--- title: Król Jan bez Ziemi: Najbardziej niepopularny król Anglii? author: Mark Cartwright translator: Agnieszka Różycka source: https://www.worldhistory.org/trans/pl/1-17604/krol-jan-bez-ziemi/ format: machine-readable-alternate license: Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike (https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/) updated: 2026-01-22 --- # Król Jan bez Ziemi: Najbardziej niepopularny król Anglii? _Autor: [Mark Cartwright](https://www.worldhistory.org/user/markzcartwright/)_ _Tłumaczenie: [Agnieszka Różycka](https://www.worldhistory.org/user/agnesrose)_ Król Jan bez Ziemi (znany również jako Jan Bezziemny) rządził w latach 1199–1216 i przeszedł do historii jako jeden z najgorszych angielskich królów, zarówno ze względu na swój charakter, jak i porażki. Stracił ziemie Andegawenów i Plantagenetów we Francji i tak bardzo osłabił finansowo Anglię, że baronowie zbuntowali się i zmusili go do podpisania w 1215 roku karty wolności Magna Carta. Syn Henryka II (panującego w latach 1154-1189) i Eleonory z Akwitanii (ok. 1122-1204), Jan zastąpił na tronie swojego starszego brata Ryszarda I (panującego w latach 1189-1199). Słynna Magna Carta, którą został zmuszony podpisać, ograniczyła władzę królewską i podkreśliła nadrzędność prawa nad wszystkim, łącznie z monarchią. Inną postacią często kojarzoną z królem jest Robin Hood, legendarny banita, który okradał bogatych i rozdawał łupy ubogim, ale niewiele jest historycznych dowodów na istnienie takiej postaci, a nawet jeśli istniała, to nie sprawiała ona królowi Janowi żadnych kłopotów. Po śmierci podczas ucieczki przed francuską armią najeźdźczą, tron po królu Janie objął jego młody syn Henryk III (panujący w latach 1216-1272). ### Wczesne życie Jan urodził się 24 grudnia 1167 roku w Oksfordzie jako najmłodszy z czterech synów króla Anglii Henryka II i Eleonory z Akwitanii. Nie otrzymawszy żadnego znaczącego dziedzictwa, nadano mu przydomek „LackLand”, co oznaczało, że nie posiadał żadnych ziem, chociaż w 1185 roku jego ojciec wysłał go do Irlandii z tytułem lorda Irlandii. Jan, pełniący funkcję wicekróla, zdołał zrazić do siebie zarówno Anglików, jak i Irlandczyków podczas swojego krótkiego pobytu i po zaledwie czterech miesiącach powrócił do Anglii. ### Bunt przeciwko Henrykowi II W latach 1188-1189 Ryszard i jego młodszy brat Jan wystąpili przeciwko ojcu, Henrykowi II. Buntownicy zawarli sojusz z Filipem II, nowym królem Francji (panującym w latach 1180-1223). Bunt poparła Eleonora Akwitanska. Henryk, tracąc kontrolę nad Maine i Tureną, ostatecznie zgodził się na warunki pokoju, w których uznał Ryszarda za swojego jedynego spadkobiercę. Kiedy król zmarł wkrótce potem, Ryszard został koronowany na jego następcę w Opactwie Westminsterskim 2 września 1189 roku. Częścią jego królestwa były również ziemie we Francji, które nadal należały do jego rodziny Andegawenów (znanej również jako Plantageneci): Normandia, Maine i Akwitania. Ryszard odmówił przekazania Janowi Akwitanii, jak obiecał ojcu, co tylko zaostrzyło rywalizację między braćmi. [ ![King John of England Hunting](https://www.worldhistory.org/img/r/p/500x600/9498.jpg?v=1754508128) Król Jan Angielski na polowaniu Unknown Artist (Public Domain) ](https://www.worldhistory.org/image/9498/king-john-of-england-hunting/ "King John of England Hunting")### Bunt przeciwko Ryszardowi i sukcesja Kiedy Ryszard walczył za granicą podczas trzeciej krucjaty (1189-1192), a następnie został uwięziony przez cesarza Świętego Cesarstwa Rzymskiego, Jan wykorzystał okazję, aby spróbować przejąć tron. Pomoc Filipa II Francji nie okazała się jednak decydująca, a zdolni ministrowie Ryszarda, na czele z Hubertem Walterem, zorganizowali wystarczający opór, aby udaremnić bunt. Kiedy Ryszard powrócił na krótko do Anglii w 1194 roku, wybaczył bratu jego nadmierną ambicję, a nawet mianował go swoim oficjalnym następcą. W 1194 roku Ryszard prowadził kampanię we Francji, aby bronić swoich ziem Andegawenów i Plantagenetów, ale 6 kwietnia 1199 roku podczas oblężenia zamku Chalus doszło do tragedii. Ryszard został trafiony strzałą i umierał z powodu gangreny. Nie pozostawił spadkobiercy, więc nowym królem Anglii stał się Jan, który został koronowany 27 maja 1199 roku w Opactwie Westminsterskim. ### Filip II Francuski Jan poślubił Izabelę z Gloucester 29 sierpnia 1189 roku i, najwyraźniej mając słabość do tego imienia, po unieważnieniu pierwszego małżeństwa 24 sierpnia 1200 roku poślubił Izabelę z Angoulême (hrabstwo w Akwitanii). To drugie małżeństwo okazało się kłopotliwe dla angielskiego króla, ponieważ druga Izabela była wcześniej obiecana francuskiemu hrabiemu, Hugonowi de Lusignan, więc Filip II, król Francji, sprzeciwił się temu ślubowi. Filip skonfiskował wszystkie terytoria we Francji, które wówczas należały do angielskiej Korony (Jan, podobnie jak jego normańscy poprzednicy, był również księciem Normandii). Jan zareagował, wysyłając armię, ale w 1203 roku ponownie zepsuł stosunki, zabijając swojego siedemnastoletniego bratanka, księcia Artura, syna zmarłego Geoffreya, hrabiego Bretanii (1158-1186), którego uważał za zagrożenie dla angielskiego tronu (co popierał Filip II). Ta zdrada kosztowała Jana poparcie wielu francuskich baronów, a wraz z nim wszystkie ziemie angielskiego króla na północ od Loary do 1206 roku. [ ![John I of England Battling Philip II of France](https://www.worldhistory.org/img/r/p/750x750/11575.jpg?v=1769211908) Jan I Angielski walczący z Filipem II Francuskim British Library (Public Domain) ](https://www.worldhistory.org/image/11575/john-i-of-england-battling-philip-ii-of-france/ "John I of England Battling Philip II of France")Był to cios zadany zarówno prestiżowi, jak i terytorium, przez co król zyskał kolejne obraźliwe przezwisko „John Softsword” (Jan Miękki Miecz). Było to być może nieco niesprawiedliwe, ponieważ Janowi udało się osiągnąć kilka sukcesów. Opierał się najazdom Wilhelma Lwa, króla Szkocji (panującego w latach 1165-1214), na północną Anglię i we wrześniu 1209 roku zmusił go do uznania Jana za swojego feudalnego zwierzchnika. Następnie stłumił irlandzką rebelię z 1210 roku, znany jest też z pojmania żony i najstarszego syna zbuntowanego barona Williama de Briouze i skazania ich na śmierć głodową w niewoli w zamku Windsor. W 1211 roku Jan odniósł kolejne imponujące zwycięstwo nad kłopotliwym walijskim księciem Llywelynem z Gwynedd, znanym również jako Llywelyn Wielki (panujący w latach 1194-1240). Najwyraźniej średniowieczni kronikarze, którzy przedstawiali mroczny obraz złego i bezużytecznego króla, nie opowiadali całej historii. Być może nie jest to przypadek, że kronikarze ci byli duchownymi, a średniowieczny Kościół był kolejnym wrogiem, którego sobie przysporzył król. ### Papież Innocenty III Wracając do Anglii, król Jan może i nie był pozbawiony talentu, ale z pewnością udawało mu się stać jednym z najbardziej niepopularnych monarchów w historii Anglii. Kolejną grupą, którą zraził, byli urzędnicy Kościoła — stało się tak po tym, jak odmówił zatwierdzenia Stephena Langtona na stanowisko arcybiskupa Canterbury. Ponieważ Langton był kandydatem papieskim, papież Innocenty III (panował w latach 1198–1216) ekskomunikował Jana w listopadzie 1209 roku i nakazał zamknięcie wszystkich kościołów. Idea, że król został wybrany przez Boga do rządzenia — tzw. boskie prawo królów — stawała się dla Jana dość problematyczna jako podstawa jego władzy, skoro Kościół go porzucił. W 1212 roku papież posunął się nawet do stwierdzenia, że Jan nie ma już żadnego jurystycznego prawa, by nazywać się królem. Król ustąpił, Langton został mianowany arcybiskupem, a Jan uznał, że Anglia i Irlandia są lennami papiestwa. ### Magna Carta Drażnienie cudzoziemców i Kościoła było czymś zwyczajnym u większości średniowiecznych władców, ale dla Jana wszystko zaczęło się naprawdę psuć, gdy zaczął zrażać do siebie potężnych baronów. Ciężkie podatki nakładane przez króla w celu sfinansowania jego kampanii we Francji były druzgocące, a co gorsza nie przyniosły żadnych militarnych sukcesów. Kolejna polityka, która irytowała baronów, to tworzenie przez króla własnych sądów królewskich konkurujących z sądami lokalnymi, co sprawiało, że grzywny płacone przez winnych trafiały nie do baronów, lecz do królewskiego skarbca. Jan z pewnością był pomysłowy, jeśli chodzi o zwiększanie swoich dochodów — podniósł nawet opłatę, jaką baronowie musieli płacić królowi przy wydawaniu córek za mąż, a młody baron musiał uiścić opłatę, gdy dziedziczył majątek po ojcu. Jeśli baron umierał bez spadkobiercy, zwyczaj nakazywał przekazać ziemię innemu możnemu, lecz król Jan często zatrzymywał takie ziemie dla siebie tak długo, jak to było możliwe, podobnie jak czynił to z ziemiami kościelnymi. Kupcy również nie uniknęli królewskich zakusów, ich także obciążono znacznym wzrostem podatków. [ ![Magna Carta with Royal Seal](https://www.worldhistory.org/img/r/p/500x600/9496.jpg?v=1773158473) Magna Charta z królewską pieczęcią British Library (Public Domain) ](https://www.worldhistory.org/image/9496/magna-carta-with-royal-seal/ "Magna Carta with Royal Seal")Kolejna porażka z Francuzami w 1214 roku pod Bouvines była ostatnią kroplą. Klęska doprowadziła do wielkiego powstania baronów i nadmiernie opodatkowanych kupców, którzy wspierani przez Aleksandra II, króla Szkocji (panującego w latach 1214–1249), pomaszerowali na Londyn nie po to, by poprzeć króla w kolejnej inwazji na Normandię, jak tego żądał, lecz by zmusić go do podpisania Magna Charta w Runnymede 15 czerwca 1215 roku. Ta karta wolności ograniczała władzę monarchy i chroniła feudalne prawa baronów. Król nie mógł już arbitralnie przejmować ziem ani nakładać nierozsądnych podatków bez wcześniejszej konsultacji z baronami. Od tej pory król musiał również odwoływać się do określonego zbioru praw i zwyczajów przed wydawaniem decyzji, a wszyscy wolni ludzie (z wyjątkiem chłopów pańszczyźnianych) mieli być chronieni przed nadużyciami urzędników królewskich i mieć prawo do uczciwego procesu. W ten sposób Magna Carta stała się symbolem rządów prawa jako najwyższej władzy. W zamian za te ustępstwa król mógł zachować koronę, a arcybiskup Langton zdjął z niego ekskomunikę. Baronowie mogli działać z pobudek własnego interesu, a nie dla dobra zwykłych ludzi, lecz ich wspólne działanie było kamieniem milowym i początkiem długiej, krwawej drogi ku monarchii konstytucyjnej. ### Robin Hood Jedno imię, które często kojarzy się z królem Janem, to Robin Hood — XIII‑wieczny legendarny banita, który rabował bogatych i rozdawał biednym w okolicach Sherwood Forest w Nottingham. Robin reprezentował zwykłego człowieka, stąd jego bronią był łuk, a nie miecz średniowiecznego rycerza. Niestety dla romantyków, najprawdopodobniej nie istniała taka osoba. Jedynym historycznym odniesieniem w złożonej sieci legend jest wzmianka o mężczyźnie imieniem Robert lub Robin „Hood”, który był poszukiwanym przestępcą w Yorkshire w 1230 roku. Prawdą jest jednak, że istniały inne podobne przypadki ludzi żyjących w lasach poza prawem, zwłaszcza Geoffrey du Parc w Feckenham Forest w Worcestershire około 1280 roku (który, nawiasem mówiąc, również miał w swojej grupie własnego kapłana, podobnie jak Robin miał brata Tucka). Niezależnie od tego, na ile legenda opiera się na rzeczywistych wydarzeniach, od XIV wieku była już wystarczająco „realna”, a mimo licznych zmian i upiększeń w kolejnych stuleciach pozostała niezwykle popularnym mitem i szczególną ulubienicą filmowców. W najpowszechniejszej wersji opowieści Robin żyje wraz ze swoją wesołą kompanią w lesie, gdzie rządzą się własnymi prawami, dzięki czemu nie płacą nadmiernych podatków i mogą swobodnie polować na dzikie zwierzęta (co było zakazane przez normańskich królów Anglii). Żoną Robina jest lady Marian, a jego wrogiem szeryf z Nottingham, będący przedstawicielem nikczemnego króla Jana. Udział Jana w historii jest niemal na pewno późniejszym dodatkiem, który przesunął czas akcji, by podkreślić drapieżne prawa podatkowe angielskiego monarchy oraz narzucenie przez niego własnych królewskich sądów. [ ![Silver Penny of King John](https://www.worldhistory.org/img/r/p/500x600/11608.jpg?v=1599187504) Srebrny pens króla Jana Rasiel Suarez (CC BY-SA) ](https://www.worldhistory.org/image/11608/silver-penny-of-king-john/ "Silver Penny of King John")Kolejne powiązanie z Janem i kolejny zwrot akcji w opowieści polegają na tym, że Robin miał w rzeczywistości szlacheckie pochodzenie, lecz jego ziemie zostały odebrane jego rodzinie przez króla, który knuł, jak odsunąć od władzy swojego brata Ryszarda, gdy obaj — i Robin, i Ryszard — przebywali na Trzeciej Krucjacie. To późniejsze, XVI‑wieczne ubarwienie historii mogło być reakcją arystokracji, która była już nieco poirytowana popularnością opowieści, w której zwykli ludzie zyskują przewagę; w istocie więc Robin został uczyniony jednym z nich, co miało tłumaczyć jego sukces. Bardzo podobną historię opowiada się o rycerzu Fulku Fitzwarinie (ok. 1160–1258), który zbuntował się przeciwko królowi Janowi i zamieszkał w lesie w Shropshire. Wygląda na to, że jeśli jakiemukolwiek szlachetnemu buntownikowi w średniowiecznej literaturze angielskiej potrzebny był czarny charakter, przeciwko któremu mógłby wystąpić, Jan był najpopularniejszym kandydatem. ### Wojna baronów i śmierć Wracając do właściwej historii panowania Jana: król wciąż nie do końca pojmował zasady funkcjonowania państwa, co ujawniło się, gdy złamał dane słowo i zignorował to, co podpisał w Magna Charta. Nieuchronnie baronowie postanowili pozbyć się swojego władcy, odmówili opuszczenia Londynu i zaprosili innego kandydata, księcia Ludwika, syna Filipa (późniejszego Ludwika VIII Francuskiego, panującego w latach 1223–1226), by został ich królem. Wybuchła wojna domowa, często nazywana pierwszą wojną baronów, między zwolennikami obu pretendentów do tronu. Choć Jan zasłynął oblężeniem i zdobyciem potężnego zamku Rochester w październiku–listopadzie 1215 roku, Ludwik przejął południowo‑wschodnią Anglię, włącznie z Tower, i ogłosił się królem w maju 1216 roku. W tym samym roku Ludwik zdołał odzyskać zamek Rochester na rzecz rebeliantów. Nieszczęsny Jan zdołał nawet zgubić część insygniów koronnych w rzece, uciekając wraz z taborami z Lincoln w październiku. Nabawiwszy się gorączki, król zmarł 18 października 1216 roku w zamku Newark; miał zaledwie 48 lat. Zmarły i nieopłakiwany monarcha został pochowany w katedrze w Worcester, zgodnie z życzeniem zawartym w jego testamencie. Król Jan jest bohaterem i tytułowym protagonistą sztuki Williama Szekspira (1564–1616). [ ![King John](https://www.worldhistory.org/img/r/p/500x600/15658.jpg?v=1709255644) Król Jan Panagiotis Constantinou (CC BY-NC-SA) ](https://www.worldhistory.org/image/15658/king-john/ "King John")Jan został zastąpiony przez swojego syna, Henryka III (ur. 1207), który został koronowany na króla Anglii 28 października 1216 roku w katedrze w Gloucester. Henryk, mimo że miał zaledwie dziewięć lat i musiał poskładać na nowo rozbite królestwo, pokonał pozostałych zbuntowanych baronów pod Lincoln w maju 1217 roku, a następnie panował przez 56 lat aż do 1272 roku. #### Editorial Review This human-authored definition has been reviewed by our editorial team before publication to ensure accuracy, reliability and adherence to academic standards in accordance with our [editorial policy](https://www.worldhistory.org/static/editorial-policy/). ## Bibliografia - [Blockmans, W. *Introduction to Medieval Europe 300-1500.* Routledge, 2017.](https://www.worldhistory.org/books/1138214396/) - [Cannon, J. *The Kings and Queens of Britain.* Oxford University Press, 2009.](https://www.worldhistory.org/books/0199559228/) - [Crouch, D. *Medieval Britain, c.1000-1500.* Cambridge University Press, 2017.](https://www.worldhistory.org/books/0521149673/) - [Gibson, P. *The Concise Guide to Kings and Queens.* Harpercollins, 1986.](https://www.worldhistory.org/books/0863500943/) - [Jones, D. *The Plantagenets by Dan Jones Paperback.* William Collins (4 July 2013), 2019.](https://www.worldhistory.org/books/B011T77XRU/) - [McDowall, D. *An Illustrated History of Britain.* Pearson English Language Teaching, 1989.](https://www.worldhistory.org/books/0582044324/) - [Phillips, C. *The Complete Illustrated Guide to the Kings & Queens of Britain.* Lorenz Books, 2006.](https://www.worldhistory.org/books/0754816281/) - [Phillips, C. *The Complete Illustrated History of Knights & The Golden Age of Chivalry.* Southwater, 2017.](https://www.worldhistory.org/books/1782142010/) - [Pounds, N.J.G. *The Medieval Castle in England and Wales.* Cambridge University Press, 1993.](https://www.worldhistory.org/books/0521458285/) - [Ralph Lewis, B. *Kings and Queens of England.* Readers Digest, 2003.](https://www.worldhistory.org/books/0762104066/) - [Starkey, D. *Crown and Country.* HarperPress, 2011.](https://www.worldhistory.org/books/0007307721/) - [Wilson, D. *The Plantagenets.* Quercus Publishing, 2016.](https://www.worldhistory.org/books/1782069410/) ## O autorze Mark jest pełnoetatowym pisarzem, badaczem, historykiem i redaktorem. Interesuje się sztuką, architekturą i odkrywaniem idei wspólnych dla wszystkich cywilizacji. Posiada tytuł magistra filozofii politycznej i jest dyrektorem wydawniczym WHE. ## Oś czasu - **24 Dec 1167 CE**: Birth of [King John of England](https://www.worldhistory.org/King_John_of_England/), son of [Henry II of England](https://www.worldhistory.org/Henry_II_of_England/) and [Eleanor of Aquitaine](https://www.worldhistory.org/Eleanor_of_Aquitaine/). - **1185 CE**: [Henry II of England](https://www.worldhistory.org/Henry_II_of_England/) sends his son John to rule [Ireland](https://www.worldhistory.org/disambiguation/Ireland/) with the title of 'Lord of Ireland'. - **1188 CE - 1189 CE**: Future [Richard I of England](https://www.worldhistory.org/Richard_I_of_England/), his brother future [King John of England](https://www.worldhistory.org/King_John_of_England/) and [Philip II](https://www.worldhistory.org/disambiguation/Philip_II/) of France rebel against [Henry II of England](https://www.worldhistory.org/Henry_II_of_England/) - **29 Aug 1189 CE**: [King John of England](https://www.worldhistory.org/King_John_of_England/) marries Isabella of Gloucester. - **Apr 1194 CE**: [Richard I of England](https://www.worldhistory.org/Richard_I_of_England/) returns to [England](https://www.worldhistory.org/disambiguation/england/) and nominates his brother John as his official successor. - **1199 CE - 1216 CE**: Reign of [King John of England](https://www.worldhistory.org/King_John_of_England/). - **27 May 1199 CE**: [King John of England](https://www.worldhistory.org/King_John_of_England/) is crowned in Westminster Abbey. - **24 Aug 1200 CE**: [King John of England](https://www.worldhistory.org/King_John_of_England/) marries Isabella of Angouleme. - **1206 CE**: [King John](https://www.worldhistory.org/disambiguation/King_John/) spends 115 pounds improving [Rochester Castle](https://www.worldhistory.org/Rochester_Castle/). - **c. 1207 CE - c. 1214 CE**: [King John](https://www.worldhistory.org/disambiguation/King_John/) adds towers to the walls of [Dover Castle](https://www.worldhistory.org/Dover_Castle/) in southern [England](https://www.worldhistory.org/disambiguation/england/). - **Sep 1209 CE**: The Treaty of Norham establishes [King John of England](https://www.worldhistory.org/King_John_of_England/)'s overlordship over [William I of Scotland](https://www.worldhistory.org/William_I_of_Scotland/). - **Nov 1209 CE**: Pope Innocent III excommunicates [King John of England](https://www.worldhistory.org/King_John_of_England/) over a dispute over the nomination of the Archbishop of Canterbury. - **1210 CE**: [King John of England](https://www.worldhistory.org/King_John_of_England/) quashes a rebellion in [Ireland](https://www.worldhistory.org/disambiguation/Ireland/). - **1211 CE**: [King John of England](https://www.worldhistory.org/King_John_of_England/) defeats Llywelyn of Gwynedd, aka Llywelyn the Great, in [battle](https://www.worldhistory.org/disambiguation/battle/). - **1212 CE**: Prince [Alexander](https://www.worldhistory.org/disambiguation/Alexander/), future [Alexander II of Scotland](https://www.worldhistory.org/Alexander_II_of_Scotland/), is knighted by [King John of England](https://www.worldhistory.org/King_John_of_England/) in Westminster. - **27 Jul 1214 CE**: An army of [King John of England](https://www.worldhistory.org/King_John_of_England/) is defeated by [King Philip](https://www.worldhistory.org/disambiguation/King_Philip/) II of France at Bouvines. - **1215 CE - 1217 CE**: First Barons' [War](https://www.worldhistory.org/disambiguation/War/) between [King John of England](https://www.worldhistory.org/King_John_of_England/) and rebel barons. - **15 Jun 1215 CE**: The [Magna Carta](https://www.worldhistory.org/Magna_Carta/) is signed by [King John of England](https://www.worldhistory.org/King_John_of_England/). - **11 Oct 1215 CE - 30 Nov 1215 CE**: [King John](https://www.worldhistory.org/disambiguation/King_John/) successfully besieges [Rochester Castle](https://www.worldhistory.org/Rochester_Castle/), then held by rebel barons. - **1216 CE**: Prince Louis of France briefly captures [Rochester Castle](https://www.worldhistory.org/Rochester_Castle/). - **Jan 1216 CE - Aug 1216 CE**: [King John of England](https://www.worldhistory.org/King_John_of_England/) and [Alexander II of Scotland](https://www.worldhistory.org/Alexander_II_of_Scotland/) exchange raids into each other's territory. - **Aug 1216 CE**: [Alexander II of Scotland](https://www.worldhistory.org/Alexander_II_of_Scotland/) meets Prince Louis, claimant to the English throne, in Canterbury. - **18 Oct 1216 CE**: [Death](https://www.worldhistory.org/disambiguation/Death/) of [King John of England](https://www.worldhistory.org/King_John_of_England/) of dysentery. - **28 Oct 1216 CE**: [Henry III of England](https://www.worldhistory.org/Henry_III_of_England/) is crowned king in Gloucester Cathedral. ## Cytuj tę pracę ### APA Cartwright, M. (2026, January 22). Król Jan bez Ziemi: Najbardziej niepopularny król Anglii?. (A. Różycka, Tłumacz). *World History Encyclopedia*. ### Chicago Cartwright, Mark. "Król Jan bez Ziemi: Najbardziej niepopularny król Anglii?." Przetłumaczone przez Agnieszka Różycka. *World History Encyclopedia*, January 22, 2026. . ### MLA Cartwright, Mark. "Król Jan bez Ziemi: Najbardziej niepopularny król Anglii?." Przetłumaczone przez Agnieszka Różycka. *World History Encyclopedia*, 22 Jan 2026, . ## Licencja i prawa autorskie Wysłane przez [Agnieszka Różycka](https://www.worldhistory.org/user/agnesrose/ "User Page: Agnieszka Różycka"), opublikowano w 22 January 2026. Informacje dotyczące praw autorskich można znaleźć w oryginalnych źródłach. Należy pamiętać, że treści, do których linki znajdują się na tej stronie, mogą podlegać innym warunkom licencyjnym.