--- title: Athena author: Mark Cartwright translator: Menno Kok source: https://www.worldhistory.org/trans/nl/1-488/athena/ format: machine-readable-alternate license: Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike (https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/) updated: 2024-06-18 --- # Athena _Geschreven door [Mark Cartwright](https://www.worldhistory.org/user/markzcartwright/)_ _Vertaald door [Menno Kok](https://www.worldhistory.org/user/mennokok)_ Athena was de godin van de wijsheid, oorlog en ambachten. Ze was de favoriete dochter van Zeus en was, wellicht, de meeste wijze, moedigste en zeker de meest vindingrijke van de olympische goden. Zeus vernam dat zijn zoon zijn troon over zou nemen, net zoals hij de macht had overgenomen van zijn vader Kronos. Overeenkomstig verslond hij Metis toen zij zwanger was en werd Athena geboren uit Zeus’ hoofd, in pantser en volgroeid. Het afbeelden van Hephaistos in de rol van vroedvrouw, Zeus’ hoofd splijtend met een bijl, is een populair thema in de klassieke Griekse kunst. Athena wordt regelmatig aangehaald als het favoriete kind van Zeus. ### Athena’s Epitheta Onder de epitheta van Athena vallen Pallas (deerne) en Pathenos (maagd), waaraan ze voldoet en ze valt op tussen de goden van de Griekse [mythologie](https://www.worldhistory.org/trans/nl/1-427/mythologie/) door niet toe te geven aan ongeoorloofde relaties met andere goden, halfgoden of stervelingen. Verdere epitheta zijn Promachos (van oorlog) – wellicht doelend op de meer patriottische, defensieve en strategische oorlogsvoering, dan de aanvallende manier van oorlog voeren, in tegenstelling tot haar meer agressieve en conflict-minnende broer Ares, Ergane (van de ambachten) en Nike (overwinning). Desalniettemin stond de godin bekend om haar militaire dapperheid. Dat er met de godin niet te spotten viel, blijkt uit de transformatie van Medusa tot Gorgo en haar gevoel voor rechtvaardigheid was zodanig, dat goddeloze daden snel werden gewroken, zoals met de Aegeïsche helden die na de verovering van Troje het heiligdom van de godin onteerden. Athena is tevens de beschermgodin van de huishoudelijke ambachten en deed de stervelingen de gave van het koken en naaien toekomen. De uitvinding van de aulos wordt aan haar toegedicht, maar toen ze haar weerspiegeling en opgeblazen wangen zag als ze dit blaasinstrument bespeelde, gooide ze het weg, om vervolgens opgepakt te worden door de satyr Marsyas. ### Athena & Athene Ze is nauw verbonden met Athene, de stad die ter ere naar haar vernoemd is, toen de bevolking van Attica haar verkoos tot beschermgodin ten gevolge van haar geschenk van de olijfboom, een symbool van vrede en overvloed. Het Parthenon, de tempel uit de 5de eeuw v. C. die tot de dag van vandaag de akropolis van de stad domineert, werd ter ere van haar gebouwd. Aan haar geadopteerde zoon Erichthonios, een van de eerste koningen van Athene, wordt van oudsher het instellen van de Panathenaia toegeschreven, dat elke vier jaar werd gehouden om de godin te eren. Het festival bestond uit een magnifieke processie door de stad, het aanbieden aan Athena van een speciaal gewoven peplos (die de Gigantomachia afbeeldde) en atletiek wedstrijden. De prijzen voor de spelen waren amphorae die beschilderd waren met een afbeelding van Athena en bevatte de beste olijfolie. In haar rol als beschermster werd zij in vele andere grote steden vereerd, in het bijzonder als beschermster van Sparta, als de stichtster van Thebe in Boeotië en in Korinthe waar ze verscheen op de munten van de stad. [ ![Athena Parthenos Reconstruction](https://www.worldhistory.org/img/r/p/500x600/907.jpg?v=1774331177) Reconstructie van Athena Parthenos Mary Harrsch (Photographed at the Nashville Parthenon, Tennessee) (CC BY-NC-SA) ](https://www.worldhistory.org/image/907/athena-parthenos-reconstruction/ "Athena Parthenos Reconstruction")### Athena & de Griekse Helden In de Griekse mythen is zij de beschermster van Hercules en Athena helpt hem regelmatig bij zijn twaalf werken, bijvoorbeeld door hem bij te staan de wereld te dragen, terwijl Atlas naar de heilige appels van de Hesperiden zoekt. Perseus was een andere favoriet en kreeg een schild om zich te beschermen in zijn queeste om Medusa te doden. Achilles kreeg hulp bij het doden van Hector en ook Odysseus profiteerde regelmatig van Athena’s wijsheid, zoals bijvoorbeeld het idee om zich als bedelaar te kleden bij zijn terugkomst op Ithaka en tevens beschermde zij hem tegen de pijlen van zijn rivalen toen hij het paleis ontdeed van indringers. Jason was nog een andere held die voordeel had van de vindingrijkheid van Athena, door Argos aan te moedigen het eerste Griekse langschip te bouwen, dat hun naam zou dragen en de faam van de Argonauten. Athena was een van de belangrijkste speelsters in Homerus’ verhaal over de Trojaanse Oorlog, de Ilias, waarin zij de Aecheërs en hun helden steunt, met name Achilles, die ze voorziet van aanmoediging en wijze raad, Menelaos, die gered wordt van een pijl van Pandaros en Diomedes, wiens speer in een opmerkelijke episode werd omgeleid en Ares zelf verwondde. Aphrodite was een andere godheid die op de tweede plaats kwam toen ze in aanvaring kwam met Athena. Ze verschafte ook bescherming aan Odysseus en zijn idee van het Houten Paard wordt aan haar toegeschreven. Zowel Homerus als Hesiodos beschrijven Athena als ‘met schitterende ogen’ en ‘Tritogeneia’. Ze wordt ook regelmatig ‘godin van de buit’ genoemd, de ‘godin met het mooie haar’ en ‘Athena Alalkomenaia’. ### Welke Attributen en Symbolen Horen bij Athena? Attributen en symbolen die geassocieerd worden met Athena zijn onder meer de uil – het symbool van wijsheid – en de olijfboom. Ze wordt vaak in kunst afgebeeld in pantser, met een gouden helm, een schild terwijl ze een speer draagt. In sommige verhalen is haar pantser, de aegis, gemaakt van de huid van een Gigant, versierd met gouden kwasten en met het hoofd van de Gorgo die haar door Perseus was geschonken. De meest beroemde weergave van Athena in de klassieke wereld was ontegenzeggelijk het standbeeld van goud en ivoor van de godin gemaakt door Phidias dat stond in het Parthenon in Athene en meer dan 12 meter hoog was. Alhoewel het standbeeld verloren is gegaan, is het toch bewaard gebleven in de vorm van kleinere Romeinse kopieën en toont het Athena in een majestueuze houding, volledig bewapend, met Nike in haar rechterhand en met een schild in haar linkerhand waarop scenes van de Gevechten van de Amazones en de Giganten zijn afgebeeld. Op haar helm zaten een sfinx en twee griffioenen. Gevierde afbeeldingen van Athena die bewaard zijn gebleven zijn onder meer de friezen van het Parthenon en de metopen van de tempel van Zeus in [Olympia](https://www.worldhistory.org/trans/nl/1-436/olympia/). #### Editorial Review This human-authored definition has been reviewed by our editorial team before publication to ensure accuracy, reliability and adherence to academic standards in accordance with our [editorial policy](https://www.worldhistory.org/static/editorial-policy/). ## Bibliografie - Carabatea, M. *Greek Mythology.* Penguin, London, 2007 - [Carpenter, T.H. *Art and Myth in Ancient Greece.* Thames & Hudson, 2012.](https://www.worldhistory.org/books/B000EQ2DA0/) - [Hesiod. *Hesiod.* Loeb Classical Library, 2007.](https://www.worldhistory.org/books/0674996224/) - [Homer. *The Iliad.* Penguin Classics, 1998.](https://www.worldhistory.org/books/0140275363/) - Hope Moncrieff, A.R. *Classical Mythology.* Senate, London, 1994 - [National Geographic. *National Geographic Essential Visual History of World Mythology.* National Geographic, 2008.](https://www.worldhistory.org/books/142620373X/) ## Over de auteur Mark is een fulltime schrijver, onderzoeker, historicus en redacteur. Speciale interesse gaat uit naar kunst, architectuur en het ontdekken van ideeën die alle beschavingen gemeen hebben. Hij heeft een MA in politieke filosofie en is een WHE Publishing Director. ## Tijdlijn - **1510 BCE**: The traditional date Danaos builds a [temple](https://www.worldhistory.org/temple/) to [Athena](https://www.worldhistory.org/athena/) Lindia at Lindus on [Rhodes](https://www.worldhistory.org/Rhodes/). - **c. 700 BCE**: [Greek](https://www.worldhistory.org/disambiguation/greek/) poet [Hesiod](https://www.worldhistory.org/hesiod/) writes his *[Theogony](https://www.worldhistory.org/Theogony/)* and *[Works and Days](https://www.worldhistory.org/Works_and_Days/)*. - **c. 510 BCE**: The [Temple](https://www.worldhistory.org/temple/) of [Athena](https://www.worldhistory.org/athena/) is built at [Paestum](https://www.worldhistory.org/Paestum/). - **449 BCE**: The Hephaisteion, [temple](https://www.worldhistory.org/temple/) to [Athena](https://www.worldhistory.org/athena/) & [Hephaistos](https://www.worldhistory.org/Hephaistos/), built in [Athens](https://www.worldhistory.org/Athens/). - **447 BCE - 432 BCE**: The construction of the [Parthenon](https://www.worldhistory.org/parthenon/) in [Athens](https://www.worldhistory.org/Athens/) by the architects Iktinos and Kallikrates under the direction of [Phidias](https://www.worldhistory.org/Phidias/). - **438 BCE**: The cult statue of [Athena](https://www.worldhistory.org/athena/) Parthenos is dedicated in the [Parthenon](https://www.worldhistory.org/parthenon/) of [Athens](https://www.worldhistory.org/Athens/). - **c. 425 BCE - c. 420 BCE**: The [Temple](https://www.worldhistory.org/temple/) dedicated to [Athena](https://www.worldhistory.org/athena/) [Nike](https://www.worldhistory.org/nike/) is constructed on the [acropolis](https://www.worldhistory.org/Acropolis/) of [Athens](https://www.worldhistory.org/Athens/). - **c. 301 BCE - c. 320 BCE**: Doric [temple](https://www.worldhistory.org/temple/) to [Athena](https://www.worldhistory.org/athena/) and fortifications of [Lysimachus](https://www.worldhistory.org/Lysimachus/) built at [Troy](https://www.worldhistory.org/troy/). ## Vragen en antwoorden ### Waar is Athena godin van? Athena is de Griekse godin van wijsheid, oorlog en ambachten. ### Waarom in Athena zo beroemd? Athena is een van de meest beroemde Griekse godinnen omdat ze de favoriete dochter was van Zeus en beschermheilige was van een van grootste steden, Athene. ### Op wie is Athena verliefd? Athena is over het algemeen een goede godin als bron van wijsheid en beschermheilige van de ambachten. Zelfs wat betreft oorlogsvoering wordt ze meestal geassocieerd met aspecten van patriottisme, defensie en strategie. Athena kon mensen straffen, het bekendste geval was Medusa die veranderd werd in een Gorgo. ### Is de godin Athena goed of slecht? Athena is over het algemeen een goede godin als bron van wijsheid en beschermheilige van de ambachten. Zelfs wat betreft oorlogsvoering wordt ze meestal geassocieerd met aspecten van patriottisme, defensie en strategie. Athena kon mensen straffen, het bekendste geval was Medusa die veranderd werd in een Gorgo. ## Externe links - [The myth of Arachne - Iseult Gillespie](https://ed.ted.com/lessons/the-myth-of-arachne-and-athena-iseult-gillespie) ## Citeer dit werk ### APA Cartwright, M. (2024, June 18). Athena. (M. Kok, Vertaler). *World History Encyclopedia*. ### Chicago Cartwright, Mark. "Athena." Vertaald door Menno Kok. *World History Encyclopedia*, June 18, 2024. . ### MLA Cartwright, Mark. "Athena." Vertaald door Menno Kok. *World History Encyclopedia*, 18 Jun 2024, . ## Licentie en auteursrecht Ingezonden door [Menno Kok](https://www.worldhistory.org/user/mennokok/ "User Page: Menno Kok"), gepubliceerd op 18 June 2024. Raadpleeg de oorspronkelijke bron(nen) voor informatie over het auteursrecht. Houd er rekening mee dat inhoud waarnaar vanaf deze pagina wordt gelinkt, andere licentievoorwaarden kan hebben.