---
title: Italia
author: Jan van der Crabben
translator: Marco Di Paolo
source: https://www.worldhistory.org/trans/It/1-207/italia/
format: machine-readable-alternate
license: Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike (https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/)
updated: 2022-11-08
---

# Italia

_A cura di [Jan van der Crabben](https://www.worldhistory.org/user/jvdc/)_
_Tradotto da [Marco Di Paolo](https://www.worldhistory.org/user/marcodpaolo)_

La penisola italiana o penisola appenninica è una delle tre penisole dell'[Europa](https://www.worldhistory.org/trans/it/1-35/europa/) meridionale (oltre alla penisola iberica e alla penisola balcanica) e si sviluppa per mille chilometri dalla valle del Po a nord, fino al centro del mar Mediterraneo a sud. La penisola è bagnata dal mar Tirreno ad ovest, dal mare Ionio a sud e dal mare Adriatico ad est. La parte interna della penisola appenninica caratterizzata dalla catena dei monti Appennini, da cui prende il nome, a nord è fondamentalmente pianeggiante, mentre le coste sono tratteggiate da scogliere.

Scavi archeologici svolti in diverse parti d'Italia rivelano la presenza dell'*Homo sapiens* già a partire dal Paleolitico, circa duecentomila anni fa. Tra l'VIII ed il VII secolo a.C., delle colonie greche vennero fondate lungo la costa della Sicilia e la parte meridionale della penisola italiana. Successivamente, i Romani chiamarono quest'area *Magna Graecia,* poiché [era](https://www.worldhistory.org/trans/it/1-10295/era/) densamente popolata da genti di origine greca.

L'[antica Roma](https://www.worldhistory.org/trans/it/1-68/antica-roma/), originariamente una comunità di agricoltori, fu fondata attorno all'VIII secolo a.C. e crebbe fino a diventare un colossale [impero](https://www.worldhistory.org/trans/it/1-99/impero/); un impero che abbracciava l'intero mar Mediterraneo in cui la cultura greca antica e quella romana si fusero in un'unica civiltà. La sua influenza è stata talmente grande che le sue tracce sopravvivono nella giurisprudenza moderna, nella contabilità, nella [filosofia](https://www.worldhistory.org/trans/it/1-340/filosofia/) e nelle arti, costituendo le basi su cui poggia la civiltà occidentale oggi. 
In dodici secoli Roma si trasformò da monarchia in repubblica ed infine in un'autocrazia. In costante declino sin dal II secolo d.C., l'impero finì con lo scindersi in due parti nel 285 d.C.: l'[Impero romano](https://www.worldhistory.org/trans/it/1-100/impero-romano/) d'Occidente e l'[Impero bizantino](https://www.worldhistory.org/trans/it/1-953/impero-bizantino/) ad Oriente. La parte occidentale si disgregò sotto la pressione dei [Goti](https://www.worldhistory.org/trans/it/1-13289/goti/), cosicché per i successivi quattordici secoli la penisola italiana si frammentò in piccoli regni indipendenti e città stato in lotta tra loro, lasciando l'eredità di Roma nelle mani dell'Impero romano d'Oriente.

#### Editorial Review

This human-authored definition has been reviewed by our editorial team before publication to ensure accuracy, reliability and adherence to academic standards in accordance with our [editorial policy](https://www.worldhistory.org/static/editorial-policy/).

## Info autore

Jan è il Fondatore e CEO della World History Encyclopedia. Ha conseguito un MA in War Studies presso il King's College e lavora nel campo dei media digitali legati alla storia dal 2006.
- [Linkedin Profile](https://www.linkedin.com/in/janvdc)

## Cronologia

- **800 BCE**: Beginning of the [Etruscan civilization](https://www.worldhistory.org/Etruscan_Civilization/) in [Italy](https://www.worldhistory.org/italy/).
- **753 BCE**: The legendary founding date of [Rome](https://www.worldhistory.org/Rome/).
- **750 BCE - 510 BCE**: The (semi-mythological) seven kings of [Rome](https://www.worldhistory.org/Rome/): [Romulus](https://www.worldhistory.org/Romulus_and_Remus/), Numa Pompilius, Tulus Hostilius, Ancus Marcius, Lucius Tarquinius Priscus, Servius Tullius, [Lucius Tarquinius Superbus](https://www.worldhistory.org/Lucius_Tarquinius_Superbus/).
- **c. 740 BCE - c. 433 BCE**: [Greek](https://www.worldhistory.org/disambiguation/greek/) [poleis](https://www.worldhistory.org/Polis/) or [city](https://www.worldhistory.org/city/)-states establish colonies in [Magna Graecia](https://www.worldhistory.org/Magna_Graecia/).
- **c. 600 BCE**: [Paestum](https://www.worldhistory.org/Paestum/) is founded by colonists from Sybaris.
- **509 BCE**: Foundation of the [Roman Republic](https://www.worldhistory.org/Roman_Republic/).
- **498 BCE - 493 BCE**: [Rome](https://www.worldhistory.org/Rome/) defeats the Latins.
- **c. 410 BCE**: [Paestum](https://www.worldhistory.org/Paestum/) is attacked and conquered by the Lucanians.
- **400 BCE**: [Celts](https://www.worldhistory.org/celt/) enter [Italy](https://www.worldhistory.org/italy/) and settle in the Po Valley.
- **c. 398 BCE - c. 380 BCE**: [Plato](https://www.worldhistory.org/plato/) travels in [Egypt](https://www.worldhistory.org/egypt/), [Cyrene](https://www.worldhistory.org/cyrene/), [Italy](https://www.worldhistory.org/italy/), [Syracuse](https://www.worldhistory.org/syracuse/) and [Sicily](https://www.worldhistory.org/sicily/).
- **396 BCE**: [Roman](https://www.worldhistory.org/disambiguation/Roman/) expansion begins with the capture of [Veii](https://www.worldhistory.org/Veii/) from the [Etruscans](https://www.worldhistory.org/Etruscan_Civilization/).
- **391 BCE**: Senones besiege Clusium, an [Etruscan](https://www.worldhistory.org/Etruscan_Civilization/) [city](https://www.worldhistory.org/city/).
- **343 BCE - 341 BCE**: First Samnite [War](https://www.worldhistory.org/disambiguation/War/) ([Rome](https://www.worldhistory.org/Rome/) vs. Samnites).
- **340 BCE - 338 BCE**: Latin [War](https://www.worldhistory.org/disambiguation/War/), victory for [Rome](https://www.worldhistory.org/Rome/).
- **326 BCE - 304 BCE**: Second Samnite [War](https://www.worldhistory.org/disambiguation/War/).
- **300 BCE**: [Agathocles of Syracuse](https://www.worldhistory.org/Agathocles_of_Syracuse/) campaigns in [Italy](https://www.worldhistory.org/italy/) and captures Bruttium.
- **285 BCE - 282 BCE**: [Rome](https://www.worldhistory.org/Rome/) defeats the [Celts](https://www.worldhistory.org/celt/) in [Italy](https://www.worldhistory.org/italy/). Rome's dominance in central Italy is secured.
- **280 BCE - 272 BCE**: [Roman](https://www.worldhistory.org/disambiguation/Roman/) [war](https://www.worldhistory.org/disambiguation/War/) against [Tarentum](https://www.worldhistory.org/tarentum/). [Rome](https://www.worldhistory.org/Rome/) conquers Tarentum. Rome's dominance in lower [Italy](https://www.worldhistory.org/italy/) is secured.
- **223 BCE**: Romans successfully campaign against [Celtic](https://www.worldhistory.org/celt/) tribes of Cisalpine [Gaul](https://www.worldhistory.org/gaul/).
- **c. 177 BCE**: The [Roman](https://www.worldhistory.org/disambiguation/Roman/) colony of Luna founded in northern [Italy](https://www.worldhistory.org/italy/), as a millitary stronghold.
- **89 BCE**: All [poleis](https://www.worldhistory.org/Polis/) or [city](https://www.worldhistory.org/city/)-states in [Magna Graecia](https://www.worldhistory.org/Magna_Graecia/) come under [Roman](https://www.worldhistory.org/disambiguation/Roman/) control.
- **167 CE**: Marcomanni sack [Aquileia](https://www.worldhistory.org/aquileia/).
- **488 CE - 493 CE**: [Theodoric the Great](https://www.worldhistory.org/Theodoric_the_Great/) of the [Ostrogoths](https://www.worldhistory.org/ostrogoth/) conquers [Italy](https://www.worldhistory.org/italy/).
- **535 CE**: [Belisarius](https://www.worldhistory.org/Belisarius/)' first campaign against the [Ostrogoths](https://www.worldhistory.org/ostrogoth/) in [Italy](https://www.worldhistory.org/italy/).
- **535 CE - 554 CE**: The Gothic [War](https://www.worldhistory.org/disambiguation/War/) launched by Emperor [Justinian I](https://www.worldhistory.org/Justinian_I/), aimed at reconquering [Italy](https://www.worldhistory.org/italy/) from the [Goths](https://www.worldhistory.org/Goths/).
- **536 CE - 562 CE**: The [Byzantine Empire](https://www.worldhistory.org/Byzantine_Empire/) conquers [Italy](https://www.worldhistory.org/italy/).
- **568 CE - 582 CE**: [Lombards](https://www.worldhistory.org/Lombards/) invade northern [Italy](https://www.worldhistory.org/italy/).

## Cita questo lavoro

### APA
Crabben, J. v. d. (2021, June 02). Italia. (M. D. Paolo, Traduttore). *World History Encyclopedia*. <https://www.worldhistory.org/trans/It/1-207/italia/>
### Chicago
Crabben, Jan van der. "Italia." Tradotto da Marco Di Paolo. *World History Encyclopedia*, June 02, 2021. <https://www.worldhistory.org/trans/It/1-207/italia/>.
### MLA
Crabben, Jan van der. "Italia." Tradotto da Marco Di Paolo. *World History Encyclopedia*, 02 Jun 2021, <https://www.worldhistory.org/trans/It/1-207/italia/>.

## Licenza e copyright

Inviato da [Marco Di Paolo](https://www.worldhistory.org/user/marcodpaolo/ "User Page: Marco Di Paolo"), Pubblicato il 02 June 2021. Si prega di consultare le fonti originali per le informazioni sul copyright. Si prega di notare che i contenuti collegati possono avere diversi termini di licenza.

