--- title: Olympia author: Mark Cartwright translator: Menno Kok source: https://www.worldhistory.org/trans/nl/1-436/olympia/ format: machine-readable-alternate license: Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike (https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/) updated: 2024-07-25 --- # Olympia _Geschreven door [Mark Cartwright](https://www.worldhistory.org/user/markzcartwright/)_ _Vertaald door [Menno Kok](https://www.worldhistory.org/user/mennokok)_ Het klassieke Olympia was een oud-Grieks heiligdom toegewijd aan de verering van Zeus en bevond zich in het westen van de Peloponnesos. De Pan-Helleense Olympische Spelen werden hier elke vier jaar gehouden ter ere van Zeus van 776 v.Chr. tot en met 393 n.Chr. Olympia is als werelderfgoed opgenomen op de lijst van UNESCO. ### Vroege Geschiedenis De plaats werd voor het eerst bewoond in het tweede millennium v.Chr. en de vroegste archeologische vondsten van woningen dateren van 1900 tot 1600 v.Chr. Wellicht is de Kronische heuvel de eerste plaats van verering geweest, toegewijd aan Kronos. Andere heilige gebouwen aan de voet van de heuvel in het heilige bos van wilde olijfbomen, ofwel Altis, wijzen op andere goden die werden vereerd zoals Gaia, Themis, Aphrodite en Pelops. Met de komst van de west-Griekse stammen naar de Peloponnesos was het Zeus, de vader van de Olympische goden, die het dominante cultfiguur in Olympia werd. ### Tempel van Zeus Het eerste grote gebouw van het beroemde heiligdom was het Heiraion, een tempel toegewijd aan Hera dat werd gebouwd omstreeks 650-600 v.Chr. In de 5de eeuw v.Chr. bereikte het heiligdom haar hoogtepunt qua welvaart en de massieve zuilen Tempel van Zeus werd voltooid in 457 v.Chr. ter huisvesting van een immens groot ivoren en gouden standbeeld van de leider van de Olympische goden. Ontworpen door Libon van Elis, de Dorische tempel was de grootste in Griekenland in die periode, met afmetingen van 64,12 meter bij 27,68 meter en zuilen van 10,53 meter hoogte. De frontons van de tempel geven prachtige beeldhouwwerken weer: aan de oostzijde de mythologische wagenrennen tussen Pelops en Oinomaos en de westerse fronton een Centauromachie met Apollo als het majestueuze middelpunt. De metopen van de tempel gaven de werken van Hercules weer. Het standbeeld van Zeus in de tempel was gemaakt door Phidias (die aan het Parthenon en het standbeeld van [Athena](https://www.worldhistory.org/trans/nl/1-488/athena/) had gewerkt) en was een 12 meter hoog ivoren en gouden standbeeld van Zeus gezeten op een troon en werd als één van de zeven wereldwonderen van de antieke wereld beschouwd. Verdere belangrijke bouwprojecten door de eeuwen heen waren onder meer baden en een zwembad (5de eeuw v.Chr.), het nieuwe [stadion](https://www.worldhistory.org/trans/nl/1-10298/stadion/) met taluds voor de toeschouwers (halverwege de 4de eeuw v.Chr.), het hippodroom (780 meter lang), het grote Leonidaion ofwel gasthuizen (330 v.Chr.) en de Theikoloi (verblijven voor priesters). ### Olympische Spelen Sportevenementen werden van oorsprong geassocieerd met begrafenisrituelen, zoals bijvoorbeeld de spelen gehouden door Achilles ter ere van Patroklos in Homerus’ *Ilias*. Sommige mythologische bronnen schrijven het begin van de Spelen toe aan Zeus ter viering van zijn overwinning op Kronos; andere bronnen beweren dat Pelops ze organiseerde ter ere van zijn overwinning op Oinomaos. In ieder geval was sport, een gezond lichaam en een competitieve geest een belangrijk onderdeel van het Griekse onderwijs en het is daarom nauwelijks verrassend dat er op een gegeven moment georganiseerde atletische competities werden georganiseerd. De eerste Olympische Spelen werden gehouden in 776 v.Chr. bij de eerste volle maan na de zomerzonnewende. De winnaar van het eerste en enige evenement, de *stadion* loopwedstrijd (één maal de lengte van de baan in het stadion van 600 voet oftewel 192 meter) was Koroibos van Elis en vanaf dat moment werd elke overwinnaar vastgelegd en elke Olympiade naar hen vernoemd en voorzag ons daarmee met de eerste accurate chronologie van de klassieke Griekse wereld. Gedurende een Pan-Helleense wapenstilstand van drie maanden kwamen atleten en maar liefst 40.000 toeschouwers uit Griekse steden vanuit het gehele Middellandse Zeegebied om deel te nemen aan de Spelen. Individuen en stadstaten brachten offers aan Zeus bestaande uit geld, standbeelden (waaronder de prachtige Nike van Paionios van ca. 424 v.Chr. en de Hermes van Praxiteles uit de late 4de eeuw v.Chr.), bronzen statieven, schilden, helmen en wapens waardoor Olympia een levend museum van Griekse kunst en cultuur werd. Vele stadstaten bouwden tevens schatkamers – kleine gebouwen die offers herbergden en de prestige van hun stadstaat verhoogde. In de loop der tijd werden andere evenementen geïntroduceerd op de Spelen, zoals langere loopwedstrijden, worstelen, boxen, wagenrennen, discus, speerwerpen, verspringen en de pentatlon. Op het hoogtepunt waren er 18 evenementen verspreid over vijf dagen. De oorspronkelijke *stadion* bleef echter het meest belangrijke evenement. Overwinnaars wonnen kransen van olijfbladeren en een olijftak van de heilige boom, maar van meer belang was de glorie, roem en in een zeer reële zin historische onsterflijkheid. [ ![The Philippeion of Olympia](https://www.worldhistory.org/img/r/p/750x750/441.jpg?v=1699774206) Het Philippeion van Olympia Mark Cartwright (CC BY-NC-SA) ](https://www.worldhistory.org/image/441/the-philippeion-of-olympia/ "The Philippeion of Olympia")Een tweede belangrijk evenement in Olympia waren de Heraeaanse Spelen voor vrouwen, die elke vier jaar werden gehouden ter ere van de godin Hera. Kinderen, jong volwassenen en jonge vrouwen liepen in gescheiden loopwedstrijden van 500 voet op de baan van het stadion (160 meter). Prijzen voor de overwinnaars waren onder meer olijfkransen en het recht om een portret van henzelf te plaatsten op het domein. De verantwoordelijkheid voor de organisatie van beide Spelen en het onderhoud van het domein als het niet gebruikt werd was in handen van de inwoners van Elis. De Spelen zetten zich voort gedurende de Hellenistische periode met de opvallende toevoeging van het Philippeion, een cirkelvormig gebouw van zuilen, opgericht door Philip II van Macedonië met gouden standbeelden van de koninklijke familie (ca. 338 v.Chr.). De Romeinen, ondanks dat ze weinig gaven om het religieuze belang van de Spelen, bleven deze hoog in het vaandel houden en ondanks de poging van Sulla in 80 v.Chr. om de Spelen permanent naar Rome te verplaatsen, gingen ze door met het verfraaien van Olympia met verwarmde baden, fonteinen (opvallend is de Nymphaion van Herodes Atticus van 150 n.Chr.) en standbeelden. Welbekend is de wens van keizer Nero om de glorie van een Olympische overwinning te ervaren en in 67 n.Chr. deed hij mee en wist, niet geheel verrassend, elk evenement te winnen waaraan hij deelnam. ### Verval Met het besluit van Theodosios om alle cultpraktijken en heidense festivals te verbieden, kwamen de Spelen tot hun einde in 393 n.Chr. na een reeks van 293 Olympische Spelen over een periode van meer dan een millennium. Het beroemde heiligdom raakte geleidelijk aan in verval, werd gedeeltelijk vernietigd op bevel van keizer Theodosios II in 426 n.Chr. en werd overgenomen door een christelijke gemeenschap die in de begintijd van Byzantium er een basilica bouwde. Aardbevingen in 522 en 551 n.Chr. vernielden veel van de overgebleven ruïnes en het zilt van de nabijgelegen rivieren Alpheios en Kladeos bedekte de plek totdat het in 1829 opnieuw werd ontdekt door een Franse archeologische missie en de systematische opgravingen door het Duitse Archeologische Instituut vanaf 1875. Veel van de eens zo verfijnde tempels zijn nu slechts ruïnes, maar de bezoeker kan dezer dagen in ieder geval gebruik maken van de baan van het allereerste Olympische stadion. #### Editorial Review This human-authored definition has been reviewed by our editorial team before publication to ensure accuracy, reliability and adherence to academic standards in accordance with our [editorial policy](https://www.worldhistory.org/static/editorial-policy/). ## Bibliografie - Andronicos, M. *Olympia.* Ekdotike Athenon, Athens, 2002 - Kaltsas, N. *Olympia.* MOCARF, Athens, 2009 - Koursi, M (ed.). *The Olympic Games in Ancient Greece.* Ekdotike Athenon, Athens, 2003 ## Over de auteur Mark is een fulltime schrijver, onderzoeker, historicus en redacteur. Speciale interesse gaat uit naar kunst, architectuur en het ontdekken van ideeën die alle beschavingen gemeen hebben. Hij heeft een MA in politieke filosofie en is een WHE Publishing Director. ## Tijdlijn - **c. 1900 BCE**: First evidence of settlement at [Olympia](https://www.worldhistory.org/Olympia/). - **776 BCE**: First athletic games in honour of [Zeus](https://www.worldhistory.org/zeus/) are held at [Olympia](https://www.worldhistory.org/Olympia/) with one event, the *stadion* foot race. - **724 BCE**: The *diaulos* foot-race (two lengths of the [stadium](https://www.worldhistory.org/Stadium/)) is added to the schedule of the [Olympic Games](https://www.worldhistory.org/Olympic_Games/). - **720 BCE**: The *dolichos* foot-race is added to the schedule of the [Olympic Games](https://www.worldhistory.org/Olympic_Games/) and is won by Akanthos of [Sparta](https://www.worldhistory.org/sparta/). - **720 BCE**: Orsippos is the first athlete to discard his loincloth at the [Olympic Games](https://www.worldhistory.org/Olympic_Games/), establishing the convention for athletes to compete naked. - **708 BCE**: Wrestling and the pentathlon are added to the schedule of the [Olympic Games](https://www.worldhistory.org/Olympic_Games/). - **688 BCE**: Boxing is added to the schedule of the [Olympic Games](https://www.worldhistory.org/Olympic_Games/). - **680 BCE**: [Chariot](https://www.worldhistory.org/chariot/) races are added to the schedule of the [Olympic Games](https://www.worldhistory.org/Olympic_Games/) which are extended to two days for the first time. - **680 BCE**: The *tethrippon* (four-horse [chariot](https://www.worldhistory.org/chariot/) race) is added to the schedule of the [Olympic Games](https://www.worldhistory.org/Olympic_Games/). - **650 BCE - 600 BCE**: Heraion, [temple](https://www.worldhistory.org/temple/) dedicated to [Hera](https://www.worldhistory.org/Hera/) built at [Olympia](https://www.worldhistory.org/Olympia/). - **648 BCE**: The *[Pankration](https://www.worldhistory.org/pankration/)* (a mix of wrestling and boxing) is added to the schedule of the [Olympic Games](https://www.worldhistory.org/Olympic_Games/). - **632 BCE**: Events for boys are added to the schedule of the [Olympic Games](https://www.worldhistory.org/Olympic_Games/) which are extended to three days for the first time. - **532 BCE**: Milon of Kroton wins the first of five consecutive wrestling competitions at the [Olympic Games](https://www.worldhistory.org/Olympic_Games/). - **521 BCE**: Phanas of Pellene wins the *stadion*, *diaulos* and race in armour in the same [Olympic Games](https://www.worldhistory.org/Olympic_Games/). - **520 BCE**: The *hoplitodromos* (a foot-race in [hoplite](https://www.worldhistory.org/hoplite/) armour is added to the schedule of the [Olympic Games](https://www.worldhistory.org/Olympic_Games/). - **488 BCE**: Runner Astylos of Kroton wins the first of his six victories over three [Olympic Games](https://www.worldhistory.org/Olympic_Games/). - **488 BCE**: Kroton of [Magna Graecia](https://www.worldhistory.org/Magna_Graecia/) wins the first of three consecutive *stadion* races in the [Olympic Games](https://www.worldhistory.org/Olympic_Games/). - **c. 460 BCE**: The west pediment of the [Temple](https://www.worldhistory.org/temple/) of [Zeus](https://www.worldhistory.org/zeus/) at [Olympia](https://www.worldhistory.org/Olympia/) is decorated with a Centauromachy of centaurs fighting Lapiths at the wedding of Peirithoos. - **c. 460 BCE - 457 BCE**: [Temple](https://www.worldhistory.org/temple/) of [Zeus](https://www.worldhistory.org/zeus/) is built at [Olympia](https://www.worldhistory.org/Olympia/) with a statue of [Apollo](https://www.worldhistory.org/apollo/) dominating the west pediment and containing the cult statue of Zeus by [Phidias](https://www.worldhistory.org/Phidias/). - **c. 457 BCE**: Metopes on the [Temple](https://www.worldhistory.org/temple/) of [Zeus](https://www.worldhistory.org/zeus/) at [Olympia](https://www.worldhistory.org/Olympia/) depict the twelve labours of [Hercules](https://www.worldhistory.org/hercules/). - **c. 430 BCE**: The cult statue of [Zeus](https://www.worldhistory.org/zeus/) by [Phidias](https://www.worldhistory.org/Phidias/) is dedicated in the [Temple](https://www.worldhistory.org/temple/) of Zeus, [Olympia](https://www.worldhistory.org/Olympia/). It is one of [the Seven Wonders](https://www.worldhistory.org/The_Seven_Wonders/) of the Ancient World. - **424 BCE - 420 BCE**: The [Nike](https://www.worldhistory.org/nike/) of Paionios is erected at [Olympia](https://www.worldhistory.org/Olympia/) to commemorate the Messenian and Naupaktian victory over [Sparta](https://www.worldhistory.org/sparta/) at the [battle](https://www.worldhistory.org/disambiguation/battle/) of Sphakteria. - **420 BCE**: [Sparta](https://www.worldhistory.org/sparta/) is excluded from the [Olympic Games](https://www.worldhistory.org/Olympic_Games/) for breaking the *ekecheiria* or sacred truce. - **416 BCE**: [Alcibiades](https://www.worldhistory.org/Alcibiades/) wins three [chariot](https://www.worldhistory.org/chariot/) races at the [Olympic Games](https://www.worldhistory.org/Olympic_Games/). - **408 BCE**: The *synoris* (two-horse [chariot](https://www.worldhistory.org/chariot/) race) was added to the schedule of the [Olympic Games](https://www.worldhistory.org/Olympic_Games/). - **396 BCE**: Competitions for heralds and trumpeters were added to the schedule of the [Olympic Games](https://www.worldhistory.org/Olympic_Games/). - **392 BCE**: The horse owner Kyniska becomes the first woman to win a victor's crown at the [Olympic Games](https://www.worldhistory.org/Olympic_Games/). - **356 BCE**: [Philip II of Macedon](https://www.worldhistory.org/Philip_II_of_Macedon/) wins the horse race at the [Olympic Games](https://www.worldhistory.org/Olympic_Games/). - **352 BCE**: [Philip II of Macedon](https://www.worldhistory.org/Philip_II_of_Macedon/) wins the [chariot](https://www.worldhistory.org/chariot/) race at the [Olympic Games](https://www.worldhistory.org/Olympic_Games/) and retains the crown in 348 BCE. - **c. 338 BCE**: Philippeion built at [Olympia](https://www.worldhistory.org/Olympia/) by [Philip II](https://www.worldhistory.org/disambiguation/Philip_II/) of Macedonia. - **328 BCE**: Herodoros of [Megara](https://www.worldhistory.org/disambiguation/Megara/) wins the first of ten consecutive trumpet competitions at the [Olympic Games](https://www.worldhistory.org/Olympic_Games/). - **164 BCE**: [Leonidas](https://www.worldhistory.org/disambiguation/Leonidas/) of [Rhodes](https://www.worldhistory.org/Rhodes/) wins the first of his 12 Olympic crowns in runnning events in four successive Olymic Games. - **72 BCE**: Gaius becomes the first [Roman](https://www.worldhistory.org/disambiguation/Roman/) victor at the [Olympic Games](https://www.worldhistory.org/Olympic_Games/). - **17 CE**: [Roman emperor](https://www.worldhistory.org/Roman_Emperor/) [Tiberius](https://www.worldhistory.org/Tiberius/) is victorious at the [Olympic Games](https://www.worldhistory.org/Olympic_Games/). - **c. 67 CE**: Emperor [Nero](https://www.worldhistory.org/Nero/) competes at the panhellenic Games of [Olympia](https://www.worldhistory.org/Olympia/) and [Delphi](https://www.worldhistory.org/delphi/). - **81 CE**: Hermogenes of Xanthos wins the first of his 8 Olympic running crowns over three consecutive [Olympic Games](https://www.worldhistory.org/Olympic_Games/). - **150 CE**: Nymphaion fountain of Herodes Atticus built at [Olympia](https://www.worldhistory.org/Olympia/). - **261 CE**: The list of victors running back to 776 BCE ends for the [Olympic Games](https://www.worldhistory.org/Olympic_Games/). - **393 CE**: [Roman Emperor](https://www.worldhistory.org/Roman_Emperor/) Theodosius definitively ends all pagan Games in [Greece](https://www.worldhistory.org/greece/). - **426 CE**: Emperor Theodosios II orders the destruction of [Olympia](https://www.worldhistory.org/Olympia/). - **522 CE - 551 CE**: Earthquakes destroy many of the buildings at [Olympia](https://www.worldhistory.org/Olympia/). ## Externe links - [The ancient origins of the Olympics - Armand D'Angour](http://ed.ted.com/lessons/the-ancient-origins-of-the-olympics-armand-d-angour) ## Citeer dit werk ### APA Cartwright, M. (2024, July 25). Olympia. (M. Kok, Vertaler). *World History Encyclopedia*. ### Chicago Cartwright, Mark. "Olympia." Vertaald door Menno Kok. *World History Encyclopedia*, July 25, 2024. . ### MLA Cartwright, Mark. "Olympia." Vertaald door Menno Kok. *World History Encyclopedia*, 25 Jul 2024, . ## Licentie en auteursrecht Ingezonden door [Menno Kok](https://www.worldhistory.org/user/mennokok/ "User Page: Menno Kok"), gepubliceerd op 25 July 2024. Raadpleeg de oorspronkelijke bron(nen) voor informatie over het auteursrecht. Houd er rekening mee dat inhoud waarnaar vanaf deze pagina wordt gelinkt, andere licentievoorwaarden kan hebben.