---
title: Όπτηση Αθηναϊκών μελανόμορφων και ερυθρόμορφων αγγείων
author: Jan van der Crabben
translator: Eugenia Russell
source: https://www.worldhistory.org/trans/el/2-241/uu--u/
format: machine-readable-alternate
updated: 2021-04-28
---
# Όπτηση Αθηναϊκών μελανόμορφων και ερυθρόμορφων αγγείων
_Συντάχθηκε από [Jan van der Crabben](https://www.worldhistory.org/user/jvdc/)_
_Μετάφραση: [Eugenia Russell](https://www.worldhistory.org/user/eugenia.russell2019)_
Η πλειονότητα της γραπτής κεραμικής της Αθήνας του 6ου και 5ου αιώνα π.Χ. χαρακτηρίζεται από ένα διακριτικό ερυθρό και μελανό χρωμα. Οι χρωματισμοί είναι το αποτέλεσμα επιδέξιας εκμετάλλευσης της υψηλής περιεκτικότητας του Αθηναϊκού πηλού σε σίδηρο με την ευρηματική διαδικασία διαφορικής όπτησης. Οι μαύρες περιοχές ενός αγγείου με μελανόμορφο ή ερυθρόμορφο σχήμα επαλείφονταν με λεπτό διάλυμα του ίδιου πηλού που είχε χρησιμοποιηθεί και για το σώμα του αγγείου. Πριν το αγγείο τοποθετηθεί στον κλίβανο, το χρώμα του θα ήταν πορτοκαλέρυθρο, με τις επαλειμμένες περιοχές να έχουν ελαφρώς βαθύτερο τόνο. [  Μελανόμορφος αμφορέας (κρασοδοχείο) που φέρει την υπογραφή του Εξεκία ως αγγειοπλάστη και αποδίδεται σε αυτόν ως καλλιτέχνη. Trustees of the British Museum (Copyright) ](https://www.worldhistory.org/image/512/black-figured-amphora-wine-jar-signed-by-exekias-a/ "Black-figured amphora (wine-jar) signed by Exekias as potter and attributed to him as painter")
Εφόσον ο κλίβανος είχε εφοδιασθεί, ακολουθούσε η όπτηση σε τρία στάδια. Κατά το πρώτο, οξειδωτικό στάδιο, άφθονος αέρας εισερχόταν στον κλίβανο και η θερμοκρασία αυξανόταν σταδιακά στους 800º C. Σε αυτό το σημείο, το αγγείο αποκτούσε έντονο πορτοκαλέρυθρο χρώμα, καθώς το οξυγόνο της ατμόσφαιρας συνδυαζόταν με τον σίδηρο του πηλού και παρήγαγε ερυθρό οξείδιο του σιδήρου.
Όταν ο κεραμέας έκρινε ότι είχε επιτευχθεί η απαιτούμενη θερμοκρασία, έκλεινε τους αεραγωγούς και ίσως εισήγαγε υγρό υλικό με τη μορφή χλωρού ξύλου ή ακόμη και φιάλες ύδατος. Έτσι δημιουργούνταν αναγωγική (φτωχή σε οξυγόνο) ατμόσφαιρα στον κλίβανο και το ερυθρό οξείδιο του σιδήρου μετατρεπόταν σε μαύρο οξείδιο του σιδήρου, ούτως ώστε ολόκληρο το αγγείο να γίνει μαύρο. Η θερμοκρασία στον κλίβανο εξακολουθούσε να αυξάνεται έως περίπου τους 945º C. Η σφοδρότητα της θερμότητας προκαλούσε την "πυροσυσσωμάτωση" των λεπτών σωματιδίων του πηλού των επικαλυμμένων περιοχών του αγγείου, ήτοι τη συνένωση μεταξύ αυτών προκειμένου να σχηματίσουν μια σκληρή, λεία και στιλπνή, σχεδόν υαλώδη, επιφάνεια.
Στο τρίτο και καταληκτικό στάδιο, η θερμοκρασία επιτρεπόταν σταδιακά να μειώνεται και όταν έφτανε στους 900ºC περίπου, οι οπές εξαερισμού ανοίγονταν, το οξυγόνο επέστρεφε στην ατμόσφαιρα του κλιβάνου και το σιδηρούχο οξείδιο των μη επικαλυμμένων περιοχών μετατρεπόταν ξανά σε οξείδιο του σιδήρου, έτσι ώστε καθώς ο κλίβανος ψυχόταν, τα μέρη αυτά να λαμβάνουν και πάλι ένα χρώμα πορτοκαλέρυθρο. Η σφραγισμένη επιφάνεια των πυροσυσσωματωμένων περιοχών ήταν αδιαπέραστη στην παρουσία οξυγόνου και έτσι παρέμενε μελανή.
#### Editorial Review
This human-authored article has been reviewed by our editorial team before publication to ensure accuracy, reliability and adherence to academic standards in accordance with our [editorial policy](https://www.worldhistory.org/static/editorial-policy/).
## Βιβλιογραφία
- [British Museum - Firing Athenian black and red figure vases](http://www.britishmuseum.org/explore/highlights/article_index/f/firing_athenian_vases.aspx "British Museum - Firing Athenian black and red figure vases"), accessed 1 Dec 2016.
## σχετικά με το συγγραφέα
Jan is the Founder & Chairman of World History Encyclopedia and is the organisation's Director of Design & Technology. He holds an MA War Studies from King's College, and he has worked in the field of history-related digital media since 2006.
- [Linkedin Profile](https://www.linkedin.com/in/janvdc)
## Αναφορά σε αυτό το έργο
### APA
Museum, T. o. t. B. (2021, April 28). Όπτηση Αθηναϊκών μελανόμορφων και ερυθρόμορφων αγγείων. (E. Russell, Μεταφραστής). *World History Encyclopedia*.
### Chicago
Museum, Trustees of the British. "Όπτηση Αθηναϊκών μελανόμορφων και ερυθρόμορφων αγγείων." Μεταφράστηκε από Eugenia Russell. *World History Encyclopedia*, April 28, 2021. .
### MLA
Museum, Trustees of the British. "Όπτηση Αθηναϊκών μελανόμορφων και ερυθρόμορφων αγγείων." Μεταφράστηκε από Eugenia Russell. *World History Encyclopedia*, 28 Apr 2021, .
## Άδεια χρήσης και πνευματικά δικαιώματα
Υποβλήθηκε από [Eugenia Russell](https://www.worldhistory.org/user/eugenia.russell2019/ "User Page: Eugenia Russell"), δημοσιευμένος σε 28 April 2021. Παρακαλώ ανατρέξτε στην αρχική πηγή ή στις αρχικές πηγές για πληροφορίες σχετικά με τα πνευματικά δικαιώματα. Παρακαλώ σημειώστε ότι το περιεχόμενο που συνδέεται με αυτή τη σελίδα μπορεί να έχει διαφορετικούς όρους αδειοδότησης.