następcą tronu (było to zanim Henryk miał własnego syna). A jeśli Henryk nie był chętny, zawsze istniała możliwość użycia siły. Od 1399 roku, kiedy to Henryk Bolingbroke uzurpował sobie tron, mianował się Henrykiem IV Angielskim (1399-1413) i zamordował swojego poprzednika Ryszarda II Angielskiego (1377-1399), ustanowiono precedens, że można zostać królem dzięki zwycięstwom na polu bitwy.

Ryszard miał poważnego rywala do tronu, oprócz króla obecnie na nim zasiadającego, a był nim Edmund Beaufort, hrabia Somerset, który również był potomkiem Edwarda III, ale poprzez syna tego króla, Jana z Gandawy ojca Henryka IV Angielskiego, pierwszego władcy rodu Lancasterów. Książę Yorku i hrabia Somerset wkrótce znaleźli się w konflikcie, ponieważ każdy z nich próbował mianować się spadkobiercą Henryka, i to był początek tego, co później stało się znane jako Wojny Róż, kiedy angielska szlachta walczyła o koronę, dzieląc się na dwie główne grupy, Lancasterów i Yorkistów. Ryszard i Somerset, oprócz tego, że byli rywalami politycznymi, również nienawidzili się nawzajem, Ryszard szczególnie gardził kapitulacjami Somerseta we Francji pod koniec wojny stuletniej, kiedy Somerset zastąpił Ryszarda na stanowisku dowódcy armii królewskiej. Ponadto książę Yorku był bez wątpienia bardzo sfrustrowany faktem, że król Henryk nadal obdarzał Somerseta łaską, nawet po niepowodzeniach we Francji, kiedy obaj wrócili do Anglii. Kolejną kością niezgody był dług króla wobec Ryszarda w wysokości około 38 000 funtów (dziś ponad 20 milionów dolarów) za utrzymanie jego armii.

W lutym-marcu 1452 roku Ryszard utworzył nawet armię ze swoich walijskich ziem i pomaszerował, by stawić czoła Somersetowi, tak zwanemu zamachowi stanu w Dartford, ale potem wycofał się, gdy zdał sobie sprawę, że nie ma poparcia wśród rady królewskiej. Ryszard musiał nawet publicznie przysiąc wierność Koronie w katedrze św. Pawła. Teraz, w 1454 roku, mając silniejszą pozycję pod względem sojuszników (ale pod innymi względami słabszą z powodu narodzin syna Henryka, Edwarda, w 1453 roku), Ryszard przygotował się do drugiej próby przejęcia władzy. W 1455 roku książę Yorku uwięził hrabiego Somerset w Tower. Lord Protektor ograniczył również wydatki królewskiego gospodarstwa domowego i przywrócił prawo i porządek w kłopotliwej północnej Anglii. Jednak po raz kolejny los interweniował, gdy nieco ozdrowiały król Henryk odwołał swojego regenta Ryszarda i uwolnił Somerseta z Tower. Obaj mężczyźni, Ryszard i Somerset, byli teraz zdecydowani na otwartą wojnę, aby rozstrzygnąć dzielące ich różnice.

W marcu 1455 roku zwołano Parlament, który nie zaprosił Ryszarda do wzięcia w nim udziału. W rezultacie książę pomaszerował na południe i spotkał się z Somersetem oraz niewielkimi siłami króla w bitwie pod St. Albans, Hertfordshire, 22 maja 1455 roku. Cała operacja była zwykłą potyczką, ale była to pierwsza bitwa Wojny Róż. Podczas walk w St. Albans Somerset został zabity, a sam Henryk lekko ranny w szyję i zmuszony do ukrycia się u miejscowego garbarza. Ryszard odnalazł króla i eskortował go w bezpieczne miejsce, pokazując, że być może nie zamierzał jeszcze popełnić królobójstwa.

### Wygnanie

Ryszard, zdając sobie sprawę, że królem można łatwo manipulować - Henryk wybaczył mu nawet „kłopoty” w St. Albans - przysiągł lojalność Henrykowi. Ryszard został mianowany konstablem Anglii w 1455 roku i przyjął rolę głównego doradcy króla. W listopadzie 1455 roku Ryszard został po raz drugi mianowany protektorem królestwa, gdy stan zdrowia Henryka ponownie się pogorszył. Jednak tym razem książę utrzymał stanowisko tylko przez trzy miesiące, ponieważ królowa Małgorzata przyjęła teraz większą rolę w rządzie męża.

Po powrocie do zdrowia, 25 marca 1458 roku, udało się Henrykowi pogodzić Yorkistów i Lancasterów w tak zwanym „Loveday” (Dniu Miłości”), zobowiązując ich do pójścia ramię w ramię w procesji po Londynie. W ramach pokoju Yorkistom obiecano, że wypłacą odszkodowania tym, którzy ucierpieli w bitwie pod St. Albans.

Pokój nie trwał jednak długo i pomimo zwycięstwa Yorkistów pod Blore Heath 23 września 1459 roku, Ryszard wciąż napotykał na potężną przeszkodę dla swoich ambicji w postaci królowej Małgorzaty, teraz z dziedzicem do ochrony. Małgorzata nienawidziła Ryszarda tak bardzo, że poprowadziła nawet armię przeciwko księciu, pokonując go w jego kwaterze głównej w Ludlow w bitwie pod Ludford Bridge 12 października 1459 roku. Książę Yorku uciekł do Irlandii, podczas gdy Parlament, „Parlament Diabłów” z listopada 1459 roku, uznał go za zdrajcę, wydał na niego wyrok śmierci i wydziedziczył jego spadkobierców. Wydawało się, że jedynym wyjściem dla Ryszarda było objęcie tronu.

### Walka o koronę

W 1460 roku armia Yorkistów dowodzona przez Ryszarda Neville'a, hrabiego Warwick (1428-71) i syna Ryszarda, Edwarda, hrabiego Marchii, pokonała armię królowej Małgorzaty pod Northampton 10 lipca, a następnie schwytała króla Henryka. Ryszard mógł teraz powrócić z Irlandii i przekonać Henryka, który przebywał aktualnie w Tower, by mianował go oficjalnym następcą tronu i wydziedziczył własnego syna, księcia Edwarda, co zostało potwierdzone Aktem Zgody z 24 października 1460 roku. Ryszard wmaszerował nawet do Parlamentu i publicznie ogłosił swoje przekonanie, że jest prawowitym spadkobiercą, ale instytucja ta nie mogła zdymisjonować Henryka. Ryszard musiał albo czekać na śmierć Henryka, albo samemu przeforsować swoją sprawę na polu bitwy.

[ ![Micklegate Bar, York](https://www.worldhistory.org/img/r/p/750x750/11884.jpg?v=1660719795) Micklegate Bar, York Andy D'Agorne (CC BY-NC-ND) ](https://www.worldhistory.org/image/11884/micklegate-bar-york/ "Micklegate Bar, York")Jednak w bitwie pod Wakefield w Yorkshire 30 grudnia 1460 roku sprawa Yorków poniosła klęskę. Książę Yorku zginął, a jego armia została pokonana przez znacznie większe siły lojalistów Henryka VI, po raz kolejny dowodzonych przez królową. Nie wiadomo dokładnie, dlaczego książę i jego mniejsza armia opuścili bezpieczny zamek Sandal, aby zostać ściętymi przez wroga, ale najbardziej prawdopodobną odpowiedzią jest zdrada, być może nawet pusta obietnica pro-lancastriańskiego sir Andrew Trollope'a, że przejdzie na stronę Yorkistów, jeśli wyjdą i będą walczyć. Małgorzata dopilnowała, aby głowa Ryszarda została umieszczona na palu w Micklegate w Yorku, dodając papierową koronę, aby przypomnieć wszystkim, że był zwykłym uzurpatorem. Szczątki człowieka, który miał zostać królem, pochowano w Pontefract, a następnie przeniesiono do Fotheringhay, miejsca pochówku rodu Yorków.

Wojny Róż jeszcze się nie skończyły i nie miały się skończyć przez kilka kolejnych dekad. Edward, syn księcia Yorku, wspierany przez hrabiego Warwick, był promowany jako następca swojego ojca i króla Henryka. Kiedy Edward wygrał krwawą bitwę pod Towton w marcu 1461 roku, największą i najdłuższą bitwę w historii Anglii, tak właśnie się stało. Henryk VI został obalony, a on, królowa Małgorzata i ich syn Edward uciekli do Szkocji. Edward z Yorku, mający zaledwie 19 lat, został koronowany na Edwarda IV w Opactwie Westminsterskim 28 czerwca 1461 roku. Następcą Edwarda w 1483 roku został jego brat Ryszard III, który ostatecznie przegrał Wojnę Róż z lancasterskim Henrykiem Tudorem, znanym jako król Anglii Henryk VII (panujący w latach 1485-1509).

Ryszard, książę Yorku, był ważną postacią w historii, ale jego imię i niespełnione ambicje przetrwały w inny sposób, zwłaszcza w mnemotechnice, której nauczyły się dzieci w wieku szkolnym (w tym ten autor), aby pomóc zapamiętać kolejność kolorów tęczy:

*Richard Of York Gave Battle In Vain*

Red – Orange – Yellow – Green – Blue – Indigo – Violet.

#### Editorial Review

This human-authored definition has been reviewed by our editorial team before publication to ensure accuracy, reliability and adherence to academic standards in accordance with our [editorial policy](https://www.worldhistory.org/static/editorial-policy/).

## Bibliografia

- [Blockmans, W. *Introduction to Medieval Europe 300-1500.* Routledge, 2017.](https://www.worldhistory.org/books/1138214396/)
- [Cannon, J. *The Kings and Queens of Britain.* Oxford University Press, 2009.](https://www.worldhistory.org/books/0199559228/)
- [Cavendish, R. *Kings & Queens.* David & Charles, 2007.](https://www.worldhistory.org/books/0715323768/)
- [Crouch, D. *Medieval Britain, c.1000-1500.* Cambridge University Press, 2017.](https://www.worldhistory.org/books/0521149673/)
- [Hicks, M. *The War of the Roses.* Osprey Publishing, 2003.](https://www.worldhistory.org/books/1841764914/)
- [Phillips, C. *The Complete Illustrated Guide to the Kings & Queens of Britain.* Southwater, 2016.](https://www.worldhistory.org/books/178019482X/)
- [Ralph Lewis, B. *Dark History of the Kings and Queens of England.* Amber Books Ltd, 2019.](https://www.worldhistory.org/books/178274858X/)
- [Saul, N. *The Oxford Illustrated History of Medieval England.* Oxford University Press, 2001.](https://www.worldhistory.org/books/0192893246/)
- [Seward, D. *Wars of the Roses.* Viking Adult, 1995.](https://www.worldhistory.org/books/0670842583/)
- [Starkey, D. *Crown and Country.* HarperPress, 2011.](https://www.worldhistory.org/books/0007307721/)
- [Turvey, R. *Lancastrians, Yorkists and the Wars of the Roses, 1399-1509.* Hodder Education Publishers, 2015.](https://www.worldhistory.org/books/1471838226/)
- [Wilson, D. *The Plantagenets.* Quercus Publishing, 2016.](https://www.worldhistory.org/books/1782069410/)

## O autorze

Mark jest pełnoetatowym pisarzem, badaczem, historykiem i redaktorem. Interesuje się sztuką, architekturą i odkrywaniem idei wspólnych dla wszystkich cywilizacji. Posiada tytuł magistra filozofii politycznej i jest dyrektorem wydawniczym WHE.

## Oś czasu

- **1411 CE - 1460 CE**: Life of [Richard, Duke of York](https://www.worldhistory.org/Richard_Duke_of_York/).
- **22 Sep 1411 CE**: Richard, future 3rd Duke of York, is born.
- **1422 CE - 1461 CE**: First reign of [Henry VI of England](https://www.worldhistory.org/Henry_VI_of_England/).
- **c. 1429 CE**: [Richard, Duke of York](https://www.worldhistory.org/Richard_Duke_of_York/) marries Cecily Neville.
- **1436 CE**: Tax records show that [Richard, Duke of York](https://www.worldhistory.org/Richard_Duke_of_York/) is the richest man in [England](https://www.worldhistory.org/disambiguation/england/).
- **1436 CE - 1437 CE**: [Richard, Duke of York](https://www.worldhistory.org/Richard_Duke_of_York/) leads an army in France.
- **1440 CE - 1445 CE**: [Richard, Duke of york](https://www.worldhistory.org/Richard_Duke_of_York/) leads an army in France for a second time.
- **28 Apr 1442 CE**: Birth of Edward of York, Earl of March, son of [Richard, Duke of York](https://www.worldhistory.org/Richard_Duke_of_York/) and future [Edward IV of England](https://www.worldhistory.org/Edward_IV_of_England/).
- **1447 CE**: [Richard, Duke of York](https://www.worldhistory.org/Richard_Duke_of_York/) is the king's lieutenant in [Ireland](https://www.worldhistory.org/disambiguation/Ireland/).
- **1450 CE**: There is a rebellion in [England](https://www.worldhistory.org/disambiguation/england/) led by Jack Cade.
- **Feb 1452 CE - Mar 1452 CE**: [Richard, Duke of York](https://www.worldhistory.org/Richard_Duke_of_York/) launches a failed by marching his army to Dartford.
- **2 Oct 1452 CE**: Birth of Richard, Duke of Gloucester, future [Richard III of England](https://www.worldhistory.org/Richard_III_of_England/), at Fotheringhay Castle.
- **1453 CE**: [Henry VI of England](https://www.worldhistory.org/Henry_VI_of_England/) suffers his first episode of insanity.
- **13 Oct 1453 CE**: Birth of Edward, the only son of [Henry VI of England](https://www.worldhistory.org/Henry_VI_of_England/).
- **Mar 1454 CE**: [Richard, Duke of York](https://www.worldhistory.org/Richard_Duke_of_York/) is made Protector of the Realm.
- **1455 CE**: [Richard, Duke of York](https://www.worldhistory.org/Richard_Duke_of_York/) imprisons his rival the Earl of Somerset in the [Tower of London](https://www.worldhistory.org/Tower_of_London/).
- **1455 CE - 1487 CE**: [Wars of the Roses](https://www.worldhistory.org/Wars_of_the_Roses/) in [England](https://www.worldhistory.org/disambiguation/england/).
- **22 May 1455 CE**: [Richard, Duke of York](https://www.worldhistory.org/Richard_Duke_of_York/) wins the [Battle](https://www.worldhistory.org/disambiguation/battle/) of St. Albans and the Earl of Somerset is killed.
- **Nov 1455 CE**: [Richard, Duke of York](https://www.worldhistory.org/Richard_Duke_of_York/) is made the Protector of the Realm for a second time.
- **25 Mar 1458 CE**: ‘Loveday’, [Henry VI of England](https://www.worldhistory.org/Henry_VI_of_England/)'s attempt to reconcile the Yorkists and Lancastrians.
- **1459 CE**: The 'Parliament of Devils' identifies [Richard, Duke of York](https://www.worldhistory.org/Richard_Duke_of_York/) as a traitor. The duke flees to [Ireland](https://www.worldhistory.org/disambiguation/Ireland/).
- **12 Oct 1459 CE**: An army led by Queen Margaret defeats [Richard, Duke of York](https://www.worldhistory.org/Richard_Duke_of_York/) at the [Battle](https://www.worldhistory.org/disambiguation/battle/) of Ludford Bridge.
- **10 Jul 1460 CE**: A Yorkist army led by Richard Neville, the Earl of Warwick and Edward, Earl of March defeats Queen Margaret’s army at Northampton. [Henry VI of England](https://www.worldhistory.org/Henry_VI_of_England/) is captured.
- **24 Oct 1460 CE**: The Act of Accord identifies [Richard, Duke of York](https://www.worldhistory.org/Richard_Duke_of_York/) as the official heir of [Henry VI of England](https://www.worldhistory.org/Henry_VI_of_England/).
- **30 Dec 1460 CE**: [Richard, Duke of York](https://www.worldhistory.org/Richard_Duke_of_York/) is killed at the [Battle](https://www.worldhistory.org/disambiguation/battle/) of Wakefield.

## Cytuj tę pracę

### APA
Cartwright, M. (2024, November 19). Ryszard, książę Yorku. (A. Różycka, Tłumacz). *World History Encyclopedia*. <https://www.worldhistory.org/trans/pl/1-18795/ryszard-ksiaze-yorku/>
### Chicago
Cartwright, Mark. "Ryszard, książę Yorku." Przetłumaczone przez Agnieszka Różycka. *World History Encyclopedia*, November 19, 2024. <https://www.worldhistory.org/trans/pl/1-18795/ryszard-ksiaze-yorku/>.
### MLA
Cartwright, Mark. "Ryszard, książę Yorku." Przetłumaczone przez Agnieszka Różycka. *World History Encyclopedia*, 19 Nov 2024, <https://www.worldhistory.org/trans/pl/1-18795/ryszard-ksiaze-yorku/>.

## Licencja i prawa autorskie

Wysłane przez [Agnieszka Różycka](https://www.worldhistory.org/user/agnesrose/ "User Page: Agnieszka Różycka"), opublikowano w 19 November 2024. Informacje dotyczące praw autorskich można znaleźć w oryginalnych źródłach. Należy pamiętać, że treści, do których linki znajdują się na tej stronie, mogą podlegać innym warunkom licencyjnym.

