---
title: اطلس
author: Mark Cartwright
translator: Arash Taheri
source: https://www.worldhistory.org/trans/fa/1-11850/
format: machine-readable-alternate
license: Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike (https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/)
updated: 2024-09-23
---

# اطلس

نوشتهٔ [Mark Cartwright](https://www.worldhistory.org/user/markzcartwright/)_
ترجمه‌شده توسط [Arash Taheri](https://www.worldhistory.org/user/arashtaheri)_

در اساطیر یونان ، اطلس تایتان کسی بود که بار آسمانها را بر شانه های خود حمل می کرد ، بار سنگینی که زئوس خدای خدایان به عنوان پادافرهی برای وی در نظر گرفته بود. اطلس که پدر بسیاری از ستارگان و قهرمان یکی از دوازده خان هرکول به شمار می رفت ، به همان اندازه شهرتش در گرو خردمندی اش و بنیان نهادن ستاره شناسی بود. نزد افلاطون ، او نخستین پادشاه سرزمین آتلانتیس به شمار می رفت ، و این خدای غول پیکر نام خود را به رشته کوهی بزرگ در شمال آفریقا ، اقیانوس بزرگ آتلانتیک یا همان اطلس و مجموعه کتابهای حاوی نقشه های جغرافیایی وام داده است.

اطلس که نامش عمدتا یادآور " درد و رنج" و " پایداری فراوان" است ، پسر یاپتوس و کلیمنه ( یا تمیس ) تایتان های معروف بود و همین طور برادر ارشد اپیمته ، منوئتیوس ، و [پرومته](https://www.worldhistory.org/trans/fa/1-11877/) نیز به شمار می آمد. اطلس پدر کالیپسو پری دریایی و هفت [اور](https://www.worldhistory.org/trans/fa/1-128/)نگ یا همان بنات النعش نیز بود. در نسخه تبسی از رویدادهای اساطیری ، اطلس همچنین پدربزرگ نیوبه بود.

### مجازات اطلس به دست زئوس

در نبردی که بین تایتان ها و خدایان المپ نشین بر سر تصاحب آسمانها در گرفته بود اطلس رهبر تایتان ها بود و پس از شکست در نبرد از طرف زئوس مجبور شد تا به عنوان کیفر گستاخی خود بار آسمانها را به دوش بگیرد. در همین زمینه ، هومر در اثر خود اودیسه اطلس را دارای " ذهنی مرگبار " می دانست ، چرا که آن تایتان ژرفای دریاها را می دانست ، و ستون هایی را در اقیانوس آتلانتیک بر دوش گرفته بود که با یکی از آنها افلاک و با دیگری زمین را جدا از هم نگه می داشت. هزیود در کتاب خود تبارنامه خدایان به دوش کشیدن آسمانها را به اطلس منتسب می کند و جایگاه او را در سرزمین هسپریدها ( ایزد بانوانی که به واسطه آوازه خوانی خود شهره بودند ) می داند ، سرزمینی که در دورترین نقطه در مغرب بود و در واقع انتهای عالم محسوب می شد. دیگر آثار ، نظیر نوشته های هرودوت ، رشته کوه اطلس در شمال آفریقا را با اطلس مرتبط می دانستند. در همین نقطه بود ، که اطلس به واسطه عدم مهمان نوازی خود ، به دست پرسئوس پهلوان یونانی که از سر مدوزا با نگاههای مرگبارش که به هرکس خیره می شد آن شخص در جا به سنگ مبدل می گشت ، از هیئت یک چوپان به کوه سنگی بزرگی تبدیل شد. قدمت این داستان محتملا به قرن ۵ ق.م می رسد.

### اطلس و هرکول

در اساطیر ، عمدتا از اطلس به عنوان پدر بسیاری از صور فلکی ، دارای فرزانگی بسیار و پدر اختر شناسی و، به وسیله افلاطون در اثرش کریتیاس ، به عنوان نخستین پادشاه آتلانتیس نام برده شده است. محتملا مشهورترین داستان مرتبط با اطلس ، نقش او در یکی از خان های دوازده گانه هرکول بود. اوریستئوس از هرکول پهلوان یونانی درخواست می کند که سیبهای زرین باغهای افسانه ای هسپریدها را به چنگ آورد ، سیبهایی که نزد هرا همسر زئوس مقدس بودند و اژدهای صد سر دهشتناکی موسوم به لادون نگهبان آن میوه ها بود. پس از مشورت با پرومته ، هرکول از اطلس ( که در برخی منابع از وی به عنوان پدر هسپریدها یاد شده ) می خواهد که آن سیبهای زرین را به دست آورد ، و هرکول نیز خود در این فاصله ، به یاری آتنا ، به جای اطلس بار آسمانها را بر دوش خود می گرفت ، بدین ترتیب مهلتی برای اطلس فراهم می شد تا از زیر آن بار تحمل ناپذیر رهایی یابد. طبعا ، اطلس زمانی که با سیبهای زرین به نزد هرکول باز می گشت ، تمایل نداشت تا دوباره بار جهان را بر شانه های خود حمل کند. باری ، هرکول نیرنگ باز به اطلس گفت برای مدت بسیار کوتاهی آن بار سنگین را دوباره بر دوش خود بگیرد تا آن پهلوان یونانی بالشتکی برای خود یافته و بدین گونه کمی از سنگینی آن بار هولناک بکاهد. صد البته ، به محض اینکه اطلس آسمانها را دوباره بر دوش گرفت ، هرکول با غنائم زرین خود ، پا به فرار گذاشت و به سرعت به میسنا بازگشت.

[ ![The Farnese Atlas](https://www.worldhistory.org/img/r/p/500x600/3380.jpg?v=1765839846) اطلس فارنزی Gabriel Seah (CC BY-SA) ](https://www.worldhistory.org/image/3380/the-farnese-atlas/ "The Farnese Atlas")### نمایش اطلس در آثار هنری

در آثار هنری یونان ، از قرن ۶ ق.م ، اطلس ، عمدتا در ارتباط با دوازده خان هرکول توصیف می شود ، که مشهورترین آن در یک متوپ به جا مانده از معبد زئوس در المپیا ( حدود ۴۶۰ ق.م ) است جایی که او در باغهای هسپریدها ایستاده است. مناظر مشابه دیگری نیز در تزیین آثار سفالین یونان دیده می شود که در آنها ، اطلس غالبا در کنار برادرش پرومته به تصویر کشیده شده است. در روزگارانی که هنر هلنیستی و رومی سکه رایج بود ، اطلس غالبا با زانوانی خمیده و قامتی گوژ نمایانده می شد ، در حالی که با رنج فراوان دنیا را بر شانه های خود گرفته بود. احتمالا برجسته ترین اثر هنری در این زمینه مجسمه ایست ساخته شده در قرن ۲ میلادی که اکنون در موزه باستان شناسی شهر ناپل ایتالیا نگه داری می شود.

#### Editorial Review

This human-authored definition has been reviewed by our editorial team before publication to ensure accuracy, reliability and adherence to academic standards in accordance with our [editorial policy](https://www.worldhistory.org/static/editorial-policy/).

## منبع‌شناسی

- Carabatea M. *Greek Mythology.* Pergamos, Peania, 2007
- [Hesiod. *Hesiod.* Loeb Classical Library, 2007.](https://www.worldhistory.org/books/0674996224/)
- [Homer. *The Odyssey.* Penguin Classics, 1999.](https://www.worldhistory.org/books/0140268863/)
- Hope Moncrieff A.R. *Classical Mythology.* Senate, London, 1994
- [Simon Hornblower. *The Oxford Classical Dictionary.* Oxford University Press, USA, 2012.](https://www.worldhistory.org/books/0199545561/)

## دربارۀ نویسنده

مارک نویسنده‌ای تمام‌وقت، پژوهشگر، تاریخ‌دان، و ویراستار است. به مقوله‌هایی همچون هنر، معماری، و کشف ایده‌های مشترک بین همۀ تمدن‌ها علاقۀ خاصی دارد. او دارای مدرک کارشناسی ارشد در رشته فلسفه سیاسی بوده و سرپرست بخش انتشارات دانشنامۀ تاریخ باستان (WHE) است.

## خط زمانی

- **c. 700 BCE**: [Greek](https://www.worldhistory.org/disambiguation/greek/) poet [Hesiod](https://www.worldhistory.org/hesiod/) writes his *[Theogony](https://www.worldhistory.org/Theogony/)* and *[Works and Days](https://www.worldhistory.org/Works_and_Days/)*.

## ارجاع به این مطلب

### APA
Cartwright, M. (2024, September 23). اطلس. (A. Taheri, مترجم). *World History Encyclopedia*. <https://www.worldhistory.org/trans/fa/1-11850/>
### Chicago
Cartwright, Mark. "اطلس." ترجمه از Arash Taheri. *World History Encyclopedia*, September 23, 2024. <https://www.worldhistory.org/trans/fa/1-11850/>.
### MLA
Cartwright, Mark. "اطلس." ترجمه از Arash Taheri. *World History Encyclopedia*, 23 Sep 2024, <https://www.worldhistory.org/trans/fa/1-11850/>.

## مجوز و حق انتشار

ارسال‌شده توسط [Arash Taheri](https://www.worldhistory.org/user/arashtaheri/ "User Page: Arash Taheri"), تاریخ انتشار 23 September 2024. لطفاً برای اطلاعات حق نشر به منبع(های) اصلی مراجعه کنید. خواهشمندیم توجه داشته باشید که پیوند محتوای این صفحه به بیرون ممکن است نیاز به مجوزی با شرایط متفاوت داشته باشد

